Seachtain

Irish Independent
  • 0.0（0）
  • ニュース
  • アップデート：毎週

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

  1. An Ghaeltok: Béarlachas agus ‘pet peeves’ Laura Pakenham

    2日前

    An Ghaeltok: Béarlachas agus ‘pet peeves’ Laura Pakenham

    Tá Laura Pakenham ar dhuine de réaltaí móra na GaelTok-ta, an pobal úrnua sin de chainteoirí Gaeilge a bhíonn ag cruthú ábhar digiteach ar TikTok.  Is as lár na tíre í Laura ó dhúchas, ceantar nach bhfuil cáil mhór air as an Ghaelscolaíocht, ach tá gairm cruthaithe aici anois as an teanga a chur chun cinn.  Is múinteoir, craoltóir, cruthaitheoir ábhair ar na meáin sóisialta í agus anois, is údar í fosta.  Tá leabhar úr scríofa aice, ‘Irish: History and Culture Through Language’.  Is leabhar faoin Ghaeilge é, dírithe ar fhoghlaimeoirí, agus b’fhéidir a rá gur am tráthúil é dá leithéid, le borradh as cuimse tagtha ar an tsuim atá ann sa Ghaeilge le roinnt blianta anuas.  Anuraidh, tháinig fás 600% ar úsáid na teanga ar TikTok agus tá an cuma air nach bhfuil sé sin ag laghdú i mbliana. Agus is léir nach in Éirinn amháin atá an suim sa teanga ag fás.  Chuaigh leabhar Laura ar dhíol sna Stáit Aontaithe fiú sula raibh sé ar fáil anseo in Éirinn, agus tá sé anois ar fáil go domhanda.    Ar Seachtain, labhraíonn Laura Pakenham faoina leabhar úr agus na míthuiscintí atá ann faoin Ghaeilge atá ina ‘pet peeve’s’ do Ghaelgeoirí.      Foclóir:  Borradh: Boom or explosion  Teibí: Abstract  Súigh isteach: Absorb  Airím: I feel   Achar ama: Time frame  Fiúntach: Worthwhile  Aistear: Journey  Cinneadh: Decision  Machnamh: Contemplation  Ábhar: Content  Éacht: Achievement  Uathúil: Unique  Easpa: A lack of  Teangacha dúchasacha: Native languages  Ábhar scoile: School subject  Sáite: Immersed  Leáigh: Melt  Reoite: Frozen  Diúltach: Negative  Dearfach: Positive  Is annamh: Seldom  Dea-chleachtas: Good practice  Bac: Block  Cáin: Criticise  Cothromaíocht: Balance  Closleabhar: Audiobook  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    25分
  2. Róisín Seoighe: ‘Tá mé oscailte do chomhoibriú le Fontaine’s D.C!’

    3月5日

    Róisín Seoighe: ‘Tá mé oscailte do chomhoibriú le Fontaine’s D.C!’

    Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh.  Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú’, agus s’iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile.  Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga.  Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha.  Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí.  Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap.  Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo?  Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht.  Foclóir:  Ceol a chumadh: To compose music  Faitíos: Apprehension  Aistrigh: Translate  Béim: Emphasis  Eispéireas: Experience  Céad cuimhní: First memories  Nósanna: Traditions or customs  Éalú uaigh: Escape from it  Drogall: Hesitation  Seanchas: Storytelling   Ag casadh ceol: Playing music  Camchuairt: A tour  A scaradh: To seperate  Dushlán: Challenge  Iomráiteach: Prominent  Slí bheatha: Career  Figh: Weave  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    24分
  3. 'An ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas sa Ghaeltacht'

    3月4日

    'An ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas sa Ghaeltacht'

    Chruinnigh scaifte taobh amuigh de Theacht Laighean i mBAC Dé Máirt na seachtaine seo agus iad ag ágóidíocht de bharr fadhb thithíocht na Gaeltachta. Bhí an lucht agóide ag éileamh ar an Aire Tithíochta James Browne dul i mbun gnímh láithreach maidir leis an ghéarchéim thithíochta agus teanga sa Ghaeltacht. Tá sé acu go bhfuil an ghéarchéim thithíochta ag dul in olcas agus tá muintir na Gaeltachta buailte go dona leis. Labhair Áine Ní Bhreisleáin le Seachtain faoin léirsiú. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    16分
  4. Éire Aontaithe: Would it demote or promote our national language?

    2月26日

    Éire Aontaithe: Would it demote or promote our national language?

    Tá an t-oileán beag seo ag athrú ar go leor, leor bealaí - ó thaobh na  polaitíochta de, ó thaobh an chultúir de agus ó thaobh ár bhféiniúlachta de.  Agus leis na hathruithe sin, tá díospóireacht  ag teacht chun cinn arís is arís eile, is é sin,  reifreann faoin teorainn agus faoi Éire Aontaithe.  Ach cé comh réadúil is atá an fís sin maidir le hÉire Aontaithe?  Ag Ard Fheis Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste ar na mallaibh, ghlac an eagraíocht le rún ar son ghníomhú i dtreo “Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta”.  Ach le conspóid agus le teannas go minic ina scáil ar aon díospóireacht pholaitiúil faoin nGaeilge – go háirithe ó thuaidh -  an bhfuil baol an go dtiocfadh ísliú stádais ar an teanga in Éire Ath-Aontaithe?  Agus í ag taifeadadh beo ag an Ard Feis, phléigh Áine Ní Bhreisleáin taighde úr ar thodhchaí na Gaeilge agus na Gaeltachta in Éirinn Aontaithe leis an údar Róisín Nic Liam (scoláire dochtúireachta PhD in Ollscoil na Banríona), agus le hUachtarán Chonradh na Gaeilge, Ciarán Mac Giolla Bhéin.    Foclóir:  Ag bailiú nirt: Gaining momentum  Dlús: Accerlate or to hasten  Is mithid dúinn: It’s time for us  Claochlaitheach: Transformative   Ionchur: Input  Claonadh: Bias  Ag amharc go cúng: Looking narrowly  Rúin: Motions  Críochdheighilt: Partition  Ualach: Burden  Deis chneasaithe: Opportunity for healing  Uirlis dheighilte: A tool of separation  Dlínse: Jurisdiction   Fréamhaithe: Rooted  Toil: Desire or will  Ionchas: Expectation   Creatlach: Framework  Idirbheartaíocht: Negotiation  Rinneadh muid talamh slán daofa: We took them for granted  Samhail: Model  Am-scála: Time frame  Aineolach: Uninformed or ignorant  Géilleadh: Surrender  Soiléireacht: Clarity  An cheist a chíoradh: To discuss the issue  Beidh seo ar leas..: This will benefit..    See omnystudio.com/listener for privacy information.

    25分
  5. The Donegal disconnect: Gan traein, gan mótarbhealach agus anois gan an midday flight

    2月18日

    The Donegal disconnect: Gan traein, gan mótarbhealach agus anois gan an midday flight

    Do phobal iargúlta ar chósta thiar thuaidh na tíre, tá an tseirbhís aeir go Baile Átha Cliath riachtanach.  I nDún na nGall, áit nach bhfuil iarnród ná mótarbhealach ar bith ann, tá go leor daoine ag brath ar an aerfort le dul go dtí an phríomhchathair.  Tá an sceideal eitilte mar a bhí ag athrú anois áfach.  Agus leis an athrú sin, tá míshástacht, imní agus fearg ag fás.  Fógraíodh seachtain ó shin go raibh conradh úr PSO sínithe ag an Roinn Iompair le comhlacht eitlíochta.  De réir an amchlár nua, tiocfaidh deireadh le heitiltí fillte i lár an lae idir an dá aerfort.   De réir lucht feachtais ar son chúram ailse, beidh tionchar diúltach ag an sceideal úr ar na céadta duine atá ag fáil cóir leigheas i mBaile Átha Cliath.  Mar sin de, cad é an chúis taobh thiar den athrú amchláir seo?  Agus cad é an chéad chéim eile don phobal nach bhfuil sásta glacadh leis?  Ar Seachtain, ;abhair Áine Ní Bhreisleáin faoin fhearg atá ar an phobal áitiúil i nDún na nGall de bharr na n-athruithe atá le teacht.  Foclóir:  Eitiltí fillte: Return flights  Mí-bhuntáiste eacnamúil: Economic disadvantage  Raflaí: Rumours  Ag reachtáil: Running/Organise  Tairiscint: A tender  Ailse: Cancer  Ag fulaingt: Suffering  Corruair: Sometimes  Otharlann: Hospital  Tromchúiseach: Grave  Cóir leighis: Medical treatment  Galar croí: Heart disease  Imirce: Emigration  Infheistíocht: Investment  Le bheith ar an ghannchuid: To be short on something  Feiliúnach: Suitable  Ciall tráchtála: Commercial sense  Brabús: Profit  Éileamh: Demand  Do Ladar a chur isteach i rud: To weigh in on something or to meddle  Folamh: Empty  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    20分
  6. Epstein, the files agus an nasc le hÉirinn

    2月11日

    Epstein, the files agus an nasc le hÉirinn

    Tá an sciar is déanaí de na comhaid a bhaineann le Jeffrey Epstein ag cothú ceannlínte nuachta ar fud an domhain i gcónaí, coicís ó foilsíodh iad. Tá breis agus trí mhilliún comhaid scaoilte sa chuid is déanaí,  físeáin, grianghraifeanna, ríomhphoist, téacsanna, agus tuairiscí nuachta fiú. Tá na mílte ainmneacha luaite sna cáipéisí - cé go bhfuil sé tábhachtach le cur ina luí ar dhaoine nach ionann a bheith luaite sna comhaid is a rá go raibh aon olc nó éagóir déanta ag na daoine sin. I measc na gcáipéisí atá curtha ar fáil don phobal, tá tagairtí go leor ann d’Éirinn. Ar Seachtain, glacann an t-iriseoir Ciarán Dunbar muid tríd na snáithíní a cheanglaíonn Jeffery Epstein leis an tír bheag seo. Foclóir: Comhaid: Files Cáipéisí: Documents Diabhlaíocht: Devilment Mí-úsáid ghnéis: Sexual abuse Clár na gciontóirí gnéis: Sex offenders register Curtha ina leith: He was accused of Seilbh a ghlacadh ar: To take possession of Faic: Nothing Cloí le: Abide by or stick with Éagóir: wrongdoing An chloch is mó ar a phaidrín: His greatest concern Gar: Favour Teaghlach ríoga na Breataine: British Royal Family Líomhaint: Allegation Comhaontú Aoine an Chéasta: Good Friday Agreement Príomh-ailtire: Main architects Smál: Stain or taint Beannacht: Blessing Ciontaíodh é: He was found guilty Neamhaird: Ignore Tá aiféala air: He regrets See omnystudio.com/listener for privacy information.

    23分
  7. Noah Donohoe: Eolas suntasach ag teacht amach ón ionchoisne

    2月6日

    Noah Donohoe: Eolas suntasach ag teacht amach ón ionchoisne

    I mí an Mheithimh 2020, baineadh siar as daoine ar fud na tíre nuair a chualathas faoi bhás neamhchoitianta buachalla óig i dtuaisceart Bhéal Feirste. Tháinig na póilíní ar chorp Noah Donohoe, a bhí sna luath-dhéaga, i ndraein stoirme i dtuaisceart na cathrach, i bhfad óna theach féin, sé lá tar éis dó imeacht ar iarraidh. Tá go leor ceisteanna ann go fóill faoina bhás agus osclaíodh ionchoisne trí seachtaine ó shin chun iarracht a dhéanamh cuid de na ceisteanna sin a fhreagairt. Ar Seachtain, labhair an t-iriseoir Liam Tunney faoi na bomaití is suntasaí san ionchoisne go dtí seo. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    20分
  8. Dunmharú Shaun Duffy: Pobal beag Gaeltachta ina dhiaidh an ionsaí

    2月5日

    Dunmharú Shaun Duffy: Pobal beag Gaeltachta ina dhiaidh an ionsaí

    Sa bhliain 2005, thiar i gceantar tuaithe i nGaeltacht Dhún na nGall, tharla ionsaí fíochmhar a d’fhág smál ar an phobal ann le breis agus fiche bliain anuas.  Dúnmharaíodh Shaun Duffy, fear a bhí 36 bliain d'aois, ina theach féin  tar éis oíche cheiliúrtha ar an 29 Eanáir.  Níor cúisíodh éinne as an dúnmharú a tharla bliain is fiche ó shin. Tá achainí úr déanta ag na Gardaí ar dhuine ar bith a bhfuil eolas acu faoi dhúnmharú.  Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Áine Ní Bhreisleáin Foclóir:  An Clochán Liath: Dungloe  Ceantar tuaithe: Rural area  Faoi ghlas: Locked   Stróicthe: Ripped  Ba léir: It was obvious  Saighead: Arrow  Sciathán: Arm  Adhlacóir: Undertaker  Geallghlacadóireacht: Betting  Ar leac an dorais: On the doorstep  Ag cíoradh: Combing   Ráitis: Statements  Feiceálach: Visible  Ráflaí: Rumours  Naimhde: Enemies  Fíochmhar: Savage  Na beithígh: Horses or cattle  Ina sheilbh: In his possession  Leid: Tip or advice  Coiste cróinéara: Coroner's inquest  Ag achainí ar dhaoine: Appealing to people  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    17分
すべて見る（158）

予告編

番組について

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

情報

  • チャンネル
    Irish Independent
  • クリエイター
    Irish Independent
  • 配信期間
    24年 - 26年
  • エピソード
    158
  • 制限指定
    不適切な内容を含まない
  • Copyright
    © 2026 Irish Independent
  • 番組のWebサイト
    Seachtain

Irish Independentの他の作品

その他のおすすめ