SBS Karen - အဲးစ်ဘံအဲးစ် ကညီ

Independent news and stories from SBS Audio, connecting you to life in Australia and Karen-speaking Australians. - တၢ်လၢအလီၢ်အိၣ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤခဲလၢာ် ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်မူဖဲကီၢ်အီစ-တ့လယါအပူၤ- တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်၊ တၢ်သံကွၢ်သံဒိးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး နၦၤတ၀ၢ သ့ၣ်တဖၣ်။

  1. 4d ago

    တၢ်န့ၢ်သါအလုၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်: ခီပညီလၢအအိၣ်ဖဲကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူလါခူးကံၢ်စုအလီၢ်ခံ

    လါခူးလါန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲလါတလါလၢ ကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ် ထံၣ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်လိာ်အသးဒီး မၤလၤကပီၤဝဲဒၣ် လါခူးကံၢ်စုအမူးသးဖှံ ကူသိးထီၣ်ဝဲဒီး ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူ ကူသိး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်, တနီၤန့ၣ် ကူသိးဝဲ အလွဲၢ်ဝါ, လွဲၢ်ဂီၤ, အလွဲၢ်သူ, ဒီး အလွဲၢ်လါ, ဒီးတနီၤနီၤန့ၣ် ကူသိးဝဲ ကညီကူသိးလၢ အလွဲၢ်အိၣ်အကလုာ်ကလုာ် ဒီးဖျါဃံဖျါလၤဂ့ၤမးန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကညီဖိလၢအအိၣ်ဆိးသကုၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အသိး ကညီဖိလၢအဟဲတုၤအိၣ်ဆိးဖဲမဲလ်ဘၢဝ့ၢ်, ဝံးထိရံယါကီၢ်စဲၣ်, အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး တနံၤအံၤ လါခူးလါထီၣ် ၂သီအနံၤ, လါအီကူာ် ၁၅ သီ မုၢ်ဘူၣ်—မုၢ်ဃုနံၤန့ၣ် မၤလၤကပီၤသကိးဝဲလါခူးကံၢ်စုအမူးန့ၣ်လီၤ.

  2. 6d ago

    တၢ်ဂံၢ်ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်ဝံၤလံဘၣ်ဆၣ် နမ့ၢ်တမၤပှဲၤဘၣ်အီၤဒ်ဘၣ်န့ၣ်တစဲၤခံဒံးဘၣ်

    ၂ဝ၂၆နံၣ် တၢ်ဂံၢ်ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်—ဖးဖီမုၢ်စရီန့ၣ် ဝံၤဝဲလံဒီး ပှၤအီစထြ့လယါဖိအါအါဂီၢ်ဂီၢ်မၤပှဲၤဝဲတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်စရီအံၤဖဲလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီလၢအကကွဲၢ်အါမး မၤပှဲၤဆိပာ်ဝဲဒၣ် လံာ်အက့ၢ်အဂီၤဒိအံၤနာ်သက့, အီစထြ့လယါတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်နီၣ်ဂံၢ်စရီဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်—Australian Bureau of Statistics စံးဝဲဒၣ် ပှၤလၢတမၤပှဲၤဘၣ် တၢ်ဃုထၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤဒံးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကလူၤသမံသမိးမၤလီၤတံၢ်အီၤဖဲတနွံအံၤန့ၣ်လီၤ. ၂ဝ၂၆နံၣ် တၢ်ဂံၢ်ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်—ဖးဖီမုၢ်စရီန့ၣ် ဝံၤဝဲလံဒီး ပှၤအီစထြ့လယါဖိအါအါဂီၢ်ဂီၢ်မၤပှဲၤဝဲတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်စရီအံၤဖဲလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲအပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီလၢအကကွဲၢ်အါမး မၤပှဲၤဆိပာ်ဝဲဒၣ် လံာ်အက့ၢ်အဂီၤဒိအံၤနာ်သက့, အီစထြ့လယါတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်နီၣ်ဂံၢ်စရီဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်—Australian Bureau of Statistics စံးဝဲဒၣ် ပှၤလၢတမၤပှဲၤဘၣ် တၢ်ဃုထၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤဒံးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကလူၤသမံသမိးမၤလီၤတံၢ်အီၤဖဲတနွံအံၤန့ၣ်လီၤ.

  3. Aug 12

    ပှၤတူၢ်ဘၣ်ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးသ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်ဃီအဂီၢ်ပဒိၣ်ကဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့အကကွဲ

    ဟံၣ်ဃီတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်ဆဲးအိၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အသိး, တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တမံၤ လၢပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤဒီး ကဲထီၣ်ပှၤဟံၣ်တအိၣ်ဃီတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး (DFSV) အဃိန့ၣ်လီၤ. လၢကမၤစၢၤ ပှၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စံးဝဲဒၣ် အကဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့ ဒီလၣ် ၃ဝ၈ ကကွဲၢ် ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဘှါရှဲဟံၣ်ဃီတၢ်ကီတၢ်ခဲတခါအသိးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤပဲၤထံနီၤဖးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢ တၢ်ကဘၣ်မၤဝံၤမၤတဲာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒ်ဝဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ. ပဒိၣ်အတၢ်ကဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့အံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်ဖဲလၢ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတခါလၢ အကိးဝဲအမံၤ— Second Action Plan ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ Second Action Plan တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ တၢ်ဆီလီၤအီၤလၢ တၢ်ကမၤပတုာ်ကွံာ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ဟံၣ်ပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး—DFSV အဂီၢ်, ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤသနၢၣ်အံၤ အိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဖဲ တၢ်ဆီၣ်သနံး ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် အဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဃီတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်ဆဲးအိၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အသိး, တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တမံၤ လၢပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤဒီး ကဲထီၣ်ပှၤဟံၣ်တအိၣ်ဃီတအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိး (DFSV) အဃိန့ၣ်လီၤ. လၢကမၤစၢၤ ပှၤဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စံးဝဲဒၣ် အကဘျၢနုာ်လီၤကျိၣ်စ့ ဒီလၣ် ၃ဝ၈ ကကွဲၢ် ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဘှါရှဲဟံၣ်ဃီတၢ်ကီတၢ်ခဲတခါအသိးန့ၣ်လီၤ.

  4. Aug 11

    Can you pick fruit from someone's garden? - အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤနဒဲး(ဒ့)တၢ်သၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤအကရၢၢ်ပူၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ.

    Walking through an Australian suburb, you might spot everything from curry leaves and lemons to tomatoes and herbs growing in front gardens or on verges. But is it legal to pick it? This guide explains when it's legal to pick produce, why permission matters, and how community gardens offer another way to grow your own food. - နမ့ၢ်ဟးဖဲပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤန့ၣ်, နကသ့ၣ်ညါပလီၢ်ဘၣ်နသးလၢတၢ်သူၣ်တၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်နၢမူနၢဆှီ အကလုာ်ကလုာ်, ဟးထီၣ်လၢ သ့ၣ်ဆီအ့ၣ်ဒိး, ပနီကျဲ တုၤလီၤဆူ တကီးဆံၣ်သၣ်ဒီး တၢ်နၢမူအထူၣ်အဘိအကလုာ်ကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢအမဲထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ အကရၢၢ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ဖဲအကရၢၢ်ချၢလၢအဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ကနူၤန့ၣ် နဒ့အီၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ. တၢ်နဲၣ်ကျဲအံၤအပူၤန့ၣ်, ရှဲပၠးဝဲဒၣ် တၢ်ဒ့တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိလၢအဖိးဒီးသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ် မ့ၢ်အခါဖဲလဲၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိတၢ်ဃ့ခွဲးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လဲၣ်, ဒီး လၢတၢ်သူၣ်လီၤ နနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအဂီၢ် ပှၤတဝၢကရၢၢ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤကျိၤကျဲဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်ဟးဖဲပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤန့ၣ်, နကသ့ၣ်ညါပလီၢ်ဘၣ်နသးလၢတၢ်သူၣ်တၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်နၢမူနၢဆှီ အကလုာ်ကလုာ်, ဟးထီၣ်လၢ သ့ၣ်ဆီအ့ၣ်ဒိး, ပနီကျဲ တုၤလီၤဆူ တကီးဆံၣ်သၣ်ဒီး တၢ်နၢမူအထူၣ်အဘိအကလုာ်ကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢအမဲထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ အကရၢၢ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ဖဲအကရၢၢ်ချၢလၢအဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ကနူၤန့ၣ် နဒ့အီၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ.

  5. Aug 9

    တၢ်မၤပျံၤမၤဖုးသၢဆး: တၢ်ဂ့ၢ်နီၣ်ကီၢ်လၢအဒုးကဲထီၣ်အီစထြ့လယါကီၢ်တၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဖဲတၢ်ကိၢ်ထ

    မ့ၢ်လၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအဃိ ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ကလံၤစိၤတကပၤန့ၣ် ဘၣ်တူၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ကိၢ်သဟီၣ်လၢအကိၢ်ဒိၣ်မးဒီး မ့ၢ်အူအီၣ်တၢ်နးနးကလဲာ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ပှၤဟီဆိပာ်စၢၤမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်ဆိပာ်စၢၤအီၤလၢအကဟဲကဲထီၣ်အသးဒီးအီစထြ့လယါကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဲးလ်နံးညိး လၢအဂံၢ်ဆူၣ်ဒိၣ်မးတခါ ဟဲကဲထီၣ်ဝဲအဆိကတၢၢ်တဘျီ ဖဲအနံၣ်တဆံအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲန့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ဃုာ်အသးဒီးမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအက့ၢ်အဂီၤကလုာ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲအ့ရှၢၢ်ပစံးဖ့း အပူၤ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီဒီး တၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ကိၢ်သအူးသဝံန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအဃိ ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ကလံၤစိၤတကပၤန့ၣ် ဘၣ်တူၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ကိၢ်သဟီၣ်လၢအကိၢ်ဒိၣ်မးဒီး မ့ၢ်အူအီၣ်တၢ်နးနးကလဲာ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ပှၤဟီဆိပာ်စၢၤမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်ဆိပာ်စၢၤအီၤလၢအကဟဲကဲထီၣ်အသးဒီးအီစထြ့လယါကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

  6. Aug 8

    #116 Visiting a vet (Med) - #116 တၢ်လဲၤထံၣ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိကသံၣ်သရၣ် (Med)

    Learn English useful for talking about your sick pet. Practise everyday phrases for explaining when an animal is not eating, drinking, or acting normally. - မၤလိသကိးအဲကလံးကျိာ်လၢတၢ်သူအီၤဖဲတၢ်ကတိၤဘၣ်ဃးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဘုၣ်အီၤဖဲဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်တဆူၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်. မၤလိထံသးဒီးကိနံၤဒဲး တၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ် လၢတၢ်ရှဲပၠးဘၣ်ဃး ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ တအီၣ်ဆၣ်ဘၣ်, တအိထံဘၣ်, မ့တမ့ၢ် တအိၣ်ဖျါဒ်သိး အညီနုၢ်မၤသးအသိးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်. Keep practising the phrases from this episode and test what you’ve learned with our quiz here. - တၢ်မၤလိအံၤ ကြၢးဝဲလၢပှၤမၤလိတၢ်ဖိ လၢအသ့အဲကလံးကျိာ်ဖဲအကြၢးတုၤအပတီၢ်ထီထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ။ ဖဲဒိကနၣ်အီၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် မၤဘၣ်တၢ်သံကွၢ်စံးဆၢ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤကွၢ်နတၢ်မၤလိန့ၣ်လီၤ။

About

Independent news and stories from SBS Audio, connecting you to life in Australia and Karen-speaking Australians. - တၢ်လၢအလီၢ်အိၣ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤခဲလၢာ် ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်မူဖဲကီၢ်အီစ-တ့လယါအပူၤ- တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်၊ တၢ်သံကွၢ်သံဒိးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး နၦၤတ၀ၢ သ့ၣ်တဖၣ်။

More From SBS Audio

You Might Also Like