Leefstijl in de Zorg

Coalitie Leefstijl in de Zorg

Ruim de helft van de volwassen Nederlanders, 9 miljoen mensen, heeft één of meerdere veelal leefstijlgerelateerde chronische ziekten. Leefstijlaanpassingen zijn in staat de gezondheid en kwaliteit van leven van deze grote groep Nederlanders te verbeteren. De Coalitie wil door implementatie van leefstijl in de zorg gezondheidswinst behalen: In 2025 is leefstijl integraal onderdeel van curatieve zorg, naast medicatie en medische ingrepen en technologie. Hier maken wij in de Coalitie Leefstijl in de Zorg samen werk van. Door het doen van onderzoek, het inventariseren van kansen en knelpunten op het gebied van financiering, richtlijnen, onderwijs en het ontwikkelen van (patiënten)voorlichting werken wij samen met zowel zorgprofessionals als patiënten toe naar implementatie van leefstijl in de gezondheidzorg. Beluister de podcast voor ontwikkelingen, achtergrondinformatie en verdieping. Schrijf je in voor de nieuwsbrief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg via www.leefstijlcoalitie.nl

  1. 12 feb

    Implementeren wat werkt

    Leefstijl een vast onderdeel maken van de zorg vraagt meer dan een goed idee. Tussen goede ideeën en duurzame implementatie ligt de complexiteit van de dagelijkse praktijk. Wat helpt om leefstijlinitiatieven echt te laten landen? Hoe pak je vraagstukken rond draagvlak, samenwerking en borging aan? En waarom is co-creatie alleen niet genoeg? Dat hoor je in de nieuwste aflevering van de podcast Leefstijl in de Zorg.  In deze aflevering start diëtist Janneke van Meel (UMC Utrecht) met een column over zelfverwijzing als stille zorgkloof en het belang van een duidelijke, betrouwbare route vanuit de zorg naar passende leefstijlondersteuning. In het tafelgesprek bespreken Renée IJzerman (implementatieonderzoeker VU/Universiteit Leiden), Liesbeth Struik (verpleegkundig specialist oncologie en palliatieve zorg, Ikazia Ziekenhuis) en Anouk Knops (Patiëntenfederatie Nederland / Team PIEK) wat nodig is om leefstijl duurzaam te implementeren. Ook komt de nieuwe implementatiegids van de Coalitie Leefstijl in de Zorg aan bod. Daarnaast hoor je een praktijkvoorbeeld van Iris van Werven (Diabetesvereniging Nederland) over de Diabetes LeefLabs: laagdrempelige wijkbijeenkomsten die mensen met diabetes type 2 helpen bij leefstijlverandering. Tot slot legt Rimke Vos (LUMC / Health Campus Den Haag) uit waarom co-creatie niet automatisch tot succesvolle implementatie leidt. Links: ImplementatiegidsDiabetes LeefLabsMaak zelf een implementatieplan | ZonMw

    45 min.
  2. 13-11-2025

    Digitaal aan de slag met leefstijl

    Digitalisering biedt enorme kansen om leefstijl écht onderdeel te maken van de zorg. Van apps en digitale vragenlijsten tot hybride zorgpaden, technologie kan helpen om patiënten eerder te betrekken, zorgprofessionals te ondersteunen en data slimmer te gebruiken. Hoe kunnen we zorgen dat we digitale toepassingen zo inzetten dat ze echt bijdragen aan duurzame gedragsverandering, beter geïntegreerd raken in het zorgproces en de zorg efficiënter maken en data benutten?  De aflevering opent met een column van prof. Douwe Atsma, cardioloog en hoogleraar Cardiologie bij het LUMC en eHealth aan de TU Delft. Hij schetst hoe digitale ondersteuning patiënten kan helpen om stap voor stap hun leefstijl te verbeteren. Atsma benadrukt dat digitalisering in elke stap van waarde kan zijn, bijvoorbeeld via de Leefstijlcheck, het Leefstijlroer, digitale vragenlijsten, e-learning en eHealth-oplossingen zoals The Box. Zijn boodschap: Digitale tools kunnen de zorgverlener helpen om patiënten te ondersteunen tijdens de gehele ‘leefstijl journey’.  Aan tafel schuiven prof. Jildau Bouwman (Senior scientist TNO en bijzonder hoogleraar Remote Health Monitoring Universiteit Leiden), Hans Niendieker (bestuurder HINQ) en Sanne Kok (projectleider “Digitaal aan de slag met leefstijl” bij de Coalitie Leefstijl in de Zorg en voorzitter van Campus Zonnestraal) aan. Zij bespreken hoe digitalisering kan helpen het gesprek over leefstijl beter te voeren én bij duurzame gedragsverandering. Hoe kunnen data en AI leefstijlbegeleiding versterken? Wat is er nodig om digitale initiatieven structureel onderdeel te maken van de zorgpraktijk. En hoe zorgen we dat technologie het werk van zorgprofessionals ondersteunt, in plaats van belast?  In het praktijkvoorbeeld vertelt Germaine Verwoert, cardioloog bij Basalt Revalidatie, hoe digitale zorg het herstel bij hartrevalidatiepatiënten ondersteunt. In het hybride zorgpad wordt digitale zorg gecombineerd met fysieke begeleiding in de revalidatiecentra, waardoorruimte ontstaat voor maatwerk en duurzame gedragsverandering.  Tot slot gaan Juliëtte Verwer, Adviseur Patiëntbelang bij de Patiëntenfederatie Nederland en verbindend adviseur bij DigiZo.nu, en Dennis Japink, coördinator bij DigiZo.nu in op de volgende stap: het opschalen van succesvolle digitale zorgtoepassingen. Zij delen inzichten over wat nodig is om toepassingen breder in te zetten in de praktijk: veilig, betrouwbaar en met oog voor de gebruiker.  Links:   De leefstijlcheck Het leefstijlroer Digizo.nu Basalt Revalidatie BeterVerwijs

    55 min.
  3. 07-02-2025

    De kenniscyclus van leefstijlinterventies

    Veelbelovende leefstijlinterventies stranden vaak in pilots of tijdelijke projecten, waardoor slechts een beperkte groep patiënten er baat bij heeft. Maar hoe zorg je ervoor dat de resultaten van leefstijlonderzoek breed toepasbaar worden en uiteindelijk een structurele plek krijgen in de zorg? In de nieuwste aflevering van de podcastserie Coalitie Leefstijl in de Zorg duiken we in de kenniscyclus: van idee tot vergoede zorg.  Tijdens het tafelgesprek delen Rimke Vos, Associate Professor Implementatie domeinoverstijgende zorg bij de Health Campus LUMC en Judith Jelsma, senior onderzoeker bij het Amsterdam UMC, hun inzichten over effectieve onderzoeksmethoden en de praktische uitdagingen bij de implementatie van leefstijlinterventies. Wat maakt onderzoek naar leefstijlinterventies zo complex?   Welke methoden dragen niet alleen bij aan de wetenschappelijke onderbouwing, maar ook de opname in reguliere zorg? In de handreiking onderzoeksdesigns voor leefstijlonderzoek van de Coalitie Leefstijl in de Zorg worden de voor- en nadelen beschreven van verschillende methoden. Ook is er een beslisboom ontwikkeld die jou kan helpen je weg te vinden.  Celeste van Rinsum, docent-onderzoeker aan de HAN en eigenaar van het onderzoeksbureau SANO is aangeschoven om de leefstijlinterventie CooL – Coaching op Leefstijl, te bespreken. CooL is een gecombineerde leefstijlinterventie die succesvol is opgenomen in de basisverzekering. Celeste legt uit welke stappen CooL heeft doorlopen, welke onderzoekskeuzes zijn gemaakt en welke lessen andere initiatieven hieruit kunnen trekken.  Het Zorginstituut Nederland gebruikt voor de beoordeling van interventies “de stand van wetenschap en praktijk”. Pierre van Grunsven, arts en medisch adviseur bij Zorginstituut Nederland, is aangeschoven om dit toe te lichten. Wat wordt daar nou eigenlijk mee bedoeld, en waarom is dit zo belangrijk?  Matty Crone, hoogleraar Gezondheidsbevordering aan de Universiteit Maastricht, sluit de aflevering af met haar column over de uitdagingen en kansen bij de implementatie van leefstijlinterventies. Veel bewezen effectieve interventies worden slechts op kleine schaal toegepast, waardoor hun impact op de volksgezondheid beperkt blijft. Ze pleit voor een bredere focus op kernelementen van succesvolle interventies en benadrukt dat de context waarin een interventie wordt geïmplementeerd cruciaal is. Hoe zorgen we ervoor dat interventies breed en duurzaam worden geïmplementeerd, met name voor de groepen die er het meeste baat bij hebben?  Kortom, weer een aflevering bomvol interessante feiten en tips. Dus trek je wandelschoenen aan, doe je oortjes in en ontdek hoe je de juiste onderzoeksstrategie kiest en de cyclus van idee naar implementatie succesvol doorloopt!   Links:   Handreiking Onderzoeksdesigns voor leefstijlonderzoek CooL op database praktijkvoorbeelden  Zorginstituut Nederland De ‘Beoordeling stand van de wetenschap en praktijk’  De handreiking ‘Opstellen afspraken over gepast gebruik’

    44 min.
  4. 10-12-2024

    Een operatie benutten voor leefstijlverbetering

    Een operatie is meer dan een medische ingreep – het is een kans om patiënten te helpen een gezondere leefstijl aan te nemen. Voor, tijdens én na een operatie kunnen gezondere keuzes, zoals beter eten, meer bewegen en stoppen met roken, complicaties verminderen en herstel versnellen. Hoe benutten zorgverleners en organisaties dit teachable moment effectief? Dat ontdek je in de nieuwe aflevering van de podcastserie Coalitie Leefstijl in de Zorg.  Ervaringsdeskundige Monique Knops vertelt in haar column hoe haar geplande beenoperatie haar confronteerde met haar gezondheid en hoe haar zorgverlener hierin een belangrijke rol speelde. Haar verhaal illustreert hoe een operatie kan fungeren als teachable moment – een kans om gedragsverandering te stimuleren met blijvende impact.  Tijdens het tafelgesprek bespreken Douwe Atsma, hoogleraar Cardiologie aan het LUMC, en Nicole Bouvy, hoogleraar en chirurg in het Maastricht UMC+, de vier fases van een teachable moment rondom operaties, zoals beschreven in de nieuwe handreiking Teachable moment operatie van de Coalitie Leefstijl in de Zorg. Hoe kunnen zorgverleners, zorgorganisaties en patiëntenorganisaties in elke fase rond een operatie bijdragen aan duurzame gedragsverandering? Ze benadrukken het belang van herhaling en maatwerk in leefstijladvies en geven concrete voorbeelden van hoe zelfs korte gesprekken het verschil kunnen maken.  Daarnaast deelt onderzoeker Karin Valkenet hoe het UMC Utrecht met de Beslishulp Bewegen patiënten stimuleert om actief te blijven tijdens hun ziekenhuisopname en herstel. Beweging blijkt niet alleen complicaties te verminderen, maar versnelt ook de revalidatie en verkort de opnameduur.  Tot slot legt gedragswetenschapper Pepijn van Empelen uit hoe online informatie kan aanzetten tot gezond gedrag. Hij benadrukt dat alleen informeren vaak niet voldoende is; mensen hebben praktische handvatten nodig om gedragsverandering mogelijk te maken. Begin 2025 publiceert de Coalitie Leefstijl in de Zorg een handreiking met 15 gedragstechnieken die online toegepast kunnen worden om gezond gedrag te stimuleren, bedoeld om zorgorganisaties te ondersteunen bij het stimuleren van leefstijlverbetering via digitale middelen.  Benieuwd hoe de tijd rond een operatie benut kan worden als teachable moment om leefstijlverbetering te stimuleren? Luister nu naar de podcast en ontdek praktische inzichten en inspirerende verhalen!  Zie ook:  Handreiking teachable moment operaties  De Leefstijlcheck  Beslishulp bewegen UMC Utrecht De eerder uitgebrachte podcast ‘Teachable moments benutten’

    41 min.

Info

Ruim de helft van de volwassen Nederlanders, 9 miljoen mensen, heeft één of meerdere veelal leefstijlgerelateerde chronische ziekten. Leefstijlaanpassingen zijn in staat de gezondheid en kwaliteit van leven van deze grote groep Nederlanders te verbeteren. De Coalitie wil door implementatie van leefstijl in de zorg gezondheidswinst behalen: In 2025 is leefstijl integraal onderdeel van curatieve zorg, naast medicatie en medische ingrepen en technologie. Hier maken wij in de Coalitie Leefstijl in de Zorg samen werk van. Door het doen van onderzoek, het inventariseren van kansen en knelpunten op het gebied van financiering, richtlijnen, onderwijs en het ontwikkelen van (patiënten)voorlichting werken wij samen met zowel zorgprofessionals als patiënten toe naar implementatie van leefstijl in de gezondheidzorg. Beluister de podcast voor ontwikkelingen, achtergrondinformatie en verdieping. Schrijf je in voor de nieuwsbrief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg via www.leefstijlcoalitie.nl