00:00:00 Πρόλογος 00:01:30 «Κεκλεισμένων των Θυρών» του Ζαν Πωλ Σαρτρ 00:57:05 «Η Δίκη» του Φραντς Κάφκα 02:42:00 Επίλογος Δύο από τα σημαντικότερα έργα του 20ού αιώνα, το «Κεκλεισμένων των Θυρών» του Ζαν Πωλ Σαρτρ και «Η Δίκη» του Φραντς Κάφκα, συναντιούνται σε έναν κοινό υπαρξιακό τόπο: την αγωνία του ανθρώπου που βρίσκεται κατηγορούμενος. Όχι απαραίτητα μπροστά σε ένα πραγματικό δικαστήριο, αλλά μπροστά στην κοινωνία, στους άλλους και τελικά στον ίδιο του τον εαυτό. Ο Σαρτρ γράφει το «Κεκλεισμένων των Θυρών» το 1944, δημιουργώντας μια από τις πιο δυνατές θεατρικές αλληγορίες του υπαρξισμού. Η κόλασή του δεν έχει φωτιά, τέρατα ή σωματικά βασανιστήρια. Είναι ένα απλό δωμάτιο, όπου τρεις νεκροί άνθρωποι αναγκάζονται να συνυπάρξουν αιώνια. Ο Γκαράν, η Ινές και η Εστέλ περιμένουν τον βασανιστή τους, μέχρι να ανακαλύψουν τη φρικτή αλήθεια: ο ένας είναι η τιμωρία του άλλου. Ο Γκαράν είναι ένας άντρας που θέλει να πιστέψει πως υπήρξε γενναίος, ενώ μέσα του φοβάται την αλήθεια της δειλίας του. Δεν τον βασανίζει τόσο αυτό που έκανε, όσο η εικόνα που θα έχουν οι άλλοι για εκείνον. Η ανάγκη του να δικαιωθεί γίνεται η ίδια του η φυλακή. Η Ινές είναι η πιο σκληρή και ίσως η πιο ειλικρινής παρουσία του έργου. Δεν κρύβεται πίσω από δικαιολογίες. Αναγνωρίζει τη σκοτεινή πλευρά της και κοιτάζει κατάματα αυτό που οι άλλοι αρνούνται. Γίνεται όμως αμείλικτη, γιατί χρησιμοποιεί την αλήθεια σαν όπλο. Η Εστέλ, αντίθετα, ζει μέσα στην άρνηση. Χρειάζεται την επιβεβαίωση των άλλων για να αισθανθεί ότι υπάρχει. Χωρίς θαυμασμό, χωρίς βλέμμα, χάνει την ταυτότητά της. Ο Σαρτρ μέσα από αυτή δείχνει τον άνθρωπο που έχει χτίσει ολόκληρη την ύπαρξή του πάνω στην εικόνα και όχι στην ουσία. Η περίφημη φράση του έργου «η κόλαση είναι οι άλλοι» δεν σημαίνει πως οι άνθρωποι γύρω μας είναι καταδικαστικά εχθροί μας. Σημαίνει πως όταν παραδίδουμε την αξία μας αποκλειστικά στην κρίση τους, τότε γινόμαστε αιχμάλωτοι του βλέμματός τους. Αν ο Σαρτρ κλείνει τον άνθρωπο σε ένα δωμάτιο με τους άλλους, ο Κάφκα στη «Δίκη» τον αφήνει μόνο μέσα σε έναν ολόκληρο κόσμο που έχει μετατραπεί σε φυλακή. Ο Γιόζεφ Κ., ένας απλός τραπεζικός υπάλληλος, ξυπνά ένα πρωί και πληροφορείται ότι κατηγορείται. Δεν μαθαίνει ποτέ για ποιο έγκλημα. Δεν φυλακίζεται, όμως από εκείνη τη στιγμή δεν είναι πια ελεύθερος. Η αόρατη κατηγορία εισβάλλει στη ζωή του και σταδιακά την καταλαμβάνει. Περιπλανιέται σε γραφεία, διαδρόμους και σκοτεινές αίθουσες αναζητώντας απαντήσεις από δικηγόρους, υπαλλήλους και ανθρώπους που μοιάζουν να γνωρίζουν κάτι περισσότερο από εκείνον. Κανείς όμως δεν του αποκαλύπτει την αλήθεια. Το δικαστήριο του Κάφκα δεν έχει πρόσωπο. Είναι ένας μηχανισμός που υπάρχει παντού και πουθενά. Η τραγωδία του Γιόζεφ Κ. δεν είναι μόνο ότι κατηγορείται άδικα. Είναι ότι σιγά σιγά αρχίζει να αποδέχεται τον ρόλο του κατηγορούμενου. Η εξουσία πετυχαίνει την πιο μεγάλη της νίκη όταν ο άνθρωπος εσωτερικεύει την ενοχή που του επιβάλλεται. Γραμμένη το 1914, σε μια Ευρώπη γεμάτη γραφειοκρατικούς μηχανισμούς και απρόσωπες δομές εξουσίας, «Η Δίκη» προφητεύει τον άνθρωπο του σύγχρονου κόσμου: έναν άνθρωπο που συχνά αισθάνεται ότι αξιολογείται, παρακολουθείται και κρίνεται χωρίς να γνωρίζει από ποιον. Τα δύο έργα συναντιούνται σε ένα βαθύ φιλοσοφικό ερώτημα: ποιος τελικά μας καταδικάζει; Στον Σαρτρ είναι το βλέμμα των άλλων όταν το αφήνουμε να καθορίσει την ύπαρξή μας. Στον Κάφκα είναι ένας αόρατος μηχανισμός που μας πείθει πως πρέπει διαρκώς να απολογούμαστε. Ο Γκαράν ζητά μια αθώωση που δεν μπορεί να πάρει. Η Εστέλ ζητά μια επιβεβαίωση που δεν μπορεί να τη σώσει. Ο Γιόζεφ Κ. ζητά μια εξήγηση που δεν θα έρθει ποτέ. Και οι δύο δημιουργοί, με διαφορετικό τρόπο, καταλήγουν στην ίδια μεγάλη προειδοποίηση: η μεγαλύτερη φυλακή του ανθρώπου δεν έχει πάντα πόρτες και κλειδιά. Χτίζεται τη στιγμή που χάνει την ελευθερία της συνείδησής του. Ο άνθρωπος μπορεί να αντέξει την κρίση των άλλων και την αδικία του κόσμου. Εκείνο που δεν πρέπει ποτέ να κάνει είναι να παραδώσει ο ίδιος την απόφαση για το ποιος είναι. Στοχασμός Η πιο δύσκολη δίκη της ζωής δεν είναι πάντα εκείνη που γίνεται μπροστά σε δικαστές. Είναι εκείνη όπου ο άνθρωπος καλείται να σταθεί απέναντι στον εαυτό του και να αποφασίσει αν θα ζήσει ως ένοχος μιας κατηγορίας που του επέβαλαν ή ως ελεύθερη ύπαρξη που γνωρίζει την αλήθεια της. «Κεκλεισμένων των Θυρών» του Ζαν Πωλ Σαρτρ 🚪 Μετάφραση - ραδιοσκηνοθεσία: Γρηγόρης Γρηγορίου Ακούγονται οι ηθοποιοί: Χρήστος Δοξαράς, Χρήστος Τσάγκας, Άννυ Πασπάτη, Αγνή Βλάχου «Η Δίκη» του Φραντς Κάφκα Ακούγονται οι ηθοποιοί: Μάκης Ρευματάς, Βασίλης Ανδρονίδης, Ντίνα Γιαννακού, Αλίκη Γκούμα, Μαρία Ζαφειράκη, Θόδωρος Ζιζίκος, Νάσος Κεδράκας, Λάμπρος Κοτσίρης, Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Γιώργος Πέτρου, Χρήστος Νάτσιος, Καίτη Μητροπούλου, Παύλος Λιάρος, Ζέτα Κονδύλη, Νάντια Χωραφά, Δημήτρης Μαλαβέτας, Ορέστης Ραυτόπουλος, Φραντζέσκα Αλεξάνδρου, Στέλλα Γερμενή, Γιώργος Μπέλλος, Βαγγέλης Τραϊφόρος, Γιώργος Μετσόλης, Σταύρος Ξενίδης, Σπύρος Ολύμπιος, Βίκτωρ Παγουλάτος, Κώστας Ρήγας, Λουκιανός Ροζάν, Καίτη Τριανταφύλλου 📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα! https://www.youtube.com/@angeligeorgia808 Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο 👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι 👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67 🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖
