Pier review - brengt de bodem tot leven

Jeroen Watté (Regenerate4Resilience)

Gezonde voeding begint in de bodem. Het bodemleven is het immuunsysteem van planten. Gezonde bodem, gezonde mensen. Bodembiodiversiteit is de sleutel voor regeneratieve landbouw. Met de natuur mee boeren is boerenverstand: dat loont! Agro-ecoloog en innovatiemakelaar Jeroen Watté lanceerde deze podcast bij Wervel vzw om pioniers een stem te geven en zo de agro-ecologische voorhoede te ondersteunen. Sinds november 2024 zet hij de reeks onafhankelijk voort als oprichter en host. 🌱 Connecteer via → https://regenerate4resilience.eu Steun mijn werk https://ko-fi.com/regenerate4resilience

  1. 1d ago

    Pier review vanop bijeenkomst Europese Agroforestry Federatie deel 1/2

    Eind juni 2026 vond de tweejaarlijkse conferentie van de Europese Agroforestry Federatie plaats in Neuchâtel in Zwitserland. Terwijl grote delen van Europa geteisterd werden door hittegolven, inclusief Zwitserland zelf, bogen 400 deelnemers, voornamelijk uit onderzoek en advies, zich over hoe het zit met de integratie van bomen in de landbouw. Dankzij het Cambium-project kon ik de strafste stemmen bundelen. Deel 1 van 2. Bert Reubens (ILVO / Agroforestry Vlaanderen): Wetenschap is geen uitstel van actie; sociaal welzijn, bodem en erkenning zijn even cruciaal als economie. Pleit voor structureel, onafhankelijk advies en lerende netwerken.Christoph Hauert (Bioboer): Agroforestry als noodzakelijke reactie op klimaatextremen; boeren zonder verandering voelt als stilstaan.Sarah Carton (ILVO): Focus op praktijkgerichte kennisoverdracht via demo-sites en laagdrempelige online leermiddelen.Andrea Schievano (Onderzoeker): Vermijd reductionistische wetenschap; erken de boer als hoofdonderzoeker in het veld.Niels Vanhoudt (Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant): Laat uitlopende walnoten beperken vorstschade en concurrentie met akkerbouw; bevorderen bodemgezondheid.Paul Pardon (ILVO): 'Acorn-tool' helpt boeren bij het inschatten van opbrengstpotentieel (jaar 1-10).Jari Vandendriessche (UGent): Agroforestry verhoogt de biodiversiteit aanzienlijk, vooral voor bestuivers en vleermuizen.Peter Verburg (Instituut voor Milieuvraagstukken, VU Amsterdam): Verschuif focus van "werkt het?" naar implementatie en inpassing in huidige systemen.Kevin Wolz (Savannah Institute): Bestrijd isolement van pioniers door gemeenschapsvorming en onderling contact.Petra Schmitz (Agroforestry Netwerk Limburg): "Zien is geloven": enthousiasme en praktijkvoorbeelden overtuigen boeren meer dan droge cijfers.Evert Prins (Louis Bolk Instituut): Geen 'silver bullet'; economische duurzaamheid is essentieel voor langetermijn succes. Deze episode kwam tot stand met financiële steun van het Interreg-project Cambium, medegefinancierd door de Europese Unie. Meer praktische info en netwerken vind je op agroforestryvlaanderen.be en euraf.net

    Pier review vanop bijeenkomst Europese Agroforestry Federatie deel 1/2
  2. Jun 16

    Pier review bio - Stefan Muijtjens en de kracht van planten die met de bodem praten 2/2

    Opname maart 2026 Vandaag sprak ik met Stefan Muijtjens uit Limburg, de ⁠onafhankelijke landbouwadviseur⁠ die boeren helpt in de bodemtransitie. Hij passeerde ook bij de drie vorige gasten Karel Dewaele, Jarno Vandepoel en Kees Steendijk. In dit vervolg trekken we de laarzen aan en duiken we écht de agronomische praktijk in. We laten de kantoor-theorie achter ons en bespreken chronologisch wat er daadwerkelijk gebeurt onder en boven het veld. Waarom moeten we veel meer vertrouwen op de pure kracht van planten, en hoe overbruggen we de hardnekkige kloof tussen beleid, theorie en het boerenerf? We raken aan: De belemmeringen in de huidige bio-regelgeving, specifiek de impact van gangbare drijfmest en het vasthouden aan ploegen. Hoe e-DNA analyses (die 1200 schimmels en 2500 bacteriën in kaart brengen) onomstotelijk de ravage van ploegen aantonen. Het gebruik van plantsapanalyses om realtime bij te sturen op elementen (zoals de balans tussen fosfaat, calcium en borium), in plaats van te gokken op bodemreserves. De 3-4-5 methode voor Niet-Kerende Grondbewerking (NKG): onkruidbeheer met zeer ondiepe bewerkingen en het belang van een UV-reflecterende, koelende mulchlaag. Estafetteteelt en buddymixen: het strategisch mengen van plantenfamilies om bodemziektes te onderdrukken en jaarrond zonlicht te vangen. De illusie van dure externe wondermiddeltjes en fermenten ('bugs in a jug') vergeleken met de pure motor van de bodem: de levende plant. De ware aard én de verrassende snelheid van koolstofopbouw (carbon farming), gestuurd door levende wortelsappen (exudaten) met een onmisbare rol voor houtstoffen (lignine). Diagnostiek met de spade: waarom je als ultieme graadmeter voor bodemgezondheid op zoek moet naar 60 tot 80 grote 'pendelaars' (>12mm wormengangen) per vierkante meter. De voor- en nadelen van doelsturing: hoe het sturen op heldere doelen de boer net zijn vrijheid en vakmanschap kan teruggeven, zolang we er in de praktijk voor waken dat streefwaarden niet verstarren tot rigide minimumregels. De absolute noodzaak voor beleidsmakers én onderzoekers om veel vaker hun bureau te verlaten en letterlijk het veld in te trekken. Waarom het cruciaal is om over het eigen muurtje te kijken, en de kracht van kwetsbaarheid en het delen van fouten binnen sectoroverschrijdende, lerende netwerken. Deze podcastreeks is een initiatief van ⁠Regenerate4Resilience⁠, in opdracht van ⁠BioZktBoer⁠, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

    Pier review bio - Stefan Muijtjens en de kracht van planten die met de bodem praten 2/2
  3. Jun 2

    Pier review bio - Stefan Muijtjens en de kracht van planten die met de bodem praten 1/2

    Opname maart 2026 Vandaag sprak ik met Stefan Muijtjens uit Limburg, de onafhankelijke landbouwadviseur die boeren helpt in de bodemtransitie. Hij passeerde ook bij de drie vorige gasten Karel Dewaele, Jarno Vandepoel en Kees Steendijk. In het gesprek legt Stefan de vinger op de zere plek in het huidige landbouwadvies. Waarom loopt het officiële beleid zo vaak achter de feiten aan? Hoe komt het dat theorie en praktijk soms zo ver uit elkaar liggen dat adviezen lachwekkend en zelfs waardeloos worden? Het aandeel chemie moet omlaag, zodat we planten eindelijk zélf weer laten praten met het bodemleven. We raken aan: Waarom chemie de bodembiologie overstemt. Dat nitraat toxisch is voor planten en leidt tot nepgroei (wateropname) in plaats van echte droge stof. Het grote belang van on-farm research door boeren zelf. Waarom we tijdig ruimte moeten maken voor de creatieve ideeën van de nieuwe generatie. Dat boeren in transitie ook voor de afzetkant tijd moeten maken. Waarom we moeten sturen op het echte economische rendement voor het familiebedrijf, in plaats van ons blind te staren op de kilo's opbrengst. Het landbouw-waterhoofd: waar gaat het geld in de landbouw naartoe? Een groeiend leger aan overheidspersoneel, adviseurs en erfbetreders neemt een steeds grotere hap uit de maatschappelijke koek, terwijl de boer de regie én het rendement van zijn familiebedrijf kwijtraakt. Hoe je groenbemesters (en specifiek vlinderbloemigen) kunt gebruiken als 'biotoets' om stikstofoverschotten in je bodem af te lezen. Een verfrissende kijk op onkruid: het is simpelweg een plant die de biologische groeifactoren op dat moment beter kan benutten dan je eigen gewas. De onzichtbare schade van zware oogstmachines, en waarom het beperken van rooivruchten in de rotatie essentieel is voor bodemherstel. De groeiende potentie van een gegarandeerd residuvrije markt als krachtig alternatief of opstapje naar bio. Deze podcastreeks is een initiatief van ⁠Regenerate4Resilience⁠, in opdracht van ⁠BioZktBoer⁠, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

    Pier review bio - Stefan Muijtjens en de kracht van planten die met de bodem praten 1/2
  4. Mar 25

    Pier review bio - Kees Steendijk geeft ruimte aan de graanplant

    Opname februari 2026 In deze aflevering van Pier Review Bio ben ik te gast bij Kees Steendijk op zijn biologisch akkerbouwbedrijf De Korenschoof in Kamperland (Zeeland). Kees en Connie boeren op een van de zwaarste kleigronden van de streek en besloten in het jaar 2000 volledig biologisch te gaan. Sindsdien heeft hij het traditionele graansysteem compleet op zijn kop gezet door op een heel andere manier naar plantcompetitie en de ruimte per plant te kijken. We spreken met hem over zijn pionierswerk in de graanteelt, zijn observaties in het veld en hoe hij bodembeheer in de praktijk aanpakt. Besproken thema's Drastisch minder zaaien: De stap van 230 kg naar 40 tot 50 kg zaaizaad per hectare, en waarom het minimaliseren van plantcompetitie essentieel is. De ontwikkeling van de plant: Hoe tarweplanten die de ruimte krijgen zich in de praktijk ontwikkelen, met een sterke uitstoeling, een robuust wortelgestel en veel grovere aren. Pionier in bodembewerking: Zijn specifieke aanpak en bewuste keuzes rondom grondbewerking om de bodembiologie en structuur te sparen. Vaste rijpaden: De keuze voor werktuigdragers op 4,20 meter om bodemverdichting te voorkomen.Alles hangt samen: Hoe deze extreme reductie van zaaidichtheid laat zien dat bodem, wortels, plantarchitectuur, ziekteweerbaarheid, organische stof en opbrengst niet los van elkaar te begrijpen zijn. Meer bronnen Evenveel opbrengst met twintig keer minder zaad: Verslag over de lezing van Kees op het agro-ecologiecongres, aangevuld met recentere verslagen over het systeem van wortelintensificatie. Oude tarwerassen voor beter brood: Over innovaties allerhande in de broodketen, zoals de noodzaak van robuuste genetica en de ervaringen van de Bretoense boer-bakker Nicolas Supiot, die ooit zei: "Le blé est l'ennemi du blé" (Tarwe is de vijand van tarwe). Wetenschappelijke achtergrond: de episode haalt dit onderzoek aan van Marjolein Visser (Université Libre de Bruxelles).Historische bron: Blijkbaar werd deze innovatie al beschreven in het boekje “La culture familiale de blé” (1943). We lieten dit vertalen naar het Nederlands. Vraag het aan per mail. – Deze podcastreeks "Pier review bio" is een initiatief van ⁠Regenerate4Resilience⁠, in opdracht van ⁠BioZktBoer⁠, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

    Pier review bio - Kees Steendijk geeft ruimte aan de graanplant
  5. Jan 30

    Pier review bio - Jarno Vandepoel en zijn dubbeldoelkoeien op gras

    Opname december 2025 Vandaag sprak ik met Jarno Vandepoel, jonge melkveehouder van De Vaerendriesch in Hoeleden in het Hageland. Jarno nam enkele jaren geleden het familiebedrijf over en schakelde bewust over naar bio. Niet vanuit een vast recept, maar vanuit continue observatie en de vraag: hoe kan dit bedrijf eenvoudiger, robuuster en economisch kloppend werken? In het gesprek komen onder meer aan bod: waarom gras het hart van zijn systeem vormt, en hoe dat doorwerkt in rantsoen, arbeid en kosten de keuze voor dubbeldoelkoeien, en wat hardheid, vruchtbaarheid en lage input betekenen in de praktijk stripgrazen als leerproces: vallen, bijsturen, observeren kalving op de wei en een sterk seizoensgebonden ritme in het bedrijf wat hij ziet veranderen in bodem, gewas en dieren, zonder zich te verliezen in cijfers of modellen hoe eenvoud, goed rekenen en keuzes durven maken hand in hand gaan Bekijk zeker het filmpje over stripgrazen, mestkevers en het onderzoek van Mieke Lateir bij INBO. Het artikel Regeneratief begrazen in Vlaanderen brengt ervaringen en inspiratie samen. Lees verder bij Regionaal Landschap Zuid-Hageland over biodivers rantsoen en schaduwbomen en voederheggen En volg De Vaerendriesch op Facebook! – Deze podcastreeks "Pier review bio" is een initiatief van ⁠Regenerate4Resilience⁠, in opdracht van ⁠BioZktBoer⁠, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

    Pier review bio - Jarno Vandepoel en zijn dubbeldoelkoeien op gras
  6. 03/16/2025

    Pier review 2 met boer-adviseur Tuur Vandeweyer

    Opname oktober 2022 Vandaag sprak ik met Tuur Vandeweyer, die samen met Stephanie het dynamisch veebedrijf Trezemieke uitbaat in Retie. Tuur is ook adviseur en betrokken bij Agrosymbio. In het vervolg van ons gesprek doken we dieper in de uitdagingen van teeltrotatie, bodemleven en rooivruchten. We hadden het over innovatieve technieken zoals directzaai, het gebruik van compostthee en hoe groenbemesters en bomen bijdragen aan gezonde bodems en koeien. Tuur deelt ook zijn inzichten over regelgeving, samenwerking tussen boeren en de rol van bomen als medicijnkastjes voor vee. In het tweede deel van mijn gesprek met Tuur Vandeweyer, mede-uitbater van het dynamische veebedrijf Trezemieke in Retie, gaan we dieper in op innovatieve landbouwtechnieken en uitdagingen binnen de sector: Teeltrotatie en rooivruchten: - De impact van aardappelrotaties op bodemkwaliteit. - Experimenten met alternatieve poottechnieken en minder intensieve bodembewerking. Bodemgezondheid en bemesting: Werken met groenbemesters en minimale bodembewerking. De invloed van herbiciden en fungiciden op het bodemleven. Innovatieve bemestingsmethoden en natuurlijke alternatieven. Innovatieve technieken: Toepassing van directzaai en mulchen. Zie bvb. Julien SENEZ van Kiwi Agronomy. Proeven met compostthee en het gebruik van effectieve micro-organismen (EM). Experimenteren met compagnongewassen en het stimuleren van mycorrhiza-schimmels. Bomen en schaduw: Bomen als schaduwleverancier en medicijnkast voor koeien. De rol van hagen en bomen bij het versterken van biodiversiteit en bodemstructuur. Regelgeving en obstakels:Hoe wetgeving duurzame landbouwpraktijken soms belemmert. Het belang van dierlijke mest en kringlooplandbouw. Samenwerking tussen boeren: De voordelen van samenwerking tussen akkerbouwers en veehouders. Mogelijkheden voor extensieve begrazing op akkers met groenbemesters. Dierenwelzijn en begrazing: Kalveren blijven tot 8 maanden bij hun moeder. Het natuurlijke kuddegedrag en de rol van bomen voor vee in de wei. Kwaliteit van producten: Grasgevoederd vlees met een focus op smaak en gezondheid. Het belang van directe verkoop en bewust consumentengedrag. Een inspirerend en doorleefd verhaal over innovatieve, agro-ecologische landbouw en de uitdagingen en mogelijkheden van de moderne boer. Mis het einde niet voor inzichten over kwantumlandbouw!

    Pier review 2 met boer-adviseur Tuur Vandeweyer

About

Gezonde voeding begint in de bodem. Het bodemleven is het immuunsysteem van planten. Gezonde bodem, gezonde mensen. Bodembiodiversiteit is de sleutel voor regeneratieve landbouw. Met de natuur mee boeren is boerenverstand: dat loont! Agro-ecoloog en innovatiemakelaar Jeroen Watté lanceerde deze podcast bij Wervel vzw om pioniers een stem te geven en zo de agro-ecologische voorhoede te ondersteunen. Sinds november 2024 zet hij de reeks onafhankelijk voort als oprichter en host. 🌱 Connecteer via → https://regenerate4resilience.eu Steun mijn werk https://ko-fi.com/regenerate4resilience