Wetenschap

•

Kanaal • 2 programma’s

Astronomie

Astronomie

Wekelijks bijgewerkt
Wetenschap

Wetenschap

Bijgewerkt 10-01-2024

4 DGN GELEDEN

De donkere eeuwen en MoM-z14

Luisteraar Joost vroeg of ik eens een aflevering kon besteden aan de donkere eeuwen, the dark ages, van ons heelal. Dat is een heel mooi onderwerp, omdat het juist in deze tijd enigszins onder vuur ligt door de waarnemingen die met de Webb ruimtetelescoop worden gedaan. Ask Ethan: What were the “dark ages” of the Universe? https://bigthink.com/starts-with-a-bang/what-were-dark-ages/ The cosmic dark ages: Everything you need to know: https://www.space.com/what-are-the-cosmic-dark-ages NASA Webb Pushes Boundaries of Observable Universe Closer to Big Bang: https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-webb-pushes-boundaries-of-observable-universe-closer-to-big-bang/ A Cosmic Miracle: A Remarkably Luminous Galaxy at z = 14.44 Confirmed with JWST: https://arxiv.org/pdf/2505.11263v2 GN-z11: https://en.wikipedia.org/wiki/GN-z11 Z calculator: https://www.astro.ucla.edu/%7Ewright/CosmoCalc.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

4 dgn geleden

•

12 min
2 FEB

Wintersporten op een andere planeet

Eind januari van dit jaar, 2026, lazen we in het nieuws over de vondst van een ietwat koude exoplaneet, die grote gelijkenis vertoont met onze planeet aarde. Luisteraar Bert attendeerde mij erop. De grote vraag is dus... moeten we onze koffers gaan pakken? En nog belangrijker: moeten de ski-spullen mee. Laten we in deze aflevering de feiten eens langslopen. Kepler ruimtetelescoop: https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_space_telescope Frosty Candidate Planet 150 Light-Years Away Might Be Remarkably Similar To Earth: https://www.iflscience.com/frosty-candidate-planet-150-light-years-away-might-be-remarkably-similar-to-earth-82392 Discovery Alert: An Ice-Cold Earth? https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/discovery-alert-an-ice-cold-earth/ A Cool Earth-sized Planet Candidate Transiting a Tenth Magnitude K-dwarf From K2: https://arxiv.org/pdf/2601.19870 PLATO - Terrestrial planet hunter: https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Plato Planet Hunters TESS (Zooniverse): https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tess Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/Keith Miller (Caltech/IPAC). De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

2 feb

•

18 min
26 JAN

Metalen balk in Ringnevel

Onlangs werd een "metalen balk" in de beroemde Ringnevel M57 in sterrenbeeld de Lier waargenomen. Wat moeten we daar nou weer van denken? Messier challenge: https://britastro.org/section_information_/observing-challenges/the-messier-challenge Astronomers Spot Surprising Iron ‘Bar’ at Heart of Ring Nebula: https://www.sci.news/astronomy/iron-bar-ring-nebula-14488.html WEAVE imaging spectroscopy of NGC 6720: an iron bar in the Ring: https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf2139/8425243?login=false WEAVE: https://www.ing.iac.es/astronomy/instruments/weave/weaveinst.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

26 jan

•

14 min
12 JAN

Waaruit ontstond ons zonnestelsel?

De titel is kort gezegd de vraag van de vader van Jan. In deze aflevering zullen we proberen samen te vatten wat onze oorsprong is. We hebben het daar natuurlijk wel vaker over gehad, maar hopelijk wordt het zo wat duidelijker! Periodic Table of the Elements: Origins of the Elements: https://svs.gsfc.nasa.gov/13873/ Synthetic elements: https://en.wikipedia.org/wiki/Synthetic_element Triggered Star Formation Inside The Shell Of A Wolf-Rayet Bubble As The Origin Of The Solar System: https://arxiv.org/pdf/1712.10053 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

12 jan

•

17 min
23-12-2025

De ster van midwinter

Vaste luisteraars van deze podcast weten het misschien wel: elk jaar met kerst is er sprake van een onzin-aflevering. Dus in lijn der traditie heb ik een kerstverhaal voor u gemaakt. Fijne kerstdagen en dat 2026 maar vrede, liefde en saamhorigheid mag brengen. The Astronomer's Telegram bestaat trouwens echt: https://www.astronomerstelegram.org/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

23-12-2025

•

16 min
18 JAN

Cloud 9: een mislukt sterrenstelsel

Eind vorig jaar werd een artikel gepubliceerd in the Astrophysical Journal Letters met de titel "The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud". Wat er zo bijzonder is aan een plek zonder sterren hoort u in deze aflevering, tenzij u natuurlijk besluit niet te luisteren. Why not finding stars has astronomers on Cloud-9: https://www.astronomy.com/science/why-not-finding-stars-has-astronomers-on-cloud-9/ The First RELHIC? Cloud-9 is a Starless Gas Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1584 Reionization: https://en.wikipedia.org/wiki/Reionization Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope (FAST): https://en.wikipedia.org/wiki/Five-hundred-meter_Aperture_Spherical_Telescope Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes Hey en bedankt hè, iedereen die mijn muziekjes al kocht! Geweldig. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

18 jan

•

14 min
29-12-2025

De Oortwolk

Ver voorbij de baan van Neptunus, zelfs nog verder weg dan de Kuipergordel, vinden we - waarschijnlijk - de Oortwolk, genoemd naar Jan Hendrik Oort (1900 - 1992). Maar kunnen we objecten in die "Oortwolk" eigenlijk waarnemen? Het antwoord daarop hoort u in deze laatste aflevering van 2025. Jan Hendrik Oort: https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hendrik_Oort Origin And Evolution Of The Unusual Object 1996 Pw: Asteroids From The Oort Cloud? https://sci-hub.se/10.1086/310940 1996 PW in het Minor Planet Center (klik vooral ook op Interactive Orbit Sketch): https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1996+PW Angular Diameters and Fundamental Parameters of Forty-Four Stars from the Navy Precision Optical Interferometer: https://arxiv.org/pdf/2211.09030 An Efficient Observational Strategy for the Detection of the Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ad644b Detectability Of Oort Cloud Objects Using Kepler: https://iopscience.iop.org/article/10.1088/2041-8205/711/1/L7 Detectability Of Occultations Of Stars By Objects In The Kuiper Belt And Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.1086/521396/pdf Report on Three Stellar Occultations by the Excited Kuiper Belt Object 2002 MS4: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ac5f3b International Occultation Timing Association (IOTA): https://occultations.org/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

29-12-2025

•

19 min
17-11-2025

Explosieve uitbarsting op een andere ster dan onze zon

Een beetje een populair nieuwsitem, maar goed. Voor het eerst is een CME, een Coronal Mass Ejection, waargenomen bij een andere ster dan onze zon. Wellicht biedt deze aflevering nog wat extra context, die u in andere nieuwsbronnen moest missen. First confirmed sighting of giant explosion on nearby star: https://www.eurekalert.org/news-releases/1105091 Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Arxiv): https://arxiv.org/pdf/2511.09289 Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Nature): https://www.nature.com/articles/s41586-025-09715-3 Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes Afbeelding credit: Olena Shmahalo/Callingham et al. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

17-11-2025

•

12 min
02-12-2025

Zijn wij eigenlijk buitenaards leven? Of anders geformuleerd: komen de bouwstenen van ons leven van elders?

De ontdekking van tryptofaan op een ander hemellichaam dwingt ons na te denken over de geschiedenis van leven op onze aarde. Scientists found tryptophan, the ‘sleepy’ amino acid, in an asteroid. Here’s what it means: https://edition.cnn.com/2025/11/27/science/tryptophan-asteroid-bennu-nasa-sample Prebiotic organic compounds in samples of asteroid Bennu indicate heterogeneous aqueous alteration: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2512461122 Hayabusa 2: https://en.wikipedia.org/wiki/Hayabusa2 OSIRIS-REx: https://nl.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx Tryptofaan: https://nl.wikipedia.org/wiki/Tryptofaan Nucleobase: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nucleobase Nucleobase synthesis in interstellar ices: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/S41467-019-12404-1.pdf Could nucleobases form in the ISM? A theoretical study in the horsehead nebula: https://arxiv.org/pdf/2303.03963 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

02-12-2025

•

19 min
09-12-2025

Mars sample return

Ja, hoe zit dat eigenlijk met die buisjes die momenteel op Mars verzameld worden door de Perseverance rover? Dat hoort u in deze aflevering. Vision and Voyages for planetary science in the decade 2013-2022: https://science.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/Planetary_DS.pdf Mars rock samples: https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance/mars-rock-samples/ Mars sample return: https://science.nasa.gov/mission/mars-sample-return/ NASA ziet op dit moment twee opties: https://www.nasa.gov/news-release/nasa-to-explore-two-landing-options-for-returning-samples-from-mars/ Mars Rock Samples: The Stories They Could Tell: https://www.youtube.com/watch?v=iIJcqiqYXG8 Earth Return Orbiter – the first round-trip to Mars: https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Earth_Return_Orbiter_the_first_round-trip_to_Mars Funding levels for fiscal year (FY) 2026: https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/05/Fiscal-Year-2026-Discretionary-Budget-Request.pdf Bringing Mars rock samples back to Earth: https://www.youtube.com/watch?v=YPNVVDphQVc De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

09-12-2025

•

17 min

Echte wetenschap