De Illustere Universiteit

Folia

De Illustere Universiteit is de verhalende podcast over het Athenaeum Illustre, de voorloper van de UvA. Wie waren de grondleggers, wat maakte hen tot de meest spraakmakende geleerden van hun tijd, en wat is er nog overgebleven van toen? De podcast is vanaf 4 november te beluisteren op Spotify. Ontdek ook andere Folia-producties: De Tijd van je Leven over je studententijd, Vraag 2 over de actualiteit, Tussen Hype & Hoax over culturele trends, SMOOR over de liefde, en Verdachte Verhalen over UvA-mysteries. Folia is het onafhankelijke universiteitsblad over de UvA: www.folia.nl

  1. Gerbrand van Leeuwen (1686): de eerste theoloog aan het Athenaeum Illustre die geloofstwisten wist te sussen

    2D AGO

    Gerbrand van Leeuwen (1686): de eerste theoloog aan het Athenaeum Illustre die geloofstwisten wist te sussen

    In de zevende aflevering van De Illustere Universiteit stelt het Athenaeum Illustre haar eerste hoogleraar in de theologie aan: Gerbrand van Leeuwen (1643-1721). Met de oprichting van de theologische faculteit kreeg het atheneum de allure van een kleine universiteit wat een hoogtepunt in de geschiedenis van het Amsterdamse atheneum markeert. Shownotes: * Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005); https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ * Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y * Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php * Synode van Dordrecht (1618-1619) – Kerkstrijd in de jonge Republiek - Historiek (2025); https://historiek.net/synode-van-dordrecht-1618-1619/5364/#:~:text=%E2%80%8BSententie%20Synode%20van%20Dordrecht,%206%20mei%201619&text= * Gerbrandus van Leeuwen: inwijding van de Kerk aan Zee in 1686 - Redacteur RK (2016); https://kerkaanzee.nl/wederopbouw-kerk-aan-zee-1686/ * Oratie & Verhandelingen Gerbrand van Leeuwen (1643-1721) - Post Reformation Digital Library; https://www.prdl.org/author_view.php?a_id=2473 * Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek (NNBW), Gebrand van Leeuwen (p. 589) - P.C. Molhuysen & P.J. Blok (1924) https://esources.huygens.knaw.nl/retroboeken/nnbw/#source=9&page=302&accessor=accessor_index&view=imagePane * Biographisch woordenboek der Nederlanden. Bijvoegsel, Gebrand van Leeuwen (p.267) - A.J. van der Aa (1878); .https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/vdaa/#source=aa__001biog13_01.xml&page=271&view=imagePane&accessor=accessor_index * Artikelen tegen de Remonstranten - Remonstranten.nl; https://www.remonstranten.nl/wiki/remonstranten-vroeger/artikelen-tegen-de-remonstranten/#:~:text=Tijdens%20de%20Dordtse%20Synode%20(1618,geloofsopvattingen%20niet%20meer%20te%20verkondigen. Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    13 min
  2. Frederik Ruysch (1685): de macabere anatoom die menselijke en dierlijke resten tentoonstelde

    JAN 26

    Frederik Ruysch (1685): de macabere anatoom die menselijke en dierlijke resten tentoonstelde

    In de zesde aflevering van De Illustere Universiteit wordt de beroemde arts en anatoom Frederik Ruysch hoogleraar aan het Athenaeum Illustre, niet vanwege zijn kennis van geneeskunde, maar van botanie, de plantkunde. Weinig mensen weten dat Ruysch oorspronkelijk als apotheker werd opgeleid en veel wist over geneeskrachtige planten. Hoewel hij vooral bekend werd als meester in de ontleedkunde, bleef zijn eerste liefde, de botanie, hem zijn hele leven boeien. Shownotes: De Doodskunstenaar - Luuc Kooijmans (2004): https://www.dbnl.org/tekst/kooi020dood01_01/index.php Alle de ontleed- genees- en heelkundige werken - Janssoons van Waesberge (1744): https://www.dbnl.org/tekst/ruys009alle01_01/index.php Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0033.php Vingers van marsepein - Rascha Peper (2008): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.314885285.html/vingers-van-marsepein/ Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    17 min
  3. Blasius (1660): grondlegger van het geneeskundeonderwijs die pronkte met andermans veren

    JAN 5

    Blasius (1660): grondlegger van het geneeskundeonderwijs die pronkte met andermans veren

    In de vijfde aflevering van De Illustere Universiteit duiken we in het leven van Gerardus Leonardus Blasius (1627-1682), de arts die de kiem legde voor het moderne academische geneeskunde onderwijs vandaag de dag. Maar hij stond niet alleen bekend om zijn onderwijsinnovaties. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Oratio inauguralis de iis quae homo naturae, quae arti, debeat – Gerardus Leonardi Blasius (1660): https://books.google.nl/books/about/Oratio_inauguralis_de_iis_quae_homo_natu.html?id=0xMQtwAACAAJ&redir_esc=y Nes 43, Sint Pieterskapel en Grote Vleeshal – Amsterdam Cultuur-Historische Verenging(2023): https://www.amsterdamhv.nl/wiki/nes43.html amsterdamhv.nl Schandaal in Holland. De onverkwikkelijke prioriteitstrijd tussen Gerard Blasius en Niels Stensen - E.A. Baarsma, J.P. Koopman (2011): https://www.tmgn.nl/uploaded_files/kno/NTvKNO_2011_034.pdf Vertaalde Aphorismen van Hippocrates - Hippocrates (1714): https://www.dbnl.org/tekst/hipp003apho02_01/hipp003apho02_01_0018.php Gerardi Blasii ... Anatome contracta, in gratiam discipulorum conscripta, & edita - Gerardus Leonardus Blasius (1666): https://books.google.nl/booksid=DyewpXsM940C&printsec=frontcover&source=gbs_book_other_versions_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Geschiedenis van de gezondheidszorg in Amsterdam – Amsterdam UMC (2025): https://www.amsterdamumc.org/nl/organisatie/geschiedenis.htm Amsterdam UMC Science that gets under the skin – Björn Schöpe (2024): https://www.bookophile.com/en/worlds-of-books/articles/science-that-gets-under-the-skin bookophile.com Wandelen door 350 jaar Amsterdamse geneeskunde – Simon Knepper (2019): https://amsterdamumc.org/nl/vandaag/wandelen-door-350-jaar-amsterdamse-geneeskunde.htm Niels Stensen: Geniaal anatoom en heilig diaspora-zielzorger - Drs G. van Nimwegen C.ss.R.(1953-1954): https://www.dbnl.org/tekst/_str005195301_01/_str005195301_01_0004.php NIELS STENSEN Anatoom en geoloog 1638- 1686 - E.M. Kuytzer (1964): https://natuurtijdschriften.nl/pub/1007567/NAHM1964053011007.pdf Gerard Blasius, hoogleraar anatomie - Taco Tichelaar (2025): https://web.archive.org/web/20250322165529/https:/tacotichelaar.nl/wordpress/gerard-blasius/albumacademicum.uva.nl De Gasthuizen - Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632–1932 – Hajo Brugmans & J.H. Scholte, 1932: https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0022.php#590 Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
 Research & Redactie: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    15 min
  4. Johannes Christenius (1659): de rechtsgeleerde die orde schiep in de wirwar van het Romeins recht

    12/15/2025

    Johannes Christenius (1659): de rechtsgeleerde die orde schiep in de wirwar van het Romeins recht

    In de vierde aflevering van De Illustere Universiteit ontdek je Johannes Christenius, de 17e-eeuwse rechtsgeleerde die de wirwar van Romeins recht ontrafelde voor studenten en samen met onder meer juristen als Hugo de Groot de basis legde voor het burgerlijk wetboek vandaag de dag. Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Hajo Brugmans & J.H. Scholte (1932): https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0014.php Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1905): https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu05_01/molh003nieu05_01_0135.php Portret van Johannes Christenius – Crispijn van de Passe II (1655): https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Portret-van-Johannes-Christenius--39d345eccc846f4f5196fc143022350f De iure matrimonii dissertationes – Johannes Christenius (1651): https://books.google.nl/books/about/De_iure_matrimonii_dissertationes.html?id=wykDeDkSposC&redir_esc=y Iohannis Christenii Oratio de erroribus multorum jurisprudentiam […] - Johannes Christenius (1659): https://books.google.nl/books/about/Iohannis_Christenii_Oratio_de_erroribus.html?id=bbv8tgAACAAJ&redir_esc=y Latin quotes by Justinian (482-565 AD) – De Chile: https://latin-phrases.dechile.net/?Justinian Elsje Christiaens, de veroordeelde moordenares die door Rembrandt werd vereeuwigd – Historiek (2020): https://historiek.net/elsje-christiaens-de-veroordeelde-moordenares-die-door-rembrandt-werd-vereeuwigd/163609/ Toren van de Nieuwe Kerk - Amsterdamse stadsarchief (2019): https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/macht/hoge-toren/#:~:text=Toren%20bij%20de%20kerk,van%20de%20Dom%20in%20Utrecht. Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
 Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 
 Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    11 min
  5. Alexander Morus (1653): de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn status verspeelde met hoerenloperij en leugens

    12/01/2025

    Alexander Morus (1653): de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn status verspeelde met hoerenloperij en leugens

    In de derde aflevering van De Illustere Universiteit volgen we Alexander Morus, de hoogleraar kerkgeschiedenis die zijn positie aan het Athenaeum Illustre verloor door schandalen en wantrouwen. 
 Shownotes:
 Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005): https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.278643515.html/illuster-onderwijs/ Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007): https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Litterarische fantasien en kritieken. Deel 12 – Cd. Busken Huet (1881): https://www.dbnl.org/tekst/busk001litt12_01/busk001litt12_01_0005.php Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 10 - P.J. Blok & P.C. Molhuysen (1937): https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu10_01/molh003nieu10_01_0895.php Critical account of the life and writings of Alexander Morus – A. Bruce (1813): https://archive.org/details/criticalaccounto00bruc/page/n3/mode/2up Holland's Influence on English Language and Literature - T. De Vries (1916): https://www.dbnl.org/tekst/vrie035holl01_01/vrie035holl01_01_0037.php Alexandri Mori S.S. theologiæ professoris Oratio de duobus Genevæ miraculis sole & scuto (1652): https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_S_S_theologiæ_professori.html?id=sjNmAAAAcAAJ&redir_esc=y Alexandri Mori ecclesiastae & sacrarum litterarum professoris Fides publica (1654): https://books.google.nl/books/about/Alexandri_Mori_ecclesiastae_sacrarum_lit.html?id=4NWTuQAACAAJ&redir_esc=y Productie, Sounddesign & Montage: Jip Koene 
Research & Redactie: Jip Koene en Matthias van der Vlist 
 Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    15 min

About

De Illustere Universiteit is de verhalende podcast over het Athenaeum Illustre, de voorloper van de UvA. Wie waren de grondleggers, wat maakte hen tot de meest spraakmakende geleerden van hun tijd, en wat is er nog overgebleven van toen? De podcast is vanaf 4 november te beluisteren op Spotify. Ontdek ook andere Folia-producties: De Tijd van je Leven over je studententijd, Vraag 2 over de actualiteit, Tussen Hype & Hoax over culturele trends, SMOOR over de liefde, en Verdachte Verhalen over UvA-mysteries. Folia is het onafhankelijke universiteitsblad over de UvA: www.folia.nl