175 episodes

مرور هفتگی فکت‌چک‌های سایت فکت‌نامه

فکت‌نامه | Factnameh factnameh

    • News

مرور هفتگی فکت‌چک‌های سایت فکت‌نامه

    مستند «بزرگ‌نمایی یا عددسازی؛ در انقلاب ۵۷ چند نفر کشته شدند؟»

    مستند «بزرگ‌نمایی یا عددسازی؛ در انقلاب ۵۷ چند نفر کشته شدند؟»

    از فردای ۱۵ خرداد ۴۲، آیت‌الله خمینی و هواداران او مدعی کشتار ۱۵ هزار نفر از تظاهرکنندگان مخالف حکومت شاه شدند؛ روایتی به‌شدت اغراق‌شده که بعد از انقلاب ۵۷ تبدیل به روایت رسمی تاریخ‌نویسان جمهوری اسلامی شد. این محدود به ۱۵ خرداد نیست. در کتاب‌های تاریخ، اسناد رسمی و حتی در مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی، تعداد کل کشته‌شدگان انقلاب ۶۰ هزار نفر اعلام شده؛ عددی بسیار بزرگ و غیرمنطقی که فراتر از بزرگ‌نمایی‌های معمول، به عددسازی و جعل سازمان‌یافته شباهت دارد. در مستند جدید فکت‌نامه با استناد به برآوردها و آمارهای معتبر از تعداد کشته‌شدگان انقلاب ۵۷، ابعاد این بزرگ‌نمایی را بازخوانی کرده‌ایم.
    لینک نسخه تصویری در یوتیوب فکت‌نامهhttps://youtu.be/EDKRGRkLwCE?si=OIC0w7u3XEYhS2kF

    • 42 min
    مخبر، موشک، تورم

    مخبر، موشک، تورم

    در هفته‌ای که گذشت، همچنان بخش زیادی از خبرهای ایران مربوط به درگذشت ابراهیم رئیسی و اتفاقات بعد از آن بود. در قسمت ۱۶۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه نیز ابتدا چند فکت‌چک را مرور کرده‌ایم که مستقیم و غیرمستقیم به همین مساله برمی‌گردد؛ ابتدا اعداد و ارقام آنچنانی از حضور مردم در مراسم تشییع جنازه رئیسی و سپس مصاحبه‌ای که به بهانه کشته شدن رئیسی انجام شد و باز هم صحبت اعدام‌های تابستان ۶۷ را به میان آورد و بعد هم ادعای یک مصاحبه جنجالی از سوی رئیس اتحادیه قنادان در مورد افزایش فروش شیرینی، بعد از مرگ رئیسی.
     
    سرپرست فعلی ریاست جمهوری در ایران هم این هفته ادعای پربحثی را درباره نسبت موشک و اقتصاد در دولت سیزدهم مطرح کرده بود که به آن پرداخته‌ایم و در ادامه سراغ انتخابات ریاست جمهوری رفتیم و حرف و حدیث در مورد قانونی بودن یا نبودنِ کاندیداتوری رئیس مجلس در آن؛ انتخابات زودهنگامی که دلیل برگزاری‌اش، همین سقوط هلی‌کوپتر است.
     
    مخبر و قالیباف تنها مسئولانی نبودند که حرف‌هایشان سوژه فکت‌چک‌های ما شد. رئیس سازمان برنامه و بودجه هم ادعایی داشته که بررسی کردیم و بعد هم سراغ دو ویدیو در حوزه اخبار درگیری‌های اسرائیل و فلسطین رفته‌ایم. سوژه‌های برون‌مرزی به اینجا ختم نشد و پای همسر بشار اسد هم به فکت‌نامه باز شد؛ البته به لطف رسانه‌های داخلی!
     
    دو فکت‌چک پایانی این قسمت هم به دو ادعای غیرعلمی و شاخ‌دار در مورد تونل زمان و همچنین کشف آی‌فون در خانه یک پروفسور ژاپنی، آن هم در حدود چهار دهه قبل، اختصاص پیدا کرده است.
     
    00:01:24 مقدمه
    00:05:55 ادعای شاخ‌دار حضور ۱۲ میلیون نفر در تشییع جنازه رئیسی و همراهان
    00:14:01 چه کسانی در تابستان ۶۷ اعدام شدند؟
    00:26:47 ادعای مصاحبه جنجالی رئیس اتحادیه قنادان پس از سقوط بالگرد رئیسی
    00:30:15 ادعای نادرست مخبر درباره اقتصاد کشور، پس از حمله‌های نظامی ایران
    00:37:30 رئیس مجلس برای کاندیداتوری نیازی به استعفا ندارد
    00:43:05 درباره رشد اقتصادی در دولت ابراهیم رئیسی چه می‌دانیم؟
    00:45:32 ویدیوی گمراه‌کننده درباره بی‌تفاوتی فلسطینی‌ها به اعتراضات ایرانیان
    00:51:03 ماجرای ویدیوی اشغال خانه‌های خالی فلسطینیان توسط اسرائیلی‌ها
    00:55:01 خبر نادرست مرگ همسر بشار اسد
    00:57:14 ادعای شاخ‌دار ویدیوی تونل زمان و ابعاد دیگر
    01:01:07 کشف آی‌فون در ژاپن، ۳۸ سال پیش؟!
     
    پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
    هیلا

    • 1 hr 9 min
    فکت‌چک‌های پس از سقوط

    فکت‌چک‌های پس از سقوط

    بخش اصلی قسمت ۱۶۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، به فکت‌چک‌هایی اختصاص دارد که پس از سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و همراهانش، در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم.
    ابتدا کمی درباره نقش فکت‌نامه در شرایطی مشابه شرایط این روزها صحبت می‌کنیم و بعد از آن عکس‌های نادرستی را مرور می‌کنیم که ادعا می‌شد مربوط به بالگرد ابراهیم رئیسی است. نقش پهپاد ترکیه‌ای در پیدا کردن بالگرد، تعداد شرکت‌کنندگان در مراسم خاکسپاری رئیسی، ماجرای افتتاح سد قیز قلعه‌سی، عزاداری مردم کشمیر برای رئیسی و اظهارات رهبر جمهوری اسلامی درباره شعار مرگ بر اسرائیل به زبان فارسی در ژاپن، دیگر فکت‌چک‌های این هفته‌اند که در پادکست به آنها می‌پردازیم.
    موافقت بشار اسد با ادعای مالکیت امارات بر جزایر سه‌گانه، سیاست‌های کنترل جمعیت ایران تا پیش از سال ۹۰ و یک ویدئوی گمراه‌کننده درباره امکان تولید دایناسور، دیگر موضوعات این هفته‌اند. در پایان نیز، یک فکت‌چک فوتبالی داریم و کامنت‌های شنوندگان را مرور می‌کنیم.
     
    00:01:37 مقدمه
    00:11:44 عکس‌های نادرست از بالگرد ابراهیم رئیسی
    00:16:50 نقش پهپاد ترکیه‌ای در پیدا کردن بالگرد ابراهیم رئیسی
    00:22:39 تعداد افراد شرکت‌کننده در مراسم خاکسپاری ابراهیم رئیسی
    00:34:06 اطلاعات نادرست درباره افتتاح دوباره سد قیز قلعه‌سی
    00:36:17 عزاداری مردم کشمیر
    00:38:24 ادعای رهبر جمهوری اسلامی درباره شعار دادن علیه اسرائیل به زبان فارسی در ژاپن
    00:45:37 موافقت بشار اسد با ادعای مالکیت امارات بر جزایر سه‌ گانه
    00:47:04 ادعای نادرست درباره مخالفت خامنه‌ای با کنترل جمعیت
    00:51:39 ویدیوی گمراه‌کننده درباره امکان تولید دایناسور از زبان رئیس پژوهشگاه رویان
    00:58:25 وعده «ساخت» ۴ میلیون واحد مسکونی یا «شروع ساخت»
    00:59:32 ادعای نادرست درباره بی‌اعتنایی گواردیولا به نماینده اسرائیل
    01:05:19 کامنت‌ها
    پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
    هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی می‌کند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری تهیه‌کننده پادکست فکت‌نامه است.
    پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
    فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
     
    فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
    ویدئوهای آموزشی مکتب

    • 1 hr 10 min
    کارنامه رئیسی

    کارنامه رئیسی

    این هفته قسمت ۱۶۴ را با مرور کارنامه فکت‌نامه‌ای ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری سابق و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه را آغاز می‌کنیم که اوایل هفته در سانحه سقوط بالگردشان کشته شدند.در ارتباط با همین موضوع چند درستی‌سنجی کوتاه مرتبط با ماجرای سقوط هلی‌کوپتر و واکنش‌ها به این خبر را توضیح داده‌ایم. از خبر جعلی خبرگزاری فارس که در ساعت‌های اول از سلامت کامل رئیسی و همراهان او خبر می‌داد تا تصاویر نادرستی که به اسم سقوط هلی‌کوپتر در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شدند. 
    در این قسمت همچنین درباره این صحبت کردیم که آیا نوشیدن آب از بطری پلاستیکی خطرناک است؟ درباره اعتبار آمارهایی که در ایران به اسم نظرسنجی‌ برای دفاع از حجاب اجباری انجام می‌شوند توضیح داده‌ایم.
    خبر نادقیق «ساخت سریال شاه در نتفلیکس» و ادعای نادرست «کاهش بی‌سابقه آمار طلاق» از دیگر موضوعات این قسمت است. 
     
    00:01:30 کارنامه رئیسی و امیرعبداللهیان در فکت‌نامه
    00:22:51 تصاویر نادرست بعد از سانحه
    00:28:40 شادی در غزه
    00:33:09 آتش‌بازی پس از سقوط بالگرد رئیسی
    00:36:15 ادعای نادرست درباره کاهش بی‌سابقه آمار طلاق
    00:39:38 آمار کشف حجاب قبل و بعد از اعتراضات ۱۴۰۱
    00:45:53 سلامت آب در بطری‌های پلاستیکی
    00:57:33 نتفلیکس و سریال «آخرین شاه»
     
    پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
    هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی می‌کند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و در غیاب افشین، شان جم تهیه‌کننده این قسمت پادکست هفتگی فکت‌نامه است. 
    پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
    فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
     
    پروفایل ابراهیم رئیسی 
    پروفایل حسین امیرعبداللهیان
    عکس‌های منتسب به سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی
    ویدیوی لحظه سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی
    چه کسانی در غزه پس از کشته شدن رئیسی شادی کردند؟
    آتش‌بازی پس از سقوط هلی‌کوپتر رئیسی و همراهانش
    آمار یک مدافع حجاب اجباری از «کشف حجاب» زنان ایرانی
    ادعای نادرست درباره کاهش بی‌سابقه آمار طلاق
    پژوهش‌ها درباره سلامت آب در بطری‌های پلاستیکی چه می‌گوید؟
    سازنده سریال درباره خانواده پهلوی، نتفلیکس نیست.

    • 1 hr 4 min
    پادشاه دانمارک روی بالکن

    پادشاه دانمارک روی بالکن

    این هفته در قسمت ۱۶۳ پادکست فکت‌نامه، سوژه‌های مختلفی را مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ درستی‌سنجی ادعای نادرستی می‌رویم که می‌گوید «هر کشوری که خواسته، موفق شده به بمب هسته‌ای دسترسی پیدا کند.»
    در ادامه توضیح می‌دهیم که دلیل پایان تولید واکسن آسترازنکا چه بوده است و بعد از آن درباره وعده‌های دولت ابراهیم رئیسی درباره مسکن مهر، به چند مورد اشاره می‌کنیم.
    کیفیت رشد اقتصادی در ایران و خبر نادرست حضور پادشاه دانمارک با پرچم فلسطین در حمایت از مردم غزه، دو سوژه دیگر پادکست این هفته هستند.
    در ادامه نیز کمی درباره «کامیونیتی نوتس» در شبکه اجتماعی X صحبت می‌کنیم و به این بهانه توضیح می‌دهیم ماجرای توضیحی که پایین توییت رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده، چیست.
    تحصیل دختران، طلاق  و رتبه‌بندی زنان ایرانی در جهان و همچنین داستان «جعبه نوزادان» نیز سوژه‌های دیگر این قسمت از پادکست فکت‌نامه‌اند.
     
    00:02:06 توان کشورها برای دستیابی به بمب هسته‌ای
    00:09:47 توقف تولید واکسن آسترازنکا
    00:14:03 وعده رئیسی درباره مسکن مهر
    00:17:37 کیفیت رشد اقتصادی در ایران
    00:30:54 پادشاه دانمارک و حمایت از فلسطین
    00:36:13 کامیونیتی نوتز روی توییت رهبر جمهوری اسلامی
    00:44:37 تحصیل دختران در ایران
    00:49:48 آمار طلاق در ایران
    00:51:32 رتبه کیفیت زنان ایران در دنیا
    00:55:19 درباره «جعبه نوزادان» چه می‌دانیم؟
    01:01:06 کامنت‌ها
     
    پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
    هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی می‌کند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری تهیه‌کننده پادکست فکت‌نامه است.
    پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
    فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
     
    فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
    ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
    توان کشورها برای دستیابی به بمب هسته‌ای
    توقف تولید واکسن آسترازنکا
    وعده رئیسی درباره مسکن مهر
    کیفیت رشد اقتصادی در ایران
    پادشاه دانمارک و حمایت از فلسطین
    کامیونیتی نوتز روی توییت رهبر جمهوری اسلامی
    تحصیل دختران در ایران
    آمار طلاق در ایران
    رتبه کیفیت زنان ایران در دنیا
    تاریخچه متولد شدن نشان میرزا در فکت‌نامه

    • 1 hr 15 min
    مردان ترکیه و شرکای جنسی

    مردان ترکیه و شرکای جنسی

    این هفته در پادکست فکت‌نامه چند سوژه مختلف را مرور می‌کنیم؛ از ویدئوهایی که ادعا می‌شود مربوط به اعتراض‌ها به اسرائیل در آمریکاست تا ادعای نادرست درباره روابط جنسی مردان در ترکیه.
    ابتدا، دو ویدئو را بررسی می‌کنیم که هر دو به اشتباه به عنوان ویدئوهای مربوط به اعتراض‌ها در دانشگاه‌های آمریکا معرفی شده‌اند. پس از آن به سراغ ادعای نماینده اصفهان می‌رویم که می‌گوید مردان در ترکیه همزمان، ۱۵ شریک جنسی دارند. توضیح می‌دهیم که چرا صحبت‌های او با واقعیت منطبق نیست.
    ادعای نادرست مرگ‌بار بودن واکسن کرونا آسترازنکا، ادعای گمراه‌کننده رئیس پیشین بانک مرکزی و همچنین ادعای نادرست نماینده مجلس درباره بودجه سفرهای رئیس جمهور، دیگر سوژه‌های این هفته‌اند.
    در پایان نیز توضیح می‌دهیم چرا ویدئوهای مربوط به تولید نوشابه در کارگاه غیربهداشتی مربوط به ایران نیست و چرا ویدئویی که ادعا می‌کند مربوط به بارش ماهی در یاسوج است، ساختگی است.
    در پایان نیز کامنت‌ها را مرور می‌کنیم.
     
    00:02:19 ویدئو با ادعای برخورد پلیس آمریکا با معترضان
    00:05:00 ویدئو با ادعای اعتراض رابرت دنیرو به معترضان
    00:09:04 ادعای داشتن ۱۵ شریک جنسی برای مردان در ترکیه
    00:26:17 ادعای اعتراف آسترازنکا به مرگ‌بار بودن واکسن‌های کرونا
    00:30:25 ادعای همتی درباره رشد پایه پولی
    00:30:35 ردیف بودجه اعتباری خاص برای سفرهای رئیس‌جمهور
    00:37:45 ویدئوی تولید نوشابه در کارگاه غیربهداشتی
    00:39:52 ویدئوی جعلی بارش ماهی در یاسوج
    00:44:14 کامنت‌ها
    پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.
    هیلا نیکو، کاورهای پادکست را طراحی می‌کند، باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و افشین صدری تهیه‌کننده پادکست فکت‌نامه است.
    پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.
    فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:
     
    فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه
    ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه
    ویدئو با ادعای برخورد پلیس آمریکا با معترضان
    ویدئو با ادعای اعتراض رابرت دنیرو به معترضان
    ادعای داشتن ۱۵ شریک جنسی برای مردان در ترکیه
    ادعای اعتراف آسترازنکا به مرگ‌بار بودن واکسن‌های کرونا
    ادعای همتی درباره رشد پایه پولی
    ردیف بودجه اعتباری خاص برای سفرهای رئیس‌جمهور
    وید

    • 50 min

Top Podcasts In News

Uutisraportti podcast
Helsingin Sanomat
Politiikan puskaradio
Iltalehti
Global News Podcast
BBC World Service
The Daily
The New York Times
23 Media
23 Media
Uusi Juttu
Uusi Juttu

You Might Also Like

Chizcast | چیزکست
Arshiya Attari
Majoon | پادکست فارسی معجون
Masoud | Navid
پادکست مورخ  MovarekhPodcast
احمد هاشمی
MimmPodcast | پادکست میم
مهدی عباسی
DOX Podcast|پادکست داکس
Peyman Bashar Doost
Wrapup | رپاپ
amir soodbakhsh