Audycje Kulturalne

Audycje Kulturalne

Audycje Kulturalne - podcast Narodowego Centrum Kultury

  1. FEB 19

    Odyseja Franciszka Bunscha

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/02/26.02.08-NCK-E16-v1.mp3 Żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest – maksyma przypisywana Pompejuszowi, odnosi się do jednej z najbardziej poruszających prac Franciszka Bunscha. W rozmowie z Katarzyną Sanocką, syn Franciszka – Jacek Bunsch – opowiada o artystycznej historii rodziny i doświadczeniu pokoleniowym artysty. Franciszek Bunsch – malarz, mistrz grafiki warsztatowej zmarł 23 marca 2025 roku i nie doczekał wystawy swoich prac w Kordegardzie, którą można było oglądać od 11 listopada 2025 do 8 lutego 2026 roku. Słowo navigare w kontekście jego twórczości to żeglowanie przez historię, trudne doświadczenia i ważne wydarzenia, które miały ogromy wpływ na jego artystyczną edukację i wyobraźnię. Geometryczne formy, pejzaże, różnorodne techniki jego prac ukrywają w sobie warstwy znaczeń i motywów. Im dłużej przyglądamy się grafikom artysty, tym zauważamy więcej szczegółów, odniesień i symboli. Zapraszamy do posłuchania opowieści o życiowej Odysei – odnajdywaniu swojej tożsamości, wędrówkach przez grupy artystyczne i spotkaniach z poezją, teatrem, literaturą, które sprowokowały stworzenie wielowarstwowych światów Franciszka. Więcej o wystawie, w tym także tekst kuratorski Jacka Bunscha, znajdziesz na stronie Kordegardy. Artykuł Odyseja Franciszka Bunscha pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    42 min
  2. JAN 24

    Stanisław Staszewski. „Każdy nosi w sobie prawdę na jego temat”.

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Stanislaw-Staszewski.mp3 Architekt, inżynier, bard, w końcu mąż i ojciec – najnowsza wystawa w Muzeum Literatury przybliża postać Stanisława Staszewskiego, przypominając, że był postacią wielowymiarową, której nie warto sprowadzać wyłącznie do „Taty Kazika”. Na ekspozycji można zobaczyć pamiątki po artyście, w tym prezentowaną po raz pierwszy, gitarę Staszewskiego. Stanisław Staszewski (1925- 1973) był członkiem Armii Krajowej, walczył w Powstaniu Warszawskim, cudem ocalał z obozu w Ebensee. Po wojnie rozpoczął studia architektoniczne, wkrótce został naczelnym architektem Płocka. Pod koniec lat 60.wyemigrował do Paryża. Teksty jego piosenek były inspirowane prawdziwymi wydarzeniami i postaciami, a w miejscach z którymi się wiązał, szybko tworzył artystyczne społeczności, w których zyskiwał miano „barda”. Utwory, które po sobie pozostawił, wykonywał nie tylko Kult, ale także Jacek Kaczmarski. Twórcy wystawy „Ta droga była bez końca. O Stanisławie Staszewskim” dotarli do żyjących wciąż przyjaciół i znajomych artysty, udało im się także odkryć niepublikowane wcześniej taśmy i zapiski, będące nie tylko zapisem pracy twórczej Staszewskiego, ale także jego osobowości. Wystawa będzie prezentowana w Muzeum Literatury do 8 marca 2026 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedzieli o niej kuratorzy: dr hab. Krzysztof Gajda, prof. UAM; Maciej Kubiak oraz Przemysław Lembicz. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Literatury. Stanisław Staszewski podczas wesela. Paryż, początek lat 70. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Portret Stanisława Staszewskiego. Lata 60. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Stanisław Staszewski w mieszkaniu na Rue Oberkampf. Paryż ok. 1972. Ze zbiorów rodziny Staszewskich Artykuł Stanisław Staszewski. „Każdy nosi w sobie prawdę na jego temat”. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    22 min
  3. JAN 22

    „Wzory, które się nie nudzą”. Alicja Wyszogrodzka.

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Alicja-Wyszogrodzka.mp3 Przez kilka dekad projektowała tkaniny dekoracyjne, użytkowe i odzieżowe, a makatki, ręczniki czy chusteczki z jej charakterystycznymi pracami, do dzisiaj są obecne w wielu polskich domach. Sensoryczna wystawa w Muzeum Miasta Gdyni jest hołdem dla twórczości artystki. Tworzyła tkaniny radosne i kolorowe, ozdobione unikatowymi wzorami – wykorzystywała motywy roślinne (choć nie lubiła zajmować się kwiatami), zwierzęce, czerpała inspiracje zarówno ze swojego najbliższego otoczenia, jak i z zagranicznych podróży, które pozwalały jej śledzić najnowsze trendy we wzornictwie i designie. Zdecydowanie sięgała po kolory oraz wzory: nowoczesne oraz geometryczne. Wystawa „Alicja Wyszogrodzka. Polskie Projekty Polscy Projektanci” pozwala na doświadczanie wzorów: tkaniny można obserwować z bliska, dotykać a nawet się po nich wspinać. Wszyscy którzy wybiorą się do Muzeum Miasta Gdyni, mogą nie tylko prześledzić cały proces twórczy artystki, ale także podjąć próbę samodzielnego zaprojektowania tkaniny. Ekspozycja jest dostępna do 22.02.2026 r. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o niej współkuratorka, Dorota Dombrowska-Wyżga. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Miasta Gdyni/ fot. Bogna Kociumbas-Kos Artykuł „Wzory, które się nie nudzą”. Alicja Wyszogrodzka. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    21 min
  4. JAN 20

    Domicella Bożekowska: „Opętana rysowaniem”.

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/01/Audycje-Kulturalne-Domicella-Bozekowska.mp3 Jest uznawana za jedną z najważniejszych przedstawicielek sztuki animalistycznej XX wieku. Rysunki, rzeźby i fotografie zafascynowanej naturą artystki, można oglądać w Koszarach Kantonistów na wystawie „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska”, będącej pierwszą od lat tak dużą ekspozycją jej prac. Domicella Bożekowska niemal całe swoje twórcze życie poświęciła studiom nad zrachowaniami zwierząt. Była ich czułą i uważną obserwatorką, tworzyła szkice, rysunki i rzeźby, w których ujawniała się natura zwierzęcia: zwyczaje, sposoby poruszania się i komunikacji. Jej modelami często były mieszkające w jej domu zwierzęta, jak Fuga, pół wilczyca pół pies, mangusta Kitu czy fretka Pandulek. Twórczość Bożekowskiej, przez lata pozostawała poza głównym nurtem sztuki, co oznaczało ograniczone możliwości wystawiania prac – ekspozycje, które udało się jej zrealizować, poruszały trudne wątki związane między innymi z ochroną zwierząt w Polsce. Wystawa „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska” zaprasza do świata artystki, w którym połączyły się fascynacja naturą, talent i doskonały warsztat. Prezentowane są jej rzeźby i rysunki, fotografie z rodzinnego archiwum a także pokazywane po raz pierwszy fragmenty nagrań. Kuratorką wystawy „Miasto zwierząt. Domicella Bożekowska” jest Kalina Cukrowska, współkuratorką i koordynatorką – Anna Szary, która opowiedziała o niej w Audycjach Kulturalnych. Ekspozycja jest dostępna w Koszarach Kantonistów, w Łazienkach Królewskich do maja 2026 r. Zdjęcia dzięki uprzejmości Łazienek Królewskich/ fot. Paweł Czarnecki Artykuł Domicella Bożekowska: „Opętana rysowaniem”. pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    20 min
  5. 12/31/2025

    Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Moda-Tercetu-Egzotycznego.mp3 Charyzmatyczne trio inspirujące się muzyką latynoamerykańską, zapisało się w historii polskiej sceny muzycznej jako zespół, który nikogo nie pozostawiał obojętnym. Podobnie jak kreacje i dopracowany w każdym detalu sceniczny wizerunek, którego pieczołowitość, wyprzedzała swoją epokę. Tercet Egzotyczny powstał w 1963 r. – przez kilka dekad działalności artyści nie tylko podzielili prasę i słuchaczy, ale także zjeździli z koncertami kilka kontynentów i wydali kilkadziesiąt albumów. Charakterystyczne brzmienia i teksty, które nawiązywały do kultury Ameryki Południowej, w Polsce zostały docenione dopiero w latach 90. Twarzą zespołu była Izabela Skrybant- Dziewiatkowska, wokalistka która trafiła do Tercetu z Operetki Wrocławskiej. To właśnie ona dbała o stroje i wizerunek zespołu, dobierając je samodzielnie, niejednokrotnie wydając na kostiumy gros wynagrodzenia. Również ona podkreślała w wywiadach, że misją zespołu, jest przynosić ludziom radość. O tym jak prezentował się zespół, opowiada wystawa w Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, pt. „EXOTICO. Moda Tercetu Egzotycznego”, przygotowana przez autorki: Aleksandrę Cichy, Różę Gołubowską, Kingę Krajewską i Karolinę Roszkowiak. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o niej Kinga Krajewska. Wystawę można było oglądać do końca sierpnia. Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu. Artykuł Kreacja i autentyczność – moda Tercetu Egzotycznego pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    26 min
  6. 12/23/2025

    Reymont. Perspektywy

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/NCK-09.12-FINAL.mp3 5 grudnia minęło 100 lat od śmierci Noblisty Władysława Stanisława Reymonta. Narodowe Centrum Kultury wydało zbiór esejów, które ukazują twórczość pisarza z perspektywy całego stulecia. W rozmowie Katarzyny Sanockiej o Reymoncie mniej znanym, opowiada jeden z eseistów – prof. IBL PAN, dr hab. Marek Pąkciński. Jak postrzegamy dziś teksty i postać Reymonta? Praca zbiorowa „Reymont. Perspektywy” wydana w serii Jubileusze przez NCK, pod redakcją prof. dr hab. Doroty Samborskiej-Kukuć i dr hab. Beaty Utkowskiej, to zbiór esejów, które ukazują pisarza z wielu różnorodnych perspektyw. Reymont dzięki tej publikacji staje się wielowymiarowy. To pisarz, który z jednej strony był „medium piszącym”, zafascynowanym środowiskiem spirytystów, wierzeniami przedchrześcijańskimi i rytuałami, a z drugiej „medium życia”, czerpiący z otaczającej go rzeczywistości i zapisujący swoje bezpośrednie doświadczenia. W opracowaniu autorzy pochylają się nad Reymontem zarówno „pod lupą” – od strony szczegółu, patrząc z bliska na osobiste elementy codzienności, jak notatniki czy korespondencje z kobietami, którymi był zauroczony. Spoglądają też szerzej, z „lotu ptaka”, wskazując na wpływ dalekich jak i bliskich podróży – od pielgrzymki na Jasną Górę, poprzez inspiracje włoskie i reportaże z USA, po fascynację Japonią. Poza tymi perspektywami, w książce nie mogło zabraknąć też wglądu w klasyczne dzieła pisarza. Esej o „Chłopach”, pozwoli dostrzec wątek starości w perspektywie losu starszych osób na wsi, a tekst o „Ziemi obiecanej” porusza kwestię samotności. Książkę kupisz w Księgarni NCK. fot. B. Budniak. Artykuł Reymont. Perspektywy pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    29 min
  7. 12/20/2025

    Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej

    https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2025/12/Audycje-Kulturalne-Jam-Poselkini-Jego.mp3 „JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza” to prezentacja najstarszych tekstów w języku polskim, pochodzących nawet sprzed niemal 800 lat. Wystawa pokazuje, jak wiele elementów dawnej polszczyzny przetrwało do dziś, co się zmieniło, a co w zaskakujący sposób powraca. Na ekspozycji znalazły się m.in.  dwie relikwie polskich dziejów, kultury i Kościoła katolickiego: najstarszy tekst literacki w języku polskim, czyli Kazania świętokrzyskie, ułożone w XIII wieku i świadczące już wówczas o dojrzałości języka polskiego, oraz Psałterz floriański, powstały w XIV wieku dla św. królowej Jadwigi. Niektóre z rękopisów z XV wieku, na co dzień przechowywane w skarbcu Biblioteki Narodowej, nigdy wcześniej nie były eksponowane. Rękopisy sprzed stuleci przypominają, że polszczyzna nie jest martwym, skamieniałym systemem, lecz żywym organizmem, zmienia się i wyzwala emocje. Posełkini, prorokini, walecznica, to nie nowoczesne feminatywy, lecz słowa wyjęte z najstarszych tekstów w języku polskim. „Jam posełkini jego” to opowieść o języku, który łączył naukę i magię, wiarę i prawo, a wreszcie odzwierciedlał codzienne życie średniowiecznego świata. Wystawę można oglądać w Pałacu Rzeczpospolitej do maja 2026 r. W Audycjach Kulturalnych oprowadził nas po niej kurator wystawy, dr Łukasz Kozak. Wystawa otwarta z okazji stulecia odzyskania wywiezionych do Rosji Kazań świętokrzyskich. Zdjęcia dzięki uprzejmości Biblioteki Narodowej/ fot. Paweł Morawiec.   Artykuł Staropolszczyzna wiecznie żywa – nowa wystawa w Bibliotece Narodowej pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

    34 min

Ratings & Reviews

5
out of 5
2 Ratings

About

Audycje Kulturalne - podcast Narodowego Centrum Kultury