Tjipcast

Tjip de Jong

Tjipcast is een wekelijkse podcast over onderwijs en gelijke kansen voor iedereen. Thema’s die centraal staan: didactiek en pedagogiek, leiderschap en management, samenwerken en teamleren, persoonlijke en professionele ontwikkeling, innoveren en verbeteren en met soms een filosofisch uitstapje. Reageren op de podcast? Mail naar tjip@tjipcast.nl.

  1. 2 DGN GELEDEN

    Hoe ontwikkel je een levend taalbeleid?

    Op het Vlietland College zagen collega’s dat leerlingen niet altijd meer vanzelfsprekend plezier hadden in het lezen van literatuur. Ook bij andere vakken dan Nederlands, Engels of Frans lagen kansen om taal bewuster te verbinden aan het leren: bij het lezen van opdrachten, het begrijpen van vaktaal en het zorgvuldig formuleren van antwoorden. Daarom begon de school kleinschalig, met taal als onderdeel van alledaagse activiteiten in de les. In dit gesprek laten Tommy Hopstaken en Joran Pereira zien hoe taalbeleid kan uitgroeien tot een gedeelde schoolcultuur. Niet door grote plannen op te leggen, maar door klein te beginnen: vijf minuten lezen aan het begin van elke les, een positieve taalbonus op toetsen, een taalkaart als hulpmiddel en een mediatheek die leerlingen helpt om boeken te vinden die bij hen passen. Opvallend is hoe zorgvuldig de school werkt met gegevens uit de eigen praktijk. Via een jaarlijkse taalscan worden leerlingen, collega’s, ouders en schoolleiding betrokken. Zo ontstaat beleid dat niet alleen evidence-informed is, maar ook past bij de context van de school. Taal wordt hier niet gezien als een apart vakgebied, maar als voertuig voor leren, denken en formuleren in alle vakken. Kernpunten uit het gesprek 📚 Taalbeleid leeft pas als het zichtbaar wordt in routines, ruimtes en gesprekken binnen de school. Op het Vlietland College gebeurt dat via lezen in alle lessen, posters, toetsafspraken en speelt de mediatheek een belangrijke centrale rol. 🧩 Kleine interventies kunnen veel draagvlak creëren. Zo werkt de taalbonus vooral omdat die positief, haalbaar en beperkt is: één ‘geheime’ toetsvraag wordt ook expliciet op taal bekeken. 🔍 De jaarlijkse taalscan maakt taalbeleid concreet en cyclisch. Door op één dag gegevens te verzamelen bij leerlingen, ouders, collega’s en schoolleiding ontstaat een breed beeld van taalniveau, leesmotivatie, taalplezier en taalcultuur. 🧑‍🏫 Een sterk taalteam bestaat niet alleen uit docenten Nederlands. Juist de combinatie met wiskunde, andere vakken, de mediathecaris en schoolleiding maakt het beleid schoolbreed en praktisch uitvoerbaar. 🌱 Evidence-informed werken betekent hier niet dat alles vooraf perfect bewezen moet zijn. Wetenschappelijke literatuur, professionele ervaring en kennis van de eigen schoolcontext worden naast elkaar gebruikt. Quotes uit het gesprek: “Levend taalbeleid betekent volgens mij dat je met zijn allen een taalcultuur op school creëert waarbij het vanzelfsprekend is dat taal belangrijk is.” “We kwamen er al gauw achter: volgens mij moet je het juist positief maken en een bonus geven als het wel goed gaat.” “Je kan dat plan wel kopiëren, maar dan kopieer je niet de kennis.” Deze aflevering maakt deel uit van een bijzondere podcastserie, ontwikkeld in samenwerking met Ontwikkelkracht. Ontwikkelkracht is een landelijk programma dat scholen ondersteunt bij duurzame onderwijsontwikkeling, door wetenschap en praktijk met elkaar te verbinden en leren over de grenzen van scholen heen te stimuleren. In deze serie gaan we in gesprek met expertisescholen en betrokken professionals over thema’s als curriculumontwikkeling, krachtig onderwijskundig leiderschap en effectieve teamsamenwerking. We verkennen wat werkt, waarom het werkt en wat andere scholen hiervan kunnen leren. Wil je laagdremoelig meedoen of meer informatie over de expertiescholen? Check dan hier de link! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Tijdstempels 00:23 – Introductie en ontwikkelkracht01:07 – Levend taalbeleid02:49 – Wiskunde en taal03:57 – Eerste aanleiding05:42 – Vijf minuten07:59 – Taalcultuur bouwen09:40 – Taalbonus toetsen12:25 – Taal zit in ons DNA13:42 – Taalscan dag16:13 – Mediatheek veranderen18:10 – Slim taalteam19:35 – Onderzoek gebruiken22:58 – Taalkaart toetsen24:43 – Veelgemaakte fouten?28:49 – Expertise delen Het bericht Hoe ontwikkel je een levend taalbeleid? verscheen eerst op Tjipcast.

    34 min.
  2. 4 DGN GELEDEN

    Behaviour in the classroom: Why should we hold the line?

    Positive behaviour in the classroom is not a side issue in education. It shapes whether pupils can focus, whether teachers can teach, and whether a school becomes a place of shared expectations rather than individual negotiation. The conversation with Olivia Dear and Sarah Dear centres on one deceptively simple phrase: hold the line. The wrote a great book about it! That phrase does not mean being harsh for its own sake. It means making expectations clear, applying them consistently, and giving pupils the support they need to meet them. Especially for pupils facing difficulties outside school, consistency can be one of the most stabilising things education provides. Lowering expectations may feel compassionate in the moment, but it can also quietly deny young people the chance to develop habits that matter beyond school: punctuality, attention, independence, responsibility. The discussion moves from individual classroom routines to whole-school culture. A teacher can plan carefully, teach routines explicitly, and practise classroom transitions, but lasting behaviour culture depends on collective agreement. Schools need to decide what they value, translate those values into concrete behaviours, and help staff act in alignment. Leadership, in this view, is not about rigid control but about continual refinement: staying visible, listening carefully, and returning again and again to the conditions that help pupils learn. Keypoints of the podcast: 🧭 Behaviour should not be left to chance. Olivia and Sarah argue that teachers need to plan behaviour just as deliberately as they plan curriculum and instruction. ⚖️ High expectations require high support. Holding pupils responsible does not mean ignoring their needs; it means scaffolding them toward independence rather than lowering the standard. 🏫 Classroom culture depends on school culture. Individual teachers can do a great deal, but consistent behaviour becomes much stronger when the whole school shares one clear line. 👀 Leadership needs visibility and curiosity. Strong school culture is built through daily attention, open discussion, and continual refinement rather than fixed rules alone. ⏱️ Time on task is fragile. Small routines—entry, attention, silence, transitions—matter because they protect pupils’ opportunity to learn. Quotes: “Behaviour management is something that we all struggle with because you’ve got 30 different personalities in the classroom, but it doesn’t have to be that case.” “Keep the expectations high and say: I know that you can do this. I believe that you can do this. I’m holding you responsible.” “A school can only have one successful culture, and that should be the culture that the school has written, the parents have signed up to, and the children have agreed to.” Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?  Tijdstempels 00:05 – Opening Context01:12 – Behaviour Culture03:07 – Michaela Experience04:20 – Holding Lines07:32 – Individual Needs10:09 – Punctuality Expectations12:52 – Shared Agreements14:25 – Independence Scaffolding16:58 – Michaela school21:08 – School Management23:28 – Dynamic Leadership27:42 – Behaviour Systems29:59 – Classroom Planning36:23 – Concrete Values40:15 – Shared Culture Het bericht Behaviour in the classroom: Why should we hold the line? verscheen eerst op Tjipcast.

    45 min.
  3. 13 MEI

    Hoe werk je samen aan de ontwikkeling van een betekenisvol schoolexamen?

    Een betekenisvol schoolexamen krijgt vorm wanneer scholen hun visie, vakmanschap en vertrouwen in leerlingen met elkaar verbinden. Wat wil je dat leerlingen laten zien? Welke toetsvorm past daarbij? En hoe kan het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) ruimte bieden voor eigenaarschap, samenhang en verdieping? Dit is de derde aflevering in een drieluik over het waardevol schoolexamen, gemaakt in samenwerking met de VO-raad en het programma Voortgezet Leren. Centraal staat de vraag hoe je samen werkt aan een schoolexamen dat niet alleen zorgvuldig en betrouwbaar is, maar ook herkenbaar aansluit bij de identiteit van de school en de ontwikkeling van leerlingen. Te gast zijn Maaike Ditzel, docent Nederlands op Dalton Den Haag, mentor van 6V, schoolopleider en voorzitter van de examencommissie, en Sjabbo Smedes, teamleider van de mavo aan het Bonhoeffer College in Enschede. Aan de hand van voorbeelden zoals leeskringen, mondelinge examens, flexibele toetsvormen en een profielwerkstuk in de vorm van een dichtbundel laten zij zien hoe toetsing meer betekenis kan krijgen. Maaike vertelt over een oud-leerling die haar eigen poëzie wilde uitgeven en daarbij onderzoek deed naar puberpoëzie, vormgeving, papierkeuze en publicatie. Zo werd het profielwerkstuk niet alleen een verplicht eindproduct, maar een persoonlijk en inhoudelijk leerproces waarin ruimte ontstond om vakinhoud, eigenaarschap en creativiteit met elkaar te verbinden. De examencommissie speelt daarin een belangrijke rol: als bewaker van kwaliteit, maar ook als gesprekspartner die helpt om ruimte binnen de kaders goed te benutten. Kernpunten uit het gesprek: 🔍 Het PTA biedt meer ruimte dan vaak gedacht. Scholen kunnen binnen de kaders zelf bepalen welke toetsvormen passen bij hun visie, vakdoelen en leerlingen.🧩 Een betekenisvol schoolexamen vraagt om samenhang. Toetsing kan verbinding leggen met vaardigheden, burgerschap en schoolidentiteit.🗣️ Andere toetsvormen kunnen ook leermomenten zijn. Een mondeling, leeskring of presentatie maakt directe feedback mogelijk en geeft leerlingen de kans om tijdens het toetsen nog te leren.⚖️ Flexibiliteit vraagt om zorgvuldige beoordeling. Variatie in toetsvormen is mogelijk, maar vraagt steeds de vraag of leerlingen op een eerlijke en vergelijkbare manier worden beoordeeld.🌱 Verandering lukt beter in kleine stappen. Door initiatieven te delen, secties te ondersteunen en de examencommissie als sparringpartner te gebruiken, kan vernieuwing langzaam verankeren.ter een logische afsluiting wordt. Quotes uit het gesprek: “Je ziet die hele vernieuwing die eraan zit te komen, niet meer als een soort donderwolk op je afkomen. Je moet het echt als een kans zien.” “Leerlingen kunnen echt veel meer dan je denkt.” “Het PTA is van jou, is niet van de inspectie. Als je hem eenmaal hebt opgesteld, dan gaat de inspectie controleren of je ook daarnaar handelt.” Deze aflevering maak ik in samenwerking met de VO-raad en het programma voortgezet leren. De VO-raad behartigt de belangen van het voortgezet onderwijs bij politiek, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Daarnaast bevordert de VO-raad de kwaliteit van het onderwijs in Nederland door schoolbestuurders en schoolleiders te faciliteren bij hun vervullen van hun taak. Samen maken we drie afleveringen over een waardevol schoolexamen. We gaan op zoek naar de bouwstenen hoe een schoolexamen beter kan aansluiten bij de visie van school en hoe je meer kleur in het schoolexamen kunt krijgen. Dit is de laatste aflevering van een drieluik. Tijdstempels 00:00 – Waardevol schoolexamen01:35 – Kleine stappen03:09 – Puberpoëzie maken05:09 – Oude toetsing06:32 – Voorspelbaarheid bieden08:14 – Examencommissie zoeken09:50 – Nieuwe eindtermen11:19 – Kritisch toetsen12:16 – Mondeling geschiedenis13:45 – Leeskringen organiseren17:23 – PTA ruimte19:18 – Daltonwaarden vertalen21:18 – Duurzaam veranderen26:52 – Eerlijk beoordelen34:37 – Vak heruitvinden Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe werk je samen aan de ontwikkeling van een betekenisvol schoolexamen? verscheen eerst op Tjipcast.

    36 min.
  4. 10 MEI

    (Hoe) is inclusief onderwijs eigenlijk een haalbare kaart?

    Inclusief onderwijs klinkt als een breed gedragen ideaal: kinderen leren zoveel mogelijk samen, dichtbij huis en met onderwijs dat aansluit bij hun behoeften. Maar tussen dat ideaal en de dagelijkse werkelijkheid van scholen zit veel spanning. Want wat betekent inclusie als leerlingen vastlopen, leraren handelingsverlegen worden en gespecialiseerde ondersteuning juist nodig blijkt om kinderen weer tot leren te brengen? Ate de Boer laat zien dat de discussie over inclusief onderwijs niet alleen over overtuigingen moet gaan, maar ook over patronen, data en realistische verwachtingen. In het speciaal basisonderwijs worden al jaren toetsgegevens van duizenden leerlingen verzameld. Die gegevens laten zien dat er duidelijke doelgroepen bestaan, maar ook dat binnen die doelgroepen grote verschillen zichtbaar blijven. Gemiddelden helpen dus om beter te begrijpen wat leerlingen nodig hebben, zolang ze het individuele kind niet onzichtbaar maken. Hierover doet Ate met een groep collega’s onderzoek naar. De kernvraag is daarmee niet simpelweg of leerlingen wel of niet in het reguliere onderwijs kunnen blijven. De vraag is welke onderwijspraktijken, vormen van ondersteuning en professionele keuzes daarvoor nodig zijn. Inclusie vraagt geen grote woorden, maar zorgvuldig onderzoek, gezamenlijke verantwoordelijkheid en de bereidheid om te blijven puzzelen wanneer het ingewikkeld wordt. Kernpunten uit de podcast: 🔍 Inclusief onderwijs vraagt om normaliseren: verschillen tussen leerlingen horen bij onderwijs, ook wanneer die verschillen groot of ingewikkeld zijn. 📊 De benchmark in het speciaal basisonderwijs laat zien dat er duidelijke doelgroepen bestaan, maar ook dat binnen die groepen de spreiding groot blijft. 🧩 Gemiddelde ontwikkelpatronen kunnen scholen helpen om realistischer verwachtingen te formuleren, zonder het individuele perspectief van leerlingen los te laten. 🏫 De haalbaarheid van inclusie hangt sterk samen met wat er in de klas gebeurt: ondersteuning moet leraren praktisch helpen, niet vooral leiden tot extra plannen en verantwoording. 🌱 Succesvolle inclusieve initiatieven beginnen vaak klein, met betrokken mensen, maar moeten snel worden ingebed in beleid en organisatie om duurzaam te worden. Quotes uit het gesprek “We moeten gaan accepteren dat die uiteinden er gewoon zijn. Soms heb je die en soms niet, soms in wat extremere mate, soms niet.” “Als je in het kader van inclusie als reguliere school denkt: wij moeten deze leerling houden, maar je kan het niet, dan heeft de leerling daar schade van.” “Je moet dus willen ploeteren. Want het zal niet makkelijk worden.” Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?  Tijdstempels 00:04 – Inclusieve vraag02:04 – Eerste reactie03:03 – Passend onderwijs04:15 – Normale verschillen06:43 – Populatie kijken08:10 – Benchmark uitleg10:23 – Doelgroepen vergelijken12:02 – Toetsgegevens verzamelen15:09 – Interne spreiding17:10 – Ontwikkelpatronen begrijpen21:26 – Onderzoekstekort zichtbaar23:45 – Financiële spanning27:44 – Inclusie uitvoeren30:41 – Ondersteuning organiseren33:01 – Ploeterend ontwikkelen Het bericht (Hoe) is inclusief onderwijs eigenlijk een haalbare kaart? verscheen eerst op Tjipcast.

    37 min.
  5. 6 MEI

    Hoe kunnen masteropgeleide docenten de onderwijspraktijk van het mbo versterken?

    Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO. In deze aflevering verkennen we het thema Human Resource Development (HRD), leren en ontwikkelen van mensen in het onderwijs. In deze aflevering ga ik in gesprek met Piety Runhaar en Gerton Springeling. Piety is opleidingsdirecteur van de lerarenopleiding en universitair hoofddocent aan Wageningen Universiteit. Gerton werkt al 15 jaar bij Deltion College als docent horeca en ondernemerschap en als onderzoeksbegeleider in het onderzoekend werken. We gaan in gesprek over de vraag: hoe kunnen masteropgeleide docenten de onderwijspraktijk van het mbo versterken? We doen dit aan de hand van de studie Versterking van de impact van masteropgeleide docenten op de onderwijspraktijk in het mbo: een HR-perspectief. In het gesprek bespreken we hoe mbo-instellingen de kennis en expertise van masteropgeleide docenten kunnen benutten, en waarom dat niet vanzelf gebeurt. Daarbij gaat het onder meer over de rol van HR-beleid, loopbaanpaden, functiewaardering, professionele ruimte en leidinggevenden hierin. Ook lichten we toe hoe masteropgeleide docenten impact kunnen maken in hun team en organisatie, bijvoorbeeld via praktijkonderzoek, projectleiderschap en kennisdeling. Daarnaast komt aan bod hoe beleid, uitvoering en ervaring niet altijd op elkaar aansluiten en welke dubbele signalen dat kan opleveren. Hoe kan je een gesprek voeren over HR zodat je beleid verder kan aanscherpen? Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering: Versterking van de impact van masteropgeleide docenten op de onderwijspraktijk in het mbo: een HR-perspectief Meer weten over het AMO-model? Hier vind je meer verdiepende informatie: Het curriculaire spinnenweb uitgelegd in de praktijk: Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar: Onderzoekend werken aan onderwijskwaliteit in het mbo | Onderwijskennis Kennis uit onderzoek benutten in de praktijk | Onderwijskennis Werken aan onderwijsverbetering in het mbo | Onderwijskennis Meer weten over de podcastreeks? Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs. Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag. Tijdstempels 00:04 Intro podcast00:26 Opzet reeks00:42 Intro gasten01:08 Studie introductie01:29 Consortium onderzoek02:57 HR perspectief04:22 Personeelsbeleid invloed05:34 Sturing uren06:46 Masterexpertise benutten07:26 Studie ervaring09:24 Onderzoeksaanleiding11:17 Transfer probleem14:04 HR beleid16:24 Onderzoeksfocus16:52 Signaalfunctie beleid17:53 Beleid praktijk21:12 Kijkwijzer ontwikkeling24:39 Praktijkreacties26:22 Onderzoek interventie27:42 Belangrijkste conclusies29:07 Versterken verbinding30:30 Samenwerking vraag31:48 Cultuur structuur34:25 Loopbaanpaden36:11 Deltion ontwikkeling38:01 Vervolgonderzoek40:15 Afsluiting podcast Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe kunnen masteropgeleide docenten de onderwijspraktijk van het mbo versterken? verscheen eerst op Tjipcast.

    41 min.
  6. 5 MEI

    Hoe maakt Onderwijsstichting Movare in Zuid-Limburg werk van gelijke kansen in het primair onderwijs?

    Het is 15 april en ik ben te gast bij Stichting Movare in Zuid-Limburg. Een onderwijs stichting met 41 reguliere basisscholen, 1 taalschool, 3 scholen voor speciaal basisonderwijs en 1 school voor speciaal (voortgezet) onderwijs. In totaal werken hier meer dan 1.000 collega’s en gaan er meer dan 11.000 leerlingen naar school. Movare staat voor goed onderwijs voor alle leerlingen en geeft nadrukkelijk richting aan die beweging door scholen vanuit autonomie te ondersteunen om te werken aan kwaliteit en professionaliteit. Dat is natuurlijk ontzettend interessant, want hoe doe je dat samen zodat je recht blijft doen aan vakmanschap en de kracht van kleinschaligheid en tegelijkertijd ook inzet op gezamenlijk ondernemerschap en samenwerking? Hierover ga ik in gesprek in deze LIVE podcast. En in de zaal zitten alle collega’s (bijna 900!) van Stichting Movare die tussendoor reageren op stellingen en ook vragen stellen! Aan tafel zitten: Kiki Huijnen, bestuurder van Stichting Movare (en bijzonder: Kiki viert vandaag haar aanstaande pensioen). Chantal Pastoor, schoolleider bij De Ganzerik. Doreen Kersemakers, directeur bij Passend Primair Onderwijs Parkstad, Maastricht en Heuvelland. En Thom van der Lubben, groepsleerkracht groep 8 en ICT’er aan Basisschool de Regenboog. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe maakt Onderwijsstichting Movare in Zuid-Limburg werk van gelijke kansen in het primair onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

    49 min.
  7. 3 MEI

    Zo leer je kinderen goed rekenen (met een bal)

    Er zijn weinig mensen uit het speciaal basisonderwijs die Douwe Sikkes niet kennen. Hij heeft honderden, misschien wel duizenden kinderen goed leren rekenen. De methodiek, voor sommigen bekend als leren rekenen met de bal, bestaat uit veel herhaling, stapsgewijs oefenen en toewerken naar volledige beheersing (ook wel: mastery learning). Douwe maakt zich zorgen over de actuele problemen rondom het rekenonderwijs in het primair onderwijs. Nog steeds denkt hij dat er veel te leren is van zijn eenvoudige methodiek: zo leren kinderen rekenen. Niet alleen voor kinderen die naar het speciaal basisonderwijs gaan, maar voor alle kinderen! Waarom maken we het zo ingewikkeld vandaag de dag? Centraal staat een eenvoudig maar krachtig idee: kinderen kunnen pas verder als de onderliggende laag echt beheerst wordt. Wie niet soepel tot 20 kan rekenen, loopt vast bij sommen tot 100. Wie letters en klanken onvoldoende kent, krijgt moeite met woorden, zinnen en verhalen. Sikkes verzet zich tegen het idee dat leerlingen rekenstrategieën vooral zelf moeten ontdekken. Voor veel kinderen, zeker als zij al onzeker zijn geworden, zorgt dat juist voor verwarring. Zijn aanpak draait niet om trucjes, maar om systematisch oefenen, succeservaringen en vertrouwen ontwikkelen. De bal speelt daarin een bijzondere rol: niet als grappig wondermiddel, maar als manier om concentratie, beweging en aandacht te verbinden. Het gesprek laat zien hoe groot de pedagogische impact kan zijn van didactische helderheid. Niet harder werken, maar preciezer kijken wat kinderen nodig hebben. Kernpunten uit de podcast: ⚽ De bal ontstond aanvankelijk als korte beweegpauze, maar werd later onderdeel van een aanpak waarin concentratie, ritme en oefenen samenkomen. 🧱 Sikkes ziet rekenen als een bouwwerk: als één laag ontbreekt, wordt alles wat daarna komt kwetsbaar. 🧠 Zelf ontdekkend leren werkt volgens hem niet voor alle kinderen; juist zwakke rekenaars hebben behoefte aan één duidelijke strategie en veel herhaling. 📚 Dezelfde principes past hij toe bij spelling en lezen: eerst letters en klanken, daarna woorden, zinnen, verhalen en samenvattingen. 🌱 Succeservaringen veranderen volgens Sikkes niet alleen prestaties, maar ook gedrag, motivatie en zelfvertrouwen. Quotes uit het gesprek “Het gaat er niet om dat je keihard werkt. Het gaat erom dat je de juiste dingen doet.” “Rekenen is een soort bouwwerk. En als één laagje ontbreekt, dan gaat het al mis.” “Als je niet kunt rekenen, lezen en schrijven in deze maatschappij, dan ben je toch zwaar gehandicapt.” Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?  Tijdstempels 00:05 – Rekenen bewegen01:36 – Hersenen concentratie04:06 – Vroege methodes06:31 – Inspectie reflectie07:16 – Voetbalbasis rekenen09:15 – Tiental sprong11:02 – Eenduidige strategie13:49 – Succeservaringen zelfvertrouwen16:50 – Methodekritiek rekenen19:49 – Spelling opbouw22:51 – Oefenen herhalen24:30 – Rekenen bouwwerk32:33 – Rust structuur34:38 – Basisvaardigheden samenleving36:54 – Kleinkinderen vooruitgang Het bericht Zo leer je kinderen goed rekenen (met een bal) verscheen eerst op Tjipcast.

    41 min.
  8. 27 APR

    Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas?

    Graag wil ik je attenderen op een nieuwe podcast serie die ik maak. In deze nieuwe podcast serie met de titel Geef Kennis Door ga ik met Loes de Smet en Erik Meester over bovenstaande vraag in gesprek aan de hand van de 30 thema’s van Wetenswaardig. In elke aflevering staat één thema centraal. Je krijgt niet alleen inzicht in de opbouw van het thema, maar hoort vooral hoe je het betekenisvol maakt voor leerlingen. Steeds schuift een andere gast aan: een leraar uit de praktijk of een expert die verdieping geeft. Zo ontstaat een combinatie van ontwerp, praktijk en reflectie – met concrete handvatten voor je eigen onderwijs. Deze eerste aflevering verschijnt ook mijn eigen kanaal. Check in de toekomst het kanaal Geef Kennis Door! Of bekijk het gesprek op YouTube. Kernpunten uit het gesprek 🧭 Kennis vóór persoonsvormingLeerlingen kunnen pas goed nadenken over identiteit, geloof en overtuigingen als ze eerst stevige kennis opbouwen over religies, levensbeschouwingen en de Nederlandse context van godsdienstvrijheid. ⚖️ Geloof is onderdeel van identiteitReligie of levensbeschouwing kan belangrijk zijn voor wie iemand is, maar bepaalt nooit iemands hele identiteit. Kinderen leren dat mensen altijd uit meerdere lagen bestaan. 🔍 Identiteit staat niet vastAan de hand van filosofische vragen, zoals het schip van Theseus, kunnen leerlingen onderzoeken wat hetzelfde blijft en wat verandert aan wie je bent. 🌍 Religies verschillen én overlappenVerhalen, waarden en tradities komen in verschillende religies soms verrassend dicht bij elkaar. Dat helpt leerlingen om overeenkomsten te zien naast verschillen. ✍️ Schrijven verdiept begripKorte schrijfopdrachten, kennismuren en een grotere schrijfopdracht zoals een respons helpen leerlingen om kennis actief te verwerken en te verbinden aan hun eigen klas en leefwereld. Quotes uit het gesprek: “Je geloof is natuurlijk eigenlijk altijd wel belangrijk, of je nu gelooft of niet. Het maakt een groot deel uit van wie je bent.” “Identiteit staat niet vast. Het is heel interessant om daar met kinderen over te praten.” “Of je nou christen bent of joods of moslim, dat is maar een onderdeeltje van wie je bent.” Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Let op: Deze podcast verschijnt op een ander kanaal (zie de link) Tijdstempels 00:05 – Serie start01:25 – Thema introductie02:05 – Methode ontstaan05:29 – Leerdoelen thema07:18 – Godsdienstvrijheid Nederland08:46 – Boven stof10:18 – Bronnen gebruiken11:37 – Religieuze overlap12:38 – Favoriete les14:00 – Identiteit onderzoeken15:53 – Groepen maken17:35 – Schrijven respons20:02 – Kennismuur maken21:38 – Creatieve verwerking24:09 – Boekentips delen26:41 – Begrijpend lezen Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?  Het bericht Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas? verscheen eerst op Tjipcast.

    32 min.
4,5
van 5
63 beoordelingen

Info

Tjipcast is een wekelijkse podcast over onderwijs en gelijke kansen voor iedereen. Thema’s die centraal staan: didactiek en pedagogiek, leiderschap en management, samenwerken en teamleren, persoonlijke en professionele ontwikkeling, innoveren en verbeteren en met soms een filosofisch uitstapje. Reageren op de podcast? Mail naar tjip@tjipcast.nl.

Suggesties voor jou