De rouwpodcast: praten over rouw bij kinderen en jongeren

Leoniek van der Maarel

Leoniek bespreekt hoe we kinderen en jongeren in rouw kunnen helpen

  1. 22 apr

    Wat een kind ons kan leren over rouw #33

    Wat gebeurt er wanneer een kind zijn vader verliest door suïcide  en jaren later ook een geliefde kat?  In deze podcast vertel ik een waargebeurd verhaal over rouw, angst en wat kinderen ons kunnen leren.  Want soms blijkt: het verdriet waar we zo bang voor zijn bij een kind… is eigenlijk van onszelf.  Wat een kind ons kan leren over rouw   In deze aflevering vertel ik het verhaal van een moeder en haar dochtertje van drie jaar, dat haar vader verloor door suïcide. Een verlies dat voor volwassenen al nauwelijks te bevatten is — laat staan voor een peuter. Samen zoeken moeder en dochter stap voor stap naar woorden om over papa te praten. Niet alles tegelijk, maar eerlijk en passend bij wat een kind kan begrijpen. Jaren later gebeurt er iets ogenschijnlijk kleins: de kat van het gezin moet worden geëuthanaseerd. Voor moeder roept dat grote angst op. Ze vreest dat het verlies van de kat het trauma rond papa opnieuw zal openen bij haar dochter. Maar wat er daarna gebeurt, laat iets zien wat we als volwassenen vaak vergeten: kinderen hebben een natuurlijke manier van rouwen waar wij veel van kunnen leren.  In deze aflevering hoor je onder andere: Waarom open praten over de dood, zelfs bij jonge kinderen, zo belangrijk isHoe je met een kind kunt spreken over suïcide op een eerlijke maar passende manierWaarom ouders vaak meer angst hebben voor het verdriet van hun kind dan het kind zelfWat het duale procesmodel van Stroebe en Schut ons leert over hoe kinderen rouwenWaarom het belangrijk is om kinderen te betrekken bij afscheid nemenHoe verlies zich kan opstapelen in het leven van volwassenenWat het verschil is tussen de rouw van een kind en de rouw van een ouderBelangrijk inzicht uit deze aflevering Kinderen kunnen heen en weer bewegen tussen verdriet en leven. Ze huilen om wat ze missen, en een uur later spelen ze weer. Dat betekent niet dat het hen niet raakt — het betekent dat hun rouw beweegt. En soms ontdekken ouders iets belangrijks:  de angst die ze voelen voor hun kind, hoort eigenlijk bij hun eigen verdriet.   Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    21 min.

  2. 9 apr

    Als een kind niet over de dood mag praten #32

    Wat gebeurt er met een kind dat leert dat het niet over de dood mag praten? In deze podcast neem ik je mee in een aangrijpende casus over rouw, loyaliteit en autisme. En over waarom praten over iemand die er niet meer is juist kan helpen bij rouw. In deze aflevering neem ik je mee in een indringende casus over twee zussen met een licht verstandelijke beperking die hun opa plotseling verliezen. De oudste rouwt zichtbaar en spreekt haar gemis uit. De jongste blokkeert elke poging om over opa te praten, omdat zij van haar moeder heeft meegekregen dat praten over de doden hen geen rust geeft. Wat gebeurt er met een kind wanneer zo’n overtuiging letterlijk wordt genomen? En hoe begeleid je rouw wanneer er ook autisme, familiegeschiedenis, loyaliteit en verschillende culturele overtuigingen meespelen? In deze aflevering bespreek ik wat er werkelijk speelt onder het gedrag van deze meisjes en wat dit vraagt van de hulpverlener die hen begeleidt.  In deze aflevering hoor je onder andere: Waarom het heel gezond kan zijn als een kind blijft zeggen dat het iemand mistWat er gebeurt wanneer een kind leert dat praten over de overledene niet magWaarom rouw bij kinderen met autisme een andere benadering vraagtHoe culturele overtuigingen over de dood invloed kunnen hebben op rouwWat je als hulpverlener kunt doen wanneer ouders, grootouders en kinderen verschillende behoeften hebbenWaarom nieuwsgierigheid naar het verhaal van ouders belangrijker is dan hen corrigerenHoe je ruimte kunt maken voor rouw, ook als de omstandigheden ingewikkeld zijnBelangrijk inzicht uit deze aflevering Rouw bij kinderen vraagt vooral ruimte en erkenning. Niet corrigeren, niet wegduwen, maar naast een kind staan en laten weten: je mag iemand missen. Zoals rouwonderzoeker William Worden beschrijft: rouw gaat niet over loslaten, maar over het op een nieuwe manier verbonden blijven met degene die is overleden.       Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    17 min.

  3. 21-11-2025

    Hoe ga je om met schuldgevoel bij kinderen #31

    Kinderen kunnen het gevoel hebben dat ze een aandeel hebben in hetgeen is gebeurd. Ofwel omdat het gaat over de dood van een dierbare, ofwel om scheiding, of een ander soort verlies. Hoe ga je daarmee om? Schuldgevoel bij kinderen na verlies: waarom luisteren belangrijker is dan wegwuiven Kinderen die een ouder, broertje, zusje of ander belangrijk persoon verliezen, kunnen zich schuldig gaan voelen. Ze denken soms dat het hun schuld is dat de ander is overleden – bijvoorbeeld omdat ze boos waren, iets hebben gewenst, of een ruzie hadden vlak voor het overlijden. Als volwassene wil je dit gevoel natuurlijk meteen wegnemen. Maar in deze aflevering legt Leoniek van der Maarel uit waarom wegwuiven vaak averechts werkt, en waarom het veel belangrijker is om eerst te luisteren. 👉 Je hoort: ·       Waarom kinderen schuldgevoelens ontwikkelen bij verlies. ·       Wat er misgaat als je hun gevoel te snel corrigeert. ·       Hoe je met eenvoudige vragen en erkenning ruimte geeft voor hun verhaal. ·       Praktische tips om gesprekken met kinderen hierover te voeren. ·       Wanneer het tijd is om professionele hulp in te schakelen. Schuldgevoel bij kinderen is zwaarder en vaker aanwezig dan we denken. Door echt te luisteren, hun logica te erkennen en hen stap voor stap uitleg te geven, help je ze om dit los te laten. 🎧 Beluister nu deze aflevering en ontdek hoe je kinderen kunt steunen als ze worstelen met schuldgevoelens na verlies.     Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    13 min.

  4. 29-10-2025

    Idealiseren mag en waarom kinderen het doen #30

    Kinderen kunnen de overledene idealiseren. Ook al denk je misschien “dat klopt niet, hij was helemaal niet zo aardig als mijn kind nu zegt”, laat het er toch zijn. In deze podcast leg ik uit waarom Papa was nooit boos – Over idealisering bij kinderen in rouw In deze aflevering ga ik in op een thema dat veel ouders van rouwende kinderen herkennen: “Papa werd nooit boos, maar jij wel.” Kinderen die een ouder verliezen, hebben vaak de neiging om de overleden ouder te idealiseren. En dat is niet verkeerd – het is zelfs een heel gezonde manier om met verlies om te gaan. Ik bespreek onder andere: ·       Waarom idealisering een beschermingsmechanisme is voor kinderen. ·       Hoe het brein en de emotionele ontwikkeling van kinderen verschillen van die van volwassenen. ·       De functie van een ideaalbeeld: veiligheid, liefde en houvast. ·       Hoe je als levende ouder kunt reageren zonder het kind te corrigeren. ·       Wat je wél kunt zeggen als je kind de overleden ouder verheerlijkt. ·       Waarom vergelijking (“Papa deed dat nooit…”) zo pijnlijk voelt, en hoe je daar toch steunend op kunt reageren. ·       Wanneer idealisering problematisch kan worden en hoe je dat herkent. ·       Wat het zegt over de gehechtheid van een kind dat het een overleden ouder idealiseert. ·       Hoe je als achterblijvende ouder jezelf kunt beschermen tegen schuldgevoelens en het gevoel tekort te schieten. 👉 Belangrijkste boodschap: idealisering hoort erbij, het is normaal, en jouw kind doet daarmee precies wat het nodig heeft. Jij hoeft niet te concurreren met de herinnering – je aanwezigheid en liefde zijn meer dan genoeg.   Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    17 min.

  5. 02-10-2025

    Kinderen leren van voorbeeldgedrag #29

    Je kunt nog zo veel aan kinderen vertellen over hoe ze hun gevoel mogen laten zien, als jij met jouw gedrag iets anders laat zien, zal het kind dat gedrag vertonen. Wat kun je dan wel doen? In deze aflevering ga ik in op een vraag die veel ouders bezig houdt: Mag ik mijn verdriet laten zien aan mijn kind, of moet ik me groot houden? We denken vaak dat we onze kinderen beschermen door onze emoties te verbergen. Maar klopt dat wel? Of leren we ze juist iets heel anders – namelijk dat verdriet verstopt moet worden? Ik bespreek onder andere: ·       Waarom het beeld van de “altijd sterke ouder” een valkuil kan zijn. ·       Hoe kinderen leren door wat je doet, niet alleen door wat je zegt. ·       Het belang van eerlijkheid en uitleg bij je emoties. ·       Hoe je kinderen laat zien dat emoties er mogen zijn én ook weer voorbijgaan. ·       Praktische voorbeelden van hoe je kunt huilen waar je kind bij is, zonder dat het hen belast. ·       Het verschil tussen jonge kinderen en tieners in hoe je dit bespreekt. ·       Waarom rituelen helpen bij rouw en verlies in een gezin. Je krijgt ook een aantal praktische tips mee die je meteen kunt toepassen, zoals het concreet uitleggen waarom je verdrietig bent, duidelijk maken dat het niet de schuld van je kind is, en ruimte creëren voor hun eigen emoties. Deze aflevering is er voor ouders die zich afvragen hoe ze hun kinderen goed kunnen begeleiden bij verlies, zonder zichzelf te verliezen. 👉 Luister nu en ontdek hoe jouw voorbeeldgedrag kinderen leert dat emoties normaal zijn, en dat je erdoorheen kunt komen.   Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    23 min.

  6. 05-08-2025

    Het belang van structuur #28

    Misschien herken je het wel: je wilt je kind zo graag beschermen, maar je weet niet altijd hoe. Of je merkt dat je zelf vastloopt, dat je niet goed weet wat je moet doen of zeggen. Juist dan kan structuur een anker zijn, voor je kind én voor jezelf. 📌 Samenvatting In deze aflevering bespreekt Leoniek waarom structuur zo’n krachtig hulpmiddel is voor kinderen en jongeren die te maken krijgen met verlies. Ze deelt persoonlijke ervaringen en verhalen uit haar praktijk. Structuur is geen strak regime, maar een vorm van voorspelbaarheid en veiligheid die kinderen rust kan geven in een chaotische tijd. 💡 Belangrijke inzichten Structuur biedt houvast wanneer alles op zijn kop staat.Het gaat om voorspelbaarheid, niet om strak plannen.Kinderen hebben baat bij duidelijkheid, ook als niet alles zeker is.Kleine dingen maken een groot verschil: vaste routines, uitleg geven, eerlijk zijn.Wees mild voor jezelf als ouder of verzorger – goed genoeg is écht genoeg.Ruimte geven aan emoties hoort óók bij structuur.🧠 Voorbeeld uit de praktijk Leoniek vertelt over Sam, een jongen van twaalf die onrustig werd na het plotselinge overlijden van zijn vader. Door samen met zijn moeder te kijken naar wat wél zeker was, vond Sam weer wat rust. ✅ Praktische tips om structuur te bieden Houd vaste routines aan.Geef duidelijkheid over wat er gebeurt.Bereid je kind voor op veranderingen.Wees eerlijk over wat je wél en niet weet.Gebruik een kalender of planner.Maak ruimte voor vragen en gevoelens.Creëer nieuwe rituelen (bijv. samen een kaarsje aansteken).📚 Tip uit het boek Deze aflevering is gebaseerd op tip 19 uit het boek:  “De Gids over rouwende kids – 80 praktische tips” 🛒 Te bestellen via Scrivo Media 📬 Vragen of ervaringen delen? Stuur Leoniek gerust een bericht. Je bent niet alleen.   Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    18 min.

  7. 09-07-2025

    Gebruik concrete woorden #27

    Misschien herken je het wel: je wilt je kind beschermen. Je wilt het liefst dat het zo min mogelijk pijn heeft. Dus je zoekt naar zachte woorden, naar omwegen, naar manieren om het minder hard te maken. “Opa is ingeslapen.” “Papa is naar de sterren.” “Mama is op reis.” Het klinkt lief, maar voor jonge kinderen is het vaak vooral verwarrend. Hoe kan het dan wel? In deze aflevering duik ik in een onderwerp dat velen raakt: hoe praat je met kinderen over groot verlies, zoals overlijden, ziekte of een scheiding? En waarom is het zo belangrijk om hierbij concrete woorden te gebruiken, zeker bij jonge kinderen? Gebaseerd op tips 42, 43 en 44 uit het boek De Gids over rouwende kids – 80 praktische tips (Scrivo Media), bespreek ik: 🧠 Waarom zachte, troostende metaforen vaak verwarrend zijn voor jonge kinderen Zinnen als “Opa is ingeslapen” of “Papa is op reis” klinken lief, maar kunnen kinderen angstig of hoopvol maken op iets wat niet klopt. 🧒 Hoe jonge kinderen rouwen: in stukjes en herhaling Kinderen verwerken verlies stukje bij beetje. Dat betekent dat je vaak dezelfde vragen krijgt en het gesprek telkens opnieuw moet voeren. 🗣 Wat zijn concrete woorden? Gebruik woorden als “dood”, “overleden” of “niet meer leven”. Het klinkt misschien hard, maar het schept duidelijkheid en daarmee veiligheid. 💬 Voorbeelden van hoe je het zegt “Opa is dood. Zijn hart doet het niet meer. Hij kan niet meer praten of lachen.”“Nee, als iemand dood is, komt die niet meer terug.”“We hebben het er al vaker over gehad, hè? Maar ik vertel het je nog een keer.”📚 Praktische hulpmiddelen Boeken, tekeningen en spel kunnen helpen om het gesprek op gang te brengen en luchtiger te maken. ❤️ Eerlijkheid als vorm van liefde Je hoeft niet alles te vertellen, maar wel eerlijk te zijn. Dat geeft vertrouwen. 👶 Extra aandacht voor kinderen onder de zes jaar Hun denken is nog meer letterlijk, hun tijdsbesef beperkt. Daarom is herhaling nóg belangrijker. 😔 Wat als jijzelf vastloopt in je eigen verdriet? Je hoeft geen perfecte ouder te zijn. Echt zijn is belangrijker dan foutloos zijn. En je mag hulp vragen. 💡 Wat je je kind écht meegeeft Niet alleen informatie, maar ook de boodschap: “Je mag voelen wat je voelt. En ik ben er voor je.” 📩 Heb je vragen, ervaringen of wil je jouw verhaal delen? Je bent van harte welkom om contact op te nemen. Je staat er niet alleen voor. 📘 Boekentip: De Gids over rouwende kids – 80 praktische tips, Scrivo Media. Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    19 min.

  8. 14-04-2025

    Hoe betrek je kinderen bij een euthanasie #26

    Kun je (jonge) kinderen betrekken bij euthanasie van een dierbare? Waarom zou je dat doen? En als je ervoor kiest, waar wil je dan op letten?  Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten! Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl. Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.

    15 min.
Bekijk alles (33)

Info

Leoniek bespreekt hoe we kinderen en jongeren in rouw kunnen helpen

Informatie