24 episodes

Een ongekende podcast over hoe wij kennen, ontkennen, denken, redeneren, meningen vormen, feiten ontdekken. En over hoe het internet deze omgang met informatie en processen van meningsvorming en waarheidsvinding verandert. Tweewekelijkse interviews over cognitieve psychologie, de digitale samenleving en (sociale) epistemologie.

Ongekend Maarten van Doorn

    • Society & Culture

Een ongekende podcast over hoe wij kennen, ontkennen, denken, redeneren, meningen vormen, feiten ontdekken. En over hoe het internet deze omgang met informatie en processen van meningsvorming en waarheidsvinding verandert. Tweewekelijkse interviews over cognitieve psychologie, de digitale samenleving en (sociale) epistemologie.

    What 'p-values' and 'statistical significance' really mean (Remco Heesen)

    What 'p-values' and 'statistical significance' really mean (Remco Heesen)

    There’s a huge debate going on in social science right now. The question is simple, and strikes near the heart of all research: What counts as solid evidence? When it comes to proving an hypothesis, key terms are 'statistical significance' and 'p-values'. With philosopher of science Remco Heesen (University of Western Australia & University of Groningen) I discuss the ongoing discussion around these concepts, and clear up some misunderstandings along the way.



    Here's what we talk about:



    How do scientists determine whether an experimental result should be considered true, i.e. wheher the experiment worked / whether some manipulation was effective / wheter there was an effect or difference between groups
    P-values and “statistical significance” play a central role here but are widely misunderstood. This is what they actually mean.
    Problems with this way of doing science
    What could be alternatives? (Briefly)More info
    Remco Heesen: website, twitter, UWA pagina, RUG pagina
    Maarten van Doorn: website, substack, twitter, RU pagina

    • 35 min
    Eigen verdienste en ongelijkheid: niks met elkaar te maken? (Dick Timmer en Myrthe Martinot)

    Eigen verdienste en ongelijkheid: niks met elkaar te maken? (Dick Timmer en Myrthe Martinot)

    In theorie is bijna iedereen er wel voor, voor iedereen geven wat-ie verdient, waar hij of zij recht op heeft. Voor een meritocratie, dus: een maatschappij waarin niet je afkomst, maar je verdienste (je talent en inzet) je maatschappelijke positie zou bepaalt.
    Toch is er de laatste jaren veel geschreven over de nadelen ervan. Als iedereen in naam alles kan worden, alles kan leren dan is voor je het weet succes een keuze en pech je eigen schuld, bijvoorbeeld. En is het eigenlijk wel haalbaar om zaken te verdelen op basis van dat vage verdienste, is dat niet een te abstract en contentieus concept om op te sturen?
    Ondanks die twijfels, zijn er nog weinigen die het meritocratische ideaal verwerpen. Maar misschien is het idee van verdienste dusdanig ongeschikt als verdeler, dat we dat wel zouden moeten doen. 
    Daar heb ik het deze aflevering over met Dick Timmer (politiek filosoof aan de Technische Universiteit Dortmund) en Myrthe Martinot (econome bij de Rabobank).
    We praten over:
    Wat is een meritocratie eigenlijk? (Moeilijkere vraag dan het lijkt.)Waarom inkomensverschillen niet corresponderen met moreel relevante potentiele rechtvaardigers ervan (hard werken, talent, etc.) Zou dat wel moeten, een systeem waarin je individuele inkomensverschillen organiseert en rechtvaardigt op basis van verdienste?Intuïtief zou je, denk ik, denken van wel, maar Dick denkt van niet en stelt een ander systeem voorMeer weten
    Dick Timmer: website, twitter
    Myrthe Martinot: LinkedIN
    Maarten van Doorn: website, twitterMichael Sandel - De tirannie van verdiensteJoseph Heath - On the Very Idea of a Just Wage

    • 48 min
    De evolutie van rede (Wim de Neys)

    De evolutie van rede (Wim de Neys)

    #22 van de Ongekend podcast. Moeder, waarom redeneren wij? De laatste decennia hebben evolutiepsychologen een hele waaier aan hypothesen ontwikkeld die de valkuilen en sterke punten van ons denken moeten verklaren De meest verrassende en uitdagende hypothese van de afgelopen jaren werd ontwikkeld door de Franse filosoof Hugo Mercier, in samenwerking met de cognitieve wetenschapper Dan Sperber. Volgens hen vergissen we ons over de biologische functie van ons redeneervermogen. Doorgaans gaan we ervan uit dat ons brein dient om tot waarheid te komen, om objectieve kennis op te doen over de wereld. Maar volgens Mercier en Sperber onderschatten we de sociale dimensie van ons redeneervermogen. De mens is een groepsdier bij uitstek. Wat als de oorsprong van de rede niet ligt in een eenzame zoektocht naar waarheid, maar in communicatie met anderen? Met Wim de Neys (Université de Paris Sorbonne) bespreek ik deze vragen.
    Tijdlijn03:00 - Waarom is de vraag naar de evolutionaire functie van de rede eigenlijk interessant?08:00 - Dient de rede voor het nemen van betere beslissingen?13:00 - Of voor het produceren en evalueren van argumenten in discussies21:00 - In zulke contexten is het eenvoudig om biases te laten verdwijnen, te zorgen dat mensen bepaalde denkfouten niet meer maken24:30 - Zelfs discussies met een chatbot heeft al die sterke positieve effecten!30:00 - Betekent dit dat we redeneren in de verkeerde context onderzoeken? (Gerd Gigerenzer)35:00 - Waarom het evolutionair erg onwaarschijnlijk is dat mensen goedgelovig zijn (en dus makkelijk in nepnieuws trappen)
    Meer weten

    Wim de Neys: twitter, website

    Maarten van Doorn: website, twitter

    Hugo Mercier & Dan Sperber: The enigma of reason: A new theory of human understanding

    Hugo Mercier: Not born yesterday: The Science of Who We Trust and What We Believe




    ★ Support this podcast on Patreon ★

    • 41 min
    (On)rechtvaardige ongelijkheid (Dick Timmer & Myrthe Martinot)

    (On)rechtvaardige ongelijkheid (Dick Timmer & Myrthe Martinot)

    #21 van de Ongekend podcast. Ongelijkheid in inkomen en vermogen is een probleem dat steeds meer op de maatschappelijke agenda staat. Maar waarom is het eigenlijk probleem? Wat maakt ongelijkheid (on)rechtvaardig? Dit thema verken ik met filosoof Dick Timmer (Technische Universiteit Dortmund) en econome Myrthe Martinot (Rabobank).
    Tijdlijn03:00 - Waarom is ongelijkheid eigenlijk een probleem?10:00 - Verschillende stromingen in de politieke filosofie over hoe een rechtvaardige welvaartsverdeling eruit ziet14:30 - Het verband tussen ongelijkheid en legitimiteit van een overheid: hoe ongelijkheid de democratie kan ondermijnen19:20 - Waarom het onzinnig is om voor of tegen hoge belastingen te zijn22:00 - Zouden grote bedrijven onderhevig moeten zijn aan democratische controle?24:30 - "We moeten gewoon bedrijven (meer) belasten" is makkelijk te roepen maar is een economisch twijfelachtig idee30:00 - Een oproep om conflicten tussen waarden expliciet als zodanig te benoemen, en niet net te doen alsof alles empirisch te beslissen is of een kwestie van 'efficiency' is37:00 - Kan de manier waarop het is verdiend, en de eigen verdienste daarbij, vermogensongelijkheid rechtvaardigen? En "zouden we erven niet gewoon moeten afschaffen"?
    Meer weten

    Dick Timmer: website, twitter

    Myrthe Martinot: LinkedIN

    Maarten van Doorn: website, twitter

    Informatie over het debat tussen Dick en Sander Schimmelpenninck
    Verschil in Nederland 2014-2020 (SCP)


    ★ Support this podcast on Patreon ★

    • 54 min
    Gesprek over een boek: Het snapgevoel: hoe de illusie van begrip ons denken gijzelt (Herman de Regt & Hans Dooremalen)

    Gesprek over een boek: Het snapgevoel: hoe de illusie van begrip ons denken gijzelt (Herman de Regt & Hans Dooremalen)

    #20. Aflevering 20 van de Ongekend podcast. Wat maakt dat wij het gevoel hebben iets te snappen, dat het 'klikt', het kwartje valt? Als we dat gevoel hebben, denken we vaak dat we op een kloppende verklaring gestuit zijn. Maar helaas zijn er veel dingen die intuitief plausibel aanvoelen, maar waarbij dit snapgevoel onterecht is. Weten hoe je snapgevoel werkt, kan je daarvoor behoeden. Herman de Regt en Hans Dooremalen van Tilburg University schreven er een interessant boek over.
    Tijdlijn03:00 Wat is het snapgevoel?08:00 Terechte en onterechte snapgevoelens: verklaringen die ons een snapgevoel geven, zijn lang niet altijd waar13:00 Veel dingen kunnen we eigenlijk helemaal niet snappen16:00 Als we dingen niet in termen in van botsingen en deeltjes kunnen beschrijven, hebben we niks anders dan metaforen19:00 Maar metaforen genereren vaak een onterecht snapgevoel26:00 Hoe het snapgevoel ten grondslag kan liggen aan biases30:00 Veel hedendaagse wetenschappelijke waarheden zijn ronduit tegenintuïtief35:00 Veel theorieën  zijn geen verklaringen, maar slechts manieren om voorspellingen te doen43:00 Waarom het een goed idee is om psychologie een verplicht vak op de middelbare school te maken
    Meer weten 

    Herman de Regt: website, TiU pagina

    Hans Dooremalen: website, TiU pagina

    Maarten van Doorn: website, twitter, RU pagina

    Herman de Regt & Hans Dooremalen - Het snapgevoel: hoe de illusie van begrip ons denken gijzelt

    Richard Feynman over "Waarom"


    ★ Support this podcast on Patreon ★

    • 56 min
    Science's Replication Crisis 101 with Remco Heesen

    Science's Replication Crisis 101 with Remco Heesen

    #19. Across many scientific fields, roughly half of the research findings established over the past century – hundreds of thousands of results – might simply be untrue, and the rest might me much less important than previously thought. At the same time, more and more people trying to find the scientific literature themselves to interpret it. This seems like an interesting combination, which I discuss with philosoper of science Remco Heesen.
    Timeline03:00 What does a (single) scientific study reporting a "significant result" tell you?06:00 The replication crisis09:00 The holy grail of science: the p-value (or: how most scientists think about evidence and what you can conclude from it)13:00 P-hacking15:00 Why whether some study's result is (probably) Really True, depends on doing only study at a time19:00 Salami publishing and wrong economic and reputational incentives in the academic publication and career systems25:00 Solutions: preregistration, publishing negative results, opening up peer review
    More info

    Remco Heesen: website, twitter, UWA pagina, RUG pagina 
    Maarten van Doorn: website, substack, twitter, RU pagina

    Prinz, F., Schlange, T., & Asadullah, K. (2011). Believe it or not: How much can we rely on published data on potential drug targets? Nature Reviews Drug Discovery, 10, 712. doi:10.1038/nrd3439-c1

    John Ionnadis - "Why Most Published Research Findings Are False"
    Remco Heesen - Why the Reward Structure of Science Makes Reproducibility Problems Inevitable

    Nature article over de replicatiecrisis en priming

    Peerreview (Wikipedia)

    Preregistration (Wikipedia)


    ★ Support this podcast on Patreon ★

    • 42 min