Marella

Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

Nus dain in cuc davos las culissas, explitgain e mettain en context, sajan quai fenomens novs, u istorgias pac enconuschentas.

  1. hace 4 d

    Agent Acqua – «Mes tat il spiun»

    Ils 25 da fanadur 1943 è Benito Mussoli vegnì cupitgà l'emprima giada – sia dictatura faschista finescha suenter 21 onns. Quest fatg e sias consequenzas ha segir era interessà fitg a Plinio Zala da quel temp. Durant la Segunda Guerra mundiala ha Plinio Zala, alias «Acqua» da Brusio, scrit passa 100 rapports da spiunascha davart la situaziun en Vuclina per l'armada svizra. Zala n'era betg in agent professiunal, el ha spiunà sco persuna civila. Rapports da spiunascha vegnan normalmain per motivs da segirezza bainspert dismess. Il commerziant da vin Plinio Zala ha dentant copià e zuppà quels en sia chasa. Be per cas han ses descendents chattà onns pli tard quests rapports. Il biadi ed istoricher Sacha Zala raquinta l'istorgia captivanta da ses nonno. L'istoricher militar Rudolf Jaun enquadra l'impurtanza da talas funtaunas pli che raras per l'istorgia da las valladas dal sid dal Grischun e da l'Italia dal Nord durant la Segunda Guerra mundiala. Quest'emissiun istorica è vegnida realisada l'onn 2022.

  2. 18 jul

    Dovri anc nus en il futur?

    Quant franc essas Vus che la lavur che Vus faschais na vegn in di betg surpigliada d’insatgi u meglier ditg d’insatge auter? Pertge tuttina sco l’informatica e la digitalisaziun ils ultims decennis fulla il mument era l’intelligenza artifiziala sia via en noss mund da lavur. Ella avanza pass per pass en ils pli differents champs e surpiglia adina dapli chaussas che nus umans faschevan avant. E quai va davent da sortir chaussas, racoltar e servir en in’ustaria fin a programmar, far translaziuns en las pli differentas linguas, scriver cudeschs u era far musica e films. Procura l’intelligenza artifiziala che nus essan in di forsa tuttas e tuts dischoccupads, perquai ch’i na dovra betg pli nus? U vegnin nus simplamain a far en il futur autras lavurs che l’IA na vegn betg da far? La «Marella» emprova da dar ina u l’autra resposta a questas dumondas prest existenzialas.

  3. 11 jul

    La fugia da Sattar – da l’Afganistan en il Grischun

    Passa 117 milliuns – uschè bleras persunas èn actualmain sin la fugia. I dat divers motivs che sforzan persunas da bandunar lur patria e mintgin e mintgina ha sia istorgia. Sattar Afzali da Glion raquinta sia istorgia: Dad in lieu ch’el descriva sco la vart stgira dal mund – en in meglier futur. El aveva 12 onns, cura ch’el e sia famiglia han stuì fugir da l’Afganistan. In viadi plain sfidas ed experientschas per part traumaticas ch’el na vegn betg pli d’emblidar. La «Marella» raquinta da sia fugia fin en il Grischun, da sia vita en l’Afganistan e co ch’il ballape ha gidà el da chattar en Surselva ses nov dachasa.

  4. 2 jul

    «Baby-Bust Grischun» – Cura ch’il regress daventa ina sfida

    Tge schessas Vus, sch’i naschiss quest onn sulet in uffant en Vossa vischnanca? E quai suenter che l’onn avant èn er be trais naschids. Cunzunt sche Vus sa regurdais anc vi dals onns ch’i deva mintg’onn anc 20 e dapli naschientschas cun be in zic dapli avdants ed avdantas.

  5. 20 jun

    Dunnas e raps

    Repetiziun dal 2023: Han dunnas in problem da vegnir a frida cun raps? Natiralmain betg. Ellas èn gist uschè cumpetentas – u betg cumpetentas – en dumondas finanzialas sco umens. E tuttina mussan differents studis e statisticas che la branscha da finanzas è anc adina en maun dals umens, che 30% da las dunnas èn dependentas finanzialmain da lur partenari, che bunamain 15% da las dunnas tranter 30 e 39 onns n’han betg in agen conto e che dunnas èn pertutgadas dubel uschè savens sco umens da povradad suenter la pensiun. En questa Marella mussain nus cun agid da l’istoricra Regine Wecker e la sociologa Katja Rost che l’independenza finanziala da las dunnas en Svizra è anc fitg giuvna e che rollas socialas sa midan be plaun plaunet. Ma oravant tut mussain nus cun agid da l’experta da finanzas e l'influenzadra Corinne Brecher co ch’ins fa urden cun sias finanzas; dal budget sur il provediment da vegliadetgna enfin a la cumpra da l’emprima aczia. E quai è natiralmain era interessant per umens.

  6. 8 jun

    Pionieras da la politica grischuna

    Ozendi sa chapeschi da sasez: dunnas voteschan ed elegian, ellas candideschan ed ellas fan politica. Ma il viadi a quella egualitad politica è stà lung e stentus. Questa «Marella» suonda ils fastizs da pionieras grischunas sco Hortensia von Salis, Meta von Salis u Elisabeth Lardelli che han avert portas per las generaziuns ch’èn suandadas. Cun agid d’istorgias persunalas, documents d’archiv e vuschs d’expertas mussa l’emissiun co ch’il chantun Grischun è sa midà – e nua che nus stain oz.

  7. 6 jun

    Fascinaziun ballape 2.0

    48 squadras participantas, 3 pajais ospitants e var 1’000 maletgs ch’èn necessaris per cumplettar il quadernin legendar da Panini – il campiunadi mundial da ballape l’onn 2026 è definitivamain pli grond che mai. Quai ch’è restà, ed er quai vegn a restar la constanta en tut quest’istorgia, è la fascinaziun ballape. Quella fascinaziun che sa basa sin simplamain savair prender ina balla, independenta da tgi ch’ins è e nua ch’ins è, e da pudair giugar. Questa giada va la Marella sin in viadi tras l’istorgia dal ballape. Ella fa l’artg tranter il champiunadi dal 2006 en Germania e quel che stat uss davant porta. Sin il pastg per la Marella: il redactur da sport Gian Carlo Candinas, flancà da Georgina Janki e Livio Foffa.

  8. 27 may

    «Jau sun adina ma sentida bain en quest mund plitost masculin»

    Cornelia Valentin è tiradura cun corp ed olma – restà èsi dentant adina mo in hobi. L’istorgia da la tiradura che ha oz 41 onns mussa co ch’il sport da tir po intgantar ed accumpagnar persunas sur decennis. Dapi var 25 onns è Cornelia Valentin fidaivla al sport da tir. Quai che ha cumenzà mo per casualitad en ses vitg nativ da Sent en l’Engiadina, è oz, en sia patria tschernida da Cuira, anc adina sia gronda passiun.

Ver todo (52)

Información

Nus dain in cuc davos las culissas, explitgain e mettain en context, sajan quai fenomens novs, u istorgias pac enconuschentas.

Ficha técnica

  • Creado por
    Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)
  • Años en activo
    2015 - 2026
  • Episodios
    52
  • Clasificación
    Apto
  • Derechos de autor
    © 2026 SRG SSR
  • Sitio web del podcast
    Marella

Más de RTR – Radiotelevisiun Svizra Rumantscha

Quizá también te guste