Drang naar Samenhang

Rolf Zwaan & Anita Eerland
  • 0.0 (0)
  • SOCIAL SCIENCES
  • UPDATED WEEKLY

De wereld waarin wij leven is complex en lijkt steeds ingewikkelder te worden. Om hierin succesvol te kunnen (over)leven, moeten we deze wereld begrijpen. Maar hoe doen we dat eigenlijk? In deze wekelijkse podcast bespreken Prof.dr. Rolf Zwaan en Dr. Anita Eerland, allebei psychologen, deze belangrijke vraag aan de hand van alledaagse voorbeelden uit de politiek, sport, cultuur en wetenschap. Omdat Rolf en Anita met elkaar getrouwd zijn, voelt de podcast als een serie gesprekken aan de keukentafel, wat ze min of meer ook zijn. De muziek is geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

  1. #146 Dat kun je echt niet zeggen: de psychologie van taalverandering

    JAN 26

    #146 Dat kun je echt niet zeggen: de psychologie van taalverandering

    Het Nederlands van nu is niet hetzelfde als het Nederlands van 50 jaar geleden. En over 50 jaar zal onze taal er ook weer anders uitzien. Allerlei factoren zorgen ervoor dat talen veranderen. Denk aan beïnvloeding door andere talen, maatschappelijke veranderingen en nieuwe fenomenen waar we nog geen woorden voor hebben. Wat doen taalveranderingen met ons denken? Wat voor soorten veranderingen zijn er? En hoe veranderlijk is straattaal eigenlijk? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar Samenhang.  Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Artikel Hoe straattaal heel Nederland veroverde Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    55 min
  2. #145 Als jouw partner een complotdenker is

    JAN 11

    #145 Als jouw partner een complotdenker is

    In een aantal eerdere afleveringen hebben we gezien hoe het geloof in complotverhalen de complotdenker zelf en de maatschappij als geheel beïnvloedt. Maar wat zijn de gevolgen van complotdenken voor het hebben van een romantische relatie? In deze aflevering van Drang Naar Samenhang bespreken we recent onderzoek waarin (ex-)partners van complotdenkers zijn geïnterviewd om inzicht te krijgen in de effecten van complotdenken op romantische relaties. Daarnaast bespreken we de nieuwe VPRO-serie Wakker in Paraguay, een feest der herkenning voor luisteraars van onze podcast.  Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Kamitz, L.C., Green, R., Rowden, C., Toribio-Flórez, D., Biddlestone, M., & Douglas, K.M. (2025). “You lose the person; they're still there but you don't recognize them”: A qualitative study examining the consequences of conspiracy beliefs for romantic partners. British Journal of Social Psychology.  Artikel nu.nl over de serie “Wakker in Paraguay” Forum reddit voor slachtoffers QAnon In deze aflevering refereren we onder andere aan de eerdere afleveringen Puzzels, WIDM en QAnon (3), Complotverhalen (9), Zijn complotdenkers paranoïde? (55), Complotdenkers: wappies of snappies? (76), Hoe word je een platte aarde aanhanger? (116), Waarom moeite doen loont (117), De psychologie van de eenvoud (143) . Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    48 min
  3. #144 Psychologie van de feestdagen (herhaling)

    12/21/2025

    #144 Psychologie van de feestdagen (herhaling)

    Omdat de feestdagen voor de deur staan een herhaling van een aflevering van drie jaar geleden. Ingeluid door een blazersensemble in ons geliefde Bad Kleinkirchheim duiken we in (het begrijpen van) rituelen en tradities rondom feestdagen. Wat maakt iets een ritueel? Wat zijn mogelijke functies van rituelen? En hoe zijn rituelen anders dan gewoontes, scripts en tradities? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek proberen we deze vragen te beantwoorden. Daarnaast bespreken we enkele opvallende tradities rondom de kerst uit landen om ons heen. Fijne feestdagen van ons allebei! Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Hobson, N. M., Schroeder, J., Risen, J. L., Xygalatas, D., & Inzlicht, M. (2018). The Psychology  of Rituals: An Integrative Review and Process-Based Framework. Personality and Social  Psychology Review, 22(3), 260–284. https://doi-org.eur.idm.oclc.org/10.1177/1088868317734944 Verhaal David Sedaris over tradities met Pasen: https://www.youtube.com/watch?v=N5apZmwR9UI Blog post Rolf Zwaan over promotieplechtigheid in Finland: https://rolfzwaan.blogspot.com/2013/07/let-sabers-rattle-cross-cultural.html De Zweedse kerstgeit: https://www.christmaholic.nl/julbocken-de-scandinavische-kerstgeit/ Extra poppetje in de Spaanse kerststal: https://en.wikipedia.org/wiki/Caganer Geluid vuurwerk: salamisound.com Opname blazersensemble: Rolf Zwaan Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    42 min
  4. #143 De psychologie van de eenvoud

    12/07/2025

    #143 De psychologie van de eenvoud

    We leven in een digitaal tijdperk dat gericht is op een snel, efficiënt en productief leven. We zijn druk - en zien dat stiekem misschien ook wel als een statussymbool - en hebben toch constant het gevoel nog meer te moeten. We ervaren angst om dingen te missen (FOMO) en vermoeidheid van de dingen die we niet missen. Misschien niet gek om te bedenken dat er steeds meer aandacht is voor een tegengeluid, een roep om een simpeler leven. Denk aan bewegingen zoals het minimalisme, mindfulness, de opkomst van tiny houses, slow food en slow travel. Waar komt die behoefte aan een simpeler leven vandaan? Je hoort het in Drang naar Samenhang. Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Monsell, S. (2003). Task switching. Trends in Cognitive Sciences, 7(3), 134-140. doi: 10.1016/s1364-6613(03)00028-7.  Thoreau, H.D. (1854). Walden. Hier gratis te lezen: https://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/author?name=Thoreau%2c%20Henry%20David%2c%201817%2d1862 In deze aflevering refereren we aan de eerdere aflevering Waarom moeite doen loont (117). Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    55 min
  5. #142 ChatGPT als relatietherapeut?

    11/24/2025

    #142 ChatGPT als relatietherapeut?

    Generatieve AI — we lijken niet meer zonder te kunnen. We gebruiken het om vragen te beantwoorden, afbeeldingen te genereren en zelfs om een moordspel te laten bedenken (ideaal voor tijdens de kerstdagen). Maar wat als we generatieve AI zouden inzetten als therapeut? Zouden we het verschil met een menselijke therapeut merken? En zo ja, waarin zit dat verschil dan precies? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar Samenhang. Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast. Bronnen Hatch, S.G., Goodman, Z.T., Vowels, L., Hatch, H.D., Brown, A.L., Guttman, S., et al. (2025) When ELIZA meets therapists: A Turing test for the heart and mind. PLOS Mental Health, 2(8): e0000426. https://doi.org/10.1371/journal.pmen.0000426  Li, H., Zhang, R., Lee, Y.C., et al. (2023). Systematic review and meta-analysis of AI-based conversational agents for promoting mental health and well-being. npj Digital Medicine, 6, 236. https://doi.org/10.1038/s41746-023-00979-5 Moore, J., Grabb, D., Agnew, W., Klyman, K., Chancellor, S., Ong, D.C., & Haber, N. (2025). Expressing stigma and inappropriate responses prevents LLMs from safely replacing mental health providers: Should a large language model (LLM) be used as a therapist? arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2504.18412 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    39 min
  6. #141 Ik wil het niet weten: het bewust negeren van informatie

    10/26/2025

    #141 Ik wil het niet weten: het bewust negeren van informatie

    In onze samenleving ligt de nadruk op het opdoen van kennis. Hoe meer kennis, hoe beter, lijkt het devies. Daarmee gaan we voorbij aan het feit dat we er soms bewust voor kiezen om beschikbare informatie niet te hebben. Zo willen we de uitslag van een wedstrijd niet weten als we die op een later moment terugkijken en vraagt ook niet iedereen de uitslag van een medische test op. Wat zijn redenen om informatie niet te willen hebben? Is dit bewust negeren van informatie ethisch? En (hoe) kunnen we bewust negeren verklaren en voorspellen? Je hoort het in deze aflevering van Drang Naar Samenhang.  Ps. Waar Rolf het over Bye bye, Lenin! heeft (het is Good bye, Lenin!) bedoelt hij natuurlijk Das Leben der Anderen. Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bron Hertwig, R., & Engel, C. (2016). Homo ignorans: Deliberately choosing not to know. Perspectives on Psychological Science, 11(3), 359-372. DOI: 10.1177/1745691616635594 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    53 min
  7. #140 Is de polarisatiepaniek terecht?

    10/12/2025

    #140 Is de polarisatiepaniek terecht?

    Een groot deel van de bevolking maakt zich serieuze zorgen om de politieke polarisatie in ons land. Maar zijn we inderdaad steeds verder van elkaar af komen te staan of denken we alleen maar dat dit zo is? In deze korte aflevering bespreken we recent onderzoek - uitgevoerd in Nederland - dat deze vraag probeert te beantwoorden. Ook hoor je waarom het zo lang stil is geweest van onze kant.  Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Nijs, T. (2025). Breaking false polarization: How information on descriptive norms mitigates worry rooted in polarization (mis)perceptions. Social Inclusion, 13. https://doi.org/10.17645/si.9904 Artikel Het Parool (7 oktober 2025) Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    14 min
  8. #139 Auto-ongelukken, misinformatie en replicatie

    09/14/2025

    #139 Auto-ongelukken, misinformatie en replicatie

    Stel, je bent getuige van een auto-ongeluk. Je ziet twee auto’s die frontaal botsen en de politie vraagt je achteraf hoe hard je dacht dat de auto’s reden toen ze elkaar raakten. Zou je de snelheid van de auto’s hoger inschatten als je gevraagd was hoe hard de auto’s reden toen ze tegen elkaar knalden? Een klassieke studie uit de psychologie suggereert van wel. Dit effect is bekend geworden als het misinformatie-effect en is onder andere van invloed geweest op hoe politieverhoren worden afgenomen. In deze aflevering bespreken we de originele studie uit 1974, het belang van replicatie van deze bevinding en hoe wij dat zelf met labs van over de hele wereld willen gaan doen. Zie ook Rolfs blogpost over dit onderwerp: https://rolfzwaan.substack.com/p/memory-misinformation-and-the-need Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Bronnen Loftus, E.F., & Palmer, J.C. (1974). Reconstruction of automobile destruction: An example of the interaction between language and memory. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 13, 585-589. https://doi.org/10.1016/S0022-5371(74)80011-3 Zwaan, R.A., Etz, A., Lucas, R.E., & Donnellan, M.B. (2018). Making replication mainstream. Behavioral and Brain Sciences, 41, E120. doi:10.1017/S0140525X17001972 In deze aflevering refereren we aan de volgende eerdere afleveringen: Het Stanford Prison Experiment (120) en Framing: Hoe je je bericht het best verpakt (124). Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog.  De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    39 min
See All (147)

Trailer

About

De wereld waarin wij leven is complex en lijkt steeds ingewikkelder te worden. Om hierin succesvol te kunnen (over)leven, moeten we deze wereld begrijpen. Maar hoe doen we dat eigenlijk? In deze wekelijkse podcast bespreken Prof.dr. Rolf Zwaan en Dr. Anita Eerland, allebei psychologen, deze belangrijke vraag aan de hand van alledaagse voorbeelden uit de politiek, sport, cultuur en wetenschap. Omdat Rolf en Anita met elkaar getrouwd zijn, voelt de podcast als een serie gesprekken aan de keukentafel, wat ze min of meer ook zijn. De muziek is geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Information

  • Creator
    Rolf Zwaan & Anita Eerland
  • Years Active
    2021 - 2026
  • Episodes
    147
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Rolf Zwaan
  • Show Website
    Drang naar Samenhang