Lau Haizetara

Bizkaia Irratia
  • 0.0 (0)
  • Arts
  • Complete

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

  1. 7h ago

    EHUren ikerketa batek agerian itxi dau AAren erabilera hondino mugatua dala euskal komunikabideetan

    Euskal kazetarien ia erdiak (%45,9) ez dau Adimen Artifiziala erabiltzen, batez be zalantza etikoengatik. Hori da Euskal Herriko Unibertsidadeko ikertzaile dan Bárbara Sarrionandiak egindako tesiaren ondorio nagusienetako bat. Lehenengoz ikerketak modu enpirikoan aztertu dau Adimen Artifizialaren erabilerea Euskadiko komunikabideetan, eta erakutsi dau teknologia horren ezarpena hondino hasierako fasean dagoala. Sarrionandiak azaldu dauanez, lana metodologia mistoan oinarritu da. 501 kazetari aktibori egindako inkesta bat, komunikabide nagusietako arduradun teknologikoakaz egindako alkarrizketak, eta eskala handiko bost lengoaia ereduri (ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot eta Perplexity) egindako auditoretza esperimentala bateratu dauz. Ikerketak baieztatu dau profesionalen %45,9k ez dauala erabiltzen Adimen Artifiziala bere eguneroko lanean. Joera hori nabarmenagoa da idatzizko prentsan. Langileen %54,2k erabat baztertzen dau tresna horren erabilera. Ikertzailearen esanetan, komunikabideek "zuhurtzia informatiboa" izeneko eredua hartu dabe. Hau da, Adimen Artifiziala lan mekanikoetarako erabiltzen dabe —itzulpen automatikoak, transkipzinoak edo zuzenketa ortografikoak egiteko—, baina albisteen aukeraketa, idazketa eta edizinoa kazetarien esku izten dabe. Sarrionandiaren berbetan, "ez da Adimen Artifizialaren kontrako jarrera; arriskuak kontrolatuz, bere onurak aprobetxatzeko modua baino". Ikerketak agerian itxi dau, ganera, prestakuntza falta dala oztopo nagusietako bat. Izan be, euskal kazetarien %14 inguruk baino ez dau jaso AAri buruzko prestakuntza espezifikoa, eta kazetari gehienek euren kabuz ikasi behar izan dabe tresna hori erabiltzen. Beste ondorio esanguratsu bat "zentralismo algoritmikoa" da. Sarrionandiaren arabera, ChatGPT, Gemini edo antzeko tresnek tokiko informazinoa lantzeko mugak daukiez. Egindako probetan, AAk aipatutako iturrien %67 estaduko komunikabideak ziran, eta %15 baino ez Euskadiko hedabideak. Horrezaz gain, euskararen tratamenduan hondino zehaztasun arazoak dagozala nabarmendu dau, eta horrek "haluzinazinoak" (makinak sortutako datu faltsuak) sortzeko arriskua handitzen dau.

  2. 1d ago

    Euskadiko elikagaien-kateko xahuketearen bigarren diagnostikoa aurkeztu dabe

    Elikagai-xahuketea gizarte aurreratuen ingurumen, ekonomia eta gizarte-erronka nagusietako bat izaten segiduten dau. Hori murrizten jarraitzeko helburuagaz, Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak Elika Fundazioak egindako euskal elikagaien-kateko elikagai xahuketearen bigarren diagnostikoa aurkeztu dau. Azterketearen arabera, azken lau urteetan datu orokorrak ia bere horretan mantendu badira be, kateko hainbat esparrutan joera desbardinak antzeman dira. Arantza Madariaga Elika Fundazioko zuzendariak azaldu dauanez, elikagaien xahuketa pertsonak elikatzeko ekoiztu diran elikagaiak helburu horretarako erabiltzen ez diranean gertatzen da. Bere esanetan, horrek ondorio ekonomikoak ez eze, ingurumenekoak eta sozialak be badaukaz. Diagnostikoaren arabera, etxeak dira hondino be elikagai gehien xahutzen diran eremuak, nahiz eta orain dala lau urteko datuakaz alderatuta beherakadea izan dan. Madariagaren ustez, horretan eragina izan dabe familien kontzientzia handiagoak eta elikagaien prezioen igoerak. Izan be, herritarrek gero eta gehiago baloretan dabe erosten daben janaria eta arreta handiagoa jartzen deutse alperrik ez galtzeari. Diagnostikoak, ganera, elikadura-kateko hainbat mailatan aurrerapen garrantzitsuak baieztatzen dauz. Elikagaien eraldaketa sektorean, xahuketea nabarmen jaitsi da. Enpresek lehengaiak hobeto aprobetxatzeko neurriak hartzen dabez. Lehen ohikoa zan soberakinak baztertzea, baina gaur egun gero eta gehiago bilatzen dira horreei beste erabilera bat emoteko moduak. Bigarren diagnostiko honek Euskadin 2018tik garatutako lana sendotzen dau. Emaitzak, ganera, 2026-2030 Plan Estrategiko barriaren oinarri izango dira. Plan horrek sentsibilizazino eta prestakuntza-ekintzak indartuko dauz, batez be, murrizteko gaitasun handia daukien sektoreetan. Era berean, administrazinoen, elikadura-kateko eragileen eta gizarte-erakundeen arteko lankidetza sustatuko dau, elikagai-soberakinen kudeaketa hobetzeko eta elikadura-eredu eraginkorrago, jasangarriago eta arduratsuago baterantz aurrera egiten jarraitzeko.

  3. 2d ago

    Helburu nagusia publikoak barre egitea eta une atsegina pasetea dala azpimarratu dau

    Sare sozialetan lortutako arrakastaren ostean, Janire Atxurra oholtza gainera igoko da, umorez eta naturaltasunez beteriko ikuskizuna eskaintzeko. Aulestiko eduki sortzaileak Lau Haizetara irratsaioan azaldu dau ilusino handiz baina urduritasunez bizi dauela erronka barria. Bere esanetan, bakarrizketan sare sozialetan erakusten dauen estilo bera mantenduko dau, bere eguneroko bizipenak eta umorea ardatz hartuta. Helburu nagusia, publikoak barre egitea eta une atsegina pasetea dala azpimarratu deusku. Markina-Xemeingo Uhagon Kulturgunean eskainiko dau bakarrizketea, garagarrilaren 12an, 19:00etan. Sarrerea, doan.

  4. 2d ago

    Dei horregaz bat egin dau Gernika-Lumoko Odolkideak alkarteak be

    Udaro errepikatzen dan egoerea da: oporraldiagaz eta eguneroko ohituren aldaketagaz batera, odol-emoteen kopurua jaitsi egiten da. Horregaitik, Gernika-Lumoko Odolkideak alkarteak herritarrak odola emotera animetan dauz, udan be ospitaleetako beharrizanei erantzuteko odol-erreserbak bermatzea ezinbestekoa dala gogorarazoz. Hori nabarmendu dau Amagoia Lopez de Larruzea alkarteko kideak Bizkaia Irratian. Lopez de Larruzeak azaldu dau odol-emoteek urtean zehar sasoi bitan egiten dabela beherantz: neguan, gripeak eta bestelako gaixotasunak dagozanean, eta udan, oporraldiagaz batera. Halanda be, ospitaleetako jarduerak ez dauka etenik izaten. Kirurgiak, tratamendu onkologikoak eta larrialdiak egunerokoak dira, eta horreek artatzeko odol-erreserbak prest egotea beharrezkoa da. Osakidetzaren datuan arabera, egunero 400 odol-emote inguru behar dira osasun sistemaren beharrizanei erantzuteko. Horregaitik, herritarren alkartasuna ezinbestekoa dala nabarmendu dau Lopez de Larruzeak: "Odola ezin da fabrikau, emon egin behar da". Odol-emoile barriak erakartzeko garrantziaz be egin deusku berba Odolkideak alkarteko kideak. Urteak igaro ahala, hainbat emoilek ezin izaten dabe odola emoten segidu (osasun arrazoiengaitik edo edadeagaitik), eta horrek belaunaldi-erreleboa beharrezko bihurtzen dau. Amagoia Lopez de Larruzearen ustetan, askotan odol-emotearen garrantzia ez da behar beste baloratzen, harik eta norberaren inguruko norbaitek transfusino bat behar izan arte.

  5. 3d ago

    Algortarko gizarte hezitzaileak joan dan astean hartu eban parte

    Transpirenaica Solidaria 2026k aurrera darrai. Bagilaren 18an Hondarribian hasi zan hezkunzta eta gizarteratze proiektua hau, eta garagarrilaren 20an amaituko da Cadaqueseko Cap de Creus-en. Pirinioak oinez zeharkatzeaz harago, egoera ahulean dagozan gazteen inklusinoa, autonomia, bizikidetza eta balioen transmisinoa sustatzea dauka helburu. Formació i Treball fundazinoak antolatzen dau. Joan dan astean, Ane Astui bizkaitarrakk, Transpirenaica Solidariaren lau eguneko etapa baten hartu eban parte. Algortako gazteak gizarte hezitzaile lez lan egiten dau Katalunian. Emanzipazino pisuetan egiten dau lan, batez be, gazte migranteakaz. Astuik azaldu deuskunez, bere erakundearen bitartez ezagutu eban egitasmoa. Bere esanetan, esperientzia "berbakaz azaltzea zaila" bada be, guztiz gomendagarria da. Lau Haizetara irratsaioan azaldu dauanez, egunero, ibilaldia hasi aurretik, talde-dinamika bereziak egiten ebezan. Gazteek hausnarketarako dilema bat lantzen eben, eta gero, ibilbidean zehar, bakotxak ardura jakin bat hartzen eban: taldea gidatzea, atzean geratzen ziranei laguntzea, ingurunea garbi mantentzea edo taldekideen arteko giroa jagotea, besteak beste. Astuiren ustetan, metodologia horrek gazteen arteko konfiantza eta alkarlana indartzen dauz. "Esparru formaletik kanpo, natura moduko ingurune baten be asko ikasi daiteke. Natura, gazteak, alkartasuna... benetan ikagarria izan da", nabarmendu dau.

  6. 6d ago

    Jon Arretxe: "Touré albo batera itxi behar neban, nik neuk behar neban atsedena"

    Jon Arretxe idazle bizkaitarra Gijongo Aste Beltzan izango da aurten be. Basauriko idazleak astelehenean aurkeztuko dau Cerdos y amapolas eleberria, igazko urte amaieran euskaraz argitaratutako Txerriak eta loreak lanaren gaztelaniazko bertsinoa. Arretxek aitortu dau urte asko daroazala Asturiasko jaialdira joaten, ia hamabost urte jarraian, eta ia etxean lez sentiduten dala. Bere esanetan, antolatzaileek eta publikoak harrera beroa egiten deutse beti. Idazlearen ustetan, Gijongo Aste Beltzaren berezitasuna, literatura eta jai giroa buztartzean datza. Barraken eta atrakzinoen artean egiten dira liburu aurkezpenak, eta horrek "nahasketa bitxia" sortzen dau. Arretxek nabarmendu dau gaur egun genero baltzaren inguruko jaialdi ugari dagozala, baina Gijongoa dala tradizino handiena eta erreferentzia nagusietakoa. Astelehenean bertan aurkeztuko dauan Cerdos y amapolas nobeleak oso harrera ona izan dauala azaldu dau. Txerriak eta loreak-en kasuan, lehen edizinoa berehala agortu zan. Gaztelaniazko bertsinoa apirilean kaleratu eban. Arretxek azaldu dau Touré pertsonaia albo batera ixteko erabagia berarena izan dala. Hamaika eleberriren ostean, atseden bat behar ebala esan dau, eta gizarteko bazterkeria eta miseria erakusten dauazan kontakizunetatik aldendu nahi izan dauala. Horren ordez, irakurlea ondo pasatzeko pentsatutako istorio arinago baten alde egin dau. Nobela barriaren beste berezitasunetako bat da oraingoan protagonistak eta gaizkileak bertokoak dirala. Basaurin, Gasteizen eta Arbizun girotutako istorioan ez dira agertzen Touré sailean ohikoak izan diran bazterkeria edo immigrazino giroko pertsonaiak. Oraingoan, "super-euskaldunak" dira kontakizuneko protagonista nagusiak.

  7. Jul 2

    Antzezlanaren hurrengo emonaldia domekan izango da Larrabetzuko gaztetxean, arratsaldeko 19:30ean

    Janire Arrizabalaga bertsolariak Bizkaia Irratian azaldu dauanez, Gazteok ez daukagu ezer antzezlan barria poesia, musika eta bertsoa buztartzen dauzan sorkuntza kolektiboa da. Aurreko lanarekin alderatuta, oraingoan autogestinoaren alde egin dabe, antzokietatik harago gaztetxeetara eta herriko espazio autogestionatuetara iristeko helburuagaz. Arrizabalagaren esanetan, gaztetxeek funtsezko ekarpena egiten deutsie euskal kulturari, sortzaile askoren lehen plaza eta topagune diralako. Antzezlanak gazteek bizi dabezan espazio faltari, gentrifikazinoari eta gaztetxeen aurkako presinoari buruzko gogoeta proposatzen dau. Sorkuntza prozesuan Izaro Bilbao, Araiz Katarain eta Aneren parte hartzea nabarmendu dau. Diziplina desbardinak buztartuz, proiektu barritzailea osotu dabe. Lehen emonaldiek harrera oso ona izan dabela azaldu dau, eta jasotako eretxiei esker lana etenbako aberasten ari dirala. Antzezlanaren hurrengo emonaldia aste honetan, domekan izango da Larrabetzuko gaztetxean, 19:30ean.

  8. Jul 2

    Garagarrilaren 1ean iritsi dira, eta hile bi pasauko dabez berton

    Astelehenean abiatu ziran Ukrainatik Euskal Herriko harrera-familiakaz uda pasatzera etorri diran 92 ume eta gazteak, Chernobil alkarteak sustatutako programearen barruan. Bidaia osoa autobusez egin dabe, Ukrainako iparraldetik urten, Polonia zeharkatu eta Euskal Herrira iritsi arte. Atzo heldu ziran, eta hile bi igaroko dabez gurean. Chernobil alkartearen harrera-programak, aurten, 2026an, 30 urte betetzen dauz. Lide Alvarez Chernobil alkarteko kideak Bizkaia Irratian azaldu dauanez, iritsiera oso hunkigarria izaten da urtero, familiak eta umeak barriro alkartzen diralako. Harrera-programak 30 urte bete badauz be, alkartetik gogorarazo dabe beharra ez dala desagertu. Txernobyleko zentral nuklearraren istripua gertatu zala 40 urte igaro diran arren, kutsadureak hondino eragina dauka inguruan eta Ukrainako gerrak egoerea are gehiago okertu dau. Gerra dala eta, umeak urduriago dagozala igartzen dabela esan deusku Alvarezek. Aurtengo harrera-programan 92 umek eta gaztek parte hartzen dabe. Horretatik, 15, lehenengoz etorri dira. Bizkaian 32 ume egongo dira. Alkarteak eskerrak emon deutsez urtez urte euren etxeetako ateak zabaltzen dabezan harrera familiei, euren konpromisoari esker ume askok etorkizun desbardin bat izateko aukerea daukielako. Lide Alvarezek boluntarioen lana be azpimarratu dau. Euren egitekoa ezinbestekoa da harrera prestatzen, familiei laguntzen eta uda osoan programa koordinatzen. Horrezaz gain, boluntarioek aisialdi eta bizikidetza jarduerak antolatzen dabez udan, Ukrainatik etorritako umeek eta harrera-familiek esperientziak partekatu, loturak sendotu eta alkarren arteko laguntza-sarea indartu dagien. Aurtengo jardueren artean, urteerak, ibilaldiak eta topaketak egingo dabez.

See All (50)

About

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

Information

  • Channel
    Bizkaia Irratia
  • Creator
    Ainhoa Llona
  • Years Active
    2023 - 2026
  • Episodes
    50
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 Bizkaia Irratia
  • Show Website
    Lau Haizetara

More From Bizkaia Irratia