Ο Μυταράς ο Νάνος - Βίλχελμ Χάουφ | Ηχητικό Βιβλίο Ελληνικά - Audiobook

Τίτλος πρωτότυπου: Wilhelm Hauff "Der Zwerg Nase" (1826)

Ο Wilhelm Hauff (1802–1827) υπήρξε μια μετεωρική μορφή της γερμανικής λογοτεχνίας, ο οποίος, παρά τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία μόλις 24 ετών, κατόρθωσε να αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του στον ρομαντισμό και στο είδος του λαϊκού παραμυθιού. Γεννημένος στη Στουτγκάρδη και σπουδαγμένος στο Πανεπιστήμιο του Tübingen, ο Hauff υπήρξε πολυγραφότατος, γράφοντας ποίηση, ιστορικά μυθιστορήματα (όπως το Lichtenstein) και σατιρικά έργα. Η φήμη του όμως εδράζεται κυρίως στα τρία αλμανάκ με παραμύθια που εξέδωσε, τα οποία τον κατέστησαν έναν από τους σημαντικότερους Γερμανούς παραμυθάδες, δίπλα στους αδελφούς Γκριμ.

Το παραμύθι "Der Zwerg Nase" δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1826, στον δεύτερο τόμο της τριλογίας του Hauff με τίτλο *Märchen-Almanach auf das Jahr 1827 für Söhne und Töchter gebildeter Stände*. Ο τόμος αυτός περιλαμβάνει μια σειρά από διάσημες ιστορίες, οι οποίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη αφήγηση-πλαίσιο (τον Σεΐχη της Αλεξάνδρειας και τους σκλάβους του). Το κείμενο γνώρισε έκτοτε αμέτρητες αυτοτελείς εκδόσεις, εικονογραφημένες διασκευές και μεταφράσεις, ενώ έχει μεταφερθεί πολλές φορές στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, αποδεικνύοντας τη διαχρονική του απήχηση.

Η ανάλυση του "Der Zwerg Nase" αποκαλύπτει ένα πολυεπίπεδο έργο που ξεπερνά τα όρια ενός απλού παιδικού παραμυθιού. Κεντρικός άξονας είναι η δραματική μεταμόρφωση του νεαρού Jakob, η οποία λειτουργεί ως αφορμή για μια βαθιά υπαρξιακή και κοινωνική διερεύνηση. Η ιστορία πραγματεύεται το χάσμα ανάμεσα στην εξωτερική εμφάνιση και την εσωτερική αξία. Ο Jakob, παρόλο που αποκτά εξαιρετικές μαγειρικές δεξιότητες κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του, βιώνει τον απόλυτο κοινωνικό εξοστρακισμό λόγω της αποκρουστικής του όψης. Η αδυναμία ακόμα και των γονιών του να τον αναγνωρίσουν, καταδεικνύει με τραγικό τρόπο την τυφλότητα μιας κοινωνίας που κρίνει αποκλειστικά με βάση το φαίνεσθαι.

Παράλληλα, το παραμύθι είναι εμποτισμένο με μια λεπτή, αλλά σαφή κοινωνική σάτιρα, χαρακτηριστικό της γραφής του Hauff. Οι ονομασίες των εξεζητημένων πιάτων που ο Jakob καλείται να μαγειρέψει (όπως η περίφημη πίτα "Souzeraine") δεν είναι τυχαίες, αλλά λειτουργούν ως καυστικά σχόλια πάνω στην πολιτική κατάσταση της εποχής, την αυθαιρεσία των ηγεμόνων και τις υπερβολές της αριστοκρατίας. Η ιστορία μπορεί επίσης να ιδωθεί μέσα από το πρίσμα της ψυχολογίας, ως μια αλληγορία για την ενηλικίωση, την απώλεια της παιδικής αθωότητας και την επίπονη διαδικασία αναζήτησης και αποδοχής μιας νέας προσωπικής και κοινωνικής ταυτότητας.

Από τεχνική άποψη, ο Hauff απομακρύνεται από το αρχετυπικό, ασπρόμαυρο σχήμα των παραμυθιών των αδελφών Γκριμ. Το "Der Zwerg Nase" διακρίνεται για την αφηγηματική του πολυπλοκότητα, την εκτενή σκιαγράφηση των χαρακτήρων και μια υφολογική φρεσκάδα που παραμένει εντυπωσιακά σύγχρονη. Κάνοντας χρήση της τεχνικής της ρομαντικής ειρωνείας, ο συγγραφέας εμπλέκει ενεργά τον αναγνώστη, υπονομεύοντας την ψευδαίσθηση της πραγματικότητας και αναδεικνύοντας το ίδιο το παραμύθι ως ένα πεδίο ελευθερίας, όπου ο άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίσει τους φόβους του, να διαμορφώσει το πεπρωμένο του και, εν τέλει, να λυτρωθεί.

Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:

https://www.gutenberg.org/ebooks/6639

Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης

Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).