De Wereld | BNR

BNR Nieuwsradio

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

  1. 5D AGO

    'Europa loopt op alle terreinen achter'

    De Europese leiders praten in het Belgische Alden Biesen over de concurrentiekracht en de interne markt van de EU. De leiders roepen dat we moeten hervormen met het Draghi-rapport in de hand, maar twee jaar na het verschijnen ervan is er nog weinig gebeurd, ziet oud-diplomaat en econoom Ron Keller. 'We lopen op alle terreinen achter.' Dat zegt hij in de nieuwste aflevering van BNR De Wereld met Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Wapenstilstand wordt voor Rusland met de dag minder aanlokkelijk' Dat Europa geen krachtige geopolitieke speler is, ook op economisch vlak speelt ons parten volgens Keller. 'De oorlog in Oekraïne is voor een groot deel ontstaan omdat Europa een vacuüm heeft laten vallen geopolitiek gezien. Daar zijn de Amerikanen en de Russen ingesprongen en daar is Oekraïne het slagveld.' Daarom is het volgens hem noodzakelijk dat we wel een machtsfactor worden. Al is het maar voor onze veiligheid. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is in Alden Biesen en sprak met enkele regeringsleiders. Ondre wie Merz, Macron, Orbán, De Wever, en onze eigen demissionair premier Dick Schoof. Lees ook | Cuba in diepe crisis na Amerikaanse ingreep in Venezuela, ‘toerisme krijgt knauw’ Cuba in crisis Cuba heeft te maken met een grote economische crisis nu het land bijna volledig is afgesneden van olie. Dat komt door druk van Amerika op omringende landen en na de inval in Venezuela gaat er geen druppel olie meer naar het communistische land. Trump wil een regime change uitlokken, maar volgens Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam, is dat niet iets wat de Cubanen snel zullen proberen te bewerkstelligen. Luister ook | Amerika Podcast Theater met Pam Bondi | Postma in Amerika Minister van Justitie Pam Bondi moest zich verantwoorden voor het Huis van Afgevaardigden. Daarbij ging het vooral over Jeffrey Epstein. Bondi wist veel theater te maken om vooral geen antwoord te geven op de vragen. Het leverde vuurwerk op, zag ook Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    48 min
  2. 6D AGO

    Wanbetaling aan de VN

    Amerika is de Verenigde Naties zoveel geld schuldig, dat het dreigt zijn stemrecht in de Algemene Vergadering te verliezen. De Amerikaanse regering weigert te betalen, omdat de volkerenorganisatie door Washington wordt gezien als een krankzinnig bureaucratische, corrupte, politiek bevooroordeelde en geldverslindende organisatie. Omdat de VS, met zowat een derde van de totale contributie, veruit de grootste betaler is, dreigt voor de VN de financiële ondergang.  Nee, we hebben het niet over de regering-Trump, maar over die van Bill Clinton, in de late jaren negentig. De Republikeinse senator Jesse Helms leidt een campagne in het Congres om de VN niet eerder te betalen dan als er drastisch wordt gereorganiseerd en gesaneerd. Het gaat niet alleen om geld, maar om ware aberraties. Zo zit Iran in die periode in het uitvoerend bestuur van de Commissie voor de Status van Vrouwen en Meisjes.  Hoeveel gekker kan het worden? In 2001, als George Bush net aan het bewind is, onderhandelt een Democratische senator met succes een deal uit waarmee de Amerikaanse bijdrage met twaalf procent omlaaggaat. Die senator heet Joe Biden.  Het is niet de eerste grote clash tussen Amerika en de VN. In de jaren tachtig weigert Ronald Reagan gedurende zowat zijn hele achtjarige presidentschap de Amerikaanse contributie te betalen, met dezelfde argumenten: verkwisting, politiek gedram, corruptie en een idioot hoge rekening. Pas in 1988 komt hij tot een betalingsregeling. In termijnen, als extra zout in de wond.  De kritiek op de VN is misschien het best uitgedrukt door John Bolton, ooit tijdelijk Amerikaans ambassadeur bij de VN. ‘Het secretariaatsgebouw in New York heeft 32 verdiepingen,’ zegt hij. ‘Als daar tien verdiepingen afgingen zou het geen enkel verschil maken.’ Officieel sprak de diplomatieke wereld er schande van, maar heel wat woordvoerders waren het met Bolton eens – uiteraard anoniem.  Het verschil met Donald Trump is hooguit dat hij er een schepje bovenop doet. Hij vindt het hele instituut VN woke, en Amerika is volgens hem geen pinautomaat voor politieke drammers. Amerika mag dan als grootste economie het meeste betalen, maar de op één na grootste economie, China, betaalt maar vijf procent. Trouwens, China is ook wanbetaler, evenals Mexico, Saoedi-Arabië, Venezuela. In totaal is op dit moment nog maar van 60 van de 193 landen  de contributie binnen.  Trump is wel veel drastischer. Hij stapte al uit 31 VN-organisaties en is duidelijk, zoals altijd, uit op een deal. Tegen een zeer drastische korting draait hij op een bepaald moment wel bij, want in de vergaderhal wil hij zijn stem wel laten horen. Misschien moet hij eens met Joe Biden bellen. Die bewees in 2001 dat hij met de VN uitstekend kan onderhandelen.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

    3 min
  3. FEB 5

    ‘Wapenstilstand wordt voor Rusland met de dag minder aanlokkelijk'

    Oekraïne bevindt zich misschien wel in het zwaarste moment sinds de oorlog uitbrak, deze maand vier jaar geleden. Voor Rusland maakt dat een eventuele wapenstilstand steeds minder aantrekkelijk, ziet oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen. 'De aanlokkelijkheid voor Rusland om een wapenstilstand te sluiten wordt met de dag kleiner’. Hij is te gast in De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | EU pakt Revolutionaire Garde Iran aan: 'Er moet een prijs staan op het brute uitmoorden van de bevolking Knapen denkt dat Rusland die wapenstilstand vooral niet wil vanwege eventuele veiligheidsgaranties. 'De veiligheidsgaranties waar wij in Europa mee komen worden steeds beter en gaan steeds verder. Maar die worden pas van kracht als er een wapenstilstand is. Daar heeft Rusland dus geen profijt van.' Op hetzelfde moment nemen verschillende Europese leiders afscheid van het idee dat Oekraïne al volgend jaar lid kan worden van de Europese Unie. Knapen denkt ook dat wij dat niet waar kunnen maken. Maar hij vindt wel dat we Oekraïne te weinig helpen. ‘Wij helpen Oekraïne te weinig om Rusland duidelijk te maken dat de oorlog niet te winnen is voor de Russen.' Als voorbeeld noemt Knapen de Duitse Taurusraketten die toch niet zijn geleverd, terwijl Friedrich Merz die in zijn verkiezingscampagne wel had beloofd. Lees ook | Dossier: Formatie Oppositie moet kabinet aan meerderheid helpen bij het buitenlandbeleid De oppositie in de Tweede Kamer valt tot nu toe vooral over het AOW-beleid van het aanstaande minderheidskabinet Jetten. Maar ook op het gebied van het buitenlandbeleid zal de coalitie steun moeten zoeken bij de oppositie. Kati Piri, buitenlandwoordvoerder van GroenLinks-PvdA de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, ziet verbeterpunten ten opzichte van het kabinet Schoof, maar er zijn ook nog veel vragen. Onder meer over de financiering van Europese budgetten en het Midden-Oosten. Luister ook | Amerika Podcast Van Watergate naar massaontslag bij de Washington Post | Postma in Amerika Bij de Washington Post denk je al snel aan de iconische berichtgeving van Bob Woodward en Carl Bernstein over het Watergateschandaal. Maar de laatste jaren rommelt het er en daarvoor wordt gewezen naar Amazon-eigenaar Jeff Bezos. Nu vliegen er ook nog eens driehonderd mensen uit bij de krant. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    48 min
  4. FEB 4

    Epsteins postume riool

    Wat zal Donald Trump spijt hebben dat hij in 2019, na de zelfmoord van Jeffrey Epstein, aandrong op een diepgaand onderzoek, vooral om aan te tonen dat het Democraten waren die een hoofdrol speelden in de hofhouding van de veroordeelde pedofiel en mensenhandelaar. Wat tot nu toe aan het licht is gekomen, heeft geen politieke kleur en bijt ook Trump zelf in de staart. In Amerika zowel als in het buitenland sleurt het schandaal de een na de ander het riool in.  Andrew, broer van de Britse koning Charles, onderging de grootste openbare vernedering, toen zijn titel, inkomen en paleis hem werden afgenomen na de zelfmoord van de vrouw die Epstein hem had geleverd. Inmiddels is ook Andrew’s ex, Fergie , doelwit van spot en onderzoek door haar eigen contacten met Epstein en haar gebedel om geld. Het verhaal van Lord Peter Mandelson, oud-minister en ontslagen ambassadeur in Washington, is eigenlijk ernstiger. Hij lekte tijdens de financiële crisis Britse staatsgeheimen naar Epstein, een zeer ernstig misdrijf, ontving 75.000 dollar, en zijn man, Reinaldo Avila da Silva, ook nog eens 10.000 dollar. Het Londense OM heeft het er druk mee. Mandelson heeft zijn zetel in het House of Lords opgegeven, en het parlement is bezig met een motie om hem zijn adellijke titel te ontnemen.  Ook in Noorwegen staat het riool wijd open door de banden die kroonprinses Mette-Marit  met Epstein had. In de vrijgegeven documenten komt haar naam een paar honderd keer voorkomt. Zij leende in 2013 een huis van Epstein in Palm Beach. Daar bovenop komt het proces tegen haar zoon Marius, die terecht staat wegens verkrachting.  En dan natuurlijk de commotie in Amerika zelf. Epstein was bevriend met zo ongeveer iedereen die – zogezegd – iemand was. Aan wie leverde hij diensten in de vorm van jonge meisjes? Bill Clinton? Hij en Hillary zijn door een onderzoekscommissie in het Congres opgeroepen om te getuigen, hebben dat heel lang geweigerd, maar gaan nu toch door het stof, want zo’n weigering is een misdrijf waarop minimaal een maand gevangenisstraf staat.  Het spannends blijft de rol van Trump zelf. De New York Times onderzocht 5.300 documenten, waarin 38.000 referenties  staan over Trump, Melania en Mar a Lago. Natuurlijk zijn er sappige veronderstellingen, bijvoorbeeld over de kwajongensgesprekken die hij met Epstein voerde. Maar strafbare feiten zijn nog niet gevonden. En dan te bedenken dat er nog een paar miljoen documenten aankomen.  De Epstein Files winnen het in de media regelmatig van onderwerpen als Groenland, Venezuela, Oekraïne en Iran. Is dat goed nieuws? U mag het zeggen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    3 min
  5. JAN 29

    EU pakt Revolutionaire Garde Iran aan: 'Er moet een prijs staan op het brute uitmoorden van de bevolking'

    Na jaren heeft de Europese Unie de Iraanse Revolutionaire Garde op de terreurlijst geplaatst. Nederland wilde dit al langer en VVD-Europarlementariër Bart Groothuis heeft zich hier ook hard voor gemaakt. 'Frankrijk, Italië en Spanje hebben het tot nu toe geblokkeerd', baseert Groothuis op geluiden die hij heeft opgevangen in Brussel. Hij heeft ze proberen te overtuigen en heeft ze publiekelijk in de plenaire zaal in Straatsburg genoemd. Luister ook | Van Weel: 'De wereld van machtspolitiek is terug' Landen waren huiverig met het op de terreurlijst plaatsen van de Revolutionaire Garde omdat er daarmee geen diplomatieke banden meer zouden zijn. Ook zou er volgens sommige landen een rechtelijk bevel voor nodig zijn. Nu ze op de terreurlijst staan kan de EU meer sancties opleggen. 'Er zijn kinderen van mensen van de revolutionaire garde die hier studeren en die genieten van onze vrijheden. Ik wil dat hun tegoeden worden bevroren en dat ze niet meer kunnen reizen', zegt Groothuis. Lees ook | EU: Iraanse Revolutionaire Garde komt op EU-terroristenlijst Ondertussen wordt de druk op Amerika verder opgevoerd om actie te ondernemen. Groothuis, die in het verleden op het cyberbureau van het ministerie van Defensie werkte, denkt dat Trump de aanval gaat uitvoeren, maar dat die gericht zal zijn op het omverwerpen van Khamenei. 'Ik denk dat hij een aantal mensen op het oog heeft die het dan over kunnen nemen, net als in Venezuela.' Groothuis denkt dan ook dat we niet een democratische omwenteling gaan krijgen op korte termijn. 'Je kan de moellahs niet wegbombarderen en dan een democratie krijgen.' Lees ook | Carney ontkent terugnemen kritiek op Trump: ‘Ik meen wat ik zei’ Wat wil Canada? President Trump voert de druk op Canada verder op. Zo dreigt hij met heffingen van 100 procent als Canada een handelsdeal met China sluit, en Amerika dreigt ook om eigen vliegtuigen in te zetten in het Canadese luchtruim als Canada besluit om uit het F-35R-programma te stappen. Het is allemaal het gevolg van de koers die premier Carney vaart. Hij maakte met zijn speech in Davos op het World Economic Forum indruk op veel Europese leiders. Welke kant wil hij met Canada op? Te gast is Jeanette den Toonder, directeur van het centrum voor Canadese studies van de Rijksuniversiteit Groningen. Luister ook | Make Europe Great Again De blik moet weer op Oekraïne Door alle perikelen rond Groenland, Venezuela en Iran gaat het eigenlijk niet meer zo veel over Oekraïne. En dat is een slechte zaak vinden de Europese regeringsleiders. Daarom moet de focus weer richting het oosten, maar of dat ook lukt is de vraag, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Amerika Podcast Heftige mailtjes over ICE | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma kreeg deze week een mailtje met een heftige toon en die ging over ICE. Wat er precies in stond en waarom deze mailtjes gestuurd worden hoor je van hem zelf. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    45 min
  6. JAN 28

    Alweer zo’n ‘rode lijn’

    ‘Hulp is onderweg’, verzekerde Donald Trump het Iraanse volk, toen de moordpartij onder demonstranten tegen de machthebbers begon. Hoewel hij, in zijn eigen woorden, ‘een armada’ naar de wateren in het Midden-Oosten heeft gestuurd, is nog steeds niet duidelijk wat hij van plan is en wat ‘hulp’ precies betekent. Dat er actie tegen Iran komt is welhaast onontkoombaar. Iran Human Rights, een actiegroep in Noorwegen, schat het verwachte aantal dodelijke slachtoffers op 22.000, een artsencollectief spreekt over 33.000 doden  , op beestachtige wijze vermoord, met vuurwapen of mes in ogen, borst en geslachtsdelen. Die hulp die onderweg is, kunnen ze dus goed gebruiken.  Met het oproepen van de bevolking om de opstand vol te houden moet je enorm uitkijken. In 1956 deed president Eisenhower dat niet, toe hij de opstand van het Hongaarse volk tegen het communistische regime aanmoedigde. Het leidde op 4 november tot een invasie van het Sovjetleger en de executie van ritsen burgers en premier Nagy, die maar een paar dagen aan het bewind was. Eisenhower deed niets. President Bush sr maakte eenzelfde fout, toen hij in 1991, na de Eerste Golfoorlog, de Koerden in Noord-Irak opriep tot een opstand tegen Saddam Hoessein, die de opstandelingen vervolgens massaal de bergen op joeg en erop los moordde. Bush deed niets. In 2012 dreigde Obama dat het gebruik door Syrië van chemische wapen een ‘rode lijn’ zou zijn, maar toen dat in 2013 gebeurde, bleef het verwachte bombardement uit.  ‘Hulp is onderweg’ klinkt als synoniem van een ‘rode lijn’, maar wat is dan werkelijk effectief? Een bombardement op militaire doelen helpt de oppositie niet. Het platgooien van olie-installaties lost voor de opstandelingen al evenmin iets op, en hetzelfde geldt voor nóg meer sancties. Liquidatie van leider Khamenei zou misschien een doorbraak zijn, maar die zit inmiddels in een onderaards gewelf. Het enige zinvolle doel is het eliteleger, de Revolutionaire Garde, een miljoen man sterk. En de paramilitaire Basji-militie, bijgenaamd ‘de bruinhemden van Iran’. Nu hoeft niet elke Gardist te worden gepakt, maar de totale top moet worden uitgeschakeld, en op de bank waar ze hun miljarden hebben gestald mag ook wel zo’n Amerikaans precisiebommetje vallen.  Wat de Amerikanen tot nog toe weerhoudt is niet het internationale recht, want dat komt in hun vocabulaire niet voor. Maar wel de terechte vrees van de Emiraten, Saoedi-Arabië, Israël en Qatar dat die het doelwit worden van Iraanse tegenaanvallen. Vooral Qatar ligt gevoelig, want daar is de grootste Amerikaanse militaire basis  in de regio. Sterker nog: vanuit die basis zou een aanval op Iran worden aangestuurd. Durft Trump het aan? Of wordt het weer zo’n zelfde rode lijn als van Eisenhower, Bush en Obama. Het worden spannende dagen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    4 min
  7. JAN 22

    Van Weel: 'De wereld van machtspolitiek is terug'

    De angel mag voor nu dan even uit de spanningen tussen Europa en Amerika zijn gehaald, na het gesprek van Rutte en Trump over Groenland. Dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost. David van Weel, demissionair minister van Buitenlandse Zaken, ziet dat 'de wereld van de machtspolitiek terug is', nu Amerika echt een andere koers vaart. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws uit Davos en blikt vooruit op de ingelaste EU-top. Luister ook | De Alliantie: 1 jaar Trump Desondanks ziet Van Weel nog wel aanknopingspunten voor de samenwerking tussen Amerika en Europa. 'We delen nog altijd veel waarden met de Verenigde Staten. De markten reageerden negatief, er is geen enkel draagvlak onder de bevolking van Amerika. Amerika is ook niet alleen maar de president.' Toch vindt Van Weel wel dat Europa door moet gaan met het opbouwen van eigen macht en kracht. Lees ook | Rob de Wijk: ‘Machtspolitiek zit niet meer in de genen van Europeanen’ Vraagtekens bij Board of PeaceIn Davos presenteerde Trump ook zijn Vredesraad (Board of Peace). Hier willen veel Europese landen niet aan meedoen. Minister Van Weel heeft ook zijn vraagtekens bij deze raad. 'Die board of peace lijkt te impliceren dat het niet alleen gaat over Gaza, wat volgens de VN-resolutie wel de bedoeling is, maar een breder doel lijkt te hebben.' Wat Van Weel betreft moet deze Vredesraad niet een vervanging van de VN worden. Luister ook | ‘Groenland annexeren is heel makkelijk voor Amerika’ Militaire afhankelijkheid van Amerika Nu de spanningen met Amerika verder opliepen deze week rijst de vraag of we ook op het gebied van militaire veiligheid minder afhankelijk van de Verenigde Staten moeten worden. Zoiets is mogelijk, denkt Bart van den Berg, hoofd veiligheid en defensie bij Instituut Clingendael. Al plaatst hij er wel kanttekeningen bij. 'Het kost veel tijd en geld, al ligt dat er ook weer aan hoe geavanceerd je je eigen militaire hardware wil maken.' Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft Groenland binnen volgens Fox News | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma heeft de hele avond naar Fox News gekeken. En daarin zag hij hoe de zender lyrisch was over de uitkomst van het gesprek van de president met NAVO-chef Rutte. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    45 min
  8. JAN 21

    Na de NAVO ook aanval op de VN

    Knallende ruzie met Amerika is niet nieuw, maar een president die de NAVO de nek omdraait en een concurrent voor de Verenigde Naties opzet is absoluut een novum. De affaire-Groenland is geen oorzaak maar aanleiding, en dat de NAVO-bondgenoten niet meer anders kunnen dan Trump de wacht aanzeggen is evident. Zijn ‘vredesraad’ als alternatief voor de VN, waarvan hij walgt, zal hopelijk door meer landen dan alleen Frankrijk worden genegeerd.  Frankrijk speelt in de bonje binnen de NAVO graag een hoofdrol. In 1966 trok president De Gaulle  zijn land terug uit de militaire alliantie, omdat hij vond dat Amerika te dominant was en zijn land verhinderde een eigen buitenlandbeleid te voeren. Dat was een geopolitieke dreun, alleen al omdat het NAVO-hoofdkwartier halsoverkop weg moest uit Parijs. Daardoor kwam het in Brussel terecht. Pas in 2009 keerde Frankrijk, onder Sarkozy, terug in de NAVO.  In 2003 ontstond opnieuw een knetterende ruzie tussen Amerika en Frankrijk. President Chirac verzette zich tegen het voornemen van George Bush om Irak binnen te vallen. De massavernietigingswapens waarover Bush het steeds had waren door een VN-onderzoekscommissie niet gevonden. Er volgde over een weer een diplomatieke scheldkanonnade, overgenomen door burgers, buren en buitenlui in beide landen. In Frankrijk ontstond een kopersstaking tegen Amerikaanse producten, in Amerika heetten French fries plotseling Freedom fries.  Wat er nu gebeurt is veel ernstiger. Voor de toch al rammelende NAVO is de Groenland-kwestie een doodklap. Hoe het ook afloopt, de NAVO moet door zonder de VS.  En dan die absurde ‘vredesraad’, aanvankelijk bedoeld om vrede in Gaza te bevorderen, maar inmiddels uitgedijd tot een ratjetoe van landen, waaronder Rusland, Belarus, Oezbekistan en Vietnam. Die gaan, uiteraard onder de bezielende leiding van de Grote Roerganger zelve, voor vrede zorgen in de hele wereld. Deelname is voor drie jaar, wie langer mee wil doen krijgt een factuur van een miljard dollar  – volgens Trump bedoeld voor de wederopbouw van Gaza. President Macron  was de eerste die bedankte voor de eer, met een geconditioneerde Trumpiaanse reflex: dan krijgt Frankrijk een extra importheffing van 200 procent. Op 7 januari trok Trump zijn land terug uit 31 VN-organisaties, nadat hij al uit de Wereld Gezondheidsorganisatie en het Parijse klimaatakkoord was gestapt. De nieuwe ‘vredesraad’ is de volgende stap. Wat doe je als je zo een hekel hebt aan de VN? Dan richt je een concurrent op, en benoemt jezelf tot baas. Het valt te hopen dat fatsoenlijke landen deze klip omzeilen. Hongarije, Vietnam, Kazachstan, Oezbekistan en Belarus hebben al toegezegd. Laten we het daarbij houden.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

    3 min

Ratings & Reviews

4.4
out of 5
8 Ratings

About

Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.

More From BNR Nieuwsradio

You Might Also Like