Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Dariusz Rosiak

Autorski wybór najważniejszych wydarzeń politycznych, społecznych i kulturalnych z ostatnich 7 dni na świecie. Z udziałem dziennikarzy, ekspertów, uczestników życia politycznego, no i Dariuszem Rosiakiem oczywiście. --------------------------------------------- Odwiedź nas na: ➡️ ⁠⁠http://raportostanieswiata.pl⁠

  1. Raport o książkach – John Williams „Butcher’s Crossing”

    1D AGO

    Raport o książkach – John Williams „Butcher’s Crossing”

    „Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” – trzy wielkie powieści Johna Williamsa – każda pochodzi z innego gatunku literackiego, każda osadzona jest w innej czasoprzestrzeni, a jednak wszystkie szukają odpowiedzi na to samo pytanie: jak przebiega i na czym polega proces przemiany człowieka. Wszystkie te trzy powieści na język polski przełożył Maciej Stroiński, który jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”. Rozmawiamy o fenomenie Johna Williamsa, amerykańskiego pisarza, którego literackie dzieło zostało docenione dopiero po jego śmierci. Być może to jedna z największych tajemnic literatury – że niektóre książki olśniewają krytyków i czytelników od razu, inne muszą czekać na swój moment nawet kilka dekad. Choć „Butcher’s Crossing” to pierwsza wielka powieść w dorobku Williamsa, na język polski została przełożona jako ostatnia. Osadzona w latach 70. XIX wieku, w czasie wielkiego wymierania bizonów, opowiada o losach młodego mężczyzny, który – wiedziony marzeniem o spotkaniu z żywiołem natury – porzuca studia na Harvardzie i wyrusza w Góry Skaliste na polowanie. To opowieść o zabijaniu zwierząt i stawaniu się zwierzęciem. O utracie złudzeń i niewinności. Williams w „Butcher’s Crossing” dekonstruuje mitologię Dzikiego Zachodu i przesuwa granice westernu. Rozprawia się też z tradycją romantyzmu, według której w naturze czekała na człowieka szlachetna, duchowa przemiana. Gość: Maciej Stroiński Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Książki: „Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” Johna Williamsa / przekład: Maciej Stroiński / Wydawnictwo Filtry --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    1h 11m
  2. Raport o stanie świata - 1 maja 2026

    5D AGO

    Raport o stanie świata - 1 maja 2026

    Andrzej Poczobut na wolności. Białoruski opozycjonista został zwolniony w ramach wymiany pięciu obywateli różnych państw skazanych na Białorusi i w Rosji oraz pięciu obywateli Białorusi zatrzymanych na terenie Unii Europejskiej. Andrzej Poczobut, działacz mniejszości polskiej na Białorusi, dziennikarz, kawaler Orderu Orła Białego, był od lat represjonowany przez reżim Łukaszenki. Ostatnie lata spędził w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Do wymiany doszło na skutek działań kilku krajów, w tym USA i Polski. Jakie były kulisy tych działań? Dlaczego Ukraina zgłasza zastrzeżenia wobec wypuszczenia przez Polskę jednej z osób objętych wymianą? I jakie będą skutki całej operacji dla władz Białorusi i ich stosunków z Zachodem? W Mali seria skoordynowanych ataków rebeliantów tuareskich i ugrupowań islamistycznych. Francja wzywa swoich obywateli do opuszczenia kraju. Czy junta wojskowa rządząca krajem traci kontrolę nad niektórymi jego prowincjami i miastami? W jednej z prowincji Kanady siedem procent zgonów następuje wskutek eutanazji. Dlaczego tak wiele? Jak w tym kraju interpretowane jest pojęcie autonomii pacjenta? I dlaczego jedna z komisji ONZ wzywa Kanadę do rewizji procedur w sprawie eutanazji? Czy niedawny sukces amerykańskiej misji Artemis II oznacza, że Stany Zjednoczone wygrywają rywalizację z Chinami w kosmosie? Na czym polega ta rywalizacja i dlaczego to niekoniecznie Amerykanie jako pierwsi dotrą wkrótce na Księżyc? Kenijczyk Sabastian Sawe przebiegł maraton w czasie poniżej dwóch godzin. Jak doszło do tego przełomowego wyczynu? I skąd bierze się współczesna moda na bieganie długodystansowe? A także: teorie spiskowe wczoraj i dziś, czyli czy Donald Trump jest antychrystem? Rozkład jazdy:  (02:50) Piotr Pogorzelski: Andrzej Poczobut na wolności (27:58) Monika Prończuk: Fala ataków antyrządowych w Mali (46:42) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Piekarski na mękach (53:27) Ogłoszenia (55:27) Podziękowania (1:02:12) Marcin Żyła: Eutanazja w Kanadzie (1:22:15) Krzysztof Kurdyła: Chiny czy USA – kto pierwszy w kosmosie? (1:39:38) Marek Rabij: Przełomowy maraton (2:09:09) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    2h 11m
  3. Raport o sztucznej inteligencji - Zapach książki w czasach AI

    5D AGO

    Raport o sztucznej inteligencji - Zapach książki w czasach AI

    🔵  Czy naprawdę jeszcze czytamy książki? A może za chwilę będziemy coraz częściej rozmawiać z tekstem, zamiast go czytać? Czy AI będzie pisać własne książki? Sztuczna inteligencja wchodzi dziś w sam środek świata słów. Zmienia nie tylko to, jak piszemy, ale też jak rozumiemy, zapamiętujemy i interpretujemy tekst. 🎙️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI wpływa na czytanie i pisanie. Od książek i poezji, przez media społecznościowe, aż po tłumaczenia i pracę dziennikarzy. Czy czeka nas koniec linearnego czytania? Czy autor przestaje być potrzebny, skoro tekst można wygenerować w kilka sekund? I co się dzieje z językiem, kiedy zaczyna mówić nim maszyna? 📚 Gościem specjalnym jest Steven Johnson – pisarz i współtwórca NotebookLM, który opowiada o przyszłości „rozmowy z tekstem”. Czy naprawdę będziemy w stanie porozmawiać ze wszystkimi przeczytanymi książkami naraz? I czy w takim świecie jest jeszcze miejsce na powolne, uważne czytanie? 📝 Do świata poezji zaglądamy z kolei z Judith Bishop – australijską poetką i badaczką, która przygląda się temu, jak AI tworzy wiersze. Czy sztuczna inteligencja potrafi pisać dobrą poezję? A jeśli tak – to co zostaje dla człowieka? 📖 O języku, literaturze i granicy między twórczością a narzędziem opowiada Michał Rusinek – literaturoznawca, tłumacz i wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej. Czy świat jednego, ujednoliconego języka powinien nas niepokoić? 💸 A w "Rubryce aktualnościowej" Mateusz Chrobok o pieniądzach i końcu taniej sztucznej inteligencji. Rosnące koszty infrastruktury, drożejące modele i pytanie, które prędzej czy później dotknie wszystkich użytkowników: czy AI stanie się narzędziem powszechnym, czy luksusem? Goście odcinka: 🟢 Steven Johnson – pisarz i współtwórca narzędzia NotebookLM 🟢 Judith Bishop – poetka i badaczka z Uniwersytetu w Melbourne 🟢 Michał Rusinek – literaturoznawca i tłumacz, wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej 🟢 Monika Mendroch-Karbowska - członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury 🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor "Rubryki aktualnościowej" Lektorzy: Dariusz Rosiak Agata Kasprolewicz Katarzyna Pasierbik Marcin Żyła Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK) Rozkład jazdy:  (02:02) Jak AI zmienia świat słów (07:26) Monika Mendroch-Karbowska: biura tłumaczeń są w kryzysie (09:25) Steven Johnson: jak NotebookLM rewolucjonizuje czytanie (44:04) Michał Rusinek: O przyszłości czytania i pisania (54:28) Judith Bishop: czy AI zmieni poezję? (1:09:49) Mateusz Chrobok: nadszedł czas monetyzacji AI (1:14:57) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    1h 17m
  4. Raport na dziś - 29 kwietnia 2026

    6D AGO

    Raport na dziś - 29 kwietnia 2026

    Cole Allen został formalnie oskarżony o próbę zabójstwa prezydenta Trumpa. W sobotę Allen wdarł się do hotelu Hilton w Waszyngtonie, gdzie odbywało się spotkanie członków administracji Trumpa z dziennikarzami akredytowanymi przy Białym Domu. Był uzbrojony w karabin maszynowy, pistolet i noże. Napastnik został obezwładniony przez służby bezpieczeństwa, a prezydent i inni członkowie administracji zostali ewakuowani. To była trzecia próba zamachu na prezydenta Trumpa. Jakie będą jej skutki dla polityki i poczucia bezpieczeństwa Amerykanów? W Stanach przebywa król Karol. W wystąpieniu przed połączonymi izbami Kongresu brytyjski monarcha podkreślił wartość relacji transatlantyckich i więzi między Brytyjczykami a Amerykanami. Czy „specjalny związek” rzeczywiście przetrwał próbę ostatnich miesięcy, czy – jak zasugerował nowy ambasador Zjednoczonego Królestwa w prywatnej rozmowie – „specjalny związek” łączy obecnie Waszyngton z Izraelem, a nie Wielką Brytanią? Gość: Andrzej Kohut --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    41 min
  5. Raport o książkach – Wit Szostak „Suche strugi”

    APR 27

    Raport o książkach – Wit Szostak „Suche strugi”

    W tym odcinku zapraszam na rozmowę z jednym z najwybitniejszych współczesnych polskich pisarzy, Witem Szostakiem, o jego nowej powieści „Suche strugi”. To historia pewnej kamienicy na krakowskim Podgórzu, świadka wojennych losów miasta, które zostawiły na jej ścianach niezabliźnione rany – ślady ludzkich tragedii, o których mieszkańcy chcieli zapomnieć, ale kamienica pamiętała. Czy pamięć pomaga, czy przeszkadza w opowieści o naszym życiu? Czy opowieść ocala, czy uśmierca pamięć? „Moja pamięć przecieka jak ściana, pod tym względem jesteśmy podobne” – mówi Helena, narratorka powieści, wpatrując się w ścianę kamienicy, jedyną rzecz, która została po jej wyburzeniu. Ze śladów kolorów farby i tapet, które zdobiły niegdyś jej mieszkanie i mieszkania sąsiadów, rekonstruuje minione życie. „Suche strugi” to porywająca powieść o podróży pod prąd czasu, o zmyśleniu i historii. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Wit Szostak Książka: „Suche strugi”, Wit Szostak / Wydawnictwo Powergraph --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    1h 17m
  6. Raport o stanie świata - 25 kwietnia 2026

    APR 25

    Raport o stanie świata - 25 kwietnia 2026

    Izraelscy żołnierze, którzy zbezcześcili figurę Jezusa w południowym Libanie, zostali odsunięci od służby i trafili do aresztu. Dlaczego władze wojskowe i polityczne zareagowały tak szybko i zdecydowanie wobec tego aktu wandalizmu, przeciwnie do wielu innych przypadków naruszeń regulaminu przez żołnierzy IDF? Czy izraelska armia to – jak chcieliby jej obrońcy – najbardziej moralna armia na świecie? Czy władze wojskowe reagują właściwie na przypadki łamania prawa przez żołnierzy? I dlaczego wśród żołnierzy coraz częściej notuje się przypadki schorzeń psychicznych wynikających z obecności w sytuacjach, w których łamane są normy moralne? Brytyjski premier odwołuje najwyższego rangą urzędnika ministerstwa spraw zagranicznych w związku z udzieleniem Peterowi Mandelsonowi, byłemu ambasadorowi w USA, dostępu do wrażliwych informacji. Dlaczego ta decyzja może pogrążyć Keira Starmera i co mówi ona o relacjach między rządem a niepolitycznym korpusem urzędniczym w Wielkiej Brytanii? W 40. rocznicę wybuchu w elektrowni w Czarnobylu trwa wojna o suwerenność Ukrainy, a w Polsce ma być budowana elektrownia jądrowa. Czym była ta katastrofa dla pokolenia lat 80. i jak zmieniła świat? Gigant w dziedzinie analizy danych, Palantir, publikuje ideologiczny manifest, w którym zapowiada, że systemy AI zastąpią broń atomową, a kraje, które nie zaprzęgną sztucznej inteligencji do potrzeb militarnych, przegrają w globalnym wyścigu o dominację. Czy to technofaszyzm, czy trzeźwa ocena rzeczywistości? Człowiek, który wymyślił najpopularniejszy zespół K-popowy na świecie, ścigany za malwersacje giełdowe. Kim jest Bang Si-hyuk i dlaczego K-pop stał się światowym fenomenem? A także: wielka wędrówka łosi, ratowanie waleni na Bałtyku i inne fantazje na temat zwierząt. Rozkład jazdy:  (02:55) Agnieszka Zagner: IDF i schorzenia psychiczne żołnierzy (26:48) Przemysław Biskup: Czy Keir Starmer przetrwa jako premier (48:44) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Fantastyczne zwierzęta (56:22) Ogłoszenia (1:00:20) Podziękowania (1:06:56) Marcin Żyła: Co zmieniła katastrofa w Czarnobylu (1:24:30) Wojciech Brzeziński: Palantir: technofaszyzm czy trzeźwe spojrzenie (1:44:48) Joanna Beczkowska: Król K-popu pod lupą prokuratury (2:05:15) Do usłyszenia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    2h 7m
  7. Raport o książkach – Philip Gourevitch „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”

    APR 20

    Raport o książkach – Philip Gourevitch „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”

    32 lata temu w Rwandzie trwał 14. dzień ludobójstwa. Zaczęło się 6 kwietnia 1994 roku, kiedy rząd Rwandy wezwał większość Hutu do eksterminacji mniejszości Tutsi. W ciągu zaledwie trzech miesięcy zamordowano od 800 tysięcy do miliona osób. 13 miesięcy po zakończeniu rzezi do Rwandy przyjechał amerykański reporter. Kilka lat później ukazała się jedna z najgłośniejszych i najważniejszych książek o rwandyjskim ludobójstwie pod wymownym tytułem „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”. Philip Gourevitch jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”. Rozmawiamy o tym, dlaczego świat Zachodu i powołane do tego instytucje nie zdołały zapobiec masakrze, mimo że miały wszystkie potrzebne informacje, by zareagować. Czy to brzmi znajomo? Upiorna powtarzalność historii sprawia, że reportaż sprzed trzech dekad jest dziś tekstem aktualnym, obnażającym słabość i kruchość dającego niegdyś nadzieję hasła „nigdy więcej”. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Philip Gourevitch Książka: Philip Gourevitch „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”, przekład: Adrian Stachowski, Wydawnictwo Filia --------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

    1h 27m
4.8
out of 5
32 Ratings

About

Autorski wybór najważniejszych wydarzeń politycznych, społecznych i kulturalnych z ostatnich 7 dni na świecie. Z udziałem dziennikarzy, ekspertów, uczestników życia politycznego, no i Dariuszem Rosiakiem oczywiście. --------------------------------------------- Odwiedź nas na: ➡️ ⁠⁠http://raportostanieswiata.pl⁠

You Might Also Like