De Illustere Universiteit

Folia
  • 0.0 (0)
  • Science

Uitgedokterd is de Folia-podcast waarin spraakmakende onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam worden geïnterviewd over hun werk. 
Ontdek ook andere Folia-producties: De Illustere Universiteit over de geschiedenis van de UvA, De Tijd van je Leven over je studententijd, Vraag 2 over de actualiteit, Tussen Hype & Hoax over culturele trends, SMOOR over de liefde, en Verdachte Verhalen over UvA-mysteries. Folia is het onafhankelijke universiteitsblad over de UvA. Lees meer op www.folia.nl

  1. 5h ago

    Wat kunnen we leren van het eerste sociale medium van Amsterdam?

    Ooit had Amsterdam haar eigen sociale mediaplatform: De Digitale Stad. In de eerste aflevering van de nieuwe Folia-podcastserie spreekt redacteur Jip Koene met promovendus Dennis Beckers over hoe dit platform ten onder ging en wat we daarvan kunnen leren voor de inrichting van onze digitale publieke ruimte. Redactie & Presentatie: Jip Koene Beeldregie: Romain Beker Eindredactie: Irene Schoenmacker

    Wat kunnen we leren van het eerste sociale medium van Amsterdam?

  2. Jun 22

    Gijsbert van Tienhoven (1869): oud-hoogleraar die Athenaeum Illustre verhief tot Universiteit van Amsterdam

    In de vijftiende en laatste aflevering van De Illustere Universiteit groeit het Athenaeum Illustre uit tot de Universiteit van Amsterdam. Dankzij de politieke daadkracht van oud-hoogleraar rechtsgeleerdheid Gijsbert van Tienhoven (1841-1914) én de nieuwe Wet op Hoger Onderwijs uit 1876 wist Amsterdam een eeuwenoude ambitie te verwezenlijken. Shownotes: UvA heeft een Van Tienhoven gebouw op REC; https://www.uva.nl/locaties/roeterseiland/gijsbert-van-tienhovengebouw.html Tienhoven, Gijsbert van (1841-1914) - Huygens Instituut (2013); https://resources.huygens.knaw.nl/bwn1880-2000/lemmata/bwn3/lemmata/bwn1/tienhoven Beschouwingen over rechtspersoonlijkheid; Een keten van macht: Amsterdam en zijn burgemeesters vanaf 185 - Dirk Wolthekker (2006); https://oba.nl/nl/collectie/oba-collectie?id=%7Coba-catalogus%7C650141 Levensbericht van Mr. G. van Tienhoven - Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde (1916); https://www.dbnl.org/tekst/_jaa003191601_01/_jaa003191601_01_0024.php Het Hooger Onderwijs en het Athenaeum te Amsterdam: afscheidswoord - Gijbert van Tienhoven (1973); https://books.google.nl/books?id=CgtWAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Een woord ter inwijding van de Universiteit der stad Amsterdam - Willem Moll (1877); https://books.google.nl/books?id=FT3IOt4HVHUC&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Wet van den 28 april 1876 tot regel van het hoger onderwijs (1876); https://books.google.nl/books?id=K_kya44IR10C&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Illuster Onderwijs – Dirk van Miert (2005):
www.bibliotheek.nl/catalogus/titel…ster-onderwijs/ Redactie, Script, Presentatie & Montage: Jip Koene 
Eindredactie: Irene Schoenmacker
 Muziek: door Orchestralis via Envato

    Gijsbert van Tienhoven (1869): oud-hoogleraar die Athenaeum Illustre verhief tot Universiteit van Amsterdam

  3. Jun 1

    Aletta Jacobs (1876): de eerste vrouwelijke student aan het Athenaeum Illustre

    In de veertiende aflevering van De Illustere Universiteit gaat de eerste vrouw aan het Athenaeum Illustre studeren. Het is Aletta Henriëtte Jacobs (1854-1929). Vanuit het Groningse Sappemeer was ze verhuisd naar Amsterdam voor haar artsenexamen. Maar na haar eerste examenonderdeel werd ze ernstig ziek. Aletta Jacobs was getroffen door de tyfus.
 Shownotes:
 Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y
 Herinneringen van Dr. Aletta H. Jacobs - Aletta H. Jacobs (1924); https://www.dbnl.org/tekst/jaco045heri01_01/jaco045heri01_01oud.pdf Aletta Jacobs 1854-1929 - Mineke Bosch (2009); https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/aletta-jacobs-1854-1929/ Aletta Jacobs - Stadsarchief Gemeente Amsterdam (2019); https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/stukken/beroemd/aletta-jacobs/ 
 Vrouwen van Amsterdam, een ode - Amsterdam Museum (2025); https://www.amsterdammuseum.nl/verhalen-en-collecties/themes/vrouwen-van-amsterdam/bijdrage/94274-ode-aan-aletta-jacobs Aletta de musical - Theater Oostpool (2026); https://www.oostpool.nl/voorstellingen/alettademusical/ Wie was de onderbelichte arts en feministe Aletta Jacobs nou eigenlijk? ‘Haar levensverhaal is nu ook van belang’ - Het Parool (2026); https://www.parool.nl/kunst-media/wie-was-de-onderbelichte-arts-en-feministe-aletta-jacobs-nou-eigenlijk-haar-levensverhaal-is-nu-ook-van-belang~b88b7303/ Aletta Jacobs - Grote Namen | Alle geschiedenis ooit (2025); https://open.spotify.com/episode/1boSyyu5X0nbA9NbK0UsIf?si=0180275b68574bd4 Redactie, Script & Montage: Jip Koene 
Eindredactie: Irene Schoenmacker 
Muziek: door Orchestralis via Envato

    Aletta Jacobs (1876): de eerste vrouwelijke student aan het Athenaeum Illustre

  4. May 18

    David Jacob van Lennep (1799): het paradepaardje van het Athenaeum die door ontgroeningen zijn colleges staakte

    In de dertiende aflevering van De Illustere Universiteit worden de ontgroeningen in Amsterdam David Jacob van Lennep (1774-1853) te veel. De hoogleraar Latijn en Grieks raakte steeds vaker in conflict met de ontgroeningspraktijken van ouderejaarsstudenten. Het schijnt tot het aftreden van de hoogleraar te hebben geleid. 
 Shownotes:
 Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); books.google.nl/books/about/Profe…_wMUC&redir_esc=y
Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); www.dbnl.org/tekst/brug015gede0…gede01_01_0013.php
Elf Studies over de Amsterdamse Doorluchtige School 1632-1877 - T. Veen & C.J.H. Jansen (1997); dare.uva.nl/search?field1=isni;…Page=1;startDoc=118
Het Leven van C. Van Lennep en D.J. van Lennep beschreven en toegelicht uit hunne Gedichten -J. Van Lennep (1861); https://books.google.nl/books?id=ViZbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Vier eeuwen Nederlandsch studentenleven - A.C.J. de Vrankrijker (1936); https://www.dbnl.org/tekst/vran006vier01_01/ Eene Amsterdamsche winteravond in 1632 - J. Van Lennep (1832); https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eene_Amsterdamsche_winteravond_in_1632_-_Amsterdam_Stadsschouwburg_-_1832-01-11 Toneelvoorstelling op het tweede eeuwfeest van het Athenaeum Illustre te Amsterdam, 1832 - Rijksmuseum; https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Toneelvoorstelling+op+het+tweede+eeuwfeest+van+het+Athenaeum+Illustre+te+Amsterdam%2C+1832--521b73cec42819f1c54a84a11d4cc908 Redactie, Script & Montage: Jip Koene
 Eindredactie: Irene Schoenmacker
 Muziek: door Orchestralis via Envato

    David Jacob van Lennep (1799): het paradepaardje van het Athenaeum die door ontgroeningen zijn colleges staakte

  5. Apr 23

    Gerardus Vrolik (1796): hoogleraar verloskunde die een anatomische collectie naliet, verbonden met wetenschappelijk racisme

    In de twaalfde aflevering van De Illustere Universiteit wordt het Athenaeum Illustre de bijzondere verzameling van Gerardus Vrolik (1775-1859) en z’n zoon nagelaten. Vrolik hervormde het verloskundeonderwijs in Amsterdam en bouwde gelijktijdig aan z’n anatomische collectie. Maar een gedeelte van die verzameling kent een koloniale Shownotes Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php Beschouwing van het verschil der bekkens in onderscheidene volkstammen - Gerardus Vrolik (1826); https://books.google.nl/books/about/Beschouwing_van_het_verschil_der_bekkens.html?id=MKxUAAAAcAAJ&redir_esc=y Verzamelaars van Vorm: Museum Vrolik - S.J. Knepper, J. Kortenray, A.F.M. Moorman (2009); https://books.google.nl/books/about/Verzamelaars_van_Vorm.html?id=pZ8ohAQWsSYC&redir_esc=y Volgens Vrolik was de zwarte mens inferieur, nu ligt hij onder vuur - Patrick Meershoek (Het Parool 2020); https://www.parool.nl/amsterdam/volgens-vrolik-was-de-zwarte-mens-inferieur-nu-ligt-hij-onder-vuur~bf8c65e8/ Verbeeld je - De toekomst van menselijke overblijfselen van koloniale herkomst - Museum Vrolik (2026); https://www.museumvrolik.nl/bezoek-ons/tentoonstelling-verbeeld-je/ UvA-gebouwen | Museum Vrolik: van tijgerwelpjes tot plakjes hersenen - Sterre van der Hee (2024); https://www.folia.nl/nl/actueel/161679/uva-gebouwen-museum-vrolik-van-tijgerwelpjes-tot-plakjes-hersenen Video | ‘Het is ook een verhaal van ellende, van verdriet’ in Museum Vrolik - Mina Etmaal (2017) https://www.folia.nl/actueel/113045/video-het-is-ook-een-verhaal-van-ellende-van-verdriet-in-museum-vrolik Molukse schedels gaan na 112 jaar terug naar huis - Trouw (2024) - https://www.trouw.nl/binnenland/molukse-schedels-gaan-na-112-jaar-terug-naar-huis-wat-zeg-je-dan-tegen-de-douane~b862a77e/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    Gerardus Vrolik (1796): hoogleraar verloskunde die een anatomische collectie naliet, verbonden met wetenschappelijk racisme

  6. Apr 13

    Jean Henri van Swinden (1785): de natuurkundige wiens banden met Napoleon het Athenaeum redde van diens ondergang

    In de elfde aflevering van De Illustere Universiteit spreekt Jean Henri van Swinden (1746-1819), hoogleraar natuurkunde aan het Athenaeum Illustre, als enige de Franse keizer Napoleon Bonaparte bij diens bezoek aan Amsterdam in 1811. Van Swinden doet hem een dringend verzoek dat uiteindelijk het voortbestaan van het Athenaeum Illustre bepaalt. Shownotes: Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php Elf Studies over de Amsterdamse Doorluchtige School 1632-1877 - T. Veen & C.J.H. Jansen (1997); https://dare.uva.nl/search?field1=isni;value1=0000000385447946;docsPerPage=1;startDoc=118 Hulde aan de Nagedachtenis van Jean Henri van Swinden - D.J. van Lennep (1824): https://books.google.nl/books?id=nplSnWlHcTsC&hl=nl&source=gbs_navlinks_s Grondbeginsels der Meetkunde - J.H. van Swinden (1790): https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN599506032?tify=%7B%22pages%22%3A%5B4%5D%2C%22pan%22%3A%7B%22x%22%3A0.51%2C%22y%22%3A0.735%7D%2C%22view%22%3A%22export%22%2C%22zoom%22%3A0.439%7D Positiones physicae - J.H. van Swinden (1786): https://books.google.nl/books/about/Positiones_physicae.html?id=0e9jAAAAcAAJ&redir_esc=y Oratio de hypothesibus physicis, quomodo sint e mente Newtoni intelligendae - J.H. van Swinden (1785): https://www.google.nl/books/edition/Oratio_De_hypothesibus_physicis_quomodo/4GhXAAAAcAAJ?hl=nl&gbpv=0 Oude lengtematen - Tanja Enklaar: https://www.uitdeoudekoektrommel.com/oude-lengtematen/ De Oude Nederlandse maten en gewichten - Meertens Instituut (2021): https://mgw.meertens.knaw.nl/maat/70 Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    Jean Henri van Swinden (1785): de natuurkundige wiens banden met Napoleon het Athenaeum redde van diens ondergang

  7. Mar 31

    Hendrik Constantijn Cras (1771): de bestverdienende rechtsgeleerde die de rechtenstudie uit verval trok

    In de tiende aflevering van ⁠De Illustere Universiteit⁠ duiken we in het leven van Hendrik Constantijn Cras (1739-1820), de hoogleraar rechtsgeleerdheid die de rechtenstudie aan het Athenaeum Illustre weer een nieuw leven in blies. Zijn onderwijs was zo succesvol dat hij de bestverdienende hoogleraar van de Republiek werd. Shownotes: Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php Elf Studies over de Amsterdamse Doorluchtige School 1632-1877 - T. Veen & C.J.H. Jansen (1997); https://dare.uva.nl/search?field1=isni;value1=0000000385447946;docsPerPage=1;startDoc=118 Natuurrecht en mensenrechten - Amnesty (2017); https://www.amnesty.nl/encyclopedie/natuurrecht-enmensenrechten#:~:text=Natuurrecht%20is%20het%20idee%20dat,wetgevers%20wordt%20gemaakt%20en%20uitgevoerd. Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden. Deel 93 - Historisch Genootschap (1978); https://www.dbnl.org/tekst/_bij005197801_01/_bij005197801_01_0012.php Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 2 – P.J. Blok, P.C. Molhuysen (1912); https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu02_01/molh003nieu02_01_0821.php Disputatio de hominum aequalitate, ac juribus officiisque, quae inde oriuntur: ad rei Teylerianae moderatores, viros gravissimos, missa antem mensem Decembr. anni MDCCLXXXXI - Hendrik Constantijn Cras (1793); https://books.google.nl/books/about/Disputatio_de_hominum_aequalitate_ac_jur.html?id=OVMyNMQecUUC&redir_esc=y Geschiedenis van de democratie - Derde Kamer (2022); https://derdekamer.nl/meer-over-de-politiek/geschiedenis-van-de-democratie/ 'Een staaltje Feliciaanse diplomatie. Het departement letterkunde van Felix Meritis tijdens en na de patriottentijd (1779-1795)' - Marleen de Vries (1991); https://www.dbnl.org/tekst/vrie085staa01_01/vrie085staa01_01_0001.php Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    Hendrik Constantijn Cras (1771): de bestverdienende rechtsgeleerde die de rechtenstudie uit verval trok

  8. Mar 16

    Petrus Camper (1755): hoe een medicus onbedoeld de stamvader van het wetenschappelijk racisme werd

    In de negende aflevering van De Illustere Universiteit doet medicus Petrus Camper (1722-1789) een opzienbarende ontleding in het Anatomisch Theater in de Waag. De ontleding vormde de basis voor zijn antiracistisch betoog. Toch werd Campers werk in kwaaddaglicht gezet en werd hij onbedoeld de stamvader van het wetenschappelijk racisme. Shownotes Professoren van de stad – Peter Jan Knegtmans (2007); ⁠https://books.google.nl/books/about/Professoren_van_de_stad.html?hl=nl&id=dNAAnPL_wMUC&redir_esc=y⁠ Gedenkboek van het Athenaeum en de Universiteit van Amsterdam 1632-1932 - Brugmans H. & Scholte H.J. (1932); ⁠https://www.dbnl.org/tekst/brug015gede01_01/brug015gede01_01_0013.php⁠ Redenvoering van Jacob Filip d'Orville, over het eerste eeuwgety der doorluchtige Schoole van Amsterdam - Jacques Philippe d'Orville (1732): ⁠https://www.google.nl/books/edition/Redenvoering_van_Jacob_Filip_d_Orville_o/tgRZAAAAcAAJ?hl=nl&gbpv=0⁠ Verhandeling ... over het natuurlijk verschil der wezenstrekken in menschen van onderscheiden landaart en ouderdom; over het schoon in antyke beelden en gesneedene steenen - Petrus Camper (1791): ⁠https://archive.org/details/b28758596/page/16/mode/2up⁠ Het rusteloze bestaan van dokter Petrus Camper - J.K. van der Korst (2008): ⁠https://mijn.bsl.nl/het-rusteloze-bestaan-van-dokter-petrus-camper-1722-1789/386698⁠ Petrus Camper – een succesvol hoogleraar en het nieuwe stadhuis – Beno’s Stad 46 (8-12-1999): ⁠https://www.oogtv.nl/uitzending-gemist/tv/petrus-camper-een-succesvol-hoogleraar-en-het-nieuwe-stadhuis-benos-stad-46-8-12-1999/⁠ Petrus Camper’s facial angle theory and the missing monkey - LeidenSepcialCollectionsBlog (2025): ⁠https://www.leidenspecialcollectionsblog.nl/articles/petrus-campers-facial-angle-theory-and-the-missing-monkey ⁠On the Origin and Color of Blacks - Petrus Camper (1764) translated by Miriam Claude Meijer (1997): ⁠https://petruscamper.com/han.htm⁠ Het Spoor Terug: De wereld van Petrus Camper - Katz Laszlo voor OVT Doc (2021): ⁠https://www.nporadio1.nl/podcasts/het-spoor-terug/62041/het-spoor-terug-de-wereld-van-petrus-camper ⁠Verstrengelde Verhalen: Wetenschap en Kolonialisme in de Collectie van Petrus Camper - Universiteitsmuseum RUG (2025): ⁠https://www.rug.nl/museum/exhibitions/2025/verstrengelde-verhalen⁠ Petrus Camper en het Kolonialisme - Christien Boomsma voor Krant (2025): ⁠https://ukrant.nl/magazine/petrus-camper-en-het-kolonialisme-wat-we-niet-zien/⁠ Redactie, Script & Montage: Jip Koene Eindredactie: Irene Schoenmacker Muziek: door Orchestralis via Envato

    Petrus Camper (1755): hoe een medicus onbedoeld de stamvader van het wetenschappelijk racisme werd
See All (56)

About

Uitgedokterd is de Folia-podcast waarin spraakmakende onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam worden geïnterviewd over hun werk. 
Ontdek ook andere Folia-producties: De Illustere Universiteit over de geschiedenis van de UvA, De Tijd van je Leven over je studententijd, Vraag 2 over de actualiteit, Tussen Hype & Hoax over culturele trends, SMOOR over de liefde, en Verdachte Verhalen over UvA-mysteries. Folia is het onafhankelijke universiteitsblad over de UvA. Lees meer op www.folia.nl

Information

  • Creator
    Folia
  • Years Active
    2019 - 2026
  • Episodes
    56
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © All rights reserved
  • Show Website
    De Illustere Universiteit