Moldvarpið

Moldvarpið

Hlaðvarp um íslenska fornleifafræði. Fornleifafræðingarnir Arthur Knut Farestveit og Snædís Sunna Thorlacius fjalla vítt og breitt um íslenskar fornleifar, minjar og menningarsögu. Í hverjum þætti er ákveðið viðfangsefni tekið fyrir og sett í samhengi við samtímann, bæði fornleifanna og fornleifafræðinganna. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði. Upptökur og hljóðvinnsla: Sindri Snær Thorlacius Þemalag: Gísli Magnús Torfason og Helga Ágústsdóttir Logo: Sigtýr Ægir Kárason Hljóðbrot: Safn RÚV

  1. 13. Hof og heiðinn átrúnaður III

    3 DAYS AGO

    13. Hof og heiðinn átrúnaður III

    Í þriðja hluta umfjöllunar okkar um hof og heiðinn átrúnað fjöllum við um einn mest rannsakaða fornleifastað Íslands, Hofstaði í Mývatnssveit. Var þar ósköp venjulegt heimilishald á 10. öld eða fóru þar fram blót og fórnarathafnir? Nautshöfuðkúpur, kúluskítur og eggjaskurnir. Voru Mývetningar til forna frumkvöðlar í vistvænni sjálfbærni? Hvernig skarast heiðinn og kristinn siður á Hofstöðum og af hverju er staðurinn ekki nefndur í neinum fornum heimildum? Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði

    1h 22m
  2. 12. Hof og heiðinn átrúnaður II

    25/12/2025

    12. Hof og heiðinn átrúnaður II

    Í öðrum hluta umfjöllunar okkar um hof og heiðinn átrúnað skoðum við tvo staði sem mögulega tengjast heiðnum trúarathöfnum. Hvaða dularfullu atburðir áttu sér stað inni í Surtshelli? Var hlið milli tveggja heima á Höfn í Hornafirði? Lögreglan notar hunda til að þefa upp fíkniefni, en hvað með fornleifar? Arthur mætir aftur með Hringadróttinshornið, Snædís elskar að tala um hella. Hvernig kemur Halldór Laxness inn í þetta? Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði.

    46 min
  3. 11. Hof og heiðinn átrúnaður I

    18/12/2025

    11. Hof og heiðinn átrúnaður I

    Fyrsti hluti af þremur um hof, heiðinn sið og þær fornleifar sem tengja má við trú og hugarheim fólks fyrir tíma kristni. Í þessum hluta einbeitum við okkur mest að rituðum heimildum um hofbyggingar og lýsingar á þeim athöfnum sem sagðar eru hafa gerst í og við hofin. En í lok þáttar fjöllum við um Rútshelli sem sagður var vera Óðinshof og “rannsókn” á honum. Hvað er hof? Voru þau til á Íslandi? Eru örnefni eins og Hofsstaðir eða Hofsós vísbending um að þar hafi staðið heiðin hof fyrir kristnitöku? Hvernig tengjast ofbeldisfullt morð á Kjalarnesi, IKEA húsgögn og Biblíusögur? Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasj´óði

    58 min
  4. 10. Leitin að Pöpunum II

    11/12/2025

    10. Leitin að Pöpunum II

    Seinni hluti af umfjöllun okkar um Papana, víðförlu írsku einsetumunkana sem ferðuðust um Atlantshafið. Hverjar eru bestu vísbendingar sem fornleifafræðingar hafa fundið um Papa á Íslandi? Hvar er betra að leita Papa en einmitt í Papey? Arthur talar um áratuga langa rannsókn í Papey. Voru Papar í Færeyjum? Snædís kynnti sér kindaspörð úr vatnaseti í Færeyjum til að varpa ljósi á málið. Brjóst (já þannig brjóst) koma óvænt við sögu. Ágreiningur um baðker. Einnig segjum við frá háskalegri tilraun bresks ævintýramanns til að sannreyna hvort írskir munkar gátu siglt um höfin á skinnbátum. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði

    58 min
  5. 9. Leitin að Pöpunum I

    04/12/2025

    9. Leitin að Pöpunum I

    Fyrri hluti af umfjöllun okkar um Papana, víðförlu írsku einsetumunkana sem ferðuðust um Atlantshafið. Íslendingabók og önnur forn rit staðhæfa að Papar hafi verið á Íslandi þegar norræna landnema rak á fjörur, en eru til fornleifafræðilegar sannanir fyrir veru þeirra á Íslandi? Og ef svo, hverjar? Hvar hafa fornleifafræðingar leitað þá uppi? Er hægt að treysta á ritheimildirnar eða er maðkur í mysunni? Byggðu Papar sér hús eða bjuggu þeir í hellum? Umfjöllun hefst frá 11:33 en fram að því spjöllum við um hvað hefur á daga okkar drifið frá síðasta þætti. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði

    1h 13m
  6. 8. Steinkista Páls biskups: Demba, djásn og dýrlingar

    23/01/2025

    8. Steinkista Páls biskups: Demba, djásn og dýrlingar

    Steinkista Páls Jónssonar Skálholtsbiskups (d. 1211) var talin goðsögn eða með öllu týnd þar til hún fannst óvænt við fornleifarannsókn í Skálholti 1954. Hver var Páll biskup? Af hverju var hrúga af brenndum beinum í kistunni? Af hverju að grafa sig í 730 kg steinhnullungi? Hvernig týnist eða gleymist slík gröf? Snædís reynir að reikna út hvað bygging grafhýsis kostaði á 13. öld. Arthur verður að fá svör við því nákvæmlega hversu mikið af heilögum Þorláki var komið fyrir í heilaga Þorláksskríninu. Þessar vangaveltur og margt margt fleira í þessum þætti Moldvarpsins! Það er "fullkomlega egypzk stemming" í þessum þætti svo komið ykkur vel fyrir, heyrnatól í eyrun og popp í skál. Njótið! Moldvarpið fer eftir þennan þátt í pásu í einhvern tíma en við komum vonandi bráðlega aftur með brakandi fornt efni fyrir ykkur. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði.

    1h 34m
  7. 7. Grænland og Ameríka II: Heppni og harmleikur

    16/01/2025

    7. Grænland og Ameríka II: Heppni og harmleikur

    Í sjöunda þætti Moldvarpsins fjöllum við um Ingstad hjónin, hvernig þau fundu húsarústir norrænna landnema í L'Anse aux Meadows, Kanada og hvað fornleifarnar segja okkur um þetta ævintýranlega tímabil í mannkynssögunni. En af hverju gáfust víkingarnir upp á Ameríska draumnum? Aftur til Grænlands. Hvað ef að heill fataskápur af kjólum og höttum væri settur í frystikistu í 600 ár? Hvað með heilan bóndabæ? Af hverju hvarf norræna nýlendan á Grænlandi? Lirfur? Átök við Inúíta? Eða bara ísköld hagfræði? Af hverju tók enginn eftir því að hún hvarf? Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði.

    1h 18m
  8. 6. Grænland og Ameríka I: Lögbrot og landafundir

    11/01/2025

    6. Grænland og Ameríka I: Lögbrot og landafundir

    Ef Ísland er ísskápur þá er Grænland frystikista. Var nóg fyrir Eirík rauða að gefa landinu aðlaðandi nafn til þess að fólk næmi land þar eða býr eitthvað meira að baki? Var annað fólk þar fyrir? Hafa fornleifafræðingar í alvöru bæði grafið upp bæ Eiríks á Íslandi OG Grænlandi? Hvað hefur verslun fílabeina í Afríku með Grænland að gera? Hvar var Vínland, hverjir voru svokallaðir "skrælingjar" og hvað voru Grænlendingar að sækja vestur? Arthur skilur ekki muninn á vínberjum og öðrum berjum, Snædís segir frá fyrsta fornleifauppgreftri Kristjáns Eldjárns forseta, þróun arkitektúrs á Grænlandi og margt fleira í þessum þætti Moldvarpsins um norrænar fornleifar á Grænlandi og Ameríku! Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði.

    1h 13m
See All (14)

Ratings & Reviews

5
out of 5
4 Ratings

About

Hlaðvarp um íslenska fornleifafræði. Fornleifafræðingarnir Arthur Knut Farestveit og Snædís Sunna Thorlacius fjalla vítt og breitt um íslenskar fornleifar, minjar og menningarsögu. Í hverjum þætti er ákveðið viðfangsefni tekið fyrir og sett í samhengi við samtímann, bæði fornleifanna og fornleifafræðinganna. Þáttagerðin er styrkt af Fornminjasjóði. Upptökur og hljóðvinnsla: Sindri Snær Thorlacius Þemalag: Gísli Magnús Torfason og Helga Ágústsdóttir Logo: Sigtýr Ægir Kárason Hljóðbrot: Safn RÚV

Information

  • Creator
    Moldvarpið
  • Years Active
    2024 - 2026
  • Episodes
    14
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © All rights reserved
  • Show Website
    Moldvarpið

You Might Also Like