127 episodes

Radio Naukowe to podcast naukowy tworzony przez dziennikarkę Karolinę Głowacką. Tu na pierwszym planie są naukowczynie i naukowcy. Opowiadają - fenomenalnie! - o swoich dziedzinach wiedzy, aktualnych badaniach i wyzwaniach na przyszłość. Rozmawiamy nie tylko o tym CO wiemy, ale też SKĄD to wiemy. || radionaukowe.pl || https://patronite.pl/radionaukowe

Radio Naukowe Radio Naukowe - Karolina Głowacka

    • Science
    • 4.8 • 168 Ratings

Radio Naukowe to podcast naukowy tworzony przez dziennikarkę Karolinę Głowacką. Tu na pierwszym planie są naukowczynie i naukowcy. Opowiadają - fenomenalnie! - o swoich dziedzinach wiedzy, aktualnych badaniach i wyzwaniach na przyszłość. Rozmawiamy nie tylko o tym CO wiemy, ale też SKĄD to wiemy. || radionaukowe.pl || https://patronite.pl/radionaukowe

    Dlaczego ptaki mogą być niebieskie, a psy nie mogą? Jak kameleony zmieniają kolor? #06 LAMU'22

    Dlaczego ptaki mogą być niebieskie, a psy nie mogą? Jak kameleony zmieniają kolor? #06 LAMU'22

    Letnia Akademia Młodych Umysłów - to Wy tu zadajecie pytania!

    I te pytania ciągle zaskakują! Naukowcy dwoją się i troją, żeby na nie jak najlepiej odpowiedzieć.

    Ten odcinek opowiada o KOLORACH

    00:45 Dlaczego niektóre krzaki mają czerwone liście?
    Pyta: Basia, 10 lat
    Odpowiada: prof. Arkadiusz Nowak, dyrektor Ogrodu Botanicznego Polskiej Akademii Nauk w Powsinie

    5:19 Dlaczego ptaki mogą być niebieskie i czerwone a psy nie mogą?
    Pyta: Henryczek, 6 lat
    Odpowiada: Adam Zbyryt, biolog z Uniwersytetu w Białymstoku

    9:29 Jak kameleony zmieniają kolor?
    Pyta: Tosia, 6 lat
    Odpowiada: prof. Marek Konarzewski, biolog z Uniwersytetu w Białymstoku i Polskiej Akademii Nauk

    14:00 Jakiego koloru są atomu?
    Pyta: Natalka, 11 lat
    Odpowiada: prof. Jean-Pierre Lasota, fizyk i astrofizyk

    💛 Przygotowanie każdego odcinka to wiele godzin pracy. Jeśli podobał Wam się ten podcast – możecie go wesprzeć w serwisie Patronite. https://patronite.pl/radionaukowe Dzięki! 💛

    📧 kontakt@radionaukowe.pl

    Radio Naukowe nadaje:
    🎧 www https://radionaukowe.pl/
    🎧 Spotify https://cutt.ly/JbHd9bx
    🎧 Google Podcast https://cutt.ly/DbHd8xg
    🎧 Apple Podcast https://cutt.ly/IbHd5wx
    🎧 YouTube https://www.youtube.com/c/RadioNaukowe​

    🧠 Radio Naukowe - włącz wiedzę! 🧠

    • 17 min
    #106 Sztuczna inteligencja i big data – czy technologia wyeliminuje przestępczość? | dr Martyna Kusak

    #106 Sztuczna inteligencja i big data – czy technologia wyeliminuje przestępczość? | dr Martyna Kusak

    Gromadzenie danych, ich analiza, algorytmy – wszystko to jest coraz śmielej stosowane przez organy ścigania. Możliwości są ogromne: od analizy transakcji w poszukiwaniu przestępstw gospodarczych, przez wyszukiwanie drapieżców seksualnych w sieci chcących skrzywdzić dzieci, po technologie rozpoznawania twarzy, które mogą służyć w przypadku porwań i zaginięć.

    Tylko, że każdy kij ma dwa końce. Jeśli algorytm będzie źle skonstruowany, jeśli dostarczane dane będą złej jakości, może dojść do poważnych naruszeń praw obywatelskich. – Drastyczny przykład to profilowanie, które prowadziłoby do pozbawienia wolności – mówi w Radiu Naukowym dr Martyna Kusak z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. – W Wielkiej Brytanii działa algorytm, który sugeruje policjantom czy zatrzymać daną osobę właśnie nakrytą na przestępstwie, czy nie. Algorytm nie decyduje, ale wskazuje na prawdopodobieństwo – dodaje.

    Podobne systemy wspierają sędziów w USA, którzy podejmują decyzję o zwolnieniu warunkowym więźnia. I znów, choć algorytm nie podaje decyzji, to jaki sędzia zdecyduje się na wypuszczenie więźnia jeśli program mówi np. o 90% ryzyku recydywy? Jak więzień, który akurat przeszedł realną resocjalizację, miałby się wyrwać z systemu opartego na suchych danych?

    Wyzwań tego typu jest mnóstwo. Dr Martyna Kusak eksploruje badawczo ten nowy obszar na styku prawa i technologii. Jest kierowniczką grantu NCN „Big data, algorytmy i sztuczna inteligencja w ściganiu przestępstw w UE”, którego celem jest wypracowanie standardów i ram prawnych korzystania z tego typu narzędzi. To pionierskie badania tego typu w Polsce.
    W podcaście dyskutujemy też gdzie się kończy prewencja, a gdzie zaczyna prowokacja, jakie dane organy ścigania mogą o nas zbierać bez naszej wiedzy oraz przestępcy z jakich „branż” najbardziej powinni się obawiać nowych technologii.

    A Wy? Wolelibyście być sądzeni przez sztuczną inteligencję czy sędziego? Dajcie znać

    ****
    Odcinek został nagrany w ramach podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe wyłącznie dzięki wsparciu na patronite.pl/radionaukowe. Wszystkim Dobrodziejom i Dobrodziejkom – bardzo dziękuję! Pozostałych – zachęcam do dorzucenia się.

    • 48 min
    Skąd się biorą siuśki? Dlaczego jak jest gorąco, to nie chce się jeść? #05 LAMU'22

    Skąd się biorą siuśki? Dlaczego jak jest gorąco, to nie chce się jeść? #05 LAMU'22

    Letnia Akademia Młodych Umysłów - to Wy tu zadajecie pytania!

    Oto już połowa sezonu LAMU! Odcinek piąty, którego hasłem przewodnim jest: CZŁOWIEK

    0:37 Z czego i gdzie pochodzą siuśki?
    Pyta: Hela, 5 lat
    Odpowiada: prof. Piotr Radziszewski, urolog, Warszawski Uniwersytet Medyczny

    5:29 Czemu nasz głos na nagraniach wydaje się inny?
    Pyta: Zosia, 9 lat
    Odpowiada: dr hab. Ewelina Sielska-Badurek, foniatra, audiolog, Warszawski Uniwersytet Medyczny

    10:14 Dlaczego jak jest gorąco to nie chce się jeść?
    Pyta: Łucja, 4 lata
    Odpowiada: dr Damian Parol, dietetyk, damianparol.com


    💛 Przygotowanie każdego odcinka to wiele godzin pracy. Jeśli podobał Wam się ten podcast – możecie go wesprzeć w serwisie Patronite. https://patronite.pl/radionaukowe Dzięki! 💛

    📧 kontakt@radionaukowe.pl

    Radio Naukowe nadaje:
    🎧 www https://radionaukowe.pl/
    🎧 Spotify https://cutt.ly/JbHd9bx
    🎧 Google Podcast https://cutt.ly/DbHd8xg
    🎧 Apple Podcast https://cutt.ly/IbHd5wx
    🎧 YouTube https://www.youtube.com/c/RadioNaukowe​

    🧠 Radio Naukowe - włącz wiedzę! 🧠

    • 16 min
    #105 Łowcy-zbieracze – czy nasi przodkowie wiedli sielskie życie? | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka

    #105 Łowcy-zbieracze – czy nasi przodkowie wiedli sielskie życie? | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka

    Tygodniowo pracowali mniej, nie byli zależni od plonów, a ich możliwości przetrwania były bardziej różnorodne od rolników. - Znany archeolog Rober Kelly napisał kiedyś, że co prawda życie łowców-zbieraczy nie było usłane różami, ale nie było też złe, brutalne i krótkie – przywołuje w Radiu Naukowym prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Wydziału Archeologii UAM. - Nauka pokazuje, że te społeczności wykazywały się bardzo dużą elastycznością w eksploatowaniu środowiska naturalnego. Dzięki mobilności doskonale znały jego zasoby, tworzyły w pamięci mapy, wiedziały, gdzie udać się w razie głodu – wylicza badaczka.

    Prof. Sobkowiak-Tabaka kierowała grantem badającym życie łowców-zbieraczy na terenie m.in. współczesnej północnej i środkowej Polski. Prehistoria na naszych terenach jest stosunkowo najsłabiej poznanym okresem. Grant miał tę lukę wypełnić. Ale to nie jest proste. – To zadanie jest szczególnie trudne dla archeologów działających na Nizinie Polskiej – przyznaje naukowczyni. – Lądolód, który tutaj był pozostawił po sobie wielometrowe piaszczyste nakłady, słabe, suche i kwaśne gleby. W takich warunkach szczątki organiczne zachowują się bardzo słabo – wyjaśnia.

    Co udało się ustalić? Posłuchacie w rozmowie. W podcaście wypytuję, jak z niewielkich okruchów prehistorii można odtwarzać zwyczaje dawnych społeczności (to ciężka naukowa praca; również… wcieleniowa), jakie były kulinarne upodobania „polskich” łowców zbieraczy i pierwszych rolników, a także czy dawni ludzie szanowali środowisko.
    Polecam!

    ***
    Odcinek powstał w ramach podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe wyłącznie dzięki wsparciu Patronek i Patronów. Dziękuję! Kto ma ochotę i możliwość dołączyć do tej społeczności, zapraszam: https://patronite.pl/radionaukowe

    • 48 min
    Skąd się wzięła Droga Mleczna? Dlaczego żyjemy na Ziemi? #04 LAMU'22

    Skąd się wzięła Droga Mleczna? Dlaczego żyjemy na Ziemi? #04 LAMU'22

    Letnia Akademia Młodych Umysłów - to Wy tu zadajecie pytania!

    Czwarty odcinek sezonu LAMU'22 sponsoruje literka K. Bo to ona otwiera słowo: KOSMOS

    0:37 Skąd się wzięła Droga Mleczna? Bo nie wierzę, że komuś się wylało mleko
    Pyta: Kazio, 6 lat
    Odpowiada: dr hab. Dorota Skowron, Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego

    5:59 Jak naukowcy badają Księżyc?
    Pyta: Tymek, 5 lat
    Odpowiada: dr Anna Fogtman, Europejska Agencja Kosmiczna

    11:49 Planeta sie składa z meteorytów?
    Pyta: Jasiu, 4 lata
    Odpowiada: dr Anna Łosiak, Instytut Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu

    15:22 Dlaczego żyjemy na Ziemi?
    Pyta: Franek, 4 lata
    Odpowiada: dr Tomasz Zajkowski, NASA, Polskie Towarzystwo Astrobiologiczne


    💛 Przygotowanie każdego odcinka to wiele godzin pracy. Jeśli podobał Wam się ten podcast – możecie go wesprzeć w serwisie Patronite. https://patronite.pl/radionaukowe Dzięki! 💛

    📧 kontakt@radionaukowe.pl

    Radio Naukowe nadaje:
    🎧 www https://radionaukowe.pl/
    🎧 Spotify https://cutt.ly/JbHd9bx
    🎧 Google Podcast https://cutt.ly/DbHd8xg
    🎧 Apple Podcast https://cutt.ly/IbHd5wx
    🎧 YouTube https://www.youtube.com/c/RadioNaukowe​

    🧠 Radio Naukowe - włącz wiedzę! 🧠

    • 19 min
    #104 Ciemna materia – czy polski naukowiec odkryje niewidzialne cząstki? | dr Sebastian Trojanowski

    #104 Ciemna materia – czy polski naukowiec odkryje niewidzialne cząstki? | dr Sebastian Trojanowski

    Niedługo minie wiek odkąd rozmawiamy o ciemnej materii. Wszystko zaczęło się od obserwacji Fritza Zwicky’ego. Zauważył, że galaktyki w gromadzie poruszają się „za szybko” - dużo szybciej niż powinny. - W związku z tym wydawało się, że nie ma siły, żeby utrzymać te galaktyki w danej gromadzie. A one w „magiczny sposób” są połączone - mówi w Radiu Naukowym dr Sebastian Trojanowski. - Wniosek Zwickiego był taki, że prawdopodobnie istnieje dużo więcej materii, która wypełnia ciemne obszary na niebie i spaja tę gromadę – dodaje. Przez kolejne dekady naukowcy próbowali znaleźć cząstki ciemnej materii. Bezskutecznie.

    Nowy pomysł, który może przełamać impas w tej sprawie ma właśnie dr Trojanowski wraz ze współpracownikami. To eksperyment FASER w Wielkim Zderzaczu Hadronów. Eksperyment już zaczął działać, będzie rozwijany. - Ma szukać nowych cząstek, między innymi cząstek ciemnej materii albo powiązanych z jej istnieniem – mówi gość Radia Naukowego.

    Pomysł tak prosty, że aż genialny. Fizycy pomyśleli, że zamiast oglądać zderzenia wiązki protonów wyłącznie od boku – jak to robią eksperymenty w Zderzaczu – można się przyjrzeć temu, co dzieje się na linii tego zderzenia. Tylko w pewnym oddaleniu. Nikt wcześniej o tym nie pomyślał! Dr Trojanowski wraz ze współpracownikami przekonał do tej koncepcji CERN w niezwykle szybkim tempie 2 lat (to naprawdę szybko w takich dużych naukowych organizacjach)

    - Myśli Pan, że FASER naprawdę odkryje ciemną materię? – pytam. - FASER na tym etapie ma zdolność poszukiwania cząstek, które mogą pośredniczyć między ciemną materią a znaną nam materią. I jest nadzieja, że się uda – odpowiada dr Trojanowski. Zaznacza, że nawet jeśli nie uda się odkryć ciemnej materii, to sam eksperyment ma ogromną wartość dla rozumienia fizyki neutrin.


    Dr Sebastian Trojanowski jest fizykiem, chemikiem i matematykiem. Głównie zajmuje się fizyką teoretyczną, ale co niezbyt częste, aktywnie interesuje się również częścią doświadczalną. Jest adiunktem w Grupie Astrofizyki Cząstek (AstroCeNT) w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN oraz w Zakładzie Fizyki Teoretycznej Narodowego Centrum Badań Jądrowych. W 2021 roku został laureatem Nagród Naukowych Polityki.


    W podcaście omawiamy kolejne kandydatki na cząstki ciemnej materii, rozmawiamy również o tym, co jeśli ona jednak nie istnieje (słynny MOND), wypytuję, jak się lobbuje za własnym pomysłem w świecie naukowym oraz czy wszyscy astrofizyki oglądali Star Treka.


    💛 Przygotowanie każdego odcinka to wiele godzin pracy. Jeśli podobał Wam się ten podcast – możecie go wesprzeć w serwisie Patronite. https://patronite.pl/radionaukowe Dzięki! 💛

    • 48 min

Customer Reviews

4.8 out of 5
168 Ratings

168 Ratings

NFS III ,

Rewelacja

Rewelacja. Wybór tematyki to strzał w dziesiątkę. Świetni goście, którzy znają się na swojej dziedzinie i chętnię dzielą się wiedzą. Bardzo dobrze się tych audycji słucha, ponieważ można zagłębić się w temat na nieco dłużej i na prawdę dowiedzieć się ciekawych i ważnych rzeczy o naszym świecie. Pani Karolina potrafi poprowadzić rozmowę, pozwala wypowiedzieć się fachowcom i dopytuje dokładnie tam gdzie trzeba, by słuchacz czuł się „zaopiekowany”, i był pewien, że zrozumie trudniejsze wątki. No i oczywiście wiedza, świetna dykcja i wspaniała barwa głosu Prowadzącej dodaje rozmowom niesamowitego uroku. Bardzo, bardzo dziękuję za te audycje, profesjonalnie, z szacunkiem do gości i słuchaczy, a jednocześnie bez zbędnego dystansu, brakowało mi czegoś takiego. Są to spotkania ze wspaniałymi ludźmi, prawdziwa uczta dla uszu. (Nie wiem czy mam prawo porównywać i czy Autorka by sobie tego życzyła ale dla mnie jest to polskie Closer to Truth.)

qsrgukobcxg ,

Zostaję

Na razie jestem na 10tym odcinku, ale każdy odcinek podcastu jest niebywale interesujący, a na dodatek głos Pani Karoliny idealnie nadaje się do podcastowania. Mimo, że jest to podcast o tematyce naukowej to nie jest nudno właśnie dzięki Pani Karolinie, która potrafi poprowadzić rozmowę z twistem ;)

mamdmska ,

Rewelacja

Długie odcinki, merytoryczna wiedza, bogactwo tematów, mądrzy rozmówcy i dziennikarz, który umie odnaleźć się w każdym temacie. :)

Top Podcasts In Science

Tomasz Rożek
Ola i Piotrek Stanisławscy
Borys Kozielski
National Geographic
Krzysiek Rzyman
Hidden Brain

You Might Also Like

Tomasz Rożek
Rafał Sadowski
Maciej Okraszewski
Tomasz Stawiszynski
Dariusz Rosiak
Ośrodek Studiów Wschodnich