Crazy Nauka

Ola i Piotr Stanisławscy

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

  1. 153. Powódź melasowa w Bostonie. Co tam się, u licha, stało?

    2 DAYS AGO

    153. Powódź melasowa w Bostonie. Co tam się, u licha, stało?

    15 stycznia 1919 roku przez ulice Bostonu popłynęła fala melasy, która zrównała z ziemią kawał dzielnicy portowej i zabiła ponad 20 osób. Tylko w jaki sposób gęsty syrop mógł rozpędzić się do 55 km/h? I dlaczego pływanie w melasie jest fizycznie niemożliwe? Krok po kroku pokazujemy, dlaczego melasa okazała się bardziej śmiercionośna niż podobnych rozmiarów tsunami. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.nytimes.com/2016/11/26/science/boston-molasses-flood-science.html https://www.scientificamerican.com/article/molasses-flood-physics-science/ https://www.bostonglobe.com/metro/2015/01/14/nearly-century-later-new-insight-into-cause-great-molasses-flood/CNqLYc0T58kNo3MxP872iM/story.html https://www.bostonmagazine.com/news/2019/01/12/great-boston-molasses-flood-timeline/  https://www.boston-discovery-guide.com/great-molasses-flood.html  https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Molasses_Flood  https://www.britannica.com/topic/Great-Molasses-Flood  https://www.bostonmagazine.com/news/2019/01/12/great-boston-molasses-flood-numbers/ https://www.bostonmagazine.com/news/2019/01/12/great-boston-molasses-flood-photos/ https://www.bostonmagazine.com/news/2019/01/12/great-boston-molasses-flood-things-you-didnt-know/

    1 hr
  2. 152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, wirus Nipah straszy - czy mamy się bać

    3 FEB

    152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, wirus Nipah straszy - czy mamy się bać

    Wir polarny „rozpadający się nad naszymi głowami” i doniesienia o groźnym wirusie z Indii brzmią jak zapowiedź chaosu — ale co z tego naprawdę wynika?  W tym odcinku z cyklu Nauka na czasie sprawdzamy, czym są zaburzenia wiru polarnego i czy mogą realnie wpłynąć na pogodę w Europie. Rozbrajamy też medialne alarmy wokół wirusa Nipah, wyjaśniając, czym jest ten patogen i dlaczego obecne ogniska nie oznaczają automatycznie nowej pandemii. Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: “Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Nipah https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2026-DON593 https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/nipah-virus-disease-cases-reported-west-bengal-india-very-low-risk-europeans https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/nipah-virus https://www.bbc.com/polska/articles/crlepxpj3njo https://www.bbc.com/news/articles/ce3k41z2061o https://www.who.int/activities/prioritizing-diseases-for-research-and-development-in-emergency-contexts https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirus_Nipah Wir https://earth.nullschool.net/ https://www.severe-weather.eu/global-weather/polar-vortex-collapse-february-2026-stratospheric-warming-forecast-winter-united-states-canada-europe-fa/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Wir_polarny https://www.crazynauka.pl/skad-ten-mroz-czyli-wielkie-zamieszanie-w-atosferze/

    49 min
  3. 151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica katastrofy

    28 JAN

    151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica katastrofy

    Dziś mija dokładnie 40. rocznica katastrofy Challengera. 28 stycznia 1986 roku wahadłowiec rozpadł się 72 sekundy po starcie, zabijając siedmioro astronautów na oczach milionów widzów.  Krok po kroku pokazujemy, jak techniczne usterki, ignorowanie ostrzeżeń, rosnąca zgoda na “akceptowalne ryzyko” i presja polityczno-wizerunkowa doprowadziły do katastrofy, której można było uniknąć. Polecajka: książka “Katastrofa Challengera. Historia bohaterstwa i dramatu na krawędzi kosmosu” Adama Higginbotham. Wyd. Sine Qua Non.  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Książka “Katastrofa Challengera. Historia bohaterstwa i dramatu na krawędzi kosmosu” Adama Higginbotham. Wyd. Sine Qua Non https://sma.nasa.gov/SignificantIncidents/assets/rogers_commission_report.pdf https://en.wikipedia.org/wiki/Rogers_Commission_Report https://www.nasa.gov/challenger-sts-51l-accident/ https://www.youtube.com/watch?v=91jwHj6P8Q0 https://www.youtube.com/watch?v=hD1JEu27koI https://en.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle_Challenger_disaster https://forum.nasaspaceflight.com/index.php?topic=28260.80 https://futurism.com/space/experts-warn-moon-rocket-nasa-heat-shield

    1h 31m
  4. 150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki i jak dotrzemy na Księżyc

    20 JAN

    150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki i jak dotrzemy na Księżyc

    Czy pierwsi ludzie dotarli do Ameryki pieszo z Syberii… czy przypłynęli z Japonii? Przez dekady historia wydawała się prosta, ale nowe odkrycia wywracają ją do góry nogami. W tym samym odcinku zaglądamy też w przyszłość — do misji Artemis II, pierwszego od pół wieku załogowego lotu w okolice Księżyca, i sprawdzamy, dlaczego powrót ludzi w głęboki kosmos wcale nie jest prosty. Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:“Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Do Ameryki: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady9545  https://www.popularmechanics.com/science/archaeology/a69160891/new-evidence-first-americans-japan/  https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9832545/ Do Księżyca: Tu czeka karta pokładowa: https://www3.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/ https://www.bbc.com/polska/articles/cgl8nwnl2l8o https://www.nasa.gov/humans-in-space/artemis/ https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II https://www.space.com/artemis-2-humans-moon-orbit https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ https://www.nasa.gov/humans-in-space/orion-spacecraft/ https://en.wikipedia.org/wiki/Artemis_I https://en.wikipedia.org/wiki/Artemis_II

    51 min
  5. 149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowali planetę swobodną

    13 JAN

    149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowali planetę swobodną

    Jak znaleźć w kosmosie coś, co nie świeci, jest lodowato zimne i nie krąży wokół żadnej gwiazdy? Opowiadamy o odkryciu planety swobodnej, które na początku 2026 roku trafiło na łamy “Science” i zostało uznane za jedno z najważniejszych osiągnięć astronomii ostatnich lat.  Wraz z prof. Łukaszem Wyrzykowskim z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśniamy, jak działa mikrosoczewkowanie grawitacyjne i dlaczego kluczową rolę odegrał w nim wieloletni projekt prowadzony przez Polaków.  Polecajka: Universe Sandbox https://universesandbox.com/ Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adv9266  https://www.uw.edu.pl/planety-swobodne-samotni-wedrowcy-w-drodze-mlecznej/ https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111121%2Cplanety-swobodne-faktycznie-istnieja-dowiedli-astronomowie.html https://ncn.gov.pl/aktualnosci/2026-01-01-o-planetach-swobodnych-w-science https://www.space.com/astronomy/exoplanets/weve-officially-found-6-000-exoplanets-nasa-says-were-entering-the-next-great-chapter-of-exploration https://pl.wikipedia.org/wiki/OGLE Symulatory grawitacji: https://gravitysimulator.org/ https://www.testtubegames.com/gravity.html

    1h 6m
  6. 148. Kobieta, która zatruła szpital

    6 JAN

    148. Kobieta, która zatruła szpital

    19 lutego 1994 roku 31-letnia Gloria Ramirez, trafiła na SOR w Kalifornii. Kilkadziesiąt minut później już nie żyła — a wraz z nią padło ponad dwadzieścioro członków personelu medycznego. Dziwny zapach, kryształki we krwi, omdlenia, drgawki i ewakuacja oddziału. Czy to była histeria zbiorowa? Błąd medyczny? A może reakcja chemiczna, której nikt nie brał pod uwagę? W tym odcinku, bazując na dokumentach, badaniach i raportach śledczych, rekonstruujemy jedną z najbardziej zagadkowych historii współczesnej medycyny. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0379073897000765?via%3Dihub https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/04/30/case-of-toxic-woman-closed-with-mystery-still-unsolved/470acaeb-74d2-42d7-82df-5b56fa2b5fc5/ https://www.straightdope.com/21342164/what-s-the-story-on-the-toxic-lady https://pl.wikipedia.org/wiki/Siarczan_dimetylu https://pl.wikipedia.org/wiki/Dimetylosulfotlenek https://www.discovermagazine.com/analysis-of-a-toxic-death-14125 https://skeptoid.com/episodes/291

    50 min
  7. 147. Anatomia pierwszej pomocy

    30/12/2025

    147. Anatomia pierwszej pomocy

    Co robić, kiedy ktoś obok nas traci przytomność? I dlaczego filmy to fatalny wzorzec, jeśli chodzi o resuscytację? Pytamy doświadczonego ratownika medycznego o to, co naprawdę liczy się przy udzielaniu pierwszej pomocy: co trzeba zrobić, a co można sobie darować - i dlaczego strach przed działaniem bywa groźniejszy niż brak wiedzy. Naszym gościem jest Jan Jaszczyński - edukator i dydaktyk pierwszej pomocy, dowódca Jednostki Ratownictwa Specjalistycznego s12 (https://www.s12.pl/) oraz kierownik Katedry Ratownictwa Medycznego Akademii Medycznej Nauk Stosowanych i Holistycznych. Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac Polecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :)  “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.s12.pl/ https://kirm.org.pl/nowe-wytyczne-erc-2025-opublikowane/  https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pierwsza-pomoc-twoj-obowiazek  https://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/dla_pacjenta/magazyn_ze_zdrowiem/nfz_nr_7.pdf

    2h 14m
  8. 146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się Księżyc?

    23/12/2025

    146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się Księżyc?

    To musiała być niesamowita katastrofa. Nastąpiło coś o niewyobrażalnych rozmiarach, coś co doprowadziło do narodzin naszego Księżyca. Uderzenie? Eksplozja? Seria zderzeń? Opowiadamy o najnowszych hipotezach dotyczących tej prakatastrofy sprzed 4,5 miliarda lat.  A poza tym trochę się tłumaczymy, trochę opowiadamy, a wreszcie gorąco Wam życzymy wspaniałych Świąt!  Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac Polecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :)  https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.science.org/doi/10.1126/science.ado0623 https://academic.oup.com/mnras/article/545/2/staf2084/8342140?login=false https://phys.org/news/2025-12-moon-event-explosive-ejection-giant.html https://news.uchicago.edu/story/moon-may-have-formed-through-earths-collision-close-neighbor-study-finds https://en.wikipedia.org/wiki/Large_low-shear-velocity_provinces https://www.smithsonianmag.com/smart-news/a-planet-slammed-into-earth-4-billion-years-ago-forming-the-moon-the-projectile-may-have-been-our-neighbor-180987740/ https://en.wikipedia.org/wiki/Giant-impact_hypothesis

    1 hr
4.9
out of 5
41 Ratings

About

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

You Might Also Like