Voorbij de oren

Lodewijk Muns

Podcast over muziek en filosofie door Lodewijk Muns. Voorbij de oren: omdat het geluid dat onze oren binnenkomt pas muziek is als wij die erin herkennen. Muziek doet een beroep op ons geheugen en herinneringen, emoties, verbeelding en taalvermogen. Filosofie: omdat het gaat om verbanden tussen muziek en de andere aspecten van het leven, om opheldering en het verdrijven van rookgordijnen. Rookgordijnen die ook soms door filosofen zijn opgetrokken. Lodewijk Muns, musicoloog, componist en pianist, bespreekt met de vleugel binnen handbereik thema’s zoals muziek en herinnering, muziek en taal, en de grenzen van wat muziek is en kan zijn.  Duur van de aflveringen: 20-30 minuten. Frequentie: in principe tweewekelijks.  Lodewijk Muns: website, blog: https://lodewijkmuns.nl/ Deze podcast wordt de luisteraars gratis aangeboden. Het maken ervan vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen.  Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.  https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren  https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm

  1. Darling, They’re Playing Our Tune (DTPOT)

    EPISODE 2

    Darling, They’re Playing Our Tune (DTPOT)

    Thema: herinnering. Muziek heeft een bijzonder vermogen herinneringen op te wekken. DTPOT, ‘ons deuntje’, is min of meer als grap geïntroduceerd in de muziekpsychologie, maar is nu een technische term. Het is ook een onuitputtelijk dramaturgisch hulpmiddel in film, opera enz. 00:00 Intro00:37 Play it, Sam04:45 DTPOT 06:43 Behaviourism11:01 De factor tijd13:41 The Enemy’s Tune15:23 De parelvissers Tekstcitaten: U. Eco, Casablanca, or, the Clichés Are Having a Ball. In S. Maasik and J. Solomon (eds). Signs of Life in the U.S.A.: Readings on Popular Culture for Writers. Bedford, 1994.J.B. Davies. The Psychology of Music. Hutchinson, 1978. Muziek-/geluidsfragmenten: Casablanca (film). Ingrid Bergman, Humphrey Bogart. Warner Brothers 1943H. Hupfeld, As Time Goes By. Piano*S. Fain, You Brought a New Kind of Love to Me. Frank Sinatra. Songs for Swinging Lovers, Capitol 1956.G. Bizet, Les pêcheurs de perles, duet Au fond du temple saint. Jussi Björling, Robert Merrill. HMV 1954G. Bizet, Les pêcheurs de perles, Ah! Adieu! Janine Micheau, Nicolai Gedda, Ernest Blanc, Théâtre National De L'Opéra-Comique, Pierre Dervaux. EMI 1961*Piano: Lodewijk Muns Het maken van deze podcast vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen. Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.  https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren  https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm

    24 min
  2. Webers wilde wals: Een hardnekkig deuntje

    EPISODE 3

    Webers wilde wals: Een hardnekkig deuntje

    Thema: herinnering. De melodie die bekend staat als ‘Webers laatste muzikale gedachte’ is niet van Weber, maar wel een merkwaardig stukje cultuurgeschiedenis. Met uitstapjes naar Kierkegaard, E.A. Poe, Debussy, en een weergave van Erik Saties Avant-dernière pensée nr. 2.  00:00 Intro00:37 Toevallige ontmoetingen met een hardnekkig deuntje06:58 DTPOT… alweer!09:26  Een déjà vu in Berlijn: Kierkegaard12:38 ‘Douce et mélancolique’: Debussy16:06 Onweerstaanbare alliteraties: E.A. Poe17:19 Voorlaatste gedachten: Satie Tekstcitaten: C.G. Reissiger, Suum cuique. Niederrheinische Musik-Zeitung fur Kunstfreunde und Künstler. Köln 1855 Jg. 3 nr. 29N. Perry, That Waltz of Von Weber's. Marin County Journal vol. 13 nr. 23, 21-8-1873S. Kierkegaard, Journals and Papers: Autobiographical, 1829-1848. Edited by Gregor Malantschuk. Indiana University Press, 1978.S. Kierkegaard, Die Krankheit zum Tode: Furcht und Zittern : Die Wiederholung : Der Begriff der Angst. Edited by Niels Thulstrup, Hermann Diem, and Walter Rest. Philosophisch-Theologische Schriften. Köln etc.: Hegner, 1956.Th. de Banville, Les Stalactites. Lemerre, 1889.M. Fuchs, Théodore de Banville, 1823-1891. Cornély, 1912.H. Berlioz, Mémoires de Hector Berlioz comprenant ses voyages en Italie, en Allemagne, en Russie et en Angleterre 1803-1865. Levy Frères, 1870.E.A. Poe, Selected Writings. Penguin, 1967. Muziekfragmenten: 01:45 C.M. von Weber, Aufforderung zum Tanz. Piano*04:04 C.G. Reissiger, Danses brillantes op. 26 no. 5. Piano* (ook: draaiorgel, harp)12:51 C. Debussy, Nuits d’étoiles. Véronique Gens, Roger Vignoles. Nuit d'Étoiles: Mélodies Françaises. Virgin Classics 200015:22 C.G. Reissiger, Danses brillantes op. 26 no. 5. Jacqueline Bonneau. Classiques favoris du piano. Ducretet Thomson 195818:15 E. Satie, Avant-dernières pensées, nr. 2, Aubade. Piano* (met voordracht) *Piano: Lodewijk Muns, tenzij anders aangegeven. Het maken van deze podcast vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen.  Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.  https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren  https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm

    20 min
  3. Waarom muziek geen taal is…

    EPISODE 4

    Waarom muziek geen taal is…

    …en waarom mensen zeggen van wel. De leus ‘muziek is een taal’ is letterlijk genomen onzin, maar verhult het feit dat muziek wel belangrijke overeenkomsten heeft met taal. Die analogie berust hoofdzakelijk op de relatie tussen de spreekmelodie en de muziek, en op de functie van de harmonie als een muzikale syntaxis. 00:00 – Intro00:36 – Een gemeenplaats02:36 – Een metafoor?05:38 – ‘Taal van de gevoelens’11:51 – Grammaticale en ongrammaticale muziek20:03 – Universaliteit Het thema komt uitgebreid aan de orde in: L. Muns, Classical Music and the Language Analogy. Proefschrift, Humboldt-Universität zu Berlin, 2014.  Een belangrijke bron voor het cognitieve en neurologische onderzoek naar de samenhang tussen muziek en taal is: A. Patel, Music, Language, and the Brain. Oxford University Press, 2008.  Tekstcitaten:  Th. W. Adorno, Fragment über Musik und Sprache. Gesammelte Schriften Bd. 16. Suhrkamp, 2003.  I. Kant, Kritik der Urteilskraft. Werke Bd. 10. Suhrkamp, 1977.  F. Nietzsche, Menschliches, Allzumenschlisches. Werke in Drei Bänden, Bd. 1. München: Hanser, 1954.  Muziekfragmenten:  Madonna als Singing Telegram Girl in de film Blue in the Face (1995).https://www.youtube.com/watch?v=s6Rw20NF-Sk L. van Beethoven, Sonate in As op 26, deel 1 (thema en variatie nr. 4). Piano* L. Muns, ‘Grammaticaal’ en ‘ongrammaticaal’ stukje muziek. Piano** Pianomuziek gespeeld door Lodewijk Muns, tenzij anders aangegeven. Het maken van deze podcast vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen. Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe. https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm

    23 min
  4. Muzikale aanhalingstekens 2: Schumanns Fantasie op. 17

    EPISODE 6

    Muzikale aanhalingstekens 2: Schumanns Fantasie op. 17

    Thema’s: muziek en taal; citaat; herinnering.  Over het citeren als een bijzondere vorm van ontlenen, met aandacht van een interessant twijfelgeval: Schumanns Fantasie in C op. 17. 00:00 – Intro00:36 – Woorden en waar ze voor staan03:08 – Ontlening11:06 – Een twijfelgeval: Schumanns Fantasie13:40 – De verre geliefde17:13 – Een verwijzing?23:11 – Spirituele ontmoetingen30:33 – Muziek als herinneringsproces Muziek-/geluidsfragmenten:  J.S. Bach, Das wolhtemperierte Klavier I, Präludium in C BWV846.* W.A. Mozart, Ave verum corpus KV 618.*W.A. Mozart, Symfonie in g KV 550.* J.S. Bach, Matthäuspassion BWV 244, aria Aus Liebe will mein Heiland sterben.* J. Haydn (?), Divertimento (Sonate) in A Hob. XVI:12.* W.A. Mozart, Pianoconcert in A KV 488, deel 2 (Adagio).* R. Schumann, Fantasie in C op. 17, deel 1.* L. van Beethoven, An die ferne Geliebte. F. Wunderlich, H. Schmidt. Philips 420.852-2L. van Beethoven, An die ferne Geliebte.*F. Schubert, An die Musik.* F. Chopin, Variaties op Là ci darem la mano uit Mozarts Don Giovanni  op. 2.*R. Schumann, Fantasie in C op. 17, deel 3.*Schumanns Fantasie, deel 1, compleet* Schumanns Fantasie, deel 3, compleet*  *Pianomuziek gespeeld door Lodewijk Muns. Voornaamste bronnen: Marston, N. Schumann: Fantasie, Op. 17. Cambridge: Cambridge University Press 1992. Rice, J. A. ‘Adding to the Galant Schematicon: The Lully’. Mozart-Jahrbuch 2015.Rosen, Ch. The Romantic Generation. Cambridge MA: Harvard University Press 1995.Rosen, Ch. Romantic Poets, Critics, and Other Madmen. Cambridge MA: Harvard University Press 1998. Schumann, C. en R. Briefwechsel: Kritische Gesamtausgabe. Ed. by Eva Weissweiler. Basel: Stroemfeld 1984. Seiffert, W.-D. ‘Will versus Caprice. On the the Closing Measures of Robert Schumann’s C-Major Fantasy Op. 17’. G. Henle Verlag (blog). 2012. Todd, R. L., 'On Quotation in Schumann’s Music'. In R. Larry Todd (ed.). Schumann and His World. Princeton NJ: Princeton University Press 1994.

    38 min
  5. Liederen met en zonder woorden

    EPISODE 7

    Liederen met en zonder woorden

    Wat blijft er over van een lied als je de tekst negeert? Wat maakt een lied zonder woorden tot lied? En waarom wordt er zo zelden zonder tekst gezongen?  00:00 – Intro00:36 – Nonchalant luisteren07:53 – Muziek als poëzie11:03 – Het lied zonder woorden19:15 – Kinderachtige spelletjes26:05 – Zingen zonder tekst: de vocalise Muziekfragmenten:  F. Schubert, An de Mond D259. Wolfgang Holzmair, Gérard Wyss. Tudor 791. 1992.F. Schubert, An de Mond D296. Dietrich Fischer-Dieskau, Jörg Demus. Deutsche Grammophon 00289 479 6018.F. Schubert, An de Mond D296. Piano* F. Liszt, Sonetto 104 del Petrarca. Piano* F. Mendelssohn, Lied ohne Worte op. 62 nr. 1. Piano* M. Ravel, Vocalise en forme de habanera. Teresa Berganza, Dalton Baldwin. EMI 7243 5 69299 2 0.R. Glier, Concert voor coloratuursopraan en orkest op. 82. Erna Berger, Sergiu Celibidache, Berliner Philharmoniker. Berlin 1946/47. Audiophile. L. Muns, Aria-Vocalise uit de kameropera Pedrillo Botón.  * Pianomuziek gespeeld door Lodewijk Muns  Voornaamste bronnen:  Cooper, J. M. “Words without Songs?: Of Texts, Titles, and Mendelssohn’s ‘Lieder Ohne Worte.’” In Musik als Text Bd. 2. Kassel: Bärenreiter 1998.Mendelssohn-Bartholdy, F. Sämtliche Briefe. Kassel: Bärenreiter 2008-2017.Todd, R. L.“Mendelssohn’s Lieder ohne Worte and the Limits of Musical Expression.” In Nicole Grimes and Angela Mace (eds). Mendelssohn Perspectives. Farnham: Ashgate 2012.Het maken van deze podcast vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen. Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.  https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren  https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm

    35 min

About

Podcast over muziek en filosofie door Lodewijk Muns. Voorbij de oren: omdat het geluid dat onze oren binnenkomt pas muziek is als wij die erin herkennen. Muziek doet een beroep op ons geheugen en herinneringen, emoties, verbeelding en taalvermogen. Filosofie: omdat het gaat om verbanden tussen muziek en de andere aspecten van het leven, om opheldering en het verdrijven van rookgordijnen. Rookgordijnen die ook soms door filosofen zijn opgetrokken. Lodewijk Muns, musicoloog, componist en pianist, bespreekt met de vleugel binnen handbereik thema’s zoals muziek en herinnering, muziek en taal, en de grenzen van wat muziek is en kan zijn.  Duur van de aflveringen: 20-30 minuten. Frequentie: in principe tweewekelijks.  Lodewijk Muns: website, blog: https://lodewijkmuns.nl/ Deze podcast wordt de luisteraars gratis aangeboden. Het maken ervan vergt wat inspiratie, veel werk, een leven lang ervaring en een beetje geld. Als je enthousiast bent, kun je overwegen om een eenmalige of terugkerende donatie te doen.  Whydonate biedt o.m. iDEAL. Buymeacoffee (sandwich) werkt met Stripe.  https://whydonate.com/nl/fundraising/voorbij-de-oren  https://www.buymeacoffee.com/lodewijkm