Wetenschap

•

Kanava • 2 ohjelmaa

Tähtitiede

Tähtitiede

Viikoittain
Tiede

Tiede

Päivitetty 10.01.2024

09.12.2025

Mars sample return

Ja, hoe zit dat eigenlijk met die buisjes die momenteel op Mars verzameld worden door de Perseverance rover? Dat hoort u in deze aflevering. Vision and Voyages for planetary science in the decade 2013-2022: https://science.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/Planetary_DS.pdf Mars rock samples: https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance/mars-rock-samples/ Mars sample return: https://science.nasa.gov/mission/mars-sample-return/ NASA ziet op dit moment twee opties: https://www.nasa.gov/news-release/nasa-to-explore-two-landing-options-for-returning-samples-from-mars/ Mars Rock Samples: The Stories They Could Tell: https://www.youtube.com/watch?v=iIJcqiqYXG8 Earth Return Orbiter – the first round-trip to Mars: https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Earth_Return_Orbiter_the_first_round-trip_to_Mars Funding levels for fiscal year (FY) 2026: https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/05/Fiscal-Year-2026-Discretionary-Budget-Request.pdf Bringing Mars rock samples back to Earth: https://www.youtube.com/watch?v=YPNVVDphQVc De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

09.12.2025

•

17 min
25.11.2025

Maar waar komt die mysterieuze interstellaire komeet 3I/ATLAS vandaan?

Onze derde bekende interstellaire bezoeker, 3I/ATLAS, is de laatste tijd flink aanwezig in het nieuws. Luisteraar van deze podcast Chris vraagt zich af of we niet terug kunnen rekenen waar dit object vandaan komt. Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System: https://atlas.fallingstar.com/ JUICE and 3I/ATLAS: An Unexpected Encounter in Space: https://www.mps.mpg.de/juice-and-3iatlas-an-unexpected-encounter-in-space NASA’S STEREO Observes Interstellar Comet 3I/ATLAS: https://science.nasa.gov/blogs/3iatlas/2025/11/19/nasas-stereo-observes-interstellar-comet-3i-atlas/ JWST detection of a carbon dioxide dominated gas coma surrounding interstellar object 3I/ATLAS: https://arxiv.org/pdf/2508.18209 All The Real Science of 3I/ATLAS. The Ultimate Guide: https://www.youtube.com/watch?v=hZWKAxFeNp8 The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation: https://arxiv.org/pdf/2507.08111 3I/ATLAS: In Search of the Witnesses to Its Voyage: https://arxiv.org/pdf/2509.07678 Search for Past Stellar Encounters and the Origin of 3I/ATLAS: https://arxiv.org/pdf/2509.03361 Thick disk: https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/t/thick+disk Spying Interstellar Comet 3I/ATLAS Near Perihelion: https://www.universetoday.com/articles/spying-interstellar-comet-3iatlas-near-perihelion Newly-Discovered Interstellar Comet is Billions of Years Older Than the Solar System: https://www.universetoday.com/articles/newly-discovered-interstellar-comet-is-billions-of-years-older-than-the-solar-system From a Different Star: 3I/ATLAS in the context of the Otautahi–Oxford interstellar object population model: https://arxiv.org/pdf/2507.05318 Foto credit: International Gemini Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/Shadow the Scientist. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

25.11.2025

•

16 min
29.12.2025

De Oortwolk

Ver voorbij de baan van Neptunus, zelfs nog verder weg dan de Kuipergordel, vinden we - waarschijnlijk - de Oortwolk, genoemd naar Jan Hendrik Oort (1900 - 1992). Maar kunnen we objecten in die "Oortwolk" eigenlijk waarnemen? Het antwoord daarop hoort u in deze laatste aflevering van 2025. Jan Hendrik Oort: https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hendrik_Oort Origin And Evolution Of The Unusual Object 1996 Pw: Asteroids From The Oort Cloud? https://sci-hub.se/10.1086/310940 1996 PW in het Minor Planet Center (klik vooral ook op Interactive Orbit Sketch): https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1996+PW Angular Diameters and Fundamental Parameters of Forty-Four Stars from the Navy Precision Optical Interferometer: https://arxiv.org/pdf/2211.09030 An Efficient Observational Strategy for the Detection of the Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ad644b Detectability Of Oort Cloud Objects Using Kepler: https://iopscience.iop.org/article/10.1088/2041-8205/711/1/L7 Detectability Of Occultations Of Stars By Objects In The Kuiper Belt And Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.1086/521396/pdf Report on Three Stellar Occultations by the Excited Kuiper Belt Object 2002 MS4: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ac5f3b International Occultation Timing Association (IOTA): https://occultations.org/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

29.12.2025

•

19 min
10.11.2025

Het gas waaruit bijna alles ontstaat

Baanbrekend onderzoek aan de Cygnus X regio aan onze sterrenhemel laat op geheel nieuwe wijze het gas zien, waaruit sterren ontstaan. H II region: https://en.wikipedia.org/wiki/H_II_region Astronomers Map Mysterious “Dark” Gas in the Milky Way: https://public.nrao.edu/news/astronomers-map-mysterious-dark-gas-in-the-milky-way/ Cool Dark Gas in Cygnus X: The First Large-scale Mapping of Low-frequency Carbon Recombination Lines: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/adfa17 Arecibo-Green Bank-LOFAR Carbon Radio Recombination Line Observations toward Cold H I Clouds: https://www.researchgate.net/publication/357968001_Arecibo-Green_Bank-LOFAR_Carbon_Radio_Recombination_Line_Observations_toward_Cold_H_i_Clouds LAP1-B is the First Observed System Consistent with Theoretical Predictions for Population III Stars: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae122f Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

10.11.2025

•

13 min
03.08.2025

Een negatieve schrikkelseconde?

Dat de aarde steeds sneller om haar as gaat draaien hadden we al eens besproken in deze podcast. Maar betekent dat dan dat we binnenkort de negatieve schrikkelseconde moeten gaan invoeren? Komt dat wel goed? Earth Will Spin Unusually Quickly in July and August: https://www.timeanddate.com/news/astronomy/earth-fast-rotation-2025 A Day Is Not Exactly 24 Hours: https://www.timeanddate.com/time/earth-rotation.html#calc-daylength Earth is spinning faster, leading timekeepers to consider an unprecedented move: https://edition.cnn.com/2025/07/21/science/earth-spinning-faster-shorter-days Lengte van dagen tabel: https://hpiers.obspm.fr/eop-pc/index.php?index=lod_eclipses&lang=en A global timekeeping problem postponed by global warming: https://www.nature.com/articles/s41586-024-07170-0 Should We Expect Further Acceleration of the Earth’s Rotation in the Coming Years? https://arxiv.org/pdf/2404.06343 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

03.08.2025

•

14 min
17.11.2025

Explosieve uitbarsting op een andere ster dan onze zon

Een beetje een populair nieuwsitem, maar goed. Voor het eerst is een CME, een Coronal Mass Ejection, waargenomen bij een andere ster dan onze zon. Wellicht biedt deze aflevering nog wat extra context, die u in andere nieuwsbronnen moest missen. First confirmed sighting of giant explosion on nearby star: https://www.eurekalert.org/news-releases/1105091 Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Arxiv): https://arxiv.org/pdf/2511.09289 Radio burst from a stellar coronal mass ejection (Nature): https://www.nature.com/articles/s41586-025-09715-3 Steun deze podcast en koop het album met muziek: https://henszimmermanaudio.bandcamp.com/album/really-slow-tapes Afbeelding credit: Olena Shmahalo/Callingham et al. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

17.11.2025

•

12 min
13.11.2023

Tijd kristallen

De tijd tikt maar door, en zo is dit alweer de 50e aflevering van "Zimmerman en Space". In deze aflevering behandelen we de zogenaamde Tijd Kristallen. A Nuclear Spin System at Negative Temperature: https://journals.aps.org/pr/abstract/10.1103/PhysRev.81.279 Negative Absolute Temperature for Motional Degrees of Freedom: https://arxiv.org/abs/1211.0545 Kan het kouder dan het absolute nulpunt? https://www.cursor.tue.nl/nieuws/2013/januari/kan-het-kouder-dan-het-absolute-nulpunt/ Time crystal: https://en.wikipedia.org/wiki/Time_crystal Absolute zero: https://en.wikipedia.org/wiki/Absolute_zero Gibbs, Boltzmann, and negative temperatures: https://arxiv.org/pdf/1403.4299.pdf Zero-point energy: https://en.wikipedia.org/wiki/Zero-point_energy Discrete time crystals: rigidity, criticality, and realizations: https://arxiv.org/pdf/1608.02589.pdf Quantum Time Crystals: https://arxiv.org/pdf/1202.2539.pdf Absence of Quantum Time Crystals: https://arxiv.org/abs/1410.2143 Time crystals in periodically driven systems: https://arxiv.org/abs/1811.06657 Observation of discrete time-crystalline order in a disordered dipolar many-body system: https://arxiv.org/abs/1610.08057 Physicists create time crystals: New form of matter may hold key to developing quantum machines: https://phys.org/news/2017-04-physicists-crystals-key-quantum-machines.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

13.11.2023

•

11 min
12.11.2024

Negatieve tijd

Iets wat al voorbij is eer het is begonnen. Klinkt te absurd voor woorden. Maar daar staat het toch mooi voor uw neus: "Iets wat al voorbij is eer het is begonnen". Het is echt waargenomen in een wetenschappelijk experiment. Evidence of ‘Negative Time’ Found in Quantum Physics Experiment: https://www.scientificamerican.com/article/evidence-of-negative-time-found-in-quantum-physics-experiment/ Fotonen: https://en.wikipedia.org/wiki/Photon Experimental evidence that a photon can spend a negative amount of time in an atom cloud: https://arxiv.org/pdf/2409.03680 Measuring the Time Atoms Spend in the Excited State Due to a Photon They Do Not Absorb: https://journals.aps.org/prxquantum/abstract/10.1103/PRXQuantum.3.010314 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

12.11.2024

•

15 min
20.02.2024

Het vroege heelal, een minder geschikte tijd om naar podcasts te luisteren

In deze aflevering bespreken we nieuwe wetenschappelijke inzichten met betrekking tot het prille heelal. En niet alleen maar gedaan met de JWST, maar ook met de Very Large Telescope van de ESO. The accretion of a solar mass per day by a 17-billion solar mass black hole: https://www.eso.org/public/archives/releases/sciencepapers/eso2402/eso2402a.pdf Brightest and fastest-growing: astronomers identify record-breaking quasar: https://www.eso.org/public/news/eso2402/ Very Large Telescope: https://www.eso.org/public/teles-instr/paranal-observatory/vlt/ Did monster black holes or galaxies come first? The James Webb Space Telescope may have a surprise answer: https://www.space.com/james-webb-space-telescope-black-holes-galaxies-first Which Came First: Supermassive Black Holes or Galaxies? Insights from JWST: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ad1bf0 This is the Oldest Black Hole Ever Seen: https://www.universetoday.com/165357/this-is-the-oldest-black-hole-ever-seen A small and vigorous black hole in the early Universe: https://arxiv.org/pdf/2305.12492.pdf Primordial black hole: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Primordial_black_hole How can you tell a black hole made out of antimatter from a black hole made out of matter? https://www.wtamu.edu/~cbaird/sq/mobile/2014/05/16/how-can-you-tell-a-black-hole-made-out-of-antimatter-from-a-black-hole-made-out-of-matter/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

20.02.2024

•

13 min
28.11.2023

Diepe inelastische verstrooiing

Nou ja zeg, wat is dat nou voor titel. Het heeft te maken met wat wetenschappers in deeltjesversnellers doen om de interne structuur van een proton te onderzoeken. En die structuur is vreemder dan we misschien ooit bij scheikunde leerden. Evidence for intrinsic charm quarks in the proton: https://www.nature.com/articles/s41586-022-04998-2 Charm quarks: https://en.wikipedia.org/wiki/Charm_quark Proton: https://en.wikipedia.org/wiki/Proton Deep Inelastic Scattering: https://en.wikipedia.org/wiki/Deep_inelastic_scattering De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

28.11.2023

•

11 min

Echte wetenschap