De museoloog

Arnoud Odding
  • 5,0 (1)
  • BEELDENDE KUNST
  • WEKELIJKS BIJGEWERKT

De museoloog is een podcast waarin Arnoud Odding met mensen spreekt die onze musea in beweging brengen. Mensen die nadenken over de razendsnelle veranderingen in deze tijd en die bereid zijn nieuwe wegen te zoeken. Want musea kunnen over van alles gaan, maar als ze niet zijn aangesloten op de vragen van nu dan verliezen ze hun urgentie, hun betekenis. Een podcast met curatoren en onderzoekers, met denkers en doeners. Over wat ze doen, wat ze belangrijk vinden en waarom. Niets missen van de Museoloog? Schrijf je in voor de nieuwsbrief: https://www.odding.nl/nieuwsbrief/

  1. De kunst van het wankelen met Martine Gosselink #41

    1 DAG GELEDEN

    De kunst van het wankelen met Martine Gosselink #41

    “Zou je opstappen als een nieuwe regering jou zou verbieden om diversiteitsbeleid te blijven handhaven…?” Dat was een vraag tijdens een bijeenkomst van museumdirecteuren in het voorbije jaar. De meesten zeiden meteen ja. Maar Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis, niet. Ze moest denken aan Wilhelm Martin, directeur van datzelfde Mauritshuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Martine schetst hem niet als held en ook niet als collaborateur, maar als iemand die bleef, juist om te voorkomen dat er “een andere pion” zou komen die wel exact zou gaan doen wat de bezetter wilde. In het Mauritshuis zaten onderduikers voor de Arbeitseinsatz op zolder, terwijl beneden Duitse officieren “kwamen genieten van een leuk strijkje op donderdagmiddag.” Het wringt, en precies dat wringen laat zien wat manoeuvreren in extreme omstandigheden kan betekenen. De redenering van Martine is ongemakkelijk en tegelijk uiterst relevant. Blijven zitten kan betekenen dat je voorkomt dat er iemand op jouw plek komt die zonder aarzeling “dat nieuwe nationale beleid gaat uitvoeren.” In haar verhaal is dat geen lafheid, maar verantwoordelijkheid nemen in omstandigheden die je niet zelf gekozen hebt. Soms meebewegen, soms weigeren, soms tijd kopen, en dat alles om erger te voorkomen. Wilhelm Martin had kunnen vertrekken. Hij was “klaar voor pensioen”, maar hij bleef. Hij “laveerde als een koorddanser” en pas achteraf kun je constateren dat “zijn kwartje de goede kant op is gevallen.” Zijn verhaal is ook een waarschuwing tegen onze behoefte aan snelle morele helderheid. Goed en fout zijn niet altijd zwart-wit, zeker niet als je midden in de storm staat. Dan bestaat handelen uit grijswaarden: grenzen trekken, bijsturen, soms blijven om te beschermen wat anders verdwijnt. Dat is ook wat ik bedoel met “vooruitwankelen”. Niet weifelen uit gemak, maar in beweging blijven met nuance, richting het goede, zonder te doen alsof die weg ooit helemaal helder en simpel is. “Principes zijn er voor mensen die niks te vrezen hebben,” zegt Martine Gosselink.

    51 min
  2. De kunst van het wankelen met Nanda van den Berg #40

    26 FEB

    De kunst van het wankelen met Nanda van den Berg #40

    Nanda van den Berg is directeur van Huis Marseille, Museum voor Fotografie. Tijdens haar studie in de jaren tachtig stuitte ze in een wat vergeten artikel op het werk van Claude Cahun en wist ze meteen: dit wordt mijn afstudeeronderwerp. Dat herkenningsmoment, het gevoel bij een kunstenaar, een foto of een boek: ‘hier moet ik iets mee, dát is het’, is haar sindsdien blijven begeleiden. Pas later vond ze taal voor wat er dan gebeurt. In 2006/2007 las ze The Fashionable Mind van Kennedy Fraser. Fraser beschrijft mode als meer dan kleding: als een systeem van signalen dat laat zien wat er onderhuids in een tijd verschuift. Voor Van den Berg was dat vooral een heldere definitie van iets wat ze al lang ervoer. Noem het trendgevoeligheid, noem het een antenne, maar het is geen doelbewuste zoektocht. Beelden dringen zich aan. Haar selectieproces is daardoor associatief en intuïtief: kijken, wikken, terugkeren, totdat een werk zijn eigen noodzaak bewijst. Die focus op het sprekende, het scherpe, het excellente is voor haar geen elitair motto maar een verdedigingslinie. In een omgeving waarin we dagelijks worden overspoeld door vluchtige beeldproductie en waarin generatieve AI de toevoer van laagwaardige ‘slop’ verder aanjaagt, wil ze werk tonen dat weerstand biedt door precisie en eigenzinnigheid. Omdat het méér zegt over het nu: over hoe we kijken, verlangen, consumeren, herinneren. Het privaat gefinancierde Huis Marseille kiest daarmee een andere koers dan veel publiek gefinancierde collega-instellingen, waar participatie vaak het vertrekpunt is. In Huis Marseille staan het beeld en het oeuvre centraal, al is de inzet vergelijkbaar: de eigen tijd zichtbaar en voelbaar maken. Hoe dat in de praktijk werkt, vertelt Van den Berg in een nieuwe aflevering van De Museoloog.

    45 min
  3. De kunst van het wankelen met Judikje Kiers #39

    12 FEB

    De kunst van het wankelen met Judikje Kiers #39

    Onder de titel De kunst van het wankelen ga ik, Arnoud Odding, dit voorjaar in gesprek met museumdirecteuren en conservatoren over de vraag hoe musea omgaan met de crises van onze tijd en met groeiende onzekerheid, wantrouwen en polarisatie. Wat kun je als museum doen wanneer iedereen om snelle, stellige antwoorden vraagt? Hoe blijf je een plek waar mensen kunnen vertragen, kijken, spreken en zich blijven verwonderen? In deze eerste aflevering spreek ik met Judikje Kiers, directeur van het Amsterdam Museum. Ze vertelt hoe ze in de jaren negentig in het Rijksmuseum van dichtbij zag hoe publieksbemiddeling en educatie, mede onder invloed van Henk van Os, van bijzaak naar kernactiviteit groeiden: een museum gaat niet alleen over objecten, maar over de relatie tussen object, verhaal en bezoeker. Die overtuiging nam ze mee naar Museum Ons’ Lieve Heer op Solder, waar ze al snel het thema ‘tolerantie’ centraal zette. Destijds werd dat door sommigen weggezet als “modieus”, maar Judikje laat zien hoe zo’n keuze juist kan uitgroeien tot een duurzaam programma dat verleden en heden met elkaar verbindt. Voor haar is het geen marketinglaag, maar een museale opdracht: historische plekken worden relevant als je durft te spreken over actuele vragen, zonder de complexiteit glad te strijken. Haar internationale ervaring, onder meer in Oekraïne, maakte daarnaast duidelijk hoe kwetsbaar vrijheid, autonomie en erfgoed zijn, en hoe een museum zelfs zonder zichtbare objecten betekenis kan hebben als plek voor herinnering en ontmoeting. Zacht uitgesproken, maar ongelooflijk krachtige woorden over waarden, waarderen en wankelen. Koers houden vraagt moed, ook als dat weerstand oproept of geld kost.

    53 min
  4. Wayne Modest: Rethinking the Museum – podcast De Museoloog #38

    10-07-2025

    Wayne Modest: Rethinking the Museum – podcast De Museoloog #38

    Wayne Modest didn’t set out to become a museum director. Born and raised in Jamaica, he first studied Chemistry and Mathematics. But soon, his path shifted in a different direction. Drawing on his scientific background, he began working as Keeper of Collections at the Museums of History and Ethnography at the Institute of Jamaica. It was there that he started questioning the underlying assumptions of museum work. Why were practices in Jamaican museums based on Western models? Were these approaches relevant—or even appropriate—in a Caribbean context? These questions marked the beginning of a deeper quest. To explore them further, he moved to the Netherlands to study museology at the Reinwardt Academy in Amsterdam. There, he deepened his understanding of how museums construct narratives and how those narratives are shaped by power and history. In 2010, he became Head of Curatorial Practice at the Tropenmuseum in Amsterdam, which later became part of the National Museum of World Cultures. Today, Wayne Modest is Director of Content at the Wereldmuseum, which brings together four museum locations in Amsterdam, Leiden, Nijmegen, and Rotterdam. Wayne Modest is a key figure in efforts to rethink the role of museums, both in the Netherlands and internationally. His work focuses on advocating for the decolonization of museums and striving toward institutions that are more equitable, inclusive, and critically aware of their histories. Listen to Wayne Modest, a man who continues to ask difficult questions—and challenges us to do the same.

    56 min
  5. Ruimte om te dwalen én te maken: Tanja Elstgeest over haar Museum De Lakenhal #37

    19-06-2025

    Ruimte om te dwalen én te maken: Tanja Elstgeest over haar Museum De Lakenhal #37

    In aflevering 37 van De Museoloog spreekt Arnoud Odding met Tanja Elstgeest, directeur van Museum De Lakenhal in Leiden. "We praten over haar ongemakkelijke begin in de museumwereld — over die stage bij het Stedelijk, waar ze aan de verkeerde tafel zat in de kantine en leerde hoe verstikkend ongeschreven regels kunnen zijn. Over het trekken van spijkers uit muren, letterlijk en figuurlijk. Over de energie van een productiehuis, het snelle schakelen van de theaterwereld — en over de tragere, bedachtzame ritmes van musea. Tanja pleit voor een museum dat ruimte biedt aan reflectie én aan experiment. Niet alleen conserveren, maar ook creëren. Niet alleen tonen, maar ook bevragen. Aan de hand van concrete voorbeelden — zoals het publieksprogramma ‘Lakenhal Laat’ en de theatrale enscenering van de aankomende tentoonstelling rond de mysterieuze 17e-eeuwse schilder “IS” — laat ze zien hoe ze conventies openbreekt en nieuwe vormen van publieksbeleving mogelijk maakt. We spreken over hiërarchie en samenwerking, over interdisciplinariteit en projectdenken, over musea als plekken van ontmoeting en verbeelding. En over hoe je als culturele instelling relevant blijft in een wereld die steeds sneller verandert. Misschien is de grootste uitdaging niet een nieuw publiek bereiken, maar de eigen structuren durven loslaten.

    47 min
  6. #36-3 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 3

    29-05-2025

    #36-3 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 3

    Aflevering 3 – Anders kijken! Een drieluik van De Museoloog over co-creatie, activisme en anders kijken in het Centraal Museum Een tentoonstelling over het niet-standaard lichaam vraagt om een andere manier van kijken – en voelen, ruiken, horen. In deze laatste aflevering hoor je hoe Ik ben gewoon hier vorm kreeg als multi-zintuiglijke ervaring. Een gelaagde, soms schurende, maar vooral verbindende presentatie. Wat leert het museum van deze samenwerking? En wat betekent het voor de toekomst? Over frictie, creativiteit en de complexe rol van musea in een veranderende wereld. De tentoonstelling Ik ben gewoon hier in het Centraal Museum Utrecht is bijzonder. Niet alleen vanwege het onderwerp – het niet-standaard lichaam – maar vooral vanwege hoe die tot stand kwam: in nauwe samenwerking met het Kreukelcollectief, een groep activistische onderzoekers, denkers en makers met een beperking. In deze driedelige podcastserie onderzoekt strategisch adviseur Arnoud Odding wat co-creatie in de museumpraktijk betekent, waarom deze tentoonstelling zo belangrijk is en wat het vraagt van iedereen die meedoet. Een serie over luisteren, loslaten, en opnieuw leren kijken. Met bijdragen van: Bart Rutten (directeur Centraal Museum), Jacqueline Kool (Kreukelcollectief), Eline Pollaert (Kreukelcollectief), Eva Burgering (junior-conservator) en Kristine Kavelaars (projectcoördinator).

    31 min
  7. #36-2 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 2

    15-05-2025

    #36-2 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 2

    Aflevering 2 – De emancipatie van het niet-standaard lichaam Een drieluik van De Museoloog over co-creatie, activisme en anders kijken in het Centraal Museum Wat betekent het om een niet-standaard lichaam te hebben in een samenleving die draait om ‘normaliteit’ en zelfredzaamheid? Deze aflevering duikt in de geschiedenis en het activisme van het Kreukelcollectief. Over validisme, zichtbaarheid en waarom een tentoonstelling als deze ertoe doet in een samenleving die liever wegkijkt. De tentoonstelling Ik ben gewoon hier in het Centraal Museum Utrecht is bijzonder. Niet alleen vanwege het onderwerp – het niet-standaard lichaam – maar vooral vanwege hoe die tot stand kwam: in nauwe samenwerking met het Kreukelcollectief, een groep activistische onderzoekers, denkers en makers met een beperking. In deze driedelige podcastserie onderzoekt strategisch adviseur Arnoud Odding wat co-creatie in de museumpraktijk betekent, waarom deze tentoonstelling zo belangrijk is en wat het vraagt van iedereen die meedoet. Een serie over luisteren, loslaten, en opnieuw leren kijken. Met bijdragen van: Bart Rutten (directeur Centraal Museum), Jacqueline Kool (Kreukelcollectief), Eline Pollaert (Kreukelcollectief), Eva Burgering (junior-conservator) en Kristine Kavelaars (projectcoördinator).

    26 min
  8. #36-1 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 1.

    01-05-2025

    #36-1 The making of "Ik ben gewoon hier" in het Centraal Museum. Afl 1.

    Afl 1: Co-creatie, hoe doe je dat? Wat gebeurt er als een museum een tentoonstelling niet óver mensen maakt, maar mét hen – in volledige gelijkwaardigheid. In de eerste aflevering van de podcastserie Ik ben gewoon hier onderzoek ik hoe het Centraal Museum samenwerkte met het Kreukelcollectief, een groep activistische onderzoekers, makers en denkers met een beperking. Een openhartig gesprek over gedeeld eigenaarschap, institutionele reflexen en wat er allemaal verandert als je écht samenwerkt. Een drieluik van De Museoloog over co-creatie, activisme en anders kijken.   De tentoonstelling Ik ben gewoon hier in het Centraal Museum Utrecht is bijzonder. Niet alleen vanwege het onderwerp – het niet-standaard lichaam – maar vooral vanwege hoe die tot stand kwam: in nauwe samenwerking met het Kreukelcollectief, een groep activistische onderzoekers, denkers en makers met een beperking. In deze driedelige podcastserie onderzoekt strategisch adviseur Arnoud Odding wat co-creatie in de museumpraktijk betekent, waarom deze tentoonstelling zo belangrijk is en wat het vraagt van iedereen die meedoet.  Een serie over luisteren, loslaten, en opnieuw leren kijken.   Met bijdragen van: Bart Rutten (directeur Centraal Museum) Jacqueline Kool (Kreukelcollectief) Eline Pollaert (Kreukelcollectief) Eva Burgering (junior-conservator) Kristine Kavelaars (projectcoördinator)   Van iedere aflevering is een volledig transcript gemaakt en te dowloaden via https://www.odding.nl/de-museoloog

    28 min
Bekijk alles (59)

Trailer

Info

De museoloog is een podcast waarin Arnoud Odding met mensen spreekt die onze musea in beweging brengen. Mensen die nadenken over de razendsnelle veranderingen in deze tijd en die bereid zijn nieuwe wegen te zoeken. Want musea kunnen over van alles gaan, maar als ze niet zijn aangesloten op de vragen van nu dan verliezen ze hun urgentie, hun betekenis. Een podcast met curatoren en onderzoekers, met denkers en doeners. Over wat ze doen, wat ze belangrijk vinden en waarom. Niets missen van de Museoloog? Schrijf je in voor de nieuwsbrief: https://www.odding.nl/nieuwsbrief/

Informatie

  • Maker
    Arnoud Odding
  • Jaren actief
    2023 - 2026
  • Afleveringen
    59
  • Beoordeling
    Veilig
  • Copyright
    © Arnoud Odding
  • Website van aflevering
    De museoloog

Suggesties voor jou