24 episodes

Kletsheads is een podcast over meertalige kinderen voor ouders, leerkrachten en logopedisten. Wat kun je verwachten als je je kinderen meertalig opvoedt? Waar moet je op letten? Wat helpt hun taalontwikkeling wél, en wat juist niet? Dr. Sharon Unsworth, taalwetenschapper aan de Radboud Universiteit, Nijmegen, en zelf moeder van twee (uiteraard meertalige) kinderen, gaat elke aflevering in gesprek met een andere expert over de wetenschap achter de taalontwikkeling van meertalige kinderen. We horen van meertalige kinderen over hoe het is om met twee (of meer) talen op te groeien en ook van ouders en professionals over hun ervaringen met meertalige kinderen.

Kletsheads [Nederlandse editie‪]‬ Kletsheads [Nederlandse editie]

    • Kids & Family

Kletsheads is een podcast over meertalige kinderen voor ouders, leerkrachten en logopedisten. Wat kun je verwachten als je je kinderen meertalig opvoedt? Waar moet je op letten? Wat helpt hun taalontwikkeling wél, en wat juist niet? Dr. Sharon Unsworth, taalwetenschapper aan de Radboud Universiteit, Nijmegen, en zelf moeder van twee (uiteraard meertalige) kinderen, gaat elke aflevering in gesprek met een andere expert over de wetenschap achter de taalontwikkeling van meertalige kinderen. We horen van meertalige kinderen over hoe het is om met twee (of meer) talen op te groeien en ook van ouders en professionals over hun ervaringen met meertalige kinderen.

    Kletsheads beantwoordt jullie vragen [Seizoen 2, Aflevering 10]

    Kletsheads beantwoordt jullie vragen [Seizoen 2, Aflevering 10]

    In deze aflevering - de laatste van seizoen 2 - beantwoord ik jullie vragen over meertalige kinderen.  De vragen gaan over uiteenlopende onderwerpen: hoe schrijf je nou een family language plan, kan een meertalig kind accentloos worden in beide talen, en wat doe je als je kind naar de logopedist moet maar de logopedist alleen Nederlands praat? En we beantwoorden ook vragen van leerkachten over het inzetten van de thuistalen van meertalige kinderen op school: goed idee maar waar ligt de balans tussen het Nederlands en de andere talen? En wat doe je als de meertalige kinderen in je klas liever Engels met elkaar praten dan Nederlands? Ook zijn er vragen over het omgaan met meertalige kinderen op de kinderopvang.  Hopelijk voor ieder wat wils dus! 









    Deze vragen beantwoord ik niet alleen, maar samen met Josje Verhagen. Dr. Josje Verhagen is onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam binnen de Faculteit der Geesteswetenschappen en de Capaciteitsgroep Nederlandse Taalkunde. Zij doet onderzoek naar de taalontwikkeling van peuters en kleuters en de rol van het werkgeheugen hierbij.  Meer informatie over Josje’s veelzijdig onderzoek kun je vinden op deze website.  Dit is haar derde (!) keer op Kletsheads. Zij was al eerder te horen in de tweede aflevering van het eerste seizoen ("Zijn meertalige kinderen beter in communiceren?" ) en ook eerder in dit seizoen ("De meertalige kinderopvang" ). 







    Foto:  Bob Bronshoff











    Tijdens de podcast hebben we het over family language planning en ik noem hierbij het recent verschenen boek van Eowyn Crisfield, Bilingual Families: A Practical Language Planning Guide (uitgegeven door Multilingual Matters).  Dit is een echte aanrader! Eowyn vertelt ook meer over dit onderwerp in aflevering 9 van afgelopen seizoen van Kletsheads (ook beschikbaar in een volledige Engelstalige editie). 









    We hebben het ook over de vraag of het nodig is om naar beide talen van een meertalig kind te kijken als een kind naar de logopedist gaat. Het antwoord is ja! Tijdens de podcast lees ik een reactie op deze vraag voor van Dunya Taki.  Dunya is secretaris van de Stichting Meertalige Logopedie Nederland. Ben je op zoek naar een meertalige logopedist in Nederland, dan is deze overzichtskaart een goed plek om te beginnen. En ben je zelf een meertalige logopedist en nog niet aangesloten aan deze groep, meld je snel aan! Meer informatie vind je op hun website. Meer informatie over logopedie en de vraag hoe je kunt vaststellen over een meertalig kind een taalachterstand heeft, vind je in deze aflevering van Kletsheads met Mirjam Blumental. En zoals ik zeg in de podcast is er ook een Engelstalige aflevering over hetzelfde onderwerp: a href...

    • 46 min
    Meertalige baby’s [Seizoen 2, Aflevering 9]

    Meertalige baby’s [Seizoen 2, Aflevering 9]

    Kinderen beginnen met praten als ze rond één jaar oud zijn. We weten echter uit onderzoek dat ze daarvoor al bezig zijn met taal. In deze aflevering leren we wat precies baby's weten over taal. En we horen over de vernuftige manieren die wetenschappers hebben ontwikkeld om dit te kunnen ontdekken. Ze meten bijvoorbeeld hoe snel baby's zuigen aan een nep-speentje, of meten hun de activiteit in hun hersenen. 







    Meertalige baby's horen natuurlijk meer dan één taal terwijl ze in hun wieg liggen. Hoe houden meertalige baby's hun twee talen uit elkaar? Hoe weten ze welke combinatie van klanken bij elkaar horen en in welke taal? Hoe leren ze hun eerste woordjes? Dit zijn allemaal vragen die we in deze aflevering van Kletsheads bespreken. Dat doen we samen met mijn collega van de Radboud Universiteit, Paula Fikkert. 







    We leren dat meertalige baby's verschillen tussenallerlei talen kunnen horen, en net zoals eentalige baby's, gaan ze in de eerste 12 maanden inzoomen op de klanken van de talen die ze in hun omgeving horen. Er zijn kleine verschillen tussen meertalige en eentalige baby's in hoe snel ze dit soms doen maar deze verschillen zijn in het dagelijkse leven vaak niet eens op te merken. 







    Baby's gebruiken de ritme van taal om verschillende talen te onderscheiden. In de podcast hoor je drie talen, het Duits, het Spaans en het Japans. Deze hebben alle drie een andere ritme. De stukjes in de podcast waren allemaal van volwassenen die kinderboekjes aan het voorlezen waren (Duits, Spaans, Japans).







    Meertalige baby's lopen dus door dezelfde stappen als eentalige baby's maar gebruiken niet altijd dezelfde strategieën als het gaat om woorden leren.  Paula had het over mutual exclusivity als een stategie die eentalige baby's en dreumes gebruiken om woorden te leren. Dit houdt in dat baby's ervan uitgaan dat elk voorwerp alleen één naam (of 'label') heeft.  Meertalige baby's en dreumes gebruiken deze strategie waarschijnijk minder omdat zij vaak al twee namen (of 'labels') hebben voor één en hetzelfde voorwerp, uit hun twee talen. In het filmpje hieronder zie je mutual exclusivity in actie. Het kindje weet al wat de eend is en weet hoe dit heet (een duck - het filmpje is in het Engels). Hij wordt gevraagd om de blicket aan te wijzen. Het woord blicket bestaat niet in het Engels, en dus weet hij dat het om het andere voorwerp moet gaan. 









    https://youtu.be/FAEE2UULdq0









    In de podcast hebben we het ook over brabbelen. Alle baby's brabbelen. Het is een soort oefenen om te leren praten. Sommige baby's gaan ook door een fase waar ze doen alsof ze aan het praten zijn. Dus wat ze zeggen klinkt als taal, maar in plaats van woorden gebruiken ze alleen gebrabbel. Ze groeien er overheen, dus dit is geen reden tot zorg. Het is wel heel schattig om te zien/horen! Hier vind je het filmpje van de brabbelende tweeling die Paula in de podcast noemde.







    In Let's Klets horen we van de Limburgse Liz. Liz woont in Canada met haar Egyptische man, die Arabisch en Engels spreekt. Liz vertelt over hoe zij het meertalig opvoeden van hun zoontje, Otis, aanpakken. We horen ook hoe sommige oudere mensen in de buurt, zelf ooit uit Nederland geëmigreerd, het leuk vinden om Liz en haar zoontje Nederlands te horen praten.







    Sharon en Liz in gesprek over het meertalig opvoeden







    Onze Kletsheads van de week zijn meertalige vrienden Gaspar en Ruurd. Zijn groeien op in Friesland en spreken bij elkaar vie...

    • 46 min
    Tussentaalinvloed [Seizoen 2, Aflevering 8]

    Tussentaalinvloed [Seizoen 2, Aflevering 8]

    "You're wobbling the whole time the table!" Dit zei mijn meertalige zoontje tegen zijn zus toen ze samen een bordspel zaten te spelen. Ze zaten aan een tafel en grote zus was kennelijk ook met de tafelpoot aan het spelen. De boodschap van mijn zoontje was duidelijk. Grote zus hield ermee op en het spel ging verder. Wat mij opviel in dit gesprek was hoe hij deze boodschap had geformuleerd: zijn zin was op zich prima Engels, maar ik weet zeker dat zijn Engelstalige nichtjes in Engeland het anders hadden gezegd. Zij zouden zeggen: "You're wobbling the table the whole time". "You're wobbling the whole time the table" is een prachtig voorbeeld van tussentaalinvloed. De manier waarop mijn zoon de woorden in zijn zin had samengeplakt was duidelijk beïnvloed door het feit dat hij naast Engels ook Nederlands spreekt. Want in het Nederlands komt "de hele tijd" juist vóór "de tafel" en niet erachter. 







    Meertalige kinderen klinken soms anders dan kinderen die alleen één taal spreken. Ze zeggen soms dingen net op een andere manier. Waarom doen meertalige kinderen dit eigenlijk? Wat laat dit zien over hun taalontwikkeling? Waarom doen sommige meertalige kinderen het vaker dan anderen? Is tussentaalinvloed iets om je zorgen over te maken of hoort het erbij?  Dit zijn allemaal vragen die we in de aflevering van Kletsheads beantwoorden, samen met onderzoeker Chantal van Dijk. 







    We leren dan tussentaalinvloed hoort er gewoon bij als je meertalig bent. Dit komt omdat de twee talen van een meertalige aan elkaar zijn verbonden. Onderzoekers beweren zelfs dat bepaalde grammaticale regels gedeeld worden tussen talen, bijvoorbeeld als deze hetzelfde zijn in de twee talen. Ook horen we dat taaldominantie een rol speelt bij tussentaalinvloed: als meertalige kinderen veel sterker zijn in één van hun talen beïnvloedt hun sterkere taal meestal de zwakkere taal, al is tussentaalinvloed de andere kant op -- dus van de zwakkere taal naar de sterkere taal -- nog steeds mogelijk. 























    In Let's Klets spreek ik met Gisi Canazzaro, enthousiaste supporter van moedertaalonderwijs, en we hebben niet één maar twee Kletsheads van de week, twee zussen met Duits als thuistaal. Zij leren mij het allerlangste woord in het Duits en vertellen welke taal ze gebruiken als ze met elkaar ruzieën en hoe dit anders is als ze lief voor elkaar zijn. 









    Heb jij een vraag over meertalige kinderen?







    Stuur hem op en we beantwoorden hem binnenkort in aflevering 10!









    Email ons







    Vul het contactformulier in





















    Chantal van Dijk is postdoctoraal onderzoeker aan de Radboud Universiteit in Nijmegen waar ze binnen het 2in1 projectonderzoek doet naar de taalontwikkeling van meertalige kinderen en in het bijzonder tussentaalinvloed. Ze zal in september 2021 haar proefschrift met vier verschillende onderzoeken over dit onderwerp gaan verdedigen. In de podcast vertelde ze over een groot onderzoek dat wij samen hebben uitgevoerd. Dit was een "meta-analyse" van allerlei andere onderzoeken naar tussentaalinvloed. Dit onderzoek verschijnt binnenkort in de Journal of Child Language e...

    • 55 min
    Drietalig opvoeden [Seizoen 2, Aflevering 7]

    Drietalig opvoeden [Seizoen 2, Aflevering 7]

    Veel kinderen in de wereld groeien op met drie talen. Bijvoorbeeld omdat hun ouders beiden een andere taal spreken en op school leren ze een derde taal. Of omdat ze thuis een taal spreken en ze zitten op een tweetalige school waar ze twee nieuwe talen leren. Er zijn ook veel landen in de wereld waar bijna iedereen drietalig is. Denk bijvoorbeeld aan landen in Centraal en West Afrika, landen zoals India, Luxembourg en Zwitserland. Er zijn eigenlijk veel meer drietalige kinderen dan je in eerste instantie zou denken, ook in Nederland. 







    In deze aflevering richten we ons vooraal op drietalige gezinnen.  Bijvoorbeeld, waar de ene ouder Russisch spreekt, de andere Duits en op school wordt er Nederlands gesproken. Onze gast is Simona Montanari, onderzoeker en moeder van twee drietalige (Spaans, Italiaans, Engels) tieners. Samen met Simona beantwoorden we de volgende vragen: Wat kun je realistisch verwachten al je je kind drietalig opvoedt, en hoe kun je zijn of haar meertalige ontwikkeling het beste ondersteunen? Zijn kinderen in staat hun talen uit elkaar te houden? Doen ze er langer over hun taalontwikkeling dan kinderen die met slechts één of twee talen opgroeien? 







    We ontdekken dat er veel overeenkomsten zijn tussen kinderen die drietalig worden opgevoed en kinderen die tweetalig worden opgevoed. De factoren die dus die bij tweetalig opvoeden een rol spelen, zoals hoeveel taalaanbod een kind krijgt te horen, spelen ook een rol bij drietalig opvoeden. We hebben het ook over (mogelijke) verschillen tussen tweetalige en drietalige kinderen. We hebben het over jonge drietalige kinderen maar ook over wat er gebeurt als kinderen opgroeien en hoe je ervoor kunt zorgen dat je kind alle drie de talen blijft beheersen en gebruiken. Tijdens de aflevering heb ik het over een onderzoek van Karolina Mieszkowska en collega's over twee- en drietalige kinderen die Pools leren. Je kunt hier meer over dit onderzoek lezen.









    Simona Montanari is onderzoeker aan de California State University in Los Angeles in de VS. Zij is een van de weinige mensen die onderzoek heeft gedaan naar kinderen die drietalig worden opgevoed. Tijdens de podcast vertelt ze ook veel over haar eigen kinderen. Wil je de twee meiden 'ontmoeten', kijk naar haar YouTube channel waar er veschillende filmpjes te zien zijn met voorbeelden uit hun drie talen. Simona doet ook onderzoek naar tweetalig onderwijs. Meer hierover vind je op haar website. 











    In Let's Klets spreken we Daniela Polisenšká. Daniela is moeder van twee meertalige kinderen die Nederlands, Engels en in verschillende maten Tsjechisch spreken. Haar kinderen zijn inmiddels (bijna) volwassen en zij vertelt ons hoe moeilijk zij het vond om haar moedertaal, Tsjechisch, te blijven spreken toen de kinderen naar school gingen en hoe zij toen is overschakeld naar het Nederlands. Ze reflecteert over hoe het anders had kunnen zijn. Een herkenbaar verhaal dat veel ouders zal raken, geloof ik!









    En onze Kletshead van de week is de 7 jarige mega-meertalige Roselinde uit Luxembourg die niet drie maar liefst vijf talen spreekt, en ze leert nog een zesde. Ik vertel in de podcast dat Roselinde Nederlands Onderwijs in het Buitenland volgt. Op de website van de Stichting NOB kun je hier meer over lezen. 

    • 55 min
    Meertaligheid en schoolsucces [Seizoen 2, Aflevering 6]

    Meertaligheid en schoolsucces [Seizoen 2, Aflevering 6]

    Elke drie jaar worden 15-jarigen overal in de wereld getoetst op hun reken- en leesvaardigheden als deel van het PISA programma. Wat de PISA data laten zien is dat er in veel landen -- ook in Nederland en België -- grote verschillen zijn tussen leerlingen. Deze verschillen hebben te maken met de opleidingsniveau van de ouders van de leerlingen, of ze een migratieachtergrond hebben of niet, en in hoeverre er thuis een andere taal wordt gesproken naast het Nederlands. In deze aflevering van Kletsheads gaan we in op de relatie tussen meertaligheid en schoolsucces. Waar liggen deze verschillen aan? Wanneer komen ze precies te voorschijn? Zien we dezelfde verschillen voor alle meertalige kinderen? 







    In gesprek met onderzoeker Orhan Agirdag ontdekken we dat het prestatiekloof tussen meertalige  leerlingen en hun eentalige klasgenoten niet te wijten is aan hun meertaligheid. Het zijn juist de kinderen die hun thuistaal meer gebruiken die het beter doen bij PISA. Waar ligt het prestatiekloof dan wèl aan? Volgens Orhan is dit grotendeels te wijten aan de manier waarop er met meertalige kinderen wordt omgegaan in het onderwijs. In ons gesprek hebben we het over de verwachtingen van leerkrachten, de 'kleur' van taal en de paradoxale manier waarop er soms met meertaligheid wordt omgegaan, en over het inzetten van het multicultureel kapitaal van meertalige kinderen op school. 







    In Let's Klets spreken we met Ellen-Rose Kambel over De Taalvriendelijke School, een wereldwijd netwerk van scholen die alle talen van hun leerlingen verwelkomen en waarderen. En onze Kletshead van de week is de razendsnelpratende 21-jarige Roya, die vertelt hoe zij het belangrijk vindt dat haar broertje net zoals zij goed Arabisch kan spreken. Ook heeft ze een mooie boodschap voor leerkrachten als het gaat om hun verwachtingen voor anderstalige leerlingen en over meertaligheid en schoolsucces. 









    Orhan Agirdag is universitair hoofddocent aan de Faculteit Psychologische en Pedagogische Wetenschappen van de KU Leuven en aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam.  Hij heeft meer dan honderd publicaties op zijn naam staan over allerlei onderwerpen rondom meertaligheid en onderwijs. Wil je meer weten over zijn onderzoek en over de thema's die hij in de podcast heeft besproken, lees zijn boek, Onderwijs in een gekleurde samenleving. 











    Ellen-Rose Kambel is Director van de Rutu Foundation, een organisatie die zich inzet voor moedertaalonderwijs. Gepromoveerd in de sociale wetenschappen, Ellen heeft verschillende boeken en artikelen geschreven over onderwijs en meertaligheid. Samen met Emmanuelle Le Pichon-Vorstman (University of Toronto) heeft ze a href="https://languagefriendlyschool.

    • 49 min
    Meertalige gezinnen in lockdown [Seizoen 2, Aflevering 5]

    Meertalige gezinnen in lockdown [Seizoen 2, Aflevering 5]

    Net zoals veel landen in de wereld zitten Nederland en België in een lockdown. En als gevolg zijn de scholen dicht en kinderen krijgen onderwijs, online en/of door hun ouders. Wat een jaar geleden ongehoord zou zijn geweest, is inmiddels helaas normaal geworden. Maar normaal betekent natuurlijk niet makkelijk. Veel gezinnen worstelen met het thuisonderwijs, van praktische zaken zoals of er genoeg ruimte en apparatuur beschikbar is tot inhoudelijke kwesties zoals hoe je het beste bepaalde stof kunt uitleggen. Voor meertalige gezinnen komen er ook andere uitdagingen bij. Als jullie thuis geen Nederlands spreken, hoe zorg je ervoor dat je kind genoeg in contact komt met de Nederlandse taal, en welke taal gebruik je als ouder tijdens het thuisonderwijs? Is het beter om over te schakelen naar het Nederlands of kun je je moedertaal blijven gebruiken? Sommige meertalige gezinnen rapporteren ook voordelen aan de lockdown: meer tijd thuis betekent meer contact met de thuistaal (de niet-Nederlandse taal) en dat zorgt ervoor dat kinderen daar beter in worden, die taal meer gaan gebruiken, en soms ook nieuwe vaardigheden ontwikkelen zoals het lezen. Samen met Tessa Mearns van de Universiteit Leiden en zelf moeder van twee meertalige kinderen spreken we in deze aflevering van Kletsheads over de impact van de lockdown op meertalige gezinnen. 







    Op het moment dat deze podcast online gaat staan de basisscholen in Nederland op het punt om weer open te gaan. Dus voor sommige ouders komen de tips in deze aflevering helaas te laat maar ik hoop dat jullie hem alsnog interessant gaan vinden. Want we kunnen vast wel het ene en het andere leren van deze gekke tijd. En verder is het natuurlijk helaas zo dat we niet weten hoelang de basisscholen open zullen blijven en of dit het laatste keer is dat de meeste basisschoolleerlingen met thuisonderwijs te maken zullen hebben. Ik ben bang van niet maar laten we hopen dat ik ongelijk heb! De middelbare scholen blijven in ieder geval voorlopig dicht en in België zijn alle scholen zeker tot begin maart gesloten. 









    Tessa Mearns is docent onderzoeker bij ICLON (Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing) van de Universiteit Leiden waar zij ook de World Teachers Programme coördineert. Tessa komt uit Groot Britannië en voedt samen met haar Engelstalige man haar twee kinderen meertalig op. Voor deze aflevering heeft ze de ervaringen en tips van andere meertalige gezinnen in haar omgeving verzameld. Omdat dit een speciale aflevering is, is er dit keer geen Kletshead van de week of Let's Klets.









    Aan het einde van de podcast noem ik een onderzoek uit het VK over de impact van de lockdown op meertalige gezinnen. Je kunt meer hierover lezen in dit artikel in de New York Times, of in deze blog door de hoofdonderzoeker, prof. Ludovica Serratrice van de University of Reading. Wij willen aan de Radboud Universiteit een vergelijkbaar onderzoek uitvoeren en zullen rond half maart hier meer informatie over delen. Mocht je je nu willen aanmelden, neem contact op via deze website of stuur een bericht naar kletsheads@ru.nl. 







    Meer tips voor leerkrachten vind je op deze website van de Ambulante Taalondersteuning Amstell...

    • 29 min

Top Podcasts In Kids & Family

Listeners Also Subscribed To