490 episodes

Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?

Wetenschap Vandaag | BNR BNR Nieuwsradio

    • Science
    • 4.5 • 2 Ratings

Over diepzeediertjes die broeikasgassen eten, immuuncellen die zichzelf opofferen en de zoektocht naar planeten. Over de nieuwste medicijnen, zonnecellen en sensoren. Kortom: hoe werkt de wereld om ons heen en hoe kunnen we hem nog beter maken?

    Onze planeet | Ecosystemen inzetten als kustbescherming

    Onze planeet | Ecosystemen inzetten als kustbescherming

    Hoe kunnen bestaande ecosystemen en vegetatie ons helpen bij het beschermen van onze kust? Dat is één van de dingen waar ze bij het NIOZ naar kijken en wij gingen langs. 

    Onderzoeker Jaco de Smit van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) laat zien wat ze allemaal onderzoeken in de verschillende soorten stroomgoten die ze in Zeeland hebben staan. In eentje kijken ze bijvoorbeeld hoe lang het duurt voor schorren - de stukken land die voor veel dijken liggen - afbrokkelen in het geval van een dijkdoorbraak. In een andere: wat mosselen doen met golven en stroming en wat die golven en stroming weer doen met de mosselen.
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 7 min
    Hersenen ribkwallen vertellen meer over oorsprong neuronen

    Hersenen ribkwallen vertellen meer over oorsprong neuronen

    Neuronen, de cellen in ons zenuwstelsel die gespecialiseerd zijn in het versturen en ontvangen van informatie, zijn misschien wel de ingewikkeldste cellen ooit. Maar hoe zijn ze ontstaan? 

    Daarover zijn de meningen verdeeld, maar onderzoekers uit Japan denken het antwoord nu te hebben gevonden. Ze doken daarvoor terug in de tijd en diep onderwater, waar ze keken naar oerdieren uit de lijn van de kwallen en anemonen en uit die van de ribkwallen. Van de vier afstammingslijnen waaruit complexere dieren uiteindelijk zijn ontstaan, bezitten alleen dieren uit deze twee lijnen neuronen.  

    Tussen die twee lijnen bestaan echter ook weer verschillen in hoe die neuronen in elkaar zitten. Zijn neuronen dan in twee lijnen, los van elkaar ontstaan? Om daarachter te komen bestudeerden de onderzoekers eiwitten, celstructuren en genetica uit beide lijnen met de allernieuwste technieken. Ze zagen genoeg overeenkomsten om te concluderen dat het waarschijnlijker is dat neuronen maar één keer zijn ontstaan.  

    Wat ze ook vonden waren mogelijke voorlopers van de neuronen die we nu kennen. En dat levert weer allemaal nieuwe vragen op: waarom was het bijvoorbeeld nodig om van die neuronen naar complexere varianten te gaan? En hoe werkten die allereerste neuronen precies?

    Lees meer: Into the brain of comb jellies: scientists explore the evolution of neurons.
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 1 min
    Onze planeet | Wereldprobleem oplossen? Vergeet de geografen niet.

    Onze planeet | Wereldprobleem oplossen? Vergeet de geografen niet.

    De meeste mensen denken bij geografie misschien aan hoofdsteden stampen en hoogtekaarten bestuderen, maar geografen vind je bijna overal. En ze zijn hard nodig bij het oplossen van de grote vraagstukken van vandaag.

    Onderzoeker Michiel van Meeteren van de Universiteit Utrecht probeert de super diverse kennis die je in zijn vakgebied vindt zo bij elkaar te brengen dat er antwoorden komen op die belangrijke vragen. Hij vertelt meer over waar je geografie in het dagelijks leven tegenkomt (overal!), geeft voorbeelden van vakgebieden waarin je geografie niet zou verwachten (maar ook daar vind je weer een geograaf) en filosofeert over hoe de aardrijkskundeles van de toekomst eruit zou moeten zien.
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 6 min
    Hoe geven mieren kennis aan elkaar door?

    Hoe geven mieren kennis aan elkaar door?

    Om erachter te komen hoe mieren elkaar dingen leren, hebben onderzoekers een leraar-mier in robotvorm gemaakt. De opdracht voor de robotmier: leer de kolonie nieuwe routes. 

    Als één van de mieren in een kolonie een beter nest heeft gevonden, haalt die mier één van zijn nestgenoten op, om hem vervolgens de route uit te leggen naar het nieuwe nest. Dat komt er eigenlijk gewoon op neer dat ie vooroploopt en de andere mier - de omgeving goed in de gaten houdend - volgt.  

    Onderzoekers van de universiteit van Bristol wilde kijken: snappen we dit goed genoeg om het na te bootsen? Ze bouwden een niet zo goed nest en een veel beter nest een flink eind van elkaar en zetten een mierenkolonie in het minder goede nest. Als er een mier het nest verliet lieten ze een robotmiertje met de geurklieren van een werkmier naar hem toegaan. 

    De robotmier liep vervolgens of in een rechte lijn, of in een kronkelende lijn naar het nieuwe nest, af en toe pauzerend zodat hij goed bij te houden was en de volgende mier om zich heen kon kijken. De robotmier werd keurig gevolgd en de echte mier liep, na het nieuwe nest eens goed te hebben bekeken, precies dezelfde route terug naar het oude nest om de volgende te halen, of het nou een rechte lijn was of niet. 

    De onderzoekers hopen op deze manier nog veel meer te weten te komen over het leersysteem van mierenkolonies.

    Lees meer: Robot helps reveal how ants pass on knowledge.
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 1 min
    Onze planeet | De bizarre biodiversiteit van Nieuw-Caledonië

    Onze planeet | De bizarre biodiversiteit van Nieuw-Caledonië

    Op sommige plekken op aarde vind je biodiversiteit die niet door ligging of klimaat te verklaren is. Bijvoorbeeld op het eiland Nieuw-Caledonië, waar een geoloog nu gaat helpen zoeken naar de verklaring.

    Lydian Boschman van de Universiteit Utrecht is die geoloog. Ze is net terug van een bezoekje aan het eiland. Loop je er rond dan zijn vier op de vijf bloeiende plantensoorten die je er ziet uniek voor Nieuw-Caledonië. 80 procent dus! Veel soorten zijn ook nog eens gigantisch oud. Ouder dan de laatste versie van het eiland zelf. Hoe kan dat? Waar komen ze vandaan? De monsters die ze tijdens haar laatste bezoek heeft verzameld moeten gaan helpen bij het beantwoorden van die vragen. 
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 6 min
    Onze planeet | Presteren we slechter bij meer luchtvervuiling?

    Onze planeet | Presteren we slechter bij meer luchtvervuiling?

    We weten dat luchtvervuiling slecht kan zijn voor de gezondheid, maar heeft het ook een effect op onze cognitieve prestaties? Dat hebben ze onderzocht.... bij schakers. 

    Onderzoeker Steffen Künn van de Universiteit Maastricht komt uit de economische hoek. Hij raakte dankzij een student geïnteresseerd in de vraag wat luchtvervuiling doet met onze cognitie. Want als daar een negatief effect te zien is, heeft dat dan wellicht ook een negatief effect op de gehele economie? 

    Om daarachter te komen hadden ze een setting nodig waarbij prestaties goed te meten en vergelijken zijn. Zo kwamen ze uit bij meerdaagse schaakevenementen. Groot voordeel van zo'n toernooi: je hebt meerdere dagen en verschillende niveaus van vervuiling die je naast elkaar kunt leggen, je kunt prestaties vergelijken met een schaakcomputer als mooie baseline, en er zitten mensen van gelijke niveaus tegenover elkaar, dus ook dat kun je naast elkaar leggen. 

    Wat zagen ze toen ze dat deden: meer luchtvervuiling betekende meer fouten en ergere fouten. De kans op fouten nam in sommige gevallen zelfs toe met 26 procent! Lees hier meer over het onderzoek: Indoor Air Quality and Strategic Decision-Making.
    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    • 6 min

Customer Reviews

4.5 out of 5
2 Ratings

2 Ratings

Top Podcasts In Science

Hidden Brain
Alie Ward
Bloomberg
Sam Harris
Neil deGrasse Tyson
Andrew Bustamante

You Might Also Like

NPO Radio 1 / NTR
BNR Nieuwsradio
Universiteit van Nederland
NPO Radio 2 / NTR
NRC
De Volkskrant

More by BNR Nieuwsradio

Boekestijn en de Wijk
Amerika Podcast
BNR's Big Five
De Ben Tiggelaar Podcast
BNR De Wereld
BNR Nieuwsradio