Lau Haizetara

Bizkaia Irratia
  • 0.0 (0)
  • ARTS
  • COMPLETE

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

  1. 8H AGO

    Gerediaga Elkartearen egitasmoa, Jesus Mari Arruabarrenak idatzia

    1936ko gerraren oihartzuna. Abadiñarren testigantzak izeneko liburua aurkeztu dau Gerediaga alkarteak Abadiñon, bertako udalaren babesagaz. Orain urte bi hasi eben ikerketea, eta horren emaitza Jesus Mari Arruabarrena abadiñarrak idatzi dau. Gerra garaiko gertakari historikoak, artxiboetako datuak eta herritarren testigantzak batu dauz lanean. Herri-oroimena berreskuratzeko ariketa honetan lan-talde zabala izan dau lagun. Jesus Mari Arruabarrena egileak azaldu deuskunez, orain arte ez egoan holango azterketa sakon eta orokorrik, eta horregaitik ikusi eben beharrezkoa memoria hori batu eta transmititzea.  Ia 40 pertsonen testigantzak batu dabez, herriko bzipenak mosaiko modura osotuz. Arruabarrenaren berbetan, ahots asko batu dira eta horrek kontakizun aberatsa eta anitza eskaintzen dau. Liburuak agerian izten dau Abadiñon gertautakoa ez zala egun bakarreko tragedia izan. Abadiño hamalau biderrez bonbardeatu eben, eta eraso horreek egunetan luzatu ziran. 1936ko gerraren oihartzuna. Abadiñarren testigantzak liburuan bildutako testigantzek askotariko bizipenak jasotzen dabez: frontean borrokara behartutakoak, gudari modura joandakoak, kartzelaratutakoak edo fusilatutakoen senideak. Beste kasu batzuetan, umiliazioak edo lan behartuak be agertzen dira, gerraosteko errepresinoaren adierazgarri. Egileak azpimarratu dau testigantzak gehienek hunkitu dabela, baina batez be, gogorrak dirala konzentrazino esparruetan egondakoen edo heriotza bortitzen ingurukoak. Alkarrizketatutako familien kasuan, memoria "ondo gordeta" egon dala azpimarratu dau. Jesus Mari Arruabarrena eta Gerediagako elkarteko kideez gain, Durango 1936 alkarteko kideek be lagundu dabe alkarrizketak egiten. Horreetako batzuk bideoan grabau dabez. garaia.gerediaga.eus webgunean dagoz ikusgai. 1936ko gerraren oihartzuna. Abadiñarren testigantzak liburua (euskaraz zein gazteleraz) Abadiñoko Estankoan, Petite kioskoan eta Durangoko Arteka, Etxebarria, Hitz eta Urrike liburu-dendetan d**o salgai. Ganera, online erosi ahal izango da, Elkarren webgunearen bidez.

  2. 3D AGO

    Aurtengo egitarauan Palestinako herriari begirako mezua be nabarmenduko da

    Gernika-Lumok memoria bizirik eukiko dau domeka honetan, apirilaren 26an, herria bonbardeau ebenetik 89 urte beteko diranean. Egia, aitortza, memoria eta justizia aldarrikatuko dira egun osoan zehar, eta Gernika Memoriaren Lekuko plataformako kide Ibon Meñikak gogoratu dau Gernikaren sinboloak gaur egun be balio behar dauela gerra, genozidio eta sarraskien aurrean ahotsa altxatzeko. Aurtengo egitarauan Palestinako herriari begirako mezua be nabarmenduko da, plataformatik azpimarratu dabenez, 'Gernika gehiagorik ez' esateko. Meñikak nabarmendu dau memoria ez dala iraganari begiratzea bakarrik, gaur egungo injustizien aurrean erantzukizunez jokatzea be badala. Domekan Gernika Memoriaren Lekuko plataformak antolatutako hainbat ekimen izango dira: bonbardaketako sirenak aktibatuko dira, Astrako bunkerrean oroimen ekitaldia egingo da, eta gauean 'Gernika Garretan' herri antzerkia taularatuko da. Ondoren, bonbardaketa amaitu zan ordu berean, kandelen manifestazinoa egingo da herriko kaleetan zehar.

  3. 4D AGO

    2.500 pertsona batzea itxaroten dabe

    Apirilaren 23a, Gorka Deuna, egun berezia da eskautentzat. Aurten, ganera, bereziagoa. Izan be, Euskalerriko Eskautak Bizkaiak 60 urte betetzen dauz. Iñigo Urretxaga Euskalerriko Eskautak Bizkaiko fede arduradunak azaldu dauanez, Gorka Deuna eskaut mugimenduaren patroia da. Baden Powell mugimenduaren sortzaileak Gorka Deuna aukeratu eban patroi lez, zailtasunei aurre egiteko eukan gaitasunagaitik hartu eban eredu lez. "Eskautok be horrela jokatu behar dogu, gure bizitzan agertzen diran erronkei aurre eginez". Urtero lez, Gorka Deuna eguna eskaut taldeentzako topagune bihurtzen da. Domekan ospatuko dabe Bilboko Casilda Iturrizar parkean. Urretxagak aurreratu deuskunez, domekako jardunaldian, besteak beste, harrera ekitaldia, eukaristia, bazkaria edota erromeria izango dira. Aurtengo leloa 'Izana ospatu, izatea bilatu' da. "Iragana gogoratzeko eta egindako bidea eskertzeko balio dau, baina baita etorkizunari begira jarri eta gure mugimendua zelakoa izan gura dogun pentsatzeko be", gaineratu dau fede arduradunak. Euskalerriko Eskautak Bizkaiaren 60. urteurrena ospatzeko, gaur arratsaldean egingo da lehenengo ekitaldia. Bilboko La Perrera espazioan Euskalerriko Eskautak Bizkaia mugimenduko lehengo eta oraingo begirale eta arduradunak batuko dira. Zapatuan, barriz, gazteek gaur egungo gatazka eta gerren inguruko hausnarketea egingo dabe. Gaur egun Bizkaian 30 bat eskaut talde dagoz, eta danetara 2.500 pertsona inguruk osotuten dabe mogimendua, hezitzaile, ume, gazte eta familien artean.

  4. APR 17

    Ia 100 ikaslek hartu dabe parte emondako prestakuntzan

    Last Tour enpreseak eta Hetel alkarteak, lankidetza hitzarmena sinatu dabe gazteen enplegagarritasuna sustatzeko. Last Tour, kultura proiektuen dinamizatzaileak dira, Bilbao BBK Live edo Azkena moduko jaialdiak antolatzen dabez, besteak beste. Hetel, barriz, irabazi-asmorik bako alkartea da eta Euskal Herriko gizarte ekimeneko Lanbide Heziketako 34 ikastetxe biltzen dauz. Azken alkarte honetatik, Julen Elgeta presidenteak esan deusku garrantzi handia daukala sinatu daben hitzarmen honek, sektore barri baten aritu ahal izatea dakarrelako, besteak beste. Prestakuntzea Lankidetza honi esker, oinarriko mailako lanbide heziketako ikasleek ekitaldietarako kontratatutako muntaketa, elektrizidade, logistika eta ekoizpen teknikoko taldeetan hartu ahal izango dabe parte. Last Tourrek aurretik eskeini dau preskakuntzea Heteleko Lanbide Heziketako zentroetan. Bizkaian, Otxarkoagako eta Peñascaleko zentroetan hasi dira, eta Araban Egibide zentroan. Hurrengo edizinoetan ikastetxe gehiagora joateko asmoa daukie. Aurten, ia 100 ikaslek hartu dabe parte emondako prestakuntzan.

  5. APR 16

    Sendagaien erabilera arduratsua eskatu dabe; zeregin horretan farmazia-, osasun- eta albaitaritza-sektoreak, eta herritarrak inplikatu behar dira

    Euskal Herriko Unibertsidadeko Basque Sustainable Pharmacy & Biotherapy taldeak ekimen batzuk proposatu dauz sendagaiek ingurumenean daukien presentzia murrizteko, eta holan, giza osasunean daukien eragina arintzeko. Farmakoen presentzia gero eta handiagoa da uretan, lurzoruan eta ekosistemetan, eta horrek ondorioak eragiten dauz, bai naturan bai giza osasunean. Vladimir Akhrimenko eta Jon Zarate taldeko ikertzaileek Lau Haizetara irratsaioan adierazo dabenez, arazoa ez da etorkizunekoa, gaur egungoa baino. Adibide esanguratsu lez, ikertzaileek antisorgailuen kasua aitatu dabe. Substantzia horreek ur zikinetara iristen dira eta araztegietatik igaro arren, gaur egungo sistemak ez dagoz prestauta mikrokutsatzaile horreek guztiz ezabatzeko. Ondorioz, ingurune naturalera heltzen dira eta fauna espezieetan eragina izan leikie. Arazo global horri aurre egiteko, Akhrimenko eta Zarate ikertzaileek One Health kontzeptua defendatzen dabe. Hau da, gizakien, animalien eta ingurumenaren osasuna lotuta ulertzea. Euren ustez, ezinbestekoa da ikuspegi integrala eta sektore guztien inplikazinoa: osasun arloa, industria farmazeutikoa eta herritarrak. Herritarren papera nabarmendu dabe EHUko ikertzaile biek. Sendagaien erabilera arduratsua sustatzea eta benetan beharrezkoak diranean bakarrik kontsumitzea. Ildo horretan, farmazietan dagozan SIGRE puntuak erabiltzea funtsezkoa da euren esanetan. Sistema horri esker, soberan geratutako edo iraungitako sendagaiak modu egokian kideatu daitekez, ingurumenera iristea saihestuz. Azkenik, Europan emoten dabilzan pausuak positibotzat jo dabez, Europar Batasuna farmakoen presentzia arautzen hasi dalako uraren kalidadearen esparruan. Halanda be, adituen arabera, hondinokarren bide luzea d**o egiteko.

  6. APR 2

    Argazki-artxiboaz gain, Labayruk bestelako fondo ugari be badauka: liburuak, aldizkariak, folletoak...

    Lau Haizetara irratsaioan, aste honetako tartean, Labayru Fundazioaren argazki-artxiboa izan dogu hizpide. Igone Etxebarria Labayru Fundazioko zuzendariak azpimarratu dauanez, argazkiak memoria kolektiboaren gordailu dira: bizimoduak, ohiturak, jaiak edota lanbideak jasotzen dabez, eta askotan testuak baino argigarriagoak dira. Labayru Fundazioak urteetan osotu dau bere artxiboa, batez be, izaera etnografikoko materialagaz. Argazki asko euren ikerketa-proiektuetan sortutakoa izan dira, baina beste asko, herritarren ekarpenei esker batu dira. Herri edo gai jakin baten inguruko lanak egiten diranean, bertako herritarrei argazkiak eskatzen deutsiez, ondarea dokumentatzeko. Irudi horreen kontserbazinoa da erronka handietako bat. Paperezko argazkietatik hasi, eta diapositiba eta euskarri digitalera arteko materiala daukie, eta guztiak zaintzeko eta eguneratzeko lana etenbakoa da. Digitalizazinoa funtsezkoa bihurtu da: alde batetik, materiala babesteko, eta bestetik, eskuragarritasuna errazteko. Argazkiez gain, Labayruk bestelako fondo ugari be badauka: liburuak, aldizkariak, folletoak, kartelak edo pegatinak. Horrezaz gain, audio eta bideo ugari gordetzen dabez, formatu zaharretatik hasi (kasetak edo zintak) eta gaur egungo euskarri digitaletaraino. Material horren digitalizazinoan be lanean dabilz, galdu ez daitezan.

  7. APR 1

    Maiatzean tailerra egingo da Bilboko Itsasmuseumean

    Intxorta 1937 kultur alkarteak urteak daroaz gerrako umeen ganeko ikerketak egiten. Debagoienean hasi ziran 2019. urtean, Gipuzkoara hedatu zan euren lana lehenengo eta 2023. urtetik Hego Euskal Herri osoan dabilz lanean. Alkarlanean, auzolanean egiten dabez ikerketak. Eusko Jaurlaritzak emondako datuen arabera, 150. 115 euskaldun erbesteratu ziran; gehienak zibilak izan ziran eta euretatik 35.000, umeak. Auzolanean Normalean, herri bakotxean dagozan memoria taldeakaz egiten dabe bat eta udalagaz. Dei egiten deutse herritarrei daukien informazinoa emon dagien. Bilbon, esate baterako, 226 umeren kasuak topau ebezan Udalaren artxiboan. Honeetatik 66, bizirik dagoz. Arrigorriagan be badabilz lanean Malmasineko Lagunak alkarteagaz batera. 16 urte baino gitxiagoko 123 umeren zerrendea osotu dabe. Maiatzaren 9an tailerra antolatu dabe Bilboko Itsasmuseumean. Intxorta 1937 kultur alkartetik Juan Ramon Garaik azaldu deusku, tailer honeetara, bizirik dagozan orduko umeek eta euren ondorengoek hartu leikiela parte. Datorren urteko maiatzean, barriz, orain arteko erakusketarik handiena egin gura dabe. Bilboko Itsasmuseumean egingo da hau be. Informazinorik izan ezkero, intxorta1937@gmail.com helbidera bialdu daiteke edo 678 242 031 telefono zenbakira deitu.

  8. MAR 26

    Ganera, beste metodo batzuk ez bezala, proba honek ez dau generoen arteko desbardintasunik egitem

    Biztanleriaren %10 inguruk daukaz adimen-gaitasun handiak, baina bataz beste %1 baino gitxiago d**o identifikauta. Ganera, horreetako gehienak, %70, mutilak dira. Beraz, gitxi detektatzen dira eta genero-alborapena esanguratsua da. Egoera honen aurrean, EHUko ikertzailea dan Leire Aperribaik, La Laguna Unibertsitateko ikertzaileakaz batera, tresna eraginkor bat probatu dau detekzino-maila eta objektibotasuna handitzeko. Aperribaik argi itxi dau detekzinoa ondo egitea oso garrantzitsua da, "ezagutu ezean, zaila da erantzun egoki bat emotea". Izan lei adimen-gaitasun handiko pertsonek motibazinoa galtzea, autoestimu bajua izatea edo eskola-porrota gertatzea, besteak beste. Ondorio hori Bigarren Hezkuntzako 1.261 ikaslegaz egindako ikerketa batetik atara dabe. Matrices-TAI proba erabili dabe gazteakaz. Ordenagailuan egiteko test bat da eta bataz beste 30 minutuko iraupena dauka. Detekzino-maila altua eskaintzeaz gain, identifikazino-prozesua asko laburtu leike. Objektibotasuna be bermatzen dau. Nesken eta mutilen portzentajeak antzekoak dira. Beraz, ez dau genero-alborapenik egiten. Ikertzaileen esanetan, gaur egun erabilten diran baheketa-sistemen eragozpenak ekiditeko alternatibea izan daiteke.

See All (50)

About

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

Information

  • Channel
    Bizkaia Irratia
  • Creator
    Ainhoa Llona
  • Years Active
    2023 - 2026
  • Episodes
    50
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 Bizkaia Irratia
  • Show Website
    Lau Haizetara

More From Bizkaia Irratia