Buiten de krijtlijnen

Buiten de krijtlijnen

Buiten De Krijtlijnen is een podcast over onderwijs. Aan de hand van gesprekken met experts, leerkrachten, directeurs, pedagogen en ondernemers probeert het antwoorden te vinden op de onderwijsvraagstukken van deze tijd. Maar deze podcast wil ook inspireren, creëren en motiveren. Buiten De Krijtlijnen werd opgericht door Rinke Vanhoeck en is sinds 2024 onderdeel van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren van Thomas More.

  1. #236 | Het Onderwijsnieuws - Mei 2026

    4d ago

    #236 | Het Onderwijsnieuws - Mei 2026

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. Wat als de zaken die we het langst geloven over onderwijs, net de dingen zijn die we het meest moeten bijstellen? In de mei-editie van Het Onderwijsnieuws praten Rinke en Pedro over een brede waaier aan actuele thema's die het onderwijslandschap in Vlaanderen en Nederland momenteel bezighouden. IELS: internationaal vergelijkend onderzoek bij vijfjarigen Voor het eerst een grootschalige internationale vergelijking bij vijfjarigen. Vlaanderen scoort sterk op emoties herkennen, maar ziet al op jonge leeftijd duidelijke kloven op basis van sociale achtergrond. Ondanks een quasi-volledige kleuterparticipatie. De vraag die zich opdringt: wat doen we eigenlijk in die kleuterklas? Heckman Equation: vroeg investeren, maar volhouden Investeringen in de vroege jaren lonen, dat weten we. Maar Nobel-laureaat James Heckman heeft zijn beroemde curve intussen gecorrigeerd: zonder sustaining verdwijnen de effecten. Je kunt niet enkel inzetten op kleuters en daarna afbouwen. Niveaugroepen: kansen wegnemen of creëren? Een rapport van het Engelse EEF over niveaugroeperingen in wiskunde toont: het samenvoegen van sterke en zwakke leerlingen remt de sterksten af, zonder de zwaksten merkbaar te helpen. Pedro verdiept dit met breder Europees onderzoek en stelt de morele vraag: welke keuze maakt een samenleving? Lerarentekort: stabiliteit als sleutelfactor Een Vlaamse studie volgde meer dan 45.000 leerkrachten over tien jaar op basis van administratieve data. De conclusie is opvallend: niet de schoolcontext of de stedelijke omgeving bepaalt of leerkrachten afhaken, maar stabiliteit. Weet je in september nog of je een job hebt? Dat weegt zwaar. Zij-instromers haken gemiddeld sneller af. Het loopbaanpact dat momenteel in de steigers staat, wordt hiermee nog urgenter. AI en confirmation biasPedro stuitte op een massaal gedeeld verhaal over een leerkracht die leerlingen aanspreekt op hun verantwoordelijkheid. Het verhaal klopte inhoudelijk, maar de foto's bleken gegenereerd door artificiële intelligentie. Een wake-up call over hoe confirmation bias ons minder kritisch maakt voor verhalen die aansluiten bij wat we al denken. Shownotes Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    47 min
  2. #235 | Bert Wienen over opvoeden in tijden van versnelling

    May 19

    #235 | Bert Wienen over opvoeden in tijden van versnelling

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. In deze aflevering van Buiten de Krijtlijnen spreekt Rinke Vanhoeck met Bert Wienen: psycholoog, onderwijswetenschapper en oprichter van het Instituut voor Inclusief Onderwijs. Zijn tweede boek, Laat de pedagogische basis met rust, vormt de rode draad van dit gesprek. De titel van het boek is bewust dubbelzinnig: je kunt het lezen met een T (laten, met rust laten) én met een D (laden, voorzien van rust en betekenis). Bert legt uit dat beide lezingen noodzakelijk zijn om zijn boodschap te begrijpen. In dit gesprek gaan Rinke en Bert dieper in op: Wat is een pedagogische relatie? Een pedagogische relatie is intentioneel, asymmetrisch en tijdelijk. Ze bestaat overal waar er wordt opgevoed, ook in de sportclub, de scouts of het klaslokaal. Ze moet niet worden geïmplementeerd; ze is er al. Het machinenmodel in onderwijs en opvoeding Bert is kritisch over het denken in ketens en in maakbaarheid. Hoe verder achter in de keten een professional staat, hoe minder die de dagelijkse context hoeft te kennen maar hoe zwaarder zijn uitspraken wegen. Dat is pedagogisch gezien een probleem. De verpletterende verantwoordelijkheid Ouders en leerkrachten voelen zich steeds meer alleen én verantwoordelijk voor alles. De paradox: hoe meer boeken en wetenschappelijke inzichten er zijn, hoe onzekerder velen worden. Bert pleit voor ouderverbondenheid in plaats van ouderbetrokkenheid: niet elke ouder afzonderlijk benaderen, maar ouders samen laten nadenken. Leerlingen eigenaar van hun eigen leerproces? Bert stelt de term scherp ter discussie. Leerlingen kunnen leren plannen en doelen stellen, maar de verantwoordelijkheid voor het leerproces mag nooit bij het kind worden gelegd. Die asymmetrie in de pedagogische relatie is net het fundament van goed onderwijs. Actief zien en actief niet zien Kinderen hebben ruimte nodig om alleen te zijn, ook letterlijk niet in beeld. Constant gemonitord worden, via apps of via een volwassene die altijd aanwezig is, ontneemt kinderen de kans om zichzelf te leren reguleren. Bert kondigt ook zijn derde boek aan: een ouderboek over de vraag waartoe je opvoedt, met de eettafel als centrale metafoor. 📖 Laat de pedagogische basis met rust van Bert Wienen is te vinden via Lannoo of je lokale boekhandel. Shownotes Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    51 min
  3. #234| Het Onderwijsnieuws - April 2026

    May 4

    #234| Het Onderwijsnieuws - April 2026

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. In de aprilaflevering van Het Onderwijsnieuws nemen Rinke en onderwijspedagoog Pedro de Bruyckere zes opvallende onderwijsthema's onder de loep: van een actueel maatschappelijk debat tot scherpe didactiek en ontnuchterende wetenschap. Interventies versus de basis op orde Een nieuwe systematische review rond academic self-efficacy bevestigt wat Pedro vaker ziet: veel extra programma's zijn in feite gewoon een beschrijving van goed onderwijs. De reflex om een extern programma in te schakelen gaat te snel. De eerste vraag moet zijn: zit de onderwijsbasis wel goed? Retrieval practice: krachtig, maar niet almachtig Retrieval practice werkt fantastisch voor het ophalen en reproduceren van kennis, maar helpt niet automatisch bij het toepassen ervan. Concreet: leerlingen die via retrieval practice de spellingregels kennen, schrijven nog altijd fouten. Doel en techniek moeten overeenkomen. Het Mattheüś-effect en gelijke kansen Ook goede maatregelen, zoals werken aan leesplezier of het inkorten van de zomervakantie, kunnen de kloof tussen kansrijke en kansarme leerlingen vergroten. Pedro verwijst naar onderzoek dat aantoont dat bijna alles wat we in het onderwijs doen dit risico in zich draagt. Een ethisch geladen en ontnuchterend gesprek. Papermills en een golf van retractions Pedro zag op een maandagochtend iets opvallends in zijn RSS-reader: 19 artikels teruggetrokken in één tijdschrift, in één beweging. Hij legt uit hoe papermills, AI en publicatiedruk het wetenschappelijk publicatiesysteem onder druk zetten, en wat je als lezer van onderzoek zelf kan doen om het kaf van het koren te scheiden. Shownotes Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    50 min
  4. #232 | Het onderwijsnieuws - Maart 2026

    Mar 30

    #232 | Het onderwijsnieuws - Maart 2026

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. Na een korte pauze zijn Rinke en onderwijspedagoog Pedro de Bruyckere terug met hun maandelijks overzicht van opvallend onderwijsnieuws. In deze aflevering passeren vier boeiende thema's de revue, van klassieke onderwijsdebaten tot verrassend nieuw onderzoek. 📌 Evidence-informed onderwijs: links, rechts of geen van beide? Pedro schreef er twee blogposts over en veroorzaakte heel wat discussie op LinkedIn. Is evidence-informed onderwijs politiek gekleurd? Pedro nuanceert: het is niet links, niet rechts, maar ook niet neutraal. Welke vragen onderzoekers stellen – en welke niet – zijn altijd keuzes. En keuzes zijn nooit waardevrij. Tegelijk pleit Pedro voor een 'eerherstel van de professionaliteit van de leerkracht': praktijkkennis en wetenschappelijke kennis staan op gelijke voet. 🤖 AI die je naar de mond praat: sycophancy Onderzoek toont aan dat AI-systemen die je bevestigen in wat je denkt – ook als je het fout hebt – mensen letterlijk zekérder maken van foute antwoorden. Een nieuw fenomeen met grote gevolgen voor mediawijsheid in de klas. 9 op de 10 Nederlandse scholieren gebruikt al AI. Hoe leren we leerlingen om dat mechanisme te doorzien? ❌ Leren uit je fouten: genuanceerder dan gedacht "Je leert uit je fouten" is een populaire wijsheid – maar klopt het ook? Onderzoek van Xing Li en collega's toont aan dat het sterk afhangt van twee factoren: welk soort fout, en hoeveel voorkennis de lerende al heeft. Fouten als bewust leermoment inzetten werkt. Leerlingen zomaar laten ploeteren, minder. 🔬 Epstein, rocksterretenschappers en de wetenschap Steeds meer bekende wetenschappers – van Stephen Hawking tot Noam Chomsky – worden gelinkt aan Jeffrey Epstein. Pedro worstelt hardop met de vraag: moeten we hun wetenschappelijke inzichten nu in twijfel trekken? En is het gevaarlijk dat we van sommige onderzoekers rocksterren maken? 📚 Bonus: Pedro schreef een jeugdroman! De Schaduw van de Raaf verschijnt op 2 juni 2026 en is al te pre-orderen. Pedro vertelt hoe het allemaal begon als 'een stom idee' in de kerstvakantie – en hoe het uitgroeide tot "een van de leukste dingen die ik de voorbije jaren gedaan heb." Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    55 min
  5. #231 | Hoe combineer je woord en beeld in je les?

    Mar 16

    #231 | Hoe combineer je woord en beeld in je les?

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. In deze aflevering van Buiten de krijtlijnen is het even anders: geen gast, maar een korte solo-aflevering waarin Rinke Vanhoeck een krachtig en praktisch didactisch thema uitdiept: de combinatie van woord en beeld in de klas. Als leerkracht leg je voortdurend dingen uit: met een PowerPoint, een bordschema, een diagram of een instructievideo. Maar wanneer helpt multimedia écht om leren te versterken? En wanneer werkt het juist tegen? Aan de hand van onderzoek van Richard Mayer en inzichten uit onder andere Just Tell Them en Wijze Lessen bespreekt Rinke een reeks multimediaprincipes die elke leraar meteen kan toepassen. Je ontdekt onder andere: waarom gesproken woorden vluchtig zijn in het werkgeheugenhoe het visuele en verbale kanaal samen leren kunnen versterkenwaarom tekst op je slides vaak meer schaadt dan helpthoe je met signalering, nabijheid en segmentering cognitieve belasting verminderten hoe je leerlingen actief laat verwerken wat ze zien en horenShownotes Multimedia Learning – Richard MayerJust Tell Them – Zach GroschelWijze Lessen Wijze Lessen – Digitale didactiekCognitive Load Theory (overzicht)Dual Coding Theory – Allan PaivioThe Multimedia Principles – overzicht van MayerWhy PowerPoint slides full of text don’t work Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn   Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    22 min
  6. #230 | Steve Mastin

    Feb 16

    #230 | Steve Mastin

    Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier. Op 21 maart brengen we op het Wijze Lessen Congres internationale stemmen samen die niet alleen praten over onderwijs, maar er ook jarenlang mee hebben gebouwd. Eén van die stemmen is Steve Mastin. Steve werkte aan lerarenopleiding voor de University of Cambridge, adviseerde verschillende internationale ministeries van Onderwijs — onder andere in Nieuw-Zeeland, Singapore en Egypte — en ondersteunde jarenlang curriculumontwikkeling en lerarenopleiding in Kazachstan, waar hij mee hielp om het curriculum te verbreden en nationale en wereldgeschiedenis beter in balans te brengen. Ook het Britse ministerie van Onderwijs deed een beroep op hem rond curriculum, lerarenopleiding en examenbeleid. In aanloop naar het congres gingen we met hem in gesprek. Dat gesprek hoor je vandaag. Net zoals bij onze andere internationale gasten heb ik dit interview bewust laten voeren door Tine Hoof. Zij werkt al jaren rond effectief leren en professionele ontwikkeling, en is bijzonder goed geplaatst om met Steve te spreken over instructie, coaching en hoe scholen duurzame verbeteringen kunnen realiseren. En ze spreekt en pak beter en vloeiender Engels dan mij! Ben je na deze aflevering benieuwd naar meer, dan is dit meteen ook je uitnodiging: koop je ticket voor het Wijze Lessen Congres en hoor Steve Mastin daar live aan het werk. Shownotes Koop hier je ticket voor het Wijze Lessen CongresOntdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.Daniel Willingham – Why Don't Students Like School?George Saunders – A Swim in a Pond in the RainOpening Worlds CurriculumChristine Counsell Paul Kirschner Mark McCourt  Meer info over het schoolbreed Traject vind je hier.

    47 min

About

Buiten De Krijtlijnen is een podcast over onderwijs. Aan de hand van gesprekken met experts, leerkrachten, directeurs, pedagogen en ondernemers probeert het antwoorden te vinden op de onderwijsvraagstukken van deze tijd. Maar deze podcast wil ook inspireren, creëren en motiveren. Buiten De Krijtlijnen werd opgericht door Rinke Vanhoeck en is sinds 2024 onderdeel van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren van Thomas More.

You Might Also Like