Built by AI

TKI Bouw en Techniek

De bouw staat onder enorme druk. Sneller, slimmer en duurzamer bouwen is geen keuze, maar noodzaak. In Built by AI onderzoeken hosts Guido van Winden en Bart Brink hoe artificiële intelligentie de ontwerp-, bouw- en technieksector helpt bij het maken van een productiviteitssprong. In elke aflevering schuift een expert uit de sector aan om te laten zien hoe AI vandaag al nieuwe mogelijkheden biedt én de toekomst vormgeeft. Built by AI is een podcast van TKI Bouw en Techniek.

  1. 7 okt

    S3A7: De digitale revolutie is hier. Is de sector er klaar voor? (met Arjen Adriaanse, TNO)

    In deze aflevering van Built by AI gaan Bart Brink en Guido van Winden in gesprek met Arjen Adriaanse, Scientific Director Mobility & Built Environment bij TNO en hoogleraar aan de Universiteit Twente. Hij onderzoekt hoe we met digitale technologieën zoals AI en digital twins de bouw en infra slimmer kunnen maken. Daarbij kijkt hij niet alleen naar wat technisch kan, maar ook naar wat binnen en tussen organisaties moet veranderen om deze technologieën succesvol toe te passen. Volgens Arjen is de sector duidelijk in een digitale revolutie beland. Als wetenschapper illustreert hij dat met het doen van onderzoek: een gedegen literatuurstudie die vroeger twee maanden duurde, kan nu in één dag. Daar zit ook een risico: wie alleen nog controleert, verliest verdieping en wordt minder kritisch. Daar staat tegenover dat AI oplossingsrichtingen kan aandragen waar we zelf misschien nog niet aan hadden gedacht. Als voorbeeld uit de praktijk noemt hij AI-agents die als schil om een digital twin worden gelegd. Zo kun je bij gebiedsontwikkeling bevragen wat een beslissing betekent voor bijvoorbeeld verkeersstromen en emissies. Wat staat grootschalige toepassing dan nog in de weg? Arjen ziet dat sectorbreed nog een stuk digitale volwassenheid ontbreekt. AI werkt op data, en de modellen worden pas waardevol als die data op orde is. Zijn tips aan elke organisatie: kijk goed naar je digitale basis, zorg dat je niet alleen leert maar ook opschaalt door oplossingen herhaalbaar te maken in verschillende situaties, en pas AI niet alleen toe in bestaande processen, maar kijk ook of je die processen zelf opnieuw kunt ontwerpen. Wil je verder praten over de kansen van AI in de bouw- en technieksector? Op 8 oktober 2026 organiseren we Built by AI '26. Meer info en aanmelden: ⁠⁠https://tki-bouwentechniek.nl/built-by-ai-26/

    S3A7: De digitale revolutie is hier. Is de sector er klaar voor? (met Arjen Adriaanse, TNO)
  2. 30 sep

    S3A6: AI als supersnelle locatiescout. Maar ook net zo goed? (met Pim van Wylick, Planalogic)

    Waarom hebben vliegtuigbouwers software om duizenden ontwerpvarianten tegen elkaar af te wegen, en architecten niet? Die vraag hield Pim van Wylick in 2003 en 2004 bezig, toen hij als architect werkte aan het Olympisch Stadion van Peking, beter bekend als het Vogelnest. Hij ontdekte dat er met software uit onder meer de vliegtuigbouw veel meer mogelijk was dan in de architectuur gebruikelijk was, en dat bracht hem ertoe zich hier verder in te verdiepen. In deze aflevering van Built by AI gaan Bart Brink en Guido van Winden in gesprek met Pim, medeoprichter van Planalogic. Planalogic richt zich op het bieden van inzicht waarmee betere bouw- en gebruikskeuzes gemaakt kunnen worden, of dat nu gaat om bouwkosten, CO2-uitstoot of andere factoren waar een project op wil sturen. Een van de projecten waar Planalogic nu aan werkt is Grondvisie, samen met AM. Normaal kost het zes tot acht weken om de haalbaarheid van een locatie te toetsen, inclusief het checken van omgevingsplannen en eerste ontwerpschetsen. Binnen Grondvisie wordt onderzocht of AI dat proces kan versnellen. Op tien locaties die AM zelf al onderzocht heeft, wordt getest hoe goed het oordeel van AI overeenkomt met het eigen oordeel. Planalogic ontving dit jaar een voucher vanuit het TKI Bouw en Techniek-programma AI voor Woningbouw voor het project Grondvisie. Wil je verder praten over de kansen van AI in de bouw- en technieksector? Op 8 oktober 2026 organiseren we Built by AI '26. Meer info en aanmelden: ⁠https://tki-bouwentechniek.nl/built-by-ai-26/

    S3A6: AI als supersnelle locatiescout. Maar ook net zo goed? (met Pim van Wylick, Planalogic)
  3. 16 sep

    S3A4: AI bloeit op bij woningcorporaties, maar nog in te veel losse tuintjes (met Liesbeth Spies, Aedes)

    In deze aflevering van Built by AI gaan Bart Brink en Guido van Winden in gesprek met Liesbeth Spies, voorzitter van Aedes, de branchevereniging voor woningcorporaties. Aedes en haar 250 leden zorgen voor een dak boven het hoofd van 4 miljoen mensen, samen goed voor ongeveer 30% van de Nederlandse woningvoorraad. Die schaal brengt een grote opgave met zich mee: voldoende woningen bouwen, verduurzamen en betaalbaar houden. Technologie, en specifiek AI, kan daarbij helpen, maar wordt nu vooral op individuele basis ingezet. Het lijkt op 1.000 bloemen laten bloeien: veel losse experimenten per corporatie, nog te weinig gezamenlijke lijn. Liesbeth ziet daarbij wel mooie voorbeelden van hoe AI al helpt: door medewerkers te ontzorgen en de dienstverlening aan huurders te verbeteren. Persoonlijk contact blijft daarbij onmisbaar, maar het helpt wel als een tool 24/7 acute vragen kan beantwoorden. Of als de medewerker die verantwoordelijk is voor het onderhoudsplan sneller inzicht krijgt in de staat van woningen. Ook bij wachtlijsten, toewijzing en waardering ziet ze kansen. Aedes voert daarover gesprekken met directies, want als het niet van bovenaf wordt aangestuurd, ontstaat de beweging ook niet. Haar focus voor de komende tijd: standaardisering. Wil je verder praten over de kansen van AI in de bouw- en technieksector? Op 8 oktober 2026 organiseren we Built by AI ‘26. Meer info en aanmelden: ⁠⁠https://tki-bouwentechniek.nl/built-by-ai-26/⁠⁠

    S3A4: AI bloeit op bij woningcorporaties, maar nog in te veel losse tuintjes (met Liesbeth Spies, Aedes)
  4. 9 sep

    S3A3: AI als meetlint én routeplanner voor onderhoud en verduurzaming (met Dirk Huibers, Spotr)

    In deze aflevering gaan Bart Brink en Guido van Winden in gesprek met Dirk Huibers, medeoprichter van Spotr. Met AI en computer vision haalt Spotr uit satellietfoto's, Street View en dronebeelden automatisch de conditie van een gebouw, en de materialen en afmetingen van daken, gevels, kozijnen en ramen. Niemand hoeft er dus nog fysiek met een meetlint of steiger langs. Dit doen zij onder andere samen met De Alliantie. Spotr helpt hen om betere afwegingen te maken bij onderhoud en verduurzaming van hun omvangrijke woningportefeuille. Het gaat dan niet alleen om wat onderhoud kost, maar ook om hoe dat zich verhoudt tot verduurzamingskeuzes, zoals wel of niet een warmtepomp plaatsen in plaats van een nieuwe cv-ketel. Dirk vergelijkt het met Google Maps: AI kan de snelste, goedkoopste of meest duurzame route doorrekenen, maar de mens blijft aan het stuur. Dirk deelt ook een belangrijke les uit zijn werk als developer en ondernemer: "do things that don't scale". Niet omdat je oplossing niet schaalbaar moet zijn, maar omdat je eerst moet ontdekken waar een oplossing echt waarde toevoegt voordat je kunt opschalen. Zo loopt hij zelf nog regelmatig stage in nieuwe omgevingen om te ontdekken waar een oplossing daadwerkelijk nodig is. Spotr ontving dit jaar een voucher vanuit het TKI Bouw en Techniek-programma AI voor Woningbouw om hun technologie samen met De Alliantie door te ontwikkelen. Wil je verder praten over de kansen van AI in de bouw- en technieksector? Op 8 oktober 2026 organiseren we Built by AI ‘26. Meer info en aanmelden: ⁠https://tki-bouwentechniek.nl/built-by-ai-26/⁠

    S3A3: AI als meetlint én routeplanner voor onderhoud en verduurzaming (met Dirk Huibers, Spotr)
  5. 18-11-2025

    S2A7: AI bij Arcadis: van één use-case naar een miljoen queries per maand (met Bram Mommers, Arcadis)

    In de zevende en laatste aflevering van Built by AI (seizoen 2) spreken hosts Bart Brink en Guido van Winden met Bram Mommers, voormalig CTO van Arcadis en nu Global Director for Health & Safety, Wellbeing, Workplace and Travel. Hij is verantwoordelijk voor de veiligheid en het welzijn van 36.000 medewerkers, verspreid over 350 kantoren wereldwijd. Bram vertelt hoe AI binnen Arcadis zijn eerste stappen zette in 2017, toen nachtelijke dierentellingen van ecologen werden geautomatiseerd met camerabeelden en beeldherkenning. Diezelfde technologie groeide door tot wereldwijde toepassingen, zoals het automatisch detecteren van schade aan wegen en kunstwerken. De vroege ervaring met AI legde de basis voor een volgende stap: ArcadisGPT. Een interne, veilige AI-omgeving die medewerkers wereldwijd gebruiken voor hun dagelijkse werk. Inmiddels draaien er ruim een miljoen queries per maand, en werken juniors en seniors samen aan het verder verbeteren van het model. Hoewel slechts een klein deel van Arcadis in Nederland gevestigd is, bevindt het AI-team zich juist hier. Bram ziet dat Nederland vooroploopt in adoptie, maar soms ook terughoudend is in het benutten van kansen. Zijn oproep: blijf risico’s afwegen, maar durf te experimenteren. Tot slot kijkt Bram vooruit: de volgende grote sprong komt wanneer AI leert werken met vectorbestanden zoals BIM-modellen. Daarvoor zijn nog grote stappen nodig in data en rekenkracht, maar de potentie is enorm. Built by AI is een podcast van TKI Bouw en Techniek, mede mogelijk gemaakt door Jaarbeurs Cluster Bouw en Installatie. Op 19 & 20 november 2025 staat de Jaarbeurs volledig in het teken van DigiBouw , waar ook TKI Bouw en Techniek aanwezig is. Wil je gratis deelnemen? Registreer je dan via ⁠⁠⁠⁠⁠digibouw.nl/bezoeken/tki-bouw-en-techniek⁠⁠⁠⁠⁠ met de kortingscode 'TKIBouwenTechniek'.

    S2A7: AI bij Arcadis: van één use-case naar een miljoen queries per maand (met Bram Mommers, Arcadis)

Info

De bouw staat onder enorme druk. Sneller, slimmer en duurzamer bouwen is geen keuze, maar noodzaak. In Built by AI onderzoeken hosts Guido van Winden en Bart Brink hoe artificiële intelligentie de ontwerp-, bouw- en technieksector helpt bij het maken van een productiviteitssprong. In elke aflevering schuift een expert uit de sector aan om te laten zien hoe AI vandaag al nieuwe mogelijkheden biedt én de toekomst vormgeeft. Built by AI is een podcast van TKI Bouw en Techniek.

Suggesties voor jou