Polityka o książkach

Podkast tygodnika „Polityka” o książkach, które warto poznać. Rozmowy z autorami, recenzje i głębsze spojrzenie na literaturę, które poszerza perspektywy. Zaprasza dziennikarka tygodnika „Polityka” Justyna Sobolewska. Nowe odcinki co dwa tygodnie: w sobotę rano.

  1. 13h ago

    Polityka o książkach: Jak przeczytać 612 książek w 10 lat? Agata Romaniuk o powieściach na biceps i zmysłowej łapczywości

    Gościem Justyny Sobolewskiej w wideokaście „Polityka o książkach” jest Agata Romaniuk, reporterka, pisarka i autorka bestsellerowej serii „Kocia Szajka”. W tej iskrzącej humorem rozmowie Agata otwiera swój prywatny rejestr lektur, by podpowiedzieć, co warto czytać, jakie nowości wydawnicze zabrać na urlop i dlaczego literatura to najlepszy „niciak z igiełkami” na życiowe kryzysy. Czy w świecie cyfrowej ofensywy analogowy zeszyt w kratkę to jedyny sposób na ocalenie literackiej pamięci? Jak przeczytać 612 książek dla czystej przyjemności i co z tego wynika dla naszego dobrostanu? Agata Romaniuk, która „mentalnie urodziła się w XIX wieku”, przekonuje, że wielka, gęsta epika to najlepsza odtrutka na współczesne przebodźcowanie. W rozmowie brawurowo analizuje „Kaspra i Margit” Macieja Płazy, gdzie gwara poznańska (słynne „bimby”, „lufnięcia” i „buchanie się” w rzece) staje się żywym krwiobiegiem tekstu, a nie muzealną ramotą. Dowiecie się, dlaczego saga „Stramer” Mikołaja Łozińskiego to gotowy materiał na światowy hit i nasz polski Netflix, zwłaszcza dzięki postaci ojca, który z Ameryki przywiózł pas, a w Tarnowie walczył z przesiadującymi w kawiarni gośćmi za pomocą piły do krzeseł. Rozmówczynie z humorem i czułością przyglądają się literackiej „łapczywości” – od politycznego wymiaru fryzur w „Amerykanie” Adichie po kompulsywne jedzenie tortów w debiucie Justyny Chryczyk „Girl Dinner”. Pojawia się też fascynujący wątek „literatury chodzonej”. Agata, wpadając w dokumentacyjne „królicze nory”, opowiada o XVI-wiecznych krokomierzach lekarza Katarzyny Aragońskiej i o tym, dlaczego Miron Białoszewski na Lizbońskiej z każdym rokiem młodnieje. Usłyszycie o „żabkaizacji” Grochowa, który w balladach Pawła Sołtysa wciąż przemawia poprzez duchy, oraz o tym, dlaczego warto czytać Kornela Filipowicza, by pośmiertnie sprawić przyjemność Wisławie Szymborskiej. To spotkanie o literaturze, która karmi zmysły – od zapachu bitumicznej polewy asfaltowej po smak „lodzików Bambino” w prozie Adama Robińskiego. Czego dowiesz się z odcinka? 1. Dlaczego poezji nigdy nie czyta się „do końca”? O mądrości Serhija Żadana i „ciężkiej” poezji noblistki Louise Glück. 2. Jak ukraść sandały pielgrzymowi w starożytnym Egipcie? O historii chodzenia, pielgrzymkach do Mekki i ucieczkach od mężów w XI wieku. 3. Co to znaczy „nieudane życie” w literaturze? O fenomenie powieści „Stoner” Johna Williamsa i literackich „powieściach na triceps”. Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 03:08 - Poezja, której nigdy nie czyta się „do końca” 05:19 - „Zmysłowa łapczywość” na wielką epikę: od bimb Macieja Płazy po politykę fryzur u Adichie 10:02 - Gospodinow, Wicha i Roth: literatura jako „niciak” na żałobę 12:58 - „Poufne” Mikołaja Grynberga i mikrohistorie rodzinne 15:00 - „Girl Dinner” i licytacja na najdziwniejsze książki 22:08 - „Królicze nory” dokumentacji i warsztat reporterki 25:48 - Saga „Stramer” jako polski Netflix i „powieści na biceps” Rebecki Makkai 29:30 - Paweł Sołtys, Miron Białoszewski i Zyta Rudzka: jak się włóczyć? 35:11 - Nowa książka o pielgrzymkach i ekstremalny marsz Herzoga 39:26 - John Williams i „Stoner”: fenomen powieści o „nieudanym życiu” 40:53 - Szczęśliwa Szymborska i „drugie życie” Kornela Filipowicza 46:40 - Literackie małżeństwa i mroczna strona Kanady (Gierak-Onoszko) 48:49 - Wakacyjne „powieści kłącza”: Adam Robiński i Roberto Bolaño

    Polityka o książkach: Jak przeczytać 612 książek w 10 lat? Agata Romaniuk o powieściach na biceps i zmysłowej łapczywości
  2. Jul 11

    Polityka o książkach: Adam Wajrak o Białowieży, czyli jak natura inspiruje do czytania! „Żubry pachną mlekiem!”

    Gościem Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” jest Adam Wajrak, najsłynniejszy polski przyrodnik, dziennikarz i autor bestsellerów, takich jak „Wilki” i „Kuny za kaloryferem”. Tym razem zamiast stosu lektur w studiu pojawiły się plecak i stare aparaty. Wszak dzika natura i literatura uczą nas uważności. Jak pasja do świata zwierząt przeplata się z pasją do czytania? Dlaczego Puszcza Białowieska nie powinna być traktowana jak unikatowa wyspa, lecz norma, do której powinni dążyć wszyscy zatroskani o ekologię? Adam Wajrak zdradza też swoje niezwykłe odkrycie: dlaczego żubry pachną świeżym mlekiem i jakiej „dobrej opowieści” potrzebuje Wisła, żebyśmy dostrzegli w naszej rzece polską Alaskę. Usłyszycie, dlaczego ochrona przyrody w Polsce zaczyna się od zrozumienia rzeki i dlaczego spływ Wisłą może być taki ciekawy. Wracamy też do fundamentów: usłyszycie płomienną obronę, której doczekał się Henryk Sienkiewicz. Wajrak, choć krytykuje go za wizję puszczy jako „niegospodarnego gnicia”, broni go jako mistrza pióra. Literatura przygodowa ukształtowała wyobraźnię Wajraka. Nam opowiada o obsesji na punkcie paleontologii: mały Adam tropił dinozaury na warszawskim podwórku. Wyznaje też, jaki wpływ wywarli na niego Rudyard Kipling, Juliusz Verne czy analizowana pod kątem walecznych chomików Maria Konopnicka. Wajrak wspomina też niezwykłą rolę, jaką odegrała Wisława Szymborska, która osobiście lobbowała za jego debiutem, oraz „nieprzegadane” pisanie o naturze, z którego słynął Kornel Filipowicz. Dowiecie się, jak wspólna walka o takie miejsca jak Dolina Rospudy połączyła świat poezji i nauki. Odkrywamy też historię dorastania na jednym podwórku z niezwykłym sąsiadem – był nim Jacek Kuroń. Adam poleca jego książkę „Wiara i wina”, wspominając Kuronia jako pedagoga, który o dzieciach z bloku wiedział absolutnie wszystko. To również kompendium wiedzy o tym, jak ptaki polskie, książki dla dzieci i fotografia analogowa mogą pomóc nam zwolnić i zrozumieć świat na nowo. W rozmowie powracają prócz tego literackie „cegły”, z którymi nasz gość po prostu „żyje”. Dowiecie się, dlaczego „Rękopis znaleziony w Saragossie” Jana Potockiego to dla niego lektura obowiązkowa podczas lotów do Hiszpanii, oraz dlaczego do „Mistrza i Małgorzaty” Bułhakowa wraca stale, testując różne przekłady tego arcydzieła. To nie tylko rozmowa o książkach, ale przede wszystkim wielka lekcja zachwytu nad tym, co dzikie i nieodkryte. Zapraszamy do oglądania i wspólnej podróży w głąb natury! Z tego odcinka dowiesz się: 1. Jak Wisława Szymborska „sterroryzowała” wydawnictwo, żeby świat w końcu mógł przeczytać pierwszą książkę Wajraka, i dlaczego Jacek Kuroń okazał się sąsiadem idealnym, który o dzieciakach z podwórka wiedział wszystko – nawet to, kto akurat się w kim skrycie podkochuje. 2. Czy kuchnia w bloku może stać się domem dla bociana, a nietoperze to tak naprawdę bardzo pojętne stworzenia, które błyskawicznie uczą się, że pukanie w odpowiednim miejscu oznacza pyszny podwieczorek. 3. Żubry pachną najprawdziwszym, świeżym mlekiem u babci, natomiast nasza Wisła to taka tajemnicza „polska Alaska”, która tylko czeka na kogoś, kto w końcu opowie jej historię tak pięknie, by nikt już nie mówił o niej „zatruta rzeka”. Oś czasu: 00:00 – Najciekawsze fragmenty 02:17 – Czytanie kontra informacyjny pęd 06:16 – Sienkiewicz a Puszcza Białowieska 14:11 – Żoliborz i dinozaury w Warszawie 19:45 – Jak pisać o przyrodzie? 31:42 – Jacek Kuroń: sąsiad idealny 36:13 – Bocian w kuchni i domowe zoo 40:47 – Konopnicka i waleczne chomiki 43:07 – Puszcza: natura jako norma 47:50 – Jak Szymborska wydała Wajraka? 52:54 – Dzika Wisła: polska Alaska 54:36 – Dlaczego żubry pachną mlekiem?

    Polityka o książkach: Adam Wajrak o Białowieży, czyli jak natura inspiruje do czytania! „Żubry pachną mlekiem!”
  3. Jun 27

    Polityka o książkach: Wszystkie książki Marcina Mellera. Poleca, co warto czytać w te wakacje!

    Gościem Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” jest Marcin Meller, reporter i autor bestsellerów, takich jak „Czerwona ziemia” oraz „Dzieci lwa”. W tej rozmowie Marcin pobił wszelkie rekordy, przynosząc do studia 150% normy książkowych poleceń, by odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: co warto czytać i jakie książki na wakacje zabrać do torby. W tym odcinku skupiamy się na literackich odkryciach idealnych na lato. Dowiecie się, dlaczego absolutną lekturą obowiązkową (i osobistą krucjatą Mellera) jest monumentalne „Ósme życie” Nino Haratischwili oraz dlaczego 800-stronicowa nowość Kiran Desai „Samotność Sonii i Sunny’ego” to genialne love story, łączące rozmach Anny Kareniny z intymnością prozy Sally Rooney. Marcin zdradza też swoje zachwyty nad powieścią kobiecą: od Ann Patchett po Elenę Ferrante. I poleca „Revolverium” Bernarda Gromka, które nazywa genialnym czytadłem historycznym. Wracamy też do fundamentów: dowiecie się, jak Edmund Niziurski ukształtował Mellera czytelnika i dlaczego jako dziecko kazał na siebie mówić „Wiktor” na cześć bohatera „Księgi urwisów”. Marcin Meller pokazuje unikalne wydania, które tworzyły drugi obieg, wspominając swoją młodzieńczą obsesję na punkcie Tadeusza Konwickiego oraz wpływ, jaki wywarł na niego Leopold Tyrmand i jego „Dziennik 54”. Usłyszycie, dlaczego „Paragraf 22” Josepha Hellera na zawsze skalibrował jego poczucie humoru, a Arturo Pérez-Reverte i Wojciech Jagielski to dla niego niedoścignione wzory, jeśli chodzi o reportaż z wojny. Poznacie też anegdotę o tym, jak jedna rozmowa uratowała pisarską karierę Jakuba Żulczyka, i dowiecie się, jak brzmi Miron Białoszewski czytający Lema w unikalnych nagraniach dla niewidomych. To kompendium wiedzy o tym, jakie książki warto przeczytać, by wakacje były niezapomniane. Dowiesz się z tego odcinka: 1. Dlaczego „Ósme życie” to lektura obowiązkowa? Poznasz powody, dla których ta gruzińska saga rodzinna stała się „krucjatą” Mellera i dlaczego uważa ją za jedną z najważniejszych książek swojego życia. 2. Jak przetrwać maturę dzięki literaturze podziemnej? Usłyszysz o szmuglowanych wydaniach Konwickiego i Tyrmanda oraz o introligatorze, który „ratował” zakazane książki. 3. Jak uratować pisarza przed karierą w reklamie? Poznasz historię Jakuba Żulczyka i dyrektora agencji, który odmówił mu pracy copywritera, by nie przestał pisać powieści. 4. Kto jest mistrzem zemsty i czarnego humoru? Dowiesz się, dlaczego „Hrabia Monte Christo” to dla Mellera ideał fabuły i jak Joseph Heller uczył go patrzeć na absurd rzeczywistości. Oś czasu: 00:04:54 – Konwicki, Tyrmand i „zakazane” książki z czasów PRL 00:17:12 – Dlaczego „Hrabia Monte Christo” to ideał opowieści o zemście? 00:21:54 – Mistrzowie czarnego humoru: Joseph Heller i Arturo Pérez-Reverte 00:27:43 – Czy Meller składa w swoich powieściach hołd innym pisarzom? 00:38:16 – Wielki zwrot ku kobietom: Haratischwili, Ferrante i Slimani 00:45:41 – Co czytać na wakacjach? Gorące polecenia (nie tylko Niziurski!) 00:56:46 – Literacka perełka: Miron Białoszewski 00:58:55 – Początki Jakuba Żulczyka i anegdota, która uratowała mu karierę 01:04:32 – Odkrycie roku: Bernard Gromek i historyczny thriller „Revolverium” Dowiedz się więcej na polityka.pl https://www.polityka.pl/ Obserwuj nas w mediach społecznościowych: Facebook https://www.facebook.com/TygodnikPolityka Instagram https://www.instagram.com/tygodnikpolityka/ X https://x.com/Polityka_pl

    Polityka o książkach: Wszystkie książki Marcina Mellera. Poleca, co warto czytać w te wakacje!
  4. Jun 13

    Polityka o książkach. Paweł Sołtys (Pablopavo): „Czytywałem książki obsesyjnie”. Literatura to apteczka bezpieczeństwa?

    Gościem Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” jest Paweł Sołtys, znany również jako Pablopavo: muzyk, autor głośnych książek, takich jak „Mikrotyki” i „Nieradość”, artysta nominowany do Nagrody Literackiej „Nike” oraz laureat nagrody Paszport „Polityki”. Z tej wyjątkowej i wielowątkowej rozmowy dowiecie się, dlaczego jego najnowsza książka „Monolok” rodziła się bezpośrednio na ulicy, jak stymuluje go codzienne przyglądanie się ludziom i dlaczego autor wciąż świadomie pracuje na mieście. Rozmawiamy o tożsamości miejsc – o tym, czym żyje dziś Grochów (Warszawa) i jak brzmi unikalny język ulicy, którym posługują się jego mieszkańcy. O tej samej przestrzeni pisali przecież Andrzej Stasiuk czy Marcin Wicha. Sołtys zastanawia się jednak przewrotnie, jak współczesny rynek mieści tak skrajne literackie światy i czy „Czuły narrator” Olgi Tokarczuk nie patrzy czasem z lekkim zdziwieniem na jego chropowatego, grochowskiego bohatera, gdy lądują obok siebie na tej samej półce. Pablopavo wraca też pamięcią do swoich młodzieńczych fascynacji, w których królowała kultowa powieść „W drodze” Jacka Kerouaca. Opowiada, dlaczego jego wielką pasją stała się rusycystyka i jak na te studia zaprowadzili go zbuntowani konkretyści moskiewscy. Przyglądamy się literaturze rosyjskiej przez pryzmat języka – pojawia się tu Andriej Płatonow i jego powieść „Dół”, która do dziś stanowi potężne, konstrukcyjne wyzwanie dla tłumaczy ze względu na swoje nietypowe formy, które zachwycają Sołtysa. Ważnym wątkiem rozmowy jest specyficzny humor w literaturze oraz sztuka literackiego bajdurzenia, której mistrzami byli Bohumil Hrabal i Izaak Babel. Sołtys zdradza, dlaczego prowadzi prywatną krucjatę, by czytelnicy odkryli na nowo zapomniane teksty, które pisali Zygmunt Haupt oraz Swen Czachorowski. Rozmowa schodzi także na reportaż i non-fiction – usłyszycie, dlaczego w kwestii zacierania granic między fikcją a faktami Paweł zdecydowanie woli Jagielskiego od Kapuścińskiego i dlaczego to właśnie Wojciech Jagielski, a nie Ryszard Kapuściński mocniej trafia w jego wrażliwość. Dowiecie się również, dlaczego nie tylko kultowa „Lalka” Hasa, ale również filmy klasy B potrafią wywołać u autora autentyczne łzy. Usłyszycie, dlaczego jego żywiołem pozostaje pisanie tekstów piosenek i kariera muzyczna, podczas gdy czysta poezja to rewir, w który woli nie wkraczać – choć cudze wiersze zdarza mu się śpiewać. Poznacie także jego osobisty stosunek do takich twórców jak Krystyna Miłobędzka, Ewa Kuryluk czy Julio Cortazar. Dowiesz się z tego odcinka: • Dlaczego Paweł Sołtys woli pisać na mieście, jak język ulicy tworzy „Monolok” i jak o Grochowie pisali Wicha i Stasiuk? • Skąd wzięła się miłość do rusycystyki, kim byli konkretyści moskiewscy i dlaczego Płatonow to koszmar tłumaczy? • Dlaczego w non-fiction Sołtys stawia Jagielskiego ponad Kapuścińskiego i na czym polega zacieranie granic w reportażu? • Czy teksty piosenek to poezja i dlaczego muzyk potrafi płakać na filmach Wojciecha Jerzego Hasa? Oś czasu: 00:00:00 – Wybrane najlepsze fragmenty rozmowy 00:02:54 – Dlaczego Paweł Sołtys pracuje na mieście? Obserwacja codzienności 00:09:56 – Zaglądanie ludziom w biblioteczki i osobisty stosunek do książek 00:13:35 – Obsesja czytania i ważna książka podarowana przez siostrę 00:17:25 – „W drodze” Jacka Kerouaca jako młodzieńcza fascynacja 00:19:23 – Andriej Płatonow i nietypowe konstrukcje językowe 00:22:39 – Reportaż i granica prawdy w literaturze non-fiction 00:24:20 – Bohumil Hrabal, Izaak Babel i trudny humor w literaturze 00:28:03 – Ekranizacje książek i kultowa „Lalka” w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa 00:29:33 – Przywracanie pamięci: Zygmunt Haupt i Swen Czachorowski 00:31:08 – Artur Sandauer, pojęcie „książki średniej” i literatura światowa 00:37:26 – Studia rusycystyczne i wpływ konkretystów moskiewskich 00:38:40 – Muzyka i literatura: dlaczego wiersze się śpiewa, a teksty piosenek pisze? 00:42:40 – Ewa Kuryluk i Reznikow 00:47:53 – Sukces tomu „Mikrotyki” i literackie wyjście z szuflady 00:52:46 – Autentyczne wzruszenia podczas czytania i oglądania filmów 00:58:28 – Literackie drogowskazy: Krystyna Miłobędzka, Andrzej Stasiuk, Aleksander Wat, Julio Cortázar Dowiedz się więcej na polityka.pl https://www.polityka.pl/ Obserwuj nas w mediach społecznościowych: Facebook / tygodnikpolityka Instagram / tygodnikpolityka X https://x.com/Polityka_pl

    Polityka o książkach. Paweł Sołtys (Pablopavo): „Czytywałem książki obsesyjnie”. Literatura to apteczka bezpieczeństwa?
  5. May 30

    Polityka o książkach: Sylwia Chutnik. „Ja nie mogę traktować pisania i czytania książek jako wojny”

    Gościnią Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” jest Sylwia Chutnik, pisarka, felietonistka i zaangażowana feministka. W tej dynamicznej rozmowie autorki biorą na warsztat współczesną polską literaturę i podpowiadają, co czytać, kiedy szukamy mocnego kobiecego głosu. Przewodniczkami po tym świecie są legendarne autorki reprezentujące szeroko pojętą literaturę kobiecą, na czele z kultową Virginią Woolf i jej esejami. Rozmowa uruchamia silny wątek nostalgiczny: autorki wracają pamięcią do lat 90. w Polsce. To wtedy, w dobie transformacji ustrojowej, rodził się zupełnie nowy, odważny głos pisarek, a w obiegu dominowały literatura kobieca, kultowy „bruLion” oraz liczne czasopisma i dodatki kulturalne do codziennych gazet. Chutnik wspomina swoje dzieciństwo w PRL, podwórkowy trzepak i pierwsze ważne lektury, takie jak niezapomniany „Plastusiowy pamiętnik” Marii Kownackiej czy przygodowa „Dziewczyna i chłopak” Hanny Ożogowskiej, zestawiając je z dzisiejszymi, zaskakującymi zjawiskami popkultury. W tym kontekście, jako absolutny unikat dawnych czasów, pojawia się m.in. książka „Wyznania” Cicciolini (Czesława Mirosława Szczepaniaka). W programie świeżo spoglądamy na klasykę: autorki odkrywają na nowo uniwersum Muminków Tove Jansson i znajdują w nich ukryte wątki queer, proponują też zupełnie nowe odczytanie tych opowieści. Zastanawiają się także, jak czytać więcej książek w świecie cyfrowego przebodźcowania, i uciekają w stronę zmysłowości. Pomaga w tym powrót do tradycji: pismo ręczne, pióro wieczne i talizman z gumką myszką! Rozmowę wspaniale domykają współczesne literackie zachwyty, m.in. intymna proza Patti Smith („Chleb aniołów” / „M Train”) oraz książka „Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności” Mai Mozgi-Góreckiej. Dowiesz się z tego odcinka: • Dlaczego w uniwersum Muminków Tove Jansson kryją się rewolucyjne wątki queer i jak wpływa to na nowe odczytanie tej klasycznej historii? • Jak wyglądał literacki boom i kultura lat 90. w Polsce, gdy rynkiem rządziły „bruLion”, papierowe czasopisma i dodatki kulturalne? • Skąd bierze się nostalgia za takimi książkami jak „Plastusiowy pamiętnik” Marii Kownackiej, „Dziewczyna i chłopak” Hanny Ożogowskiej czy kontrowersyjne „Wyznania” Cicciolini? • Jak pismo ręczne i ucieczka w prywatne azyle – opisywane w książce „Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności” Mai Mozgi-Góreckiej – zmieniają nasz sposób myślenia i dlaczego warto porzucić klawiaturę na rzecz piór wiecznych.

    Polityka o książkach: Sylwia Chutnik. „Ja nie mogę traktować pisania i czytania książek jako wojny”
  6. May 16

    Polityka o książkach: Adam Ferency o granicy między rolą a życiem. W życiu najlepiej sporo kłamać!

    Gościem Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” jest Adam Ferency, wybitny aktor teatralny i filmowy oraz legendarny lektor. To rozmowa o czytaniu jako przymusie, który stał się pasją, oraz o teatrze, który bez literatury nie może istnieć. Ferency z charakterystycznym dystansem i humorem przyznaje: „Aktor to jest taki typowy ćwierćinteligent”, a jednocześnie udowadnia, jak głęboko jest zanurzony w świecie najważniejszych tekstów kultury. W rozmowie pojawiają się lektury, które towarzyszyły mu od zawsze – od pierwszej ważnej książki, jaką był „Kubuś Puchatek”, po monumentalną pozycję „Czarodziejska góra” (którą czytał niedawno jako lektor). Aktor przyniósł do studia książki, które budują jego dzisiejszy horyzont: to Simon Sebag Montefiore („Jerozolima. Biografia”) oraz Norman Davies („Galicja”). Przy tej ostatniej lekturze pojawia się historia rodzinna i odkrycie z Budapesztu – Ferency to w połowie Węgier, najbardziej w Europie podobny do... Beethovena. Aktor wspomina swoje początki – Teatr Telewizji, studia (Akademia Teatralna w Warszawie, dawniej PWST), na których, jak twierdzi, paradoksalnie wcale się nie czytało. Opowiada o spotkaniach z gigantami, takimi jak Kazimierz Kutz czy Tadeusz Łomnicki, o tremie i o tym, dlaczego „nieśmiałość sprzyja aktorstwu”. Mówimy też o momentach granicznych – Ferency wspomina zawał, którego doznał po próbie szekspirowskiej. Analizuje takich autorów jak Kafka, Thomas Bernhard czy Dostojewski. Jest wreszcie poezja i Miron Białoszewski. Nasz gość zdradza, że dopiero teraz czuje się gotowy do „czytania ze zrozumieniem”. Dowiesz się z tego odcinka: • Dlaczego według Adama Ferencego nieśmiałość jest paliwem dla aktora, a w życiu najlepiej „sporo kłamać”. • Jak wyglądały kulisy pracy z legendami polskiej sceny: Kazimierzem Kutzem i Tadeuszem Łomnickim? • Co wspólnego ma Ferency z Beethovenem i dlaczego odkrycie węgierskich korzeni było tak istotne? • Dlaczego po lekturze „Czarodziejskiej góry” i latach pracy jako lektor Ferency uważa, że dopiero teraz naprawdę potrafi czytać? Oś czasu: 00:00:00 – Wybrane najlepsze fragmenty rozmowy 00:08:27 – Dzieciństwo, Mokotów i pierwsza ważna książka: „Kubuś Puchatek” 00:10:40 – Churchill miał rację: „No sport!”. O kondycji i niechęci do rywalizacji 00:14:27 – Skąd wziął się teatr? Od fascynacji Teatrem Telewizji do aktorstwa 00:22:30 – „W życiu najlepiej kłamać”: aktorska filozofia wychodzenia z roli 00:24:00 – Czy w szkole teatralnej rzeczywiście się nie czyta? 00:32:01 – Kafka, Thomas Bernhard i Dostojewski: trudne relacje z gigantami 00:35:53 – „Ja jestem Węgier”, Norman Davies, Galicja i anegdota z Budapesztu 00:46:58 – Szekspir, próby i historia zawału – kiedy teatr staje się niebezpieczny 00:53:20 – Poezja, która ogarnia – fascynacja Mironem Białoszewskim 00:56:15 – Warsztat lektora: przygotowania, tezy i czytanie ze zrozumieniem.

    Polityka o książkach: Adam Ferency o granicy między rolą a życiem. W życiu najlepiej sporo kłamać!
  7. May 2

    Polityka o książkach: Anda Rottenberg o rodzinie i kulturze: „Musiałam zaakceptować swoją inność"

    Gościnią Justyny Sobolewskiej w nowym odcinku wideocastu „Polityka o książkach” jest Anda Rottenberg, znakomita kuratorka sztuki, której prywatna historia rodzinna nierozerwalnie splata się z historią kultury polskiej. Jej czytelnicza droga zaczyna się od „Słowika”, baśni Andersena, ale filarami jej czytelniczego świata stały się „Dżuma” Alberta Camusa, książka, która ukształtowała jej kręgosłup moralny, oraz „Dzikie palmy” Williama Faulknera, które studiuje od lat. Biografię Andy Rottenberg silnie naznaczyły gułagi w Rosji oraz dramatyczna, rodzinna ucieczka przed czystkami. Te doświadczenia rzutują na jej dzisiejsze spojrzenie na marzec ‘68 i współczesną sytuację na Wschodzie. O samej Rosji mówi przez pryzmat diagnozy, którą postawił jej przyjaciel Wiktor Jerofiejew: autentyczna kultura rosyjska była niegdyś tworzona przez zaledwie 10 tys. osób, a dziś staje się zakładnikiem polityki. Jako krytyczka i kuratorka sztuki Anda Rottenberg przenosi te doświadczenia na grunt polskiej sztuki współczesnej. Opowiada o pracy z artystami, politycznych gestach na Biennale w Wenecji oraz o książce „Kosmos”, której bohaterem jest Mirosław Bałka, artysta współczesny i wieloletni przyjaciel Rottenberg. Ważnym punktem rozmowy jest poezja i gdańska nagroda: Europejski Poeta Wolności. Anda Rottenberg przywołuje jej pokłosie – konkretne, mocne głosy kobiece: Marianny Kijanowskiej – „Błyskawica napotyka wodę i wiatr”, oraz Aminy Elmi – „Z całą miłością”. Oba tomiki pokazują, jak liryka reaguje na ból, co naszej gościni jest szczególnie bliskie. W rozmowie pojawia się też wątek granic literatury – Anda przyznaje, że są książki, których gęstość uniemożliwia nocne czytanie. Pozycje takie jak „Przewóz” Andrzeja Stasiuka czy „Wczoraj byłaś zła na zielono” Elizy Kąckiej okazały się zbyt bliskie jej życia, by mogła je czytać bez emocjonalnego kosztu. Z odcinka dowiesz się też: Jak rodzinna ucieczka przed czystkami i rosyjskie gułagi ukształtowały jedną z najważniejszych postaci polskiego świata sztuki. Co oznacza diagnoza Jerofiejewa o „10 tysiącach osób” i jak dziś wygląda kondycja kultury rosyjskiej. Dlaczego głosy Marianny Kijanowskiej i Aminy Elmi, czyli odkrycia poetyckie z Gdańska, są dziś tak ważne. Książki, o których rozmawiają Justyna Sobolewska i Anda Rottenberg, to m.in.: Hans Christian Andersen, „Baśnie” (w tym „Słowik”), Henryk Sienkiewicz, „Quo Vadis”, Albert Camus, „Dżuma”, William Faulkner, „Dzikie palmy”, Lew Tołstoj, „Wojna i pokój” oraz „Anna Karenina”, Tadeusz Tyrmand, „Gorzki smak czekolady Lucullus”, Kinga Sabak, „Trochę z zimna, trochę z radości”, Marianna Kijanowska, „Błyskawica napotyka wodę i wiatr”, Amina Elmi, „Z całą miłością”, Wiktor Jerofiejew, „Wielki Gopnik. Zapiski o żywej i martwej Rosji”, Clarice Lispector, „Pasja według G.H.”, Eliza Kącka, „Wczoraj byłaś zła na zielono”, Andrzej Stasiuk, „Przewóz”, Olga Tokarczuk, „Bieguni”, Anda Rottenberg i Mirosław Bałka, „Kosmos”. Dowiedz się więcej na Polityka.pl: https://www.polityka.pl/ Obserwuj nas w mediach społecznościowych: Facebook https://www.facebook.com/TygodnikPolityka Instagram https://www.instagram.com/tygodnikpolityka/ X https://x.com/Polityka_pl

    Polityka o książkach: Anda Rottenberg o rodzinie i kulturze: „Musiałam zaakceptować swoją inność"
  8. Apr 18

    Polityka o książkach: Cezary Łazarewicz o pisarskich inspiracjach, Darłowie i marzeniach

    W dzisiejszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach”: reportażysta Cezary Łazarewicz. Jaka była jego droga czytelnicza? Nasz gość mówi m.in. o doświadczeniach, które ukształtowały jego wrażliwość i spojrzenie na to, jaka jest polska literatura. Punktem wyjścia jest dzieciństwo, które spędził w nadmorskiej miejscowości – to Darłowo było miejscem, gdzie odkrywał pierwsze książki dla dzieci. Rozmawiamy również o literaturze drugiego obiegu: jak zdobywało się książki w czasach opozycji? Szczególnie ważne miejsce na półce i czytelniczej drodze Łazarewicza zajmują Teresa Torańska i Martin Pollack. Łazarewicz opowiada również o fascynacji, jaką była dla niego polska fantastyka. Dlaczego lektury szkolne nie cieszyły się jego uznaniem? I czy trylogia Sienkiewicza po latach się broni? Nie brakuje także wątków osobistych – jego dzieciństwo, choć w pobliżu morza, paradoksalnie nie przełożyło się na zainteresowanie literaturą marynistyczną. Z Cezarym Łazarewiczem rozmawia Justyna Sobolewska, tygodnik „Polityka”. Książki, o których rozmawiamy: Zbigniew Nienacki, Pan Samochodzik i niewidzialni Zbigniew Nienacki, Pan Samochodzik i niesamowity dwór Hanna Ożogowska, Chłopak na opak Wieniedikt Jerofiejew, Moskwa-Pietuszki, przeł. Nina Karsov i Szymon Szechter Martin Pollack, Śmierć w bunkrze. Opowieść o moim ojcu, przeł. Andrzej Kopacki, Czarne Martin Pollack, Skażone krajobrazy, przeł. Karolina Niedenthal, Czarne Małgorzata Szejnert, Chwila przed podróżą, Znak Małgorzata Szejnert w rozmowie z Dorotą Karaś i Markiem Sterlingowem, Chłodnia, czyli grzejnia, Znak Joseph Mitchell, W starym hotelu. Reportaże z nowojorskiej ulicy, przeł. Kaja Gucio i Jakub Marek Klawe, Znak Literanova

    Polityka o książkach: Cezary Łazarewicz o pisarskich inspiracjach, Darłowie i marzeniach

About

Podkast tygodnika „Polityka” o książkach, które warto poznać. Rozmowy z autorami, recenzje i głębsze spojrzenie na literaturę, które poszerza perspektywy. Zaprasza dziennikarka tygodnika „Polityka” Justyna Sobolewska. Nowe odcinki co dwa tygodnie: w sobotę rano.

More From Polityka Podkasty

You Might Also Like