Scientias Podcast

Scientias

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

  1. ​Aflevering 7: Apollo 17, de Laatste Voetafdrukken - Scientias Podcast 78

    5 hr ago

    ​Aflevering 7: Apollo 17, de Laatste Voetafdrukken - Scientias Podcast 78

    In deze aflevering duiken we in twee totaal verschillende verhalen die toch iets gemeen hebben: hoe feiten, toeval en wetenschap soms veel vreemder zijn dan fictie. We hebben het over een virale video over de Twin Towers, de hardnekkigheid van complotdenken en de kracht van materiaalkunde. Daarna reizen we door naar Apollo 17, de laatste bemande maanmissie, waarin geoloog Harrison Schmitt een ontdekking deed die nog altijd fascineert: oranje maangrond. 00:00 Intro: Apollo 17 en de virale Twin Towers-video00:55 De short over de Twin Towers gaat viraal02:19 Waarom wetenschap soms scherp gebracht moet worden03:15 Wat staal zo sterk maakt05:10 Jet fuel, steel beams en materiaalkunde07:34 Reacties, complotdenkers en wetenschappelijk denken09:04 Sherlock Holmes-denken versus echte wetenschap11:20 Waarom losse details misleidend kunnen zijn14:03 Toeval bestaat: Tsutomu Yamaguchi18:01 Kokura, Nagasaki en bizarre toevalligheden21:18 Terug naar de maan: Apollo 1722:33 De wetenschapsmissie waar iedereen op wachtte24:38 De enige nachtelijke Saturn V-lancering27:00 Waarom Apollo 17 ’s nachts moest vertrekken28:59 Waarom Taurus-Littrow werd gekozen32:00 Lage zon, schaduwen en landen op de maan34:01 Countdownproblemen vlak voor vertrek36:06 Een defecte diode en een knappe noodoplossing38:21 De lancering van Apollo 1739:29 De bemanning: Cernan, Evans en Schmitt40:00 Harrison Schmitt: geoloog tussen testpiloten42:00 Waarom Schmitt Joe Engle verving44:00 De langste maanrit en de zoektocht naar vulkanisme45:52 Oranje maangrond bij Shorty-krater47:03 Waarom oranje glas zo bijzonder was50:04 Wat het onderzoek op aarde onthulde52:03 Waarom een geoloog op de maan onmisbaar was53:04 Raindrop pattern en maanstof als archief55:03 Wat alle Apollo-missies hebben opgeleverd57:03 Wat maanstenen vertellen over het ontstaan van de maan59:01 Kraters, bombardementen en verschuivende planeten01:00:00 Space weathering en de geschiedenis van de zon01:01:04 De maan als tijdcapsule van ons zonnestelsel01:02:02 Volgende week: maanlanding-complotten See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1hr 3min
  2. Apollo 15 & 16 – De Kleine Grote Wetenschap - Scientias Podcast 77

    3 Jul

    Apollo 15 & 16 – De Kleine Grote Wetenschap - Scientias Podcast 77

    In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman opnieuw in het Apollo-programma. Dit keer staan Apollo 15 en Apollo 16 centraal, de missies waarin de maanreizen pas echt wetenschappelijke expedities werden. Met langere verblijven, een maanauto, nieuwe experimenten en wetenschappers die vanaf de aarde live meekeken, veranderde de maan ineens in een rijdend laboratorium. 00:00 Intro: Apollo 15 en 16 als echte wetenschapsmissies02:28 De Apollo-reeks gaat verder03:00 Waarom Apollo 15, 16 en 17 de J-missies heten04:30 De verwarrende nummering van Apollo04:56 Apollo 1 en de ramp die NASA veranderde08:00 Waarom Apollo 2 en 3 niet bestaan10:00 Van testvluchten naar maanlanding12:30 De J-missies: langer blijven, verder rijden, meer wetenschap14:49 Afvalzakken op de maan als onverwacht experiment17:54 Panspermie en de vraag hoe leven kan overleven20:00 Astronauten, straling en medische data20:39 Jim Irwin en de bijna-hartproblemen op de maan25:17 Lichtflitsen in de ogen van Apollo-astronauten27:37 Een simpel experiment met lichtdichte oogmaskers31:34 Artemis en de toekomst van de maan32:33 George R. Carruthers en UV-astronomie37:12 De Far Ultraviolet Camera/Spectrograph van Apollo 1640:16 De geocorona: de aarde met een spookachtige ring42:31 Lyman-alpha en het licht van waterstof44:38 Kosmische achtergrondstraling uitgelegd47:12 Het Lyman-alpha-bos als röntgenfoto van het heelal50:15 De Lunar Roving Vehicle: de duurste skelter ooit52:13 Hoe de rover de wetenschap op de maan veranderde53:27 De Genesis Rock en geologie op de maan54:09 Live meekijken met de kleurencamera op de rover54:52 Ed Fendell en de op afstand bestuurde maancamera56:00 Waar was de cameraman op de maan?58:29 Hoe kon de maanlanding in kleur worden uitgezonden?1:00:00 Een slimme kleurencamera met draaiend filterwiel1:01:51 Waarom context alles is in geologie1:03:23 Vooruitblik naar Apollo 171:03:32 Wat deze missies laten zien over wetenschap1:05:17 Afsluiting See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1hr 6min
  3. Epidemiologie, wat is dat eigenlijk? Met Erna van Balen - Scientias Podcast 76

    26 Jun

    Epidemiologie, wat is dat eigenlijk? Met Erna van Balen - Scientias Podcast 76

    In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met epidemioloog en wetenschapsjournalist Erna van Balen over wat epidemiologie is, hoe je door misleidende gezondheidsclaims heen prikt en veel meer. Diederik is op vakantie en volgende week weer terug! https://scientias.nl/vreemde-taal-komt-er-beter-borreltje/  https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0269881117735687 https://scientias.nl/kan-semaglutide-helpen-om-te-stoppen-met-roken-misschien-wel/ https://scientias.nl/nieuwe-techniek-stopt-bloedingen-binnen-seconden-met-extra-sterke-stolsels/  https://scientias.nl/medicijn-long-covid-vermoeidheid/  00:00:00 Intro00:01:44 Kennismaking met Erna van Balen00:02:00 Wat is epidemiologie?00:02:23 John Snow, cholera en het begin van epidemiologie00:04:11 Van promotieonderzoek naar wetenschapsjournalistiek00:06:11 Hoe beoordeel je medische claims in het nieuws?00:07:43 Correlatie is nog geen oorzaak-gevolgrelatie00:09:22 Scientias-case: spreek je beter een taal na alcohol?00:09:46 Hoe lees je een wetenschappelijk artikel?00:11:18 Jargon, statistiek, confounding en bias00:14:08 Survivorship bias uitgelegd00:15:54 Randomized controlled trials en blinderen00:20:35 WEIRD-groepen en generaliseerbaarheid00:21:11 Wanneer is 'meer onderzoek nodig' zinvol?00:23:39 Titels, nuance en rode vlaggen00:25:07 Fase 1, 2 en 3 in klinisch onderzoek00:28:29 Vragen die wetenschapsjournalisten moeten stellen00:29:24 Semaglutide, Ozempic en stoppen met roken00:32:58 Bloedstolsels, labonderzoek en medische beloftes00:34:57 Fluvoxamine en vermoeidheid bij postcovid00:37:24 Epidemiologie sinds corona00:39:14 Kwantitatief en kwalitatief onderzoek00:40:51 Coronatesten, foutpositieven en foutnegatieven00:42:35 Percentages, absolute aantallen en risico00:45:53 UK Biobank en observationeel onderzoek00:49:26 Financiering, farmaceuten en belangenverstrengeling00:51:34 Ig Nobelprijs en afsluiting See omnystudio.com/listener for privacy information.

    53 min
  4. Apollo 14 – De Wederopstanding van Fra Mauro - Scientias Podcast 75

    19 Jun

    Apollo 14 – De Wederopstanding van Fra Mauro - Scientias Podcast 75

    Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro en zomereditie00:01:35 Waarom wetenschap belangrijk was voor Apollo00:02:29 Apollo 13 en de mislukte landing bij Fra Mauro00:04:37 Waarom Fra Mauro zo interessant is00:05:02 Oriëntatie op de maan: Tycho, Copernicus en Fra Mauro00:06:25 Giovanni Battista Riccioli en de maan00:09:12 Riccioli, Galileo en vallende voorwerpen00:16:05 Experimenten in Bologna en de menselijke stopwatch00:18:45 Almagestum Novum en wereldbeelden00:20:46 Corioliseffect en argumenten tegen Copernicus00:22:08 Telescopen, sterren en optische schijven00:24:41 Riccioli's naamgeving van de maan00:27:56 Wie was Fra Mauro?00:29:05 Eugene Shoemaker en het belang van Fra Mauro00:31:21 Waarom landen bij Fra Mauro lastig was00:32:06 Apollo 14 keert terug naar Fra Mauro00:33:56 Shepard en Mitchell landen op de maan00:35:16 Big Bertha en lithopanspermie00:36:26 Mogelijk aards gesteente op de maan00:38:27 De maan, retroreflectoren en uitwisseling van gesteente00:40:01 Meteorieten van Mars en de maan00:41:56 Vooruitblik op Apollo 15, 16 en 1700:42:19 Afsluiting See omnystudio.com/listener for privacy information.

    43 min
  5. Apollo 13 – Het Wetenschappelijke 'Wat als?' - Scientias Podcast 74

    12 Jun

    Apollo 13 – Het Wetenschappelijke 'Wat als?' - Scientias Podcast 74

    Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 13 en de vraag wat de missie wetenschappelijk opleverde00:01:53 Maanstenen als ijkmeting voor het zonnestelsel00:07:51 Van Apollo 11 en 12 naar Apollo 1300:08:19 Het ongeluksgetal 13 en de start van het verhaal00:10:30 De zuurstoftank: een fout die jaren eerder begint00:14:59 Een vergeten veiligheidsschakelaar00:15:00 De beschadiging van zuurstoftank 200:17:34 De generale repetitie en het leegkoken van de tank00:20:29 De lancering op 11 april 197000:23:27 Pogo-oscillaties tijdens de vlucht00:27:41 De routinefase en de saaie tv-uitzending00:28:18 Waarom de zuurstoftanks geroerd moesten worden00:31:17 Kortsluiting en explosie in zuurstoftank 200:32:31 “Houston, we’ve had a problem”00:33:17 Aquarius als reddingsboot00:34:10 Het CO2-filterprobleem en ducttape00:36:03 Wat ging er nog wél goed?00:36:34 De S-IVB-impact op de maan00:37:15 Foto’s en zwaartekrachtsmetingen rond de maan00:39:16 De lessen van Apollo 1300:40:01 Afsluiting en vooruitblik op Apollo 14 See omnystudio.com/listener for privacy information.

    41 min
  6. Apollo 12 – Precisie op de Oceaan van Stormen - Scientias Podcast 73

    5 Jun

    Apollo 12 – Precisie op de Oceaan van Stormen - Scientias Podcast 73

    Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 12 en de wetenschap achter de maanmissies00:04:23 Na Apollo 11: waarom Apollo 12 al klaarstond00:06:10 Het noodplan voor een mislukte maanlanding00:09:22 Apollo 12 wordt de precisie- en wetenschapsmissie00:11:15 Lanceren door geladen wolken00:13:03 Twee blikseminslagen en chaos in Mission Control00:14:59 John Aaron herkent het patroon00:16:35 SCE to AUX redt de missie00:18:55 De technische fout die Apollo 12 in 2002 terugbracht00:19:12 Hoe de Saturn V in trappen werkt00:21:23 Translunar Injection en de derde trap00:23:20 Een kleine sensorafwijking met grote gevolgen00:24:22 De zwervende S-IVB-rakettrap00:26:22 J002E3: Apollo 12 duikt opnieuw op00:28:36 De bemanning: Pete Conrad, Alan Bean en Dick Gordon00:30:18 Pete Conrads eerste woorden op de maan00:31:14 De precisielanding bij Surveyor 300:32:17 Alan Bean, Dick Gordon en de wetenschap aan boord00:33:28 ALSEP: een wetenschapspakket op de maan00:34:32 De plutoniumstaaf en de geologische hamer00:35:33 Wat ALSEP allemaal mat00:37:31 Hoe wetenschap stap voor stap wordt opgebouwd00:37:53 Maanstof, Artemis en toekomstige landingen00:38:45 SNAP-27: plutonium als energiebron00:43:04 Maanstenen en de magma-oceaan00:45:45 De maan als kind van de aarde00:46:20 Seismologie op de maan00:48:09 De opstijgtrap als gecontroleerde maaninslag00:49:47 Afronding en vooruitblik op Apollo 13 See omnystudio.com/listener for privacy information.

    51 min
  7. Apollo 11: One small step for man, one giant leap for Science! - Scientias Podcast 72

    29 May

    Apollo 11: One small step for man, one giant leap for Science! - Scientias Podcast 72

    Wat heeft het Apollo-project ons wetenschappelijk gezien opgeleverd? 00:00:00 Intro: Apollo 11 en de wetenschap achter de missie00:03:03 De onverwachte link met het Manhattanproject00:03:58 Waarom wetenschap zo belangrijk werd voor Apollo00:05:47 Twee onbekende hoofdrolspelers: Urey en Shoemaker00:07:54 Harold Urey, zwaar water en isotopen00:09:43 Het Miller-Urey-experiment en het ontstaan van leven00:13:47 De maan als archief van het jonge zonnestelsel00:16:01 Waarom maanstenen zonder context weinig zeggen00:17:09 Eugene Shoemaker en het belang van geologie00:18:01 Waarom men dacht dat maankraters vulkanisch waren00:23:03 Atoombommen, kraters en het bewijs voor inslagen00:28:33 Shoemaker wordt wereldexpert in inslagkraters00:30:03 Astronauten leren denken als geologen00:32:28 Shoemakers laatste rustplaats op de maan00:33:16 De experimenten van Apollo 1100:33:56 De Laser Ranging Retroreflector00:35:43 Waarom de maan langzaam van de aarde wegdrijft00:37:48 Wat de spiegel vertelt over de kern van de maan00:38:33 Apollo 11 als test voor Einsteins relativiteit00:42:01 Het Solar Wind Composition Experiment00:44:19 Maanstenen, magma en anorthosiet00:45:04 Maanstenen dateren met radioactieve elementen00:46:15 Kraters tellen en de leeftijd van planeten bepalen00:48:46 Late Heavy Bombardment en het water op aarde00:49:28 De astronauten zelf als experiment00:50:12 Straling en de Van Allen-gordels00:51:38 Terugblik en vooruitblik naar Apollo 1200:52:47 Volgende afleveringen: Apollo 13 en afsluiting See omnystudio.com/listener for privacy information.

    54 min
  8. Wat hebben we aan Apollo gehad, nr. 1: de start in Rusland en Duitsland - Scientias Podcast 71

    22 May

    Wat hebben we aan Apollo gehad, nr. 1: de start in Rusland en Duitsland - Scientias Podcast 71

    In deze aflevering praat Diederik over de voorgeschiedenis van Apollo. Hoe kwamen raketpioniers als Tsiolkovsky, Oberth en Wernher von Braun op het spoor van ruimtevaart? Welke rol speelden de V2, Operation Paperclip, Sputnik en Kennedy’s maanbelofte? En waarom was de keuze voor Lunar Orbit Rendezvous zo bepalend voor de reis naar de maan?  Luister deel 1 in deze Apolloreeks over ruimtevaart. Citaat Kennedy: https://youtu.be/atM5lmX5tPk?si=H6FM87l41grx97cw&t=3Werner von Braun (0:43): https://www.youtube.com/watch?v=8zcU85O82XEAlan Shepard: https://youtu.be/GuTE8Kndv4E?si=9UbDiQf6aEnfufgR&t=315 00:00:00 Intro: de Apollo-vakantieserie00:01:05 Wat leverde Apollo wetenschappelijk op?00:03:07 De hoofdpersonen en grote vragen achter Apollo00:04:00 Waarom wetenschap cruciaal was voor NASA00:06:06 Van de Wright Brothers naar de eerste ruimtedromen00:07:04 Tsiolkovsky en de droom van raketten naar de maan00:08:35 Newtons derde wet en hoe raketten werken00:11:26 Vloeibare waterstof en zuurstof als raketbrandstof00:15:44 Specifieke impuls: hoe efficiënt is raketbrandstof?00:19:29 De Tsiolkovsky-vergelijking en waarom massa alles is00:22:01 Hermann Oberth en de jonge Wernher von Braun00:23:15 De eerste Duitse raketclubs en gevaarlijke experimenten00:26:05 Von Braun, het leger en de V2-raket00:27:34 Mittelbau-Dora en de donkere kant van de ruimtevaart00:28:51 Operation Paperclip en von Braun naar Amerika00:30:30 Disney, Tomorrowland en het opgepoetste ruimtevaartverhaal00:31:47 Van V2-technologie naar ballistische raketten00:33:40 Sputnik, NASA en de druk op Amerika00:34:38 Gagarin en Kennedy’s zoektocht naar een grote overwinning00:37:01 James E. Webb en Apollo als wetenschappelijk project00:40:40 Direct Ascent en het probleem van de reuzenraket00:43:01 John Houbolt en het Lunar Orbit Rendezvous00:46:13 Project Mercury en de onzekerheden over mensen in de ruimte00:47:15 Kritiek op bemande ruimtevaart en angst voor besmetting00:48:29 James Van Allen en de stralingsgordels00:50:11 Hoe Apollo veilig door de Van Allen-gordels kon vliegen00:52:10 Wat bijna misging en de vooruitblik op Apollo 100:53:02 Afsluiting See omnystudio.com/listener for privacy information.

    54 min
See All (79)

Trailer

About

Dé podcast van Scientias.nl over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.

Information

  • Creator
    Scientias
  • Years Active
    2025 - 2026
  • Episodes
    79
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 Scientias
  • Show Website
    Scientias Podcast

You Might Also Like