78 episodes

Eén filosoof staat centraal. Eén hoofdgast, één side-kick en één presentator gaan over zijn of haar denken in gesprek. Dat is het simpele recept van de Podcast Filosofie van het Centre Erasme.

Podcast Filosofie Centre Erasme

    • Education

Eén filosoof staat centraal. Eén hoofdgast, één side-kick en één presentator gaan over zijn of haar denken in gesprek. Dat is het simpele recept van de Podcast Filosofie van het Centre Erasme.

    Judith Butler

    Judith Butler

    “Sekse is dus niet simpelweg iets wat je hebt, noch een statische beschrijving van wat je bent: het is daarentegen een van de normen waardoor je pas levensvatbaar wordt”

    Op deze manier drukt de Amerikaanse filosoof Judith Butler uit dat het binnen de samenleving moeilijk is om buiten de bestaande categorieën van man-vrouw te denken.

    Welke paradigmaverschuiving heeft Butler ingezet in het denken over gender en sekse?
    Hoe is bij Butler performativiteit meer dan “even een rol spelen”?
    En hoe werken de uitsluitingsmechanismen in onze samenleving, volgens Butler?

    Te gast is Annemie Halsema
    De denker die centraal staat is Butler

    • 41 min
    Paul Ricoeur

    Paul Ricoeur

    “De mens wenst goed te leven, met en voor anderen, in rechtvaardige instituties”

    Dit is volgens de twintigste-eeuwse Franse filosoof Paul Ricoeur het streven van het menselijk handelen.

    Wie bedoelde Ricoeur met de meesters van het wantrouwen en hoe beoordeelde hij hen?
    Hoe keek hij aan tegen dat het feit dat instituties snel vooral om zichzelf gaan draaien?
    En zien we in de politiek van Emmanuel Macron – die zijn student-assistent was – iets terug van het denken van Ricoeur?

    Te gast is Henk den Uijl
    De denker die centraal staat: Ricoeur

    • 50 min
    Ernst Cassirer

    Ernst Cassirer

    “Filosofie kan zich niet tevredenstellen met het analyseren van de individuele vormen van menselijke cultuur. Het zoekt een universele synthetische blik, die alle individuele vormen omvat.”

    Op deze manier drukt de Duitse filosoof Ernst Cassirer uit dat het steeds dezelfde symbolen zijn, die toch natuurwetenschappen, religie, kunst, mythes, politiek, economie, etc. vormgeven.

    Waarover ging het beroemde Davos-debat tussen Cassirer en Heidegger en waarom wordt Heidegger ten onrechte als winnaar herinnerd?
    Hoe rekt Cassirer Kants begrip van causaliteit op, zodat het niet alleen gaat over natuurwetenschappen, maar ook bijvoorbeeld de culturele antropologie?
    En waarom is het onterecht dat Cassirer enigszins in de vergetelheid geraakt is, juist in het hedendaagse posttruth-tijdperk?

    Over deze vragen en nog veel meer, gaan we het de komende drie kwartier hebben.

    Te gast is Simon Truwant
    De denker die centraal staat: Cassirer

    • 46 min
    Bertrand Russell

    Bertrand Russell

    “Zuivere wiskunde is één van de hoogste kunstvormen; zij bezit een unieke sublimiteit, en een immense waardigheid die voortkomt uit het feit dat haar wereld vrijgesteld is van verandering en tijd. Wiskunde is het enige dat we kennen dat in staat is tot perfectie; wanneer we nadenken over wiskunde, worden we Goden”.

    Zo geeft Bertrand Russell uitdrukking aan de contemplatieve troost die hij vond in het abstracte, wiskundige denken.

    Hoe probeerde Russell de wiskunde tot logica te reduceren?
    Hoe trachtte hij de wiskunde te bevrijden van de paradox die hij zelf ontdekte?
    En waarom wordt Russell gezien als grondlegger van de analytische filosofie?

    Te gast is Wim Vanrie
    De denker die centraal staat: Russell

    • 52 min
    Oswald Spengler

    Oswald Spengler

    “Wie weet dat er tussen de differentiaalrekening en het dynastieke staatsprincipe ten tijde van Lodewijk XIV, tussen de antieke staatsvorm van de polis en de euclidische meetkunde, tussen het ruimteperspectief van de westerse schilderkunst en de overwinning van de ruimte door spoorwegen, radio en langeafstandswapens, tussen het contrapunt van de instrumentale muziek en het economische kredietsysteem, een diepe samenhang in de vorm bestaat?”

    Op deze manier drukte de Duitse filosoof Oswald Spengler dat elke cultuur zich autonoom ontwikkelt vanuit een geheel eigen cultureel DNA.

    Welke wetmatigheden ziet Spengler in de opgang en neergang van beschavingen?
    Waarom dekt “Ondergang van het avondland” de inhoud van zijn magnum opus niet goed?
    En waarom hebben hedendaagse rechts-conservatieven die dwepen met Spengler weinig van hem begrepen?

    Te gast is Frans Willem Lantink
    De denker die centraal staat: Spengler

    • 53 min
    Jacques Derrida

    Jacques Derrida

    “Er is niets buiten de tekst”

    Op deze manier drukte de Franse filosoof Jacques Derrida uit dat de betekenis nooit absoluut vast staat, maar altijd afhankelijk is van de context.

    Wat is deconstructie?
    Waarom ben je als schrijver niet de meester over je tekst, maar heeft de tekst zelf de teugels in handen?
    Waarom schreef hij différance met een a?

    Te gast is Rico Sneller
    De denker die centraal staat: Derrida

    • 58 min

Top Podcasts In Education

Dr. Jordan B. Peterson
Mel Robbins
Jordan Harbinger
The Atlantic
Duolingo
TED

You Might Also Like

De Groene Amsterdammer
De Correspondent
NRC
Das Mag FM & De Groene Amsterdammer
NPO Radio 1 / VPRO
NPO 2 / VPRO