LLEARN From The Past Podcast

Toetsrevolutie

In deze podcastserie bespreken Thijs Risselada (Toetsrevolutie) & Hanneke Tuithof (Universiteit Utrecht) met diverse gasten alles over geschiedenisonderwijs. Of het nu gaat om didactiek, curriculum, van vmbo tot lerarenopleiding, met een rijke selectie aan gasten komt elke thema wel voorbij. Verplicht luistervoer voor alle geschiedenisdocenten en alle docenten met een liefde voor geschiedenis!

Afleveringen

  1. 13-10-2025

    #9 Contextualiseren

    In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Koos Sikkema, docent geschiedenis aan het CSG Wessel Gansfort in Groningen en initiatiefnemer van vgnkleio.nl/bronnen & Tim Huijgen: universitair docent en lerarenopleider geschiedenis bij de Rijksuniversiteit Groningen. Aan bod komen de definitie en het belang van contextualiseren in het geschiedenisonderwijs, hoe je er als leerling en docent mee aan de slag kunt gaan en ideeën voor de didactische praktijk.   *****************   Shownotes:  - Bronnendatabase VGN Kleio: https://vgn.nl/bronnen - Lesvoorbeelden VGN Kleio: https://vgn/nl/lessen - Specification of Ignorance: https://www.hampshire.edu/sites/default/files/shared_files/Wineburg_main_1.pdf Stappenplan RuG + "Dartbord" Universiteit Leiden -->https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf Filmpje met uitleg van het Vreemde Verleden: https://www.youtube.com/watch?v=f2cOT0lBz7w Proefschrift van Tim Huijgen: https://www.rug.nl/gmw/expertisecentrum-vakdidactiek-noord/geschiedenis/thesis-huijgen.pdf Artikel over VR en contextualiseren: https://www.researchgate.net/publication/387190289_Using_Virtual_Reality_to_promote_historical_contextualisation_in_classrooms - Schema historisch redeneren Carla van Boxtel: https://histoforum.net/2014/historischdenken.html - Mysteriespel: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/lessen/mysteriespel-verzuiling/ - Leerlingmateriaal AR-project Groningen: Voorbeeld van AR-tour in Groningen is te vinden op De Grote Markt in WO2 - Wintor - Dimensies-artikel: https://dimensies.nu/alsof-het-echt-is-gebeurd-daar-nr-8-mei-2024/

    1 u 6 m
  2. 29-09-2025

    #8 Burgerschap

    In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Firien Dubben, Educatief concept- en leermiddelenontwikkelaar, projectleider leernetwerk burgerschap, uitgever bouwstenen geschiedenis, mede-initiatiefnemer en directeur Humanasium & Saro Lozano Parra, Universitair Docent Burgerschap en Educatie bij de Universiteit Utrecht. Aan bod komen o.a. de definitie en doelen van burgerschapsonderwijs, dilemma’s en kansen in het klaslokaal en praktische ideeën en didactische overwegingen voor geschiedenisdocenten.   *****************   Shownotes:   - Website Humanasium: https://humanasium.nl - Aanvraagformulier met de verschillende mogelijkheden om het materiaal gratis te bekijken of proberen: https://bouwstenen.humanasium.nl/proberen.html - Goed om te weten voor docenten: Bouwstenen Mens en Maatschappij is een project van Stichting Humanasium. Humanasium is een ANBI (algemeen nut beogende instelling). Dat betekent dat de opbrengst uit de verkoop van licenties van de bouwstenen van leerjaar 1 en 2 direct wordt geïnvesteerd in het beheer en onderhoud en de doorontwikkeling van deze bouwstenen en/of in de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal op het vlak van de mens en maatschappijvakken. Als docentgebruiker heb je inspraak in waar deze opbrengst aan wordt besteed. De bouwstenen van leerjaar 3 worden met subsidie van Impuls Open Leermateriaal ontwikkeld en dus gratis beschikbaar gesteld aan het onderwijs. - Onderzoek Wansink & Damhuis: https://maatschappijenpolitiek.nl/app/uploads/2025/01/MP.2206.damhuis.website.pdf - Buitenhof - Cankaya & De Bruin: https://www.vpro.nl/buitenhof/lees/in-de-uitzending/2025/11-mei.html - De drie doeldomeinen van Biesta: https://slo.nl/publish/pages/4507/essay-persoonsvorming-gert-biesta.pdf en https://youtu.be/CLcphZTGejc?si=xHlNuyetvGXrfHcT - Sam Wineburg - Why Learn History?: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.htmlhttps://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.html

    1 u 6 m
  3. 15-09-2025

    #7 Activistisch lesgeven

    In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met docent geschiedenis Jeske Weerheijm. Aan bod komen Jeske’s motivatie, dilemma’s en succesvoorbeelden bij activistisch lesgeven in de geschiedenisles en daarbuiten.   *****************   Shownotes:  Beeldmateriaal om met leerlingen te bekijken en te bespreken: Wish (Disney - vooral eindlied) (link: https://www.youtube.com/watch?v=l_Uo79XeWC4&pp=ygUWd2lzaCBmaW5hbCBiYXR0bGUgc29uZw%3D%3D)  Speech Mon Mothma (Andor, Disney) (link:https://www.youtube.com/watch?v=BK2qQ5YJ_H8)  Provo in de pers (Andere tijden) Ze zullen doorgaan (Even tot hier, NPO) Onkruit vergaat niet Vessel (Women on waves) De slag om Amelisweerd (Andere Tijden, Boomzitters) Do You Hear The People Sing (Les Miserables) (link: https://www.youtube.com/watch?v=1q82twrdr0U)  Mina en haar mannen (Andere tijden) Sorry (Dear Future Generation) (link:https://www.youtube.com/watch?v=eRLJscAlk1M&list=PLiqzr0fs0UMa4bAhkaoPJI2El8EjQ0aQ_&index=95&pp=gAQBiAQB)  - Interactieve docu Oorlogsdetective: https://www.zapp.nl/programmas/oorlogsdetective Algemene tips om beeldmateriaal vandaan te halen: Andere Tijden in de Klas: https://schooltv.nl/programma/andere-tijden-in-de-klas/afleveringen Nieuwsuur In de klas De Avondshow / Lubach - Even tot hier  2Doc - Emotienetwerken, Hester Dibbits: https://www.reinwardt.ahk.nl/lectoraat-cultureel-erfgoed/emotienetwerken/ - Lesmateriaal Ter Info: https://ter-info.nl/lesmateriaal/ Literatuurtips: - Roman Krznaric, Geschiedenis voor morgen (Utrecht, 2024) Studium Generale - Hoe activistisch mag een wetenschapper zijn? Villa vdB - Radio 1 - Willeke Slingeland (HU) - 24 april 2025 (link: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/0196682c-0b9c-71bf-b5e4-cbe2e4bbed53/2025-04-24-vertrouwen-in-democratie-daalt-hoe-draaien-we-dat-om)  Pedagogies of collapse - Ginie Servant-Miklos LLEARN - #19: Frankenstein en de pedagogiek (beetje gek om naar een eigen podcast te verwijzen misschien, maar de pedagogische kant die we bespraken komt hier heel mooi in terug) De Correspondent - Protesteren is een ernstige zaak. Maar onderschat de kracht van humor niet, zegt deze historicus (Lodewijk van Oord) Remco Campert - Verzet begint niet met grote woorden Broom, C. (2015) Empowering students: Pedagogy that benefits educators and learners, Citizenship, Social and Economics Education. Didactief - Haal scholieren uit hun eigen kringetje (link: https://didactiefonline.nl/artikel/haal-scholieren-uit-hun-eigen-kringetje)    Historische voorbeelden van burgerlijke ongehoorzaamheid: Rosa Parks (Claudette Colvin) - in de bus zitten (TV10) Onkruit (totaalweigeraars) - schoenen niet uit doen (TV10 + HC Nederland) Women2Drive (Saoedi Arabië) - autorijden (TV10) Women on Waves (internationale wateren) (HC Nederland) We Are Here (kraken door asielzoekers)  Occupy Wall Street (HC Nederland) Gandhi - verzet tegen Brits imperialisme (HC Britse Rijk (afsluiting): https://www.youtube.com/watch?v=eP-mv5IjFzY&pp=ygUiZ2FuZGhpIGNpdmlsIGRpc29iZWRpZW5jZSBtb3ZlbWVudA%3D%3D)  Henry David Thoreau - geen belasting betalen vanwege o.a. slavernij (HC Britse Rijk) Demonstratie tegen kruisraketten in Den Haag (TV10, HC Nederland, HC Duitsland) (link: https://www.youtube.com/watch?v=ilbTV2Gip50)  Een leuke oefening om te doen met leerlingen is nadenken over de concepten utopie en dystopie. Daar kun je allerlei leuke gesprekken over voeren en ze ook laten nadenken over hun eigen utopische samenleving: wat zou er dan moeten veranderen? (Het Vathorst had ooit een thema waarbij leerlingen een nieuwe planeet gingen bewonen en zij moesten dan allerlei keuzes maken over staatsinrichting enzo en dachten hier dan ook over na) Een bijpassende video (wel in het Engels): https://www.youtube.com/watch?v=wyHLLzmNje0&list=PLiqzr0fs0UMa4bAhkaoPJI2El8EjQ0aQ_&index=90

    1 u 1 m
  4. 16-07-2025

    #4 Historisch redeneren

    In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Carla van Boxtel, professor vakdidactiek geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en Tim Huijgen, universitair docent en lerarenopleider geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Aan bod komen onder andere de definitie, het belang en de maatschappelijke functie van historisch redeneren, en hoe je dit als docent kan opnemen in je lessen curriculum. ************** Shownotes: - History Assessment of Thinking  https://inquirygroup.org/list-history-assessments-thinking  Iets meer wetenschappelijke achtergrond: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07370008.2018.1499646 (geen open access) Hulpvragen bij contextualiseren ; Drie fases bij Didactiek van het Vreemde Verleden / Heden  Dit staat allemaal in de praktische handleiding die in september is verschenen (open access):  https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf. Proefschrift: https://pure.rug.nl/ws/portalfiles/portal/65651733/Complete_thesis.pdf Zweeds onderzoek naar leervragen selecteren voor ontmoetingen tussen culturen; https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220272.2014.956795 Het gaat dan vooral om Figuur 1. Geen open access.  Actief Historisch Denken; Hier zijn de drie bundels gratis te downloaden: https://www.koenhenskens.nl/actief-historisch- denken/ 100 werkvormen bij geschiedenis. https://www.uitgeverijvangorcum.nl/product/100-574_Het-grote- geschiedeniswerkvormenboek#:~:text=Het%20Grote%20geschiedeniswerkvormenboek%20bevat%20100,aspect%20van%20de%20geschiedenisles%20centraal

    1 u 7 m
  5. 16-07-2025

    #3 Taalgericht vakonderwijs & didactiek

    In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Jannet van Drie, universitair docent bij de UvA en Hidde Wierda, docent geschiedenis bij CSB in Amsterdam.   Aan bod komen het belang van taalgericht vakonderwijs en didactiek bij geschiedenis, de plek in het geschiedeniscurriculum, de lespraktijk en aanbevelingen voor docenten.   Op de website van het Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken staan een aantal kennisclips over taalgericht geschiedenisonderwijs. https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/projecten/taalgericht-vakonderwijs/   **************   Shownotes: - Alle info van Hanneke’s workshops taalgericht vakonderwijs, inclusief Powerpoints, besproken tips en aan het einde de literatuur, zo ook de artikelen vanCarla van Boxtel en Wouter Smets: Geschiedenis en Didactiek | Taalgericht geschiedenisonderwijs (uu.nl)   - Een recente bespreking van het artikel van Carla van Boxtel door Hanneke Tuithof is te vinden in Kleio 1 van 2024.   Publicaties over taalgericht vakonderwijs binnen M&M: zie https://www.expertisecentrum-mmv.nl/algemeen/publicaties/ - Verbeteren van schrijfvaardigheid in de mens- en maatschappijvakken. Handreiking voor opleiders en docenten. Redactie: Jannet van Drie. . ISBN  978-94-90147-14-3   - Taalgericht vakonderwijs en de mens- en maatschappijvakken. Een handreiking voor opleiders en docenten. Redactie Jannet van Drie ISBN 978 94 90147 09 9,   - Stam, B. & Van Drie, J. (2013). Talige dimensies van het geschiedenisonderwijs. Een casestudy. Landelijk Expertisecentrum Mens- en  Maatschappijvakken & Kenniscentrum Educatie Hogeschool Utrecht. https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/lemm_hu_talige_dimensies_2013_webversie.pdf     Wetenschappelijke studies: -    Stoel, G.L. (2017). Teaching towards historical expertise. Developing students’ ability to reason causally in history. Proefschrift Universiteit van Amsterdam. https://dare.uva.nl/search?identifier=1cfaaed8-9929-462e-b2e0-ad1945f1f034 (zie aldaar de link naar de Nederlandse samenvatting). -    van Driel, J.C.(2024). Reasoning about historical significance: a study on the effects of a reading and writing instruction. Proefschrift Universiteit van Amsterdam. https://dare.uva.nl/search?identifier=3effaaf9-b52f-4421-8a9c-3cf1b624b2bf (zie aldaar Appendix, Samenvatting) -    van Driel, J. (2023). Aandacht voor taal tijdens de geschiedenisles. Met lees- en schrijfinstructie beter redeneren over historische personen. Kleio, 64(4) 38-41. -    Holdinga, C.C. (2023). Disciplinary writing. Four empirical studies on historical and philosophical literacy.  Proefschrift Universiteit van Amsterdam. Proloog: https://pure.uva.nl/ws/files/144611464/Front_matter.pdf -    Holdinga, L., Janssen, T., van Drie, J. & Rijlaarsdam, G. (2022). Het nut van opschrijven. De functie van schrijftaken bij geschiedenis en filosofie nader beschouwd. Dimensies, Tijdschrift voor didactiek van de Mens- en Maatschappijvakken, 4, 97-115.https://dimensies.nu/het-nut-van-opschrijven-nr-4-feb-2022/ Van Drie, J., Braaksma, M. & Van Boxtel, C. (2014). Beter schrijven bij geschiedenis. Effecten van schrijfinstructie op algemene tekstkwaliteit en historisch redeneren. Levende Talen Tijdschrift, 15(3), 3-11. https://lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/884   Algemene informatie Taalgericht vakonderwijs   - Hajer, M. & Meestringa, T. (2022). Handboek taalgericht vakonderwijs. Bussum: Coutinho. - Website taalgericht vakonderwijs https://www.slo.nl/thema/meer/taalgericht-vakonderwijs/ -    https://www.onderwijskennis.nl/themas/aandacht-voor-taal-in-zaakvak-en-beroepsonderwijs?gad_source=1&gclid=CjwKCAjwkJm0BhBxEiwAwT1AXOWVU3yPrRh8pf9w99fzu2WXTz1SbFXBdVAlYtwUIsWUYaeyg54HTRoCNxsQAvD_BwE

    1 u 3 m

Info

In deze podcastserie bespreken Thijs Risselada (Toetsrevolutie) & Hanneke Tuithof (Universiteit Utrecht) met diverse gasten alles over geschiedenisonderwijs. Of het nu gaat om didactiek, curriculum, van vmbo tot lerarenopleiding, met een rijke selectie aan gasten komt elke thema wel voorbij. Verplicht luistervoer voor alle geschiedenisdocenten en alle docenten met een liefde voor geschiedenis!