147 episodes

Oprechte gesprekken met bewonderenswaardige mensen over de belangrijkste vragen van deze tijd.

Bijdragen, tips of vragen via jowkes@zwijgenisgeenoptie.be

Zwijgen is geen optie Weddingstreet Media

    • Society & Culture
    • 4.7 • 144 Ratings

Oprechte gesprekken met bewonderenswaardige mensen over de belangrijkste vragen van deze tijd.

Bijdragen, tips of vragen via jowkes@zwijgenisgeenoptie.be

    Polarisering stoppen met Christophe Busch

    Polarisering stoppen met Christophe Busch

    Opgepast: populair, hypothetisch en donker drieluik! 1. We leven allen steeds meer in bubbels waarin we alleen bevestigd worden in onze eigen mening. 2. Binnenin deze bubbels worden onze meningen bij gebrek aan tegenstem alleen maar extremer. 3. We slagen er daarom steeds minder in het compromis te vinden.

    Het resultaat? Een machteloze politiek die niet de hervormingen kan doorvoeren die nodig zijn om de problemen echt op te lossen.

    Het tegenargument voor dit donker drieluik? Christophe Busch! Ex-directeur van Kazerne Dossin (Holocaust) en vers directeur van het Hannah Arendt Instituut (burgerschap). Niet met een groot plan. Niet met dramatische uitspraken. Niet met vingerwijzingen, zondebokken of dogmatisch denken. Wel met empathie. Empathie, gecombineerd met messcherpe analyses gebaseerd op een breed historisch besef.

    Wie zich zorgen maakt, mag dit niet missen.

    Lees hier meer over het gesprek: https://zwijgenisgeenoptie.be/christophe-busch
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: https://zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    • 1 hr 19 min
    Jaouad Alloul: Een beetje beleefdheid

    Jaouad Alloul: Een beetje beleefdheid

    Als jouw bestaan een statement is, is er met de wereld iets grondig mis. Jaouad houdt van mannen. Jaouad zingt, ontroerend schoon (en ook een beetje in deze aflevering). Jaouad groeide op in een moslimgezin. Is een ondernemer. Runt een productiehuis dat de wereld van de toekomst in beeld brengt.

    Jaouad is vanalles. Dat is geen statement, dat is wat wij ook zijn. Allemaal mogen zijn. Niet omdat iedereen het daarmee eens is. Wel omdat we die vrijheid verdienen. En omdat elkaar beleefd de ruimte laten om onze eigen levens te leiden, de basis is voor ons samenleven.

    Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/jaouad-alloul
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    Hoofdstukken

    Hoofdstuk 1: Beleefdheid
    Over ouder worden. Over de strijd voor lgbt-rechten en wat je al dan niet in je leven kan zien veranderen. Over beleefdheid als ultieme doel en het laten bestaan van onbegrip. Over het waardenkader dat religie ons al duizenden jaren oplegt.

    Hoofdstuk 2: Onvoorwaardelijke liefde
    Over seks en de confrontatie met onze dierlijke kant. Over goed en kwaad en het construct van dat binaire denken. Over het theater dat we allemaal spelen en de worsteling met onszelf. Het verhaal van Jaouad die als kind in de verkeerde echokamer zat en van zichzelf dacht dat hij slecht was. En over het grotere probleem dat we hebben met onvoorwaardelijke liefde.

    Hoofdstuk 3: Muziek en de grazende koe
    Over muziek als de meest ongrijpbare vorm die Jaouad beoefent. Over het universele van muziek en over dat we in onze fundamentele menselijkheid allemaal gelijk zijn. Grazende koeien, vretende, poepende wezens die niet goed of slecht bezig zijn, maar gewoon zijn.

    Hoofdstuk 4: Geen crew
    Over Jaouads vertrek thuis en de daarop volgende zoektocht naar zichzelf. Over het ontbreken van een crew en de fundamentele eenzaamheid van iemand die de status-quo wil doorbreken. Over het hoogtepunt van zijn eenzaamheid en de kracht die die ervaring heeft gegeven.

    • 38 min
    Benjamin Verdonck: Een ode aan het kleine (heruitzending)

    Benjamin Verdonck: Een ode aan het kleine (heruitzending)

    Er zijn zo van die gesprekken die blijven hangen. Gesprekken die een tijdje moeten rijpen in de kelder en er nog rijker uit komen. Met nog meer aroma's en een hint van kruidnagel.

    Sinds ons gesprek met Benjamin Verdonck zit er een kleine Benjamin op onze schouder. Hij wijst ons voortdurend op het kleine, op het lokale, op het materiële. Hij fluistert zachtjes in ons oor dat elk groot verhaal begint met iemand die een eerste stap zet. Op een specifieke plek, met een specifiek been en een specifieke schoen.

    Hij herinnert ons eraan dat een klimaatmars niet gelijk is aan de helikopterbeelden op het journaal.
    Het zijn de tienduizenden individuele verhalen die elkaar kruisen.
    Het is de kunststudent die heel de nacht aan haar protestbord heeft gewerkt.
    Het is de zelfgemaakte soep die de stemmen versterkt.
    Het is de introverte persoon die eerst op de trein, dan weer van de trein en vervolgens weer op de trein is gestapt.
    Het is het café dat haar toiletten opent.
    Het zijn de knipogende politieagenten en de babysittende grootouders.

    We moeten dat kleine leren zien. Eren. Koesteren.
    Want door onze ambitie op het kleine te richten, kunnen we grootse dingen doen.

    Bekijk het gesprek hier: https://zwijgenisgeenoptie.be/benjamin-verdonck
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: https://zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    Hoofdstukken

    Hoofdstuk 1: Violently Happy
    Over Benjamins geschiedenis in de toneelschool en zijn rebellie tegen het mainstream theater van dat moment. Tegen de grote ambities en de grote gevoelens, voor het kleine, het lokale en het échte.

    Hoofdstuk 2: Sociale sculptuur
    Over Benjamins projecten in de publieke ruimte. Hij bouwde zaken en dat materiële is belangrijk, maar het gaat evengoed over de gesprekken die plaatsvinden naar aanleiding van zijn werk. Dat noemt hij de sociale sculptuur.

    Hoofdstuk 3: To withdraw gracefully
    Over verzet en de kracht van iets niet doen. Over de ultieme vraag wat ons nog rest als we de complete impact van de klimaatcrisis beseffen. Over ons terugtrekken van het voortoneel.

    Hoofdstuk 4: Individuele verantwoordelijkheid
    Over de breuklijn tussen individuele en collectieve verantwoordelijkheid. Over de vraag of we allemaal de morele plicht hebben om vegetariër te worden en met de trein te reizen. En de vraag of dat zin heeft.

    Hoofdstuk 5: Vrijheid
    Over Benjamins Handvest, waarin hij een oproep doet aan kunstenaars om eens iets te proberen. Een voorstelling te maken in de letterlijke betekenis. Om nederig om te springen met materiaal en met afstanden. Over de discussie die daaruit ontstond.

    Hoofdstuk 6: Een actief archief
    Over zijn in het hier en nu en Benjamins gewoonte om rondellen te verzamelen en te documenteren. Over envie en besoin en dat de meeste dingen gewoon beginnen als een goestingske voor wij er allerlei grotere betekenissen aan gaan hangen.

    Hoofdstuk 7: Hoe het zou kunnen zijn
    Het meest existentiële deel, tussen hoop en wanhoop, tussen Gramsci en Bloch. Waarbij Benjamin toch duidelijk naar de hoop neigt en niet anders kan dan het leven vieren en de strijd voor een betere wereld verder te zetten.

    • 1 hr 23 min
    Grote vragen - Moeten we vechten om woorden?

    Grote vragen - Moeten we vechten om woorden?

    In onze reeks Grote Vragen proberen we, aan de hand van fragmenten uit onze gesprekken, een antwoord te formuleren op een vraag die ons bezighoudt.

    Er wordt gevochten om woorden, zoveel is zeker. Transmigrant of vluchteling? Blank of wit? Minder- of andersvalide?

    Maar waarom voeren we die strijd? Is dat geen tijdverdrijf (zoals ons soms wordt toegestuurd)? Of een afleiding van “de echte strijd”?

    Lees hier meer: zwijgenisgeenoptie.be/moeten-we-vechten-om-woorden
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    • 25 min
    Nadia Fadil: Niet elk debat is een beschavingsoorlog

    Nadia Fadil: Niet elk debat is een beschavingsoorlog

    Misschien, misschien (!) hebben we dankzij Nadia Fadil de oorsprong van het menselijk leed gevonden: Betekenis. Ons menselijk leven mag niet zomaar een leven zijn, nee nee nee, het moet een betékenisvol leven zijn. Alles moet betekenis!

    Wanneer iemand ons zonet complimenteert op onze outfit (gebeurt zelden) nemen we dat niet zomaar aan. Hoezo zouden we? We vragen ons af waarom hij dat doet. Net zo met hoofddoeken, juwelen, schoenen en tattoo's. Allen roepen ze een resem associaties op die al snel veel luider klinken dan de woorden van wie ze draagt. "Ik vind dat belangrijk." JA MAAR WAAROM DAN?

    Betekenisgevende wezens, noemt Nadia ons. We zien de realiteit, classificeren de realiteit, en we proberen er vervolgens een hiërarchie in aan te brengen. In Jip en Janneke taal: we fabriceren kotjes en discussiëren vervolgens over de volgorde waarin ze gezet moeten worden.

    En zo wordt een concrete vraag van iemand die wil bidden op het werk een "aanval op onze beschaving". Net zo goed kon het een discussie zijn over wie waarvoor 5 minuten pauze mag nemen. (Roken wel bidden niet. Raar.)

    We moeten ons die neiging niet kwalijk nemen. Kotjes en volgordes, ze liggen ons te na aan het hart en leveren ons te veel op om ze bij het groot vuil te gooien.

    En het is ook hoopvol te beseffen dat zowel de kotjes als de volgorde door mensen werden bepaald en dus ook door mensen veranderd kunnen worden.

    Maar het is dringend. Want die kotjes en die volgordes zijn niet zomaar gekozen. Ze bepalen wiens woord wat waard is. Wie we geloven en wie niet. We verdelen onszelf in groepen en rangschikken die groepen naar hun waarde. Niet zelden om de meest machtigen te dienen.

    Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/nadia-fadil
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    Hoofdstukken

    Hoofdstuk 1: Europese Identiteit
    Nadia praat over een hoofddoekendebat dat ze in de lagere school al voerde. En over hoe er eigenlijk weinig veranderd is sindsdien. Over de Islam in het publieke debat en de voortdurende framing die haar onderzoek moet ondergaan. Over hoe de Europese identiteit grotendeels tot stand kwam door zich af te zetten van de andere, de moslim en hoe dat vandaag nog altijd gebeurt.

    Hoofdstuk 2 : Ik ben een doorgeefluik
    Over een alternatief model om naar identiteit te kijken. We bestaan niet in een vacuüm als losstaand individu. Neen, we bestaan omdat we afhankelijk zijn van anderen. We zijn onlosmakelijk verbonden met de andere. Over hoe en wanneer en waarom we het individu uitgevonden hebben en welk doel dat dient.

    Hoofdstuk 3: De praktische pragmatische dimensie
    Over de Westerse bril en de illusie van de neutraliteit. Over de publieke ruimte en hoe we ze werkelijk van iedereen kunnen maken. Over de beschavingsoorlog die gevoerd wordt en die eigenlijk niet nodig is als je gewoon pragmatisch naar de dingen kijkt.

    Hoofdstuk 4: Kottekes en volgorde
    Over het heersende Westerse paradigma als een voortdurend opdelen van de werkelijkheid in kottekes en in een volgorde. Over wat dat mogelijk maakt en wat dat kapot maakt. Over ons evolutiedenken en de angst om te verliezen wat we hebben. Over onze eigen rol in het scheppen van die angst.

    Hoofdstuk 5: Gemoedsrust voor nen euro of 10
    Over een gebrek aan zingeving en de verschillende antwoorden daarop die vandaag bestaan. Over oude religies en over het liberalisme als religie. Over een mogelijk antwoord vanuit de kwantummechanica en hoe ons dat eigenlijk gewoon terugbrengt tot de epistemologische bescheidenheid. We don’t know.

    • 57 min
    Mohamed Barrie: Ik kies ervoor mens te zijn

    Mohamed Barrie: Ik kies ervoor mens te zijn

    Wij zijn kleurenblind grootgebracht. Met Benetton posters op de achtergrond. "Ik zie geen verschil, we zijn toch allemaal mensen."

    En hoe ouder we werden, hoe duurder de woorden waarmee dat beeld verankerd werd. Humanisme. Universalisme. Liberalisme. Woorden die muren leken af te breken om een wereld van gelijke kansen te scheppen.

    Mensen zoals Mohamed zijn vanuit dat kader moeilijk te begrijpen. Want waarom zou je evenementen organiseren die zich exclusief richten op de zwarte gemeenschap? Of organisaties opzetten die proberen zwarte jongeren te ondersteunen in hun hogere studies? Is dat geen "omgekeerd racisme"? Draagt hij niet bij tot de segregatie die wij met onze kleurenblindheid proberen op te lossen?

    Nee.
    Wij waren verkeerd.
    Wij zijn al lang verkeerd.
    En het zou ons goed doen, dat te erkennen.

    Elk gesprek dat we eerder over dit thema hebben gehad, was een voorbereiding op dit moment.

    Lees hier meer over het gesprek: zwijgenisgeenoptie.be/mohamed-barrie
    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: zwijgenisgeenoptie.be/nieuwsbrief/
    Steun ons: zwijgenisgeenoptie.be/mecenaat/

    Hoofdstukken

    Hoofdstuk 1: Wie bepaalt?
    Mohamed praat over modellenwerk en over hoe moeilijk dat is als je je bewust bent van beeldtaal en hoe die historisch gebruikt werd. Over de vermoeiende afleiding die racisme is en over de onmogelijkheid om uit het kader dat voor jou gecreëerd werd te ontsnappen.

    Hoofdstuk 2: In jullie ogen ben ik zwart
    Het migratieverhaal van Mohamed. Op zijn 12 jaar komt hij in België terecht. Enkele jaren later verlaat hij de veilige cocon van zijn ouders en begint hij door te hebben hoe ons systeem in elkaar zit en hoe het niet-witte mensen behandelt.

    Hoofdstuk 3: Van Grinta naar Zamzam
    Over het verzet dat bij Mohamed ontstond in het vijfde leerjaar. De Grinta die hem energie geeft om zich tegen het systeem te verzetten. Maar na het wegduwen van dat systeem ontstaat er ruimte en in die ruimte kon hij zichzelf terugvinden. Over de zelfliefde en de creatie als centrale concepten in Mohamed's leven.

    Hoofdstuk 4: Hoe veel generaties nog?
    Over het belang van gemeenschap. Over de kritiek dat je dan verdeelt in de plaats van verbindt. Over het relletje tussen Mohamed en Walter Zinzen en over het grotere falen van progressief België.

    Hoofdstuk 5: Compassie
    Over onze onderdrukte compassie en de maatschappij die systematisch ons gevoel wegduwt. Mohamed verbindt ruziemakende kindjes met hamsteraars in de supermarkt en met belastingontduikende miljardairs.

    Hoofdstuk 6: Schaarste wordt in uw ziel gedropt
    Over de geldbedragen die mensen met migratieroots elke maand terugsturen naar hun land van herkomst. Over wat dat zegt over onze en andere culturen. Wij zien onszelf als een losstaand project dat al zijn successen en al zijn falen te danken heeft aan zichzelf. Wat als we onze kinderen iets anders zouden leren?

    Hoofdstuk 7: Waar zijn we bang voor?
    Over onze traditie van kleurenblindheid. Over hoe dat zwarte mensen onzichtbaar maakt in de statistieken en het onmogelijk wordt om iets aan hun positie te veranderen. Over de ultieme vraag: waarom heeft het witte systeem zwarte mensen nodig?

    • 58 min

Customer Reviews

4.7 out of 5
144 Ratings

144 Ratings

Liesl149 ,

De allerschoonste podcast

Spreken is zilver, zwijgen is goud.
Maar zwijgen is geen optie.
Luisteren en durven antwoorden ik zo’n schoon evenwicht...

Ptr-s ,

Heel boeiende onderwerpen op boeiende manier gebracht

Goeie gasten, maar ook hele goeie interviewers. Op een hele rustige en heldere manier worden de zaken bekeken, met ook interessante vragen. Hele goeie audiokwaliteit.

lubo19 ,

Podcast met mogelijkheden

Iets meer diepgang, en minder puberachtig lachen

Top Podcasts In Society & Culture

You Might Also Like