38 episodes

Een zoektocht naar communicatie in buitengewone omstandigheden: crisiscommunicatie. Wat maakt crisiscommunicatie zo buitengewoon? Of is het toch gewoon communicatie? Dianne Deurloo en Roy Johannink gaan hierover in gesprek met verschillende collega's uit het werkveld. Samen zijn ze daarom 'Crisiscommunicatie De Podcast' begonnen.Dianne is trainer en interimmer op het gebied crisiscommunicatie. Roy is trainer, adviseur en onderzoeker op het gebied van incidentmanagement met een passie voor crisiscommunicatie. Tijdens incidenten communiceren we niet ineens via andere communicatiemiddelen, of communiceren we met hele andere doelgroepen. Communicatieadviseurs zijn dagelijks bezig met het bepalen van de juiste communicatiestrategie en het adviseren van bestuurders. Het is niet nodig hen specifiek daarop te trainen.Maar wat moeten we dan wel leren?
Wat zijn dan die buitengewone omstandigheden? Hoe ga je daar mee om? Hoe bereid je je daar op voor? Hoe leer je daar van? Dat dus is de zoektocht die we aan gaan met verschillende collega’s uit het werkveld in een gesprek van ongeveer 30 tot 40 minuten. We gaan het gesprek me ze aan aan de hand van vragen zoals:  Welke incident in je loopbaan is je het meest bijgebleven? En waardoor komt dat dan? Hoe kan je je voorbereiden op dergelijke buitengewone omstandigheden? Wat kan en wil je meegeven aan collega’s die ook in buitengewone omstandigheden moeten communiceren? We gaan natuurlijk zelf leren tijdens de podcasts, maar we hopen ook dat we anderen kunnen laten genieten en wellicht leren.
Abonneer je op onze podcast!
Veel luister en leerplezier!

Crisiscommunicatie De Podcast Roy Johannink en Dianne Deurloo

    • Business

Een zoektocht naar communicatie in buitengewone omstandigheden: crisiscommunicatie. Wat maakt crisiscommunicatie zo buitengewoon? Of is het toch gewoon communicatie? Dianne Deurloo en Roy Johannink gaan hierover in gesprek met verschillende collega's uit het werkveld. Samen zijn ze daarom 'Crisiscommunicatie De Podcast' begonnen.Dianne is trainer en interimmer op het gebied crisiscommunicatie. Roy is trainer, adviseur en onderzoeker op het gebied van incidentmanagement met een passie voor crisiscommunicatie. Tijdens incidenten communiceren we niet ineens via andere communicatiemiddelen, of communiceren we met hele andere doelgroepen. Communicatieadviseurs zijn dagelijks bezig met het bepalen van de juiste communicatiestrategie en het adviseren van bestuurders. Het is niet nodig hen specifiek daarop te trainen.Maar wat moeten we dan wel leren?
Wat zijn dan die buitengewone omstandigheden? Hoe ga je daar mee om? Hoe bereid je je daar op voor? Hoe leer je daar van? Dat dus is de zoektocht die we aan gaan met verschillende collega’s uit het werkveld in een gesprek van ongeveer 30 tot 40 minuten. We gaan het gesprek me ze aan aan de hand van vragen zoals:  Welke incident in je loopbaan is je het meest bijgebleven? En waardoor komt dat dan? Hoe kan je je voorbereiden op dergelijke buitengewone omstandigheden? Wat kan en wil je meegeven aan collega’s die ook in buitengewone omstandigheden moeten communiceren? We gaan natuurlijk zelf leren tijdens de podcasts, maar we hopen ook dat we anderen kunnen laten genieten en wellicht leren.
Abonneer je op onze podcast!
Veel luister en leerplezier!

    in gesprek van Yves Stevens

    in gesprek van Yves Stevens

    Yves Stevens, voormalig directeur communicatie van de minister van Binnenlandse Zaken. Yves is nu weer terug op zijn oude nest: de communicatiedienst van het Crisiscentrum waarbij hij medeverantwoordelijk is voor de risico-en crisiscommunicatie. Hij maakt deel uit van het federale Team D5 waarover we al eens hebben gesproken in deze podcast-serie.

    Hij is woordvoerder van het jaar geworden en gaf meer dan 200 persconferenties tijdens de coronapandemie. Zeven maanden is Yves directeur communicatie geweest. Reden om weer terug te gaan naar zijn oude vak? Hij mistte de wereld van het crisismanagement.

    Het zijn eigenlijk twee verschillende werelden. Een hele boeiende wereld van politiek, met ook meer reputatie- dan relatie-denken. We vragen hem of crisiscommunicatie ook inmiddels niet veel meer politiek is geworden. Het antwoord laat zich raden: ja en nee. “In geval van de aanslagen van 22 maart 2016 in Brussel is er geen politiek bedreven. Bij de coronapandemie komt uiteindelijk na een paar maanden wel de politiek om de hoek kijken.”

    De woordvoerder spreekt vooral met passie over het objectief dat hij wil bereiken met communicatie: het doel. “Het doel verbrokkelde tijdens de coronapandemie. We voelden ons zelf slachtoffer, terwijl wij het juist moesten volhouden voor de slachtoffers in het ziekenhuis. Die lagen voor hun leven te vechten. Ik heb als woordvoerder continu dat voor ogen gehad, maar dat werd naarmate de tijd vorderde wel moeilijker.”

    Het verschil tussen het zijn van directeur en woordvoerder binnen het crisiscentrum laat zich vooral vatten in: minder bezig hoeven zijn met de reputatie van de organisatie. Het levert een discussie op tussen ons drieën: waarom zetten we relatie dan niet altijd op één, bij iedere organisatie? Aangezien een goede relatie uiteindelijk een goede reputatie oplevert.

    Wat uniek is aan Yves, is zijn drive om te blijven communiceren: 203 persconferenties lang. “We proberen de agenda te bepalen in het nieuws. Iedere dag om 11 uur was er een persconferentie in het begin. Dat gaf rust. Het had een soort symboolfunctie. Het stoppen van de persconferentie was bijvoorbeeld een nieuwsitem op het journaal. Het zal wel goed gaan dan met de coronapandemie.”

    We ontdekken een lijn in ons gesprek met Yves over de opzet van de persconferentie. Als eerste kom je altijd met cijfers. Iedere dag weer. Als tweede geef je aan welke maatregelen er veranderen. Of je benadrukt nog even de oude. Als derde focus je ook op het psychosociale aspect: wat doet het met mensen. Welke emoties leven er in de samenleving, inclusief de geruchten. Deze benoem je en/of ontkracht je. En tot slot ga je een specifiek onderwerp uitdiepen als de ruimte nog is, denk bijvoorbeeld aan het Rode Kruis die extra bloed nodig heeft.

    Dat Yves woordvoerder van het jaar is, komt wellicht ook door het feit dat hij bij 203 persconferenties slechts één fout maakte. Die fout leverde wel direct een virale video op. Zelf ziet hij het winnen van de titel anders: “Dit is vooral te danken aan goede voorbereiding, met collega’s. Het feit ook dat er geen journalisten in de zaal zaten. Journalisten konden alle vragen online doorgeven.”

    We sluiten af met een blik op de toekomst. Yves constateert een meer en meer diverse samenleving, van anderstaligen tot doven en slechthorenden. Tijdens de corona was er meer aandacht voor, maar dat ook tijdens een acute crisis. Hij ziet daarnaast bij zijn eigen kinderen: deze luisteren geen radio meer. Waarom kunnen we nog niet inbreken op streaming platforms, zoals YouTube en Spotify? Tijd voor discussie daarover wat ons betreft. 
    Oh, en Dianne doet en passant nog een confessie: ze is verliefd. Op de Belgische taal.

    • 37 min
    In gesprek met Lars Walder

    In gesprek met Lars Walder

    Lars Walder is met bijna een kwart eeuw aan ervaring een interessante gesprekspartner. Hij is strategisch communicatieadviseur en woordvoerder voor organisaties uit vrijwel alle sectoren; zorgsector, rijksoverheid, provincie en gemeenten, (semi)overheidsbedrijven, industrie en goede doelen. Hoe kan je nu voor zoveel organisaties werken?

    Het blijkt een voordeel te zijn als je niets van de organisatie kent. Je kunt de domme vragen stellen: ik snap het niet.

    Hij wil geen joker zijn die als externe naar voren wordt geschoven tijdens een crisis. Lars probeert mensen in de organisatie tijdens een crisis te helpen hoe zij het woord kunnen voeren. “De inhoudsmensen moeten het zelf kunnen. Wij kunnen allemaal communiceren. Inhoudsmensen kan je ze al helpen door ze te wijzen op procescommunicatie: leg uit dat je het nog niet weet.” Het coachen van mensen die op het proces en de inhoud expert zijn is vooral door ze te helpen hoe ze goed moeten vertellen wat ze doen. 9 van de 10 keer is dat waar het volgens Lars over gaat: hoe vertel je goed over het proces?

    We zijn in deze podcast even stil. Letterlijk. Hoe zo hebben sommige bedrijven geen communicatie-afdeling? Een miljardenbedrijf zonder communicatie-afdeling? Lars weet ons te overtuigen waarom het echt niet nodig is. Dat wil niet zeggen dat ze niet soms aan crisiscommunicatie moeten doen. Dianne heeft wel eens een boek gelezen met de titel "Wie durft… de afdeling communicatie op te heffen?” Zo ver hoeft het dan ook weer niet te gaan. Maar de onderstroom is wel: iedereen in de organisatie kan communiceren, met een beetje hulp.

    We spreken ook met Lars over het initiatief Namens de familie. Dit is weer een specifiek specialisme binnen de crisiscommunicatie. Het is moeilijker dan de ondersteuning van een bedrijf. “Zo wil je absoluut niet een verkeerde quote in de media.” De wijze van communiceren doet iets met mensen. We zijn ons daar niet altijd van bewust: wat is het effect van communicatie? Het positieve effect en het negatieve effect op in dit geval de nabestaanden. Een portret in de krant van een slachtoffer kan voor de een heel fijn zijn en voor de ander echt niet. We moeten met elkaar meer in gesprek over wat je wel en niet kan communiceren.

    • 43 min
    in gesprek met Lodewijk van Wendel de Joode

    in gesprek met Lodewijk van Wendel de Joode

    Lodewijk van Wendel de Joode werkt ruim drie jaar als speech- en tekstschrijver voor de korpsleiding van de politie. Daarvoor werkte hij onder anderen bij de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en was hij examinator, trainer en gastdocent op het gebied van crisiscommunicatie. Hij adviseerde onder anderen bij schietincidenten, zedenzaken, familiedrama’s, cyberincidenten en vliegtuigongevallen.

    Een spreektekst is dus iets heel anders dan een schrijftekst. Zeker bij een crisis wordt op ieder woord gelet. Dus is het wel een expertise te noemen. Een vak eigenlijk. En het blijkt een vak apart. Natuurlijk zijn er veel open deuren ook te melden, aldus hemzelf, maar Lodewijk is vooral iemand van heel veel prachtige voorbeelden. We hebben een heerlijk gesprek met een bevlogen vakidioot.

    Bij een speech blijkt de doelgroep meer dan ooit. Lodewijk gaat zelfs in contact met nabestaanden. Hij laat ze zelfs meelezen met een speech. Dit contact verloopt dan vaak via de familierechercheur.

    Maar tip is wel: betrek niet alleen de doelgroepen voor wie je spreekt, maar denk ook na over de doelgroepen in je verhaal. Wat is het effect van het uitspreken van de speech op hen? Heel veel teksten zijn echt voor te bereiden. Hij geeft als tip het boek over de niet uitgesproken teksten, bijvoorbeeld de speech die klaar lag als de maanlanding zou zijn mislukt. Het boek heet Undelivered.

    Zo heeft Lodewijk zelf jaren geleden een analyse gemaakt van speeches en verklaringen na aanslagen. Hij verwijst daarvoor weer naar een ander boek De Speechschrijver.
    De open deur die hij intrapt is: voorbereiden, voorbereiden, voorbereiden. Want sommige crisis kun je nu al bedenken, voor iedere organisatie. “Zo wordt Het Binnenhof verbouwd. Je kunt nu al de tekst schrijven: waarom duurt de verbouwing langer en wordt duurder? Het is echt niet zo ingewikkeld. We kunnen meer voorbereiden dan we nu doen.”

    Is speechen aan te leren? Lodewijk coacht ook sprekers. Hij stelt dat van iedereen een goede spreker is te maken, maar niet altijd een briljante spreker. “Kijk of luister naar speeches: waarom vind je iets goed en waarom niet?” En de belangrijkste blijft toch ook: “ga oefenen!” Zie daartoe The King’s Speech gewoon als filmtip. En zo blijkt “I have a dream” van Martin Luther King tig keer te zijn gehouden in verschillende versies.

    We sluiten de podcast af met een oproep: “betrek speechschrijvers meer bij oefeningen”.

    • 51 min
    in gesprek met Cathelijne Janssen

    in gesprek met Cathelijne Janssen

    Cathelijne Janssen is organisatie- en communicatieadviseur. Ze heeft ruim vijftig organisaties met uiteenlopende vraagstukken op het gebied van accountability mogen adviseren en begeleiden. 'Doen we de goede dingen en doen we ze goed' staat daarbij centraal. Ze heeft een aantal werk- en onderzoeksmethoden ontwikkeld waarmee de communicatieadviseur verantwoordelijkheid kan nemen en verantwoording kan afleggen over de keuzes in communicatie op het gebied van richten, inrichten en verrichten. Deze zijn onderdeel van de accountabilitycyclus.

    Om de accountabilitycyclus uit te leggen, geeft Cathelijne aan: het gaat over verantwoordelijkheid. Verantwoording afleggen. Maar ook verantwoordelijkheid nemen voor je activiteiten, producten, middelen en de keuzes die je maakt. De accountabilitycyclus helpt je om te bepalen: doen we de goede dingen en de dingen goed?

    Ook voor crisiscommunicatie geldt deze cyclus. Crisiscommunicatie is namelijk een resultaatgebied van communicatie. Wat ze daar mee bedoelt, licht ze uitgebreid toe. Het is het begin van een online masterclass accountability, waarin wij alles mogen vragen over dit minder sexy onderwerp. Maar Cathelijne maakt het interessant door de vele voorbeelden en wijze waarop ze het uitlegt.

    Cathelijne is helder: je moet de goede dingen doen en de dingen goed, ook in crisiscommunicatie. En daar is dus nog een wereld te winnen zo leren wij in deze podcast. Wat is het gewenste effect? En welke communicatiestrategie kies je zonder meteen in de middelen te duiken? Oh, en we moeten stoppen met de waaromvraag. We moeten nu naar de “komma, zodat” vraag gaan. En ja Cathelijne laat ons dit doen… eigenlijk is deze aflevering een prachtige online masterclass. 
    Boektip van Cathelijne: Uitgemeten, de accountabilitycyclus voor communicatie van Cathelijne Janssen en De psychologie van communicatie (van intentie naar effect), door Gonda Duivenvoorden en Gerald Morssinkhof
    . En natuurlijk haar eigen boeken niet te vergeten over accountability. Check ook haar website even: http://www.cateau.nl/. 

    • 49 min
    in gesprek met Suzette Hendriks

    in gesprek met Suzette Hendriks

    Suzette Hendriks, adviseur en trainer op het gebied van crisismanagement, crisiscommunicatie en bevolkingszorg bij V&R. Ze heeft de afgelopen tijd met Stefan Baan een zakboekje geschreven voor het organiseren van een persconferentie bij een ramp of crisis.

    Suzette vertelt waarom dit boek over persconferenties eigenlijk een invulling is van een gemis tijdens haar inzet bij de hoogwatercrisis in Limburg. Ze moest samen met anderen een persconferentie voorbereiden; dat bleek toch minder eenvoudig dan gedacht.

    We zijn er met elkaar uit. Er is een verschil tussen een persverklaring, een persconferentie en een persbijeenkomst.

    - Een persverklaring, ook wel persstatement genoemd, doe je als je echt niets meer kunt vertellen in het begin van een crisis.

    - Een persconferentie kan je geven als je ook in gesprek kunt gaan met de pers: je kunt converseren Je kunt wat meer informatie delen en staat op voor vragen.

    - Een persbijeenkomst, vaak een media-moment genoemd, dan heb echt even de tijd voor de pers.

    In de tijd gezien is het dus altijd: persverklaring, -conferentie en dan -bijeenkomst. Misschien kunnen we ook de voorzichtige conclusie trekken: we zien soms persconferenties waarbij een persverklaring een betere oplossing was geweest. We zijn het snel eens over een mooie oneliner: praat waarover je gaat! Dat is geen issue vinden we.
    Suzette draait het gesprek handig richting ons als gespreksleiders. Ze vraagt ons antwoorden te geven op vragen die ze zelf heeft. Samen bespreken we wat ongemakkelijke onderwerpen: hoeveel deelnemers moeten er nu achter de tafel zitten? Waarom moet die burgemeester nu altijd bij de persconferentie zijn? Moeten we nu zitten of staan? Is de pers nu een doelgroep of niet?

    Een leerzame sessie. Bestel het zakboek, want de opbrengsten gaan naar twee goede doelen.

    • 45 min
    in gesprek met Jop Heinen

    in gesprek met Jop Heinen

    Jop Heinen werkt op dit moment als woordvoerder bij Politie Oost Nederland, en ook voor USAR.NL. We spreken met name over zijn inzet in Beiroet als mediaofficier van de USAR.NL. Op 4 augustus 2020 vond er een explosie plaats in het havengebied van Beiroet, dicht bij het centrum. Ongeveer 2750 ton ammoniumnitraat, dat al 7 jaar onveilig in een loods was opgeslagen, zou de explosie veroorzaakt hebben. Jop ging mee als mediaofficier.

    Zelfs voorafgaand aan het vertrek is het aantal mediaverzoeken enorm. Gaat USAR.NL helpen of niet? Vanaf de aanvraag van een land waar ondersteuning nodig is, ondersteunen mediaofficieren het vertrek van het team en behandelen alle mediavragen vanuit binnen- en buitenland af. Jop is ter plaatse verantwoordelijk voor de communicatie. Maar is dit nu eigenlijk crisiscommunicatie?

    Jop is helder: het is communiceren in een crisis. Als mediaofficier zorg je bijvoorbeeld als enige voor een verbinding met het thuisfront. Dit gebeurt onder meer twee keer per dag via nieuwsbrieven in de mail. Belangrijkste doel is daar misschien wel: de onrust verminderen bij de achterblijvers.

    Natuurlijk is ook een doel om de minister(s) te informeren, zodat ze vertrouwen behouden in de inzet van de USAR.NL. De ministers zijn immers opdrachtgever. En Nederlandse Bevolking vertrouwen te geven, door te laten zien wat kan USAR.NL betekenen namens Nederland.
    Interessant is te horen hoe ongelofelijk fit je moet zijn als mediaofficier, zowel geestelijk als lichamelijk. Ook voor Jop was het niet eenvoudig om, na de storm op Sint Maarten, 13 dagen lang te werken vanuit de onzekerheid dat niet bekend is: wanneer is het einde? Een buddy. Een psycholoog. En soms ook gewoon beseffen: er is altijd wel een einde.

    We spreken ook nog even over embedded journalism: gaan we nu wel of niet de journalist laten meekijken bij een incident? Het antwoord laat zich raden. We zijn een beetje jaloers op Jop, want hij heeft niet een maar twee prachtige banen! 

    • 45 min

Top Podcasts In Business

Ramsey Network
NPR
Jocko DEFCOR Network
Andy Frisella #100to0
Guy Raz | Wondery
Marketplace

You Might Also Like

NRC
NPO Radio 1 / NOS / EenVandaag
de Volkskrant
de Volkskrant
Het Parool
Wouter Laumans, Christian Flokstra / Corti Media