Historische Vertelsels - Geschiedenis van de Lage Landen

Gids 53
  • 0.0 (0)
  • HISTORY
  • UPDATED BIWEEKLY

Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen is een geschiedenis podcast met historische verhalen over België en de Lage Landen, verteld door Gids53 / Jo Van Dessel (historicus en professioneel gids). De focus ligt op WOII (Tweede Wereldoorlog), de middeleeuwen en de vroeg moderne periode (16e eeuw). De verhalen spelen zich vooral af in (groot) Antwerpen, in het Fort van Breendonk en in Vlaanderen tout court.  Sinds Covid maak ik deze podcast vanuit mijn zolderkamer: ik schrijf en vertel de afleveringen, doe interviews, en mix alles af met muziek en subtiele sound effects. Per reeks breng ik onze ‘Belgische’ geschiedenis tot leven doorheen de bril van de mensen die ze beleefden: historische personages — soms bekend, soms helemaal anoniem. Vanuit hun persoonlijke levensverhaal, hun keuzes, werk en dagelijkse leven leg ik de link met de grote geschiedenis en het tijdvak waarin ze leefden. De podcast is gelinkt met mijn gidswerk in de Historische Vertelsels-tours en met mijn Historische Lezingen. Veel luisterplezier — en volg/subscribe zodat je geen nieuwe aflevering mist. Gids53 (Jo Van Dessel)

  1. Antwerpen tijdens en na de Beeldenstorm (1566-1568) – Alva, de Bloedraad en het vertrek uit Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E03

    JAN 18

    Antwerpen tijdens en na de Beeldenstorm (1566-1568) – Alva, de Bloedraad en het vertrek uit Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E03

    In deze 3e episode over Maria Pijpelinckx barst de Beeldenstorm in Antwerpen (1566) los en zien we van dichtbij hoe snel het ontspoort. Maria Pijpelinckx zit thuis met de kinderen, terwijl Jan Rubens als schepen mee in het crisisoverleg belandt en het stadsbestuur vooral probeert een bloedbad te vermijden. Na de vernielingen volgt een korte periode van schijnrust, maar de politieke rekening komt snel: Filips II stuurt Alva naar de Nederlanden en de Raad van Beroerten (Bloedraad) begint met dagvaardingen en arrestaties. Antwerpen wordt extra hard aangepakt, met o.a. de plannen voor en de bouw van een dwangburcht (citadel) en de verdachtmakingen van “twijfelachtige” bestuurders. Wanneer ook mensen uit de omgeving van Maria en Jan worden opgepakt en veroordeeld (zoals Antoon van Stralen), wordt het gevaar heel concreet voor oud-schepen Jan Rubens. Het gezin kiest uiteindelijk om te vertrekken uit Antwerpen (1568). Stemmen: vader Paul, vrouwlief Catherine, zoonlief Senne, buurman Ronny en collega Franck. Dank iedereen. Music credits: intro: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_Dowland_(1563-1626)_M._George_Whitehead_His_Almand,_Lachrimae,_No.21_for_Treble,_Tenor_%26_Bass_Viols_with_Great_Bass_Violone_in_G_1604.ogg. Phillipwserna, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons. YouTube: John Dowland // Come away, come sweet love – View/save archived versions on archive.org and archive.today (no modifications were made) Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    33 min
  2. De Gouden 16e eeuw van Antwerpen – hoe een stadje aan de Schelde een handelsmetropool werd | Reeks: special

    12/24/2025

    De Gouden 16e eeuw van Antwerpen – hoe een stadje aan de Schelde een handelsmetropool werd | Reeks: special

    In deze extra aflevering neem ik je mee door de aanloop naar de Gouden Eeuw van Antwerpen: waarom de stad vanaf de late 15e en vooral in de 16e eeuw zo sterk groeit. Je hoort hoe politieke grenzen, handelsroutes en markten verschuiven, waarom Engels laken en de foren van Brabant Antwerpen een voordeel geven, en hoe de komst van de Portugezen met specerijen en de aanwezigheid van Zuid-Duitse metaalhandel de economie versnellen. Zo wordt Antwerpen het decor waar zoveel figuren uit deze podcast opduiken: van Ortelius en Plantin over Filips van Marnix tot en met Maria Pijpelinckx (en vele anderen). En oh ja, ooit was Antwerpen zelf de parking! Veel luisterplezier. Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    20 min
  3. De weg naar de Beeldenstorm (1566) – hagenpreken, inquisitie en politieke crisis in Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E02

    12/07/2025

    De weg naar de Beeldenstorm (1566) – hagenpreken, inquisitie en politieke crisis in Antwerpen | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E02

    In deze 2e episode over het leven van Maria Pijpelinckx stijgt de spanning in Antwerpen richting 1566 en de Beeldenstorm. Maria Pijpelinckx en Jan Rubens leven in een stad waar calvinistische hagenpreken, ketterplakkaten en inquisitie het dagelijkse klimaat bepalen. Je hoort hoe de overheid (met Margaretha van Parma, Granvelle en bisschop Sonnius) druk zet op Scheldestad, terwijl het stadsbestuur probeert te schipperen om handel en orde te bewaren. De zaak Christophe Plantin (1562) toont hoe snel een drukker, pamflet of gerucht iemand in gevaar kan brengen. Intussen groeit het politieke verzet tegen Filips II, met het Smeekschrift en het Verbond der Edelen, en worden de hagenpreken massaal bijgewoond. Willem van Oranje wordt naar Antwerpen gestuurd om de rust te herstellen, maar de situatie blijft explosief. En in augustus van 1566 ontspoort ze: de Beeldenstorm begint — Antwerpen houdt de adem in. Heel veel luisterplezier. Stemmen: Vader Paul, vrouwlief Catherine en collega Pauline Delaunoy. Merci iedereen.  Music credits: intro: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_Dowland_(1563-1626)_M._George_Whitehead_His_Almand,_Lachrimae,_No.21_for_Treble,_Tenor_%26_Bass_Viols_with_Great_Bass_Violone_in_G_1604.ogg. Phillipwserna, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons. just Lute by Kaazoom Music by Paul Winter from Pixabay/a YouTube: John Dowland // Come away, come sweet love – View/save archived versions on archive.org and archive.today. No modifications were made. Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    37 min
  4. Maria Pijpelinckx (1538-1562) – jeugd, familie en huwelijk met Jan Rubens | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E01

    10/22/2025

    Maria Pijpelinckx (1538-1562) – jeugd, familie en huwelijk met Jan Rubens | Maria Pijpelinckx | Reeks 10 #E01

    In deze 10e reeks van Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen krijgt voor het eerst een vrouw de hoofdrol: Maria Pijpelinckx (1538–1608). Ik neem jullie live mee naar de Wapper en de Meir, langs plekken waar haar familie leefde en werkte. Je hoort hoe Maria’s familie vanuit Kuringen/Hasselt naar Antwerpen trekt en rijk wordt met tapijthandel—één van de grote luxe-nijverheden van het rijke Antwerpen in de 16e eeuw. Daarna maken we kennis met Jan Rubens (vader van): zijn achtergrond, zijn studies, zijn carrière als jurist en hoe hij in het Antwerpse stadsbestuur terechtkomt. Maria en Jan huwen, maar terwijl het jonge gezin groeit en Antwerpen nog een laatste economische boost krijgt, lopen de religieuze en vooral ook politieke spanningen in de Nederlanden snel op: in de strijd tegen de inmenging van Filips II, loopt Antwerpen voorop. Het gaat het jonge gezin voor de wind, maar problemen zijn al zichtbaar aan de horizon. Veel luisterplezier. Stemmen: vader Paul, vrouwlief Catherine en collega Julie Nevejan. Merci allemaal. Music credits: intro: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_Dowland_(1563-1626)_M._George_Whitehead_His_Almand,_Lachrimae,_No.21_for_Treble,_Tenor_%26_Bass_Viols_with_Great_Bass_Violone_in_G_1604.ogg. Phillipwserna, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons. just Lute by Kaazoom Music by Paul Winter from Pixabay/a YouTube: John Dowland // Come away, come sweet love – View/save archived versions on archive.org and archive.today No modifications were made.  Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    36 min
  5. Luistervoer: Prof. Dr. Tine Meganck over Ortelius en netwerken in de 16e eeuw | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E07

    08/10/2025

    Luistervoer: Prof. Dr. Tine Meganck over Ortelius en netwerken in de 16e eeuw | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E07

    In deze 7e Luistervoer ga ik in gesprek met professor Tine Meganck. Zij heeft de netwerken van Ortelius onderzocht en is op het onderwerp gedoctoreerd aan Princeton University in de US. Deze luistervoer gaat nog dieper in op de netwerken van Ortelius en zijn humanistische vrienden en kennissen op het einde van de 16e eeuw. Dit is eigenlijk een perfect vervolg op de vorige episode over het Album Amicorum, dat ook in dit gesprek ruimschoots aan bod komt. Via Ortelius zijn netwerk komen we uit bij Pieter Breugel de Oude, Tine haar grote liefde. Ze legt met heel veel passie en vuur uit hoe beide heren elkaar kenden en respecteerden en hoe hun netwerken werkten. Luister gewoon, u zal het wel merken. Dit verhaal is nog niet af, dat hebben we ook al afgesproken! Heel veel dank aan Tine voor haar tijd, drive en gastvrijheid. Veel luisterplezier. Deze luistervoer is voorlopig ook het einde van de 9e reeks over het leven van Abraham Ortelius. Dank aan iedereen die heeft meegwerkt aan dit 'erudiete' en humanistische verhaal uit het laat 16e eeuwse Antwerpen.   Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    1h 8m
  6. Luistervoer: Prof. Gerrit Verhoeven over reizen en Grand Tours in de 17e/18e eeuw. | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E06

    05/18/2025

    Luistervoer: Prof. Gerrit Verhoeven over reizen en Grand Tours in de 17e/18e eeuw. | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E06

    In deze 6e Luistervoer ga ik in gesprek met professor Gerrit Verhoeven. Hij onderzoekt al enkele decennia hoe mensen reisden in de vroeg-moderne periode (16e tot 18e eeuw). Omdat Ortelius zo veel reisde, wilde ik met Gerrit deep diven in het onderwerp. Hij kwam zelf met het voorstel om één specifieke soort reizen onder de loepe te nemen, de Grand Tours van adellijke en burgerlijke jongelui, die in de 17e en 18e eeuw op reis naar het buitenland werden gestuurd om 'man' te worden! Deze kerels waren soms 2 tot 3 jaar onderweg. Eens weer thuis brachten de meesten braaf verslag uit van hun reis, maar uit de brieven naar huis komen de meer smeuïge verhalen naar boven.  Met veel passie vertelt Gerrit over Balthasar III Moretus en de exploten van enkele jonge edellieden uit belangrijke en bekende families uit de Nederlanden. Hoe reisden ze, waar gingen ze op bezoek, wat aten ze... en wat met spel en erotiek? Het passeert allemaal de revue! Heel veel dank aan Gerrit en Lucie de labrador voor hun tijd en de sappige anekdotes.  Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    1h 20m
  7. Ortelius’ verborgen netwerk: het Album Amicorum tussen vriendschap, humanisme, oorlog en geloof (1574-1596) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E05

    05/14/2025

    Ortelius’ verborgen netwerk: het Album Amicorum tussen vriendschap, humanisme, oorlog en geloof (1574-1596) | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E05

    In de 5e episode duiken we in Ortelius’ Album Amicorum: zijn beroemde vriendenboek met bijdragen van humanisten, kunstenaars, dichters en politici uit heel Europa. Je hoort waarom zo’n album veel meer was dan een “poëzieboekje”: het was een netwerk, een monument van vriendschap en humanisme, een houvast in extreem turbulente tijden van oorlog en geweld.  Tegelijk moest het boekje voorzichtig circuleren omdat het een netwerk kon blootleggen aan ‘foute’ ogen. Het album belandt uiteindelijk in Pembroke College (Cambridge) en bevat meer dan 140 namen, al zijn er pagina’s verdwenen (mogelijk met tekeningen). Met bijdragen van onder meer Arias Montanus, Marnix van Sint Aldegonde, Janus Dousa en Joannes Vivianus zie je hoe dit netwerk (religieuze) grenzen overstijgt. Het verhaal eindigt met Peter Heyns, die het Album Amicorum opent met een sterk symbolische bijdrage over Daphne en de laurier — en zo meteen de toon zet voor het hele boek. Veel luisterplezier. Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    52 min
  8. Ortelius’ Theatrum Orbis Terrarum – de eerste atlas en waarom die zo’n succes werd (1570-1598)? | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E04

    03/15/2025

    Ortelius’ Theatrum Orbis Terrarum – de eerste atlas en waarom die zo’n succes werd (1570-1598)? | Abraham Ortelius | Reeks 9 #E04

    In de 4e episode gaat het over Ortelius zijn Opus Magnum: de Theatrum Orbis Terrarum (1570): de eerste atlas in de moderne zin van het woord. Je hoort wat er precies nieuw was: kaarten op eenzelfde formaat, een vaste volgorde (wereld–continenten–landen), en verklarende teksten bij de kaarten. We kijken ook naar de productie: koperplaten, papier, drukken en verspreiding — en waarom Ortelius niet bij uitgever Christophe Plantin start, maar met Gillis Coppens van Diest in zee gaat. Het project wordt een mega succes: herdrukken, edities in meerdere talen, en verkoop tot ver buiten Antwerpen. We staan stil bij reacties van tijdgenoten zoals Mercator, en we komen aan het hof van Filips II (met het verhaal rond Espinosa): de koning geeft Ortelius’ de titel Geographus Regius. Tot slot komt ook Ortelius’ vervolgwerk aan bod, zoals de Additamenta en het Parergon met historische kaarten. Ik dank graag Nicolas Brondfort en buurman Ronny Vermeersch voor hun zeer gesmaakte vocale bijdrage. Veel luisterplezier. Volg de podcast en krijg automatische updates! @luisteraars op Spotify en Apple Podcast: en rating of review wordt zeer sterk geapprecieerd. Alle artwork is AI generated.

    32 min
See All (51)

Trailer

About

Historische Vertelsels – Geschiedenis van de Lage Landen is een geschiedenis podcast met historische verhalen over België en de Lage Landen, verteld door Gids53 / Jo Van Dessel (historicus en professioneel gids). De focus ligt op WOII (Tweede Wereldoorlog), de middeleeuwen en de vroeg moderne periode (16e eeuw). De verhalen spelen zich vooral af in (groot) Antwerpen, in het Fort van Breendonk en in Vlaanderen tout court.  Sinds Covid maak ik deze podcast vanuit mijn zolderkamer: ik schrijf en vertel de afleveringen, doe interviews, en mix alles af met muziek en subtiele sound effects. Per reeks breng ik onze ‘Belgische’ geschiedenis tot leven doorheen de bril van de mensen die ze beleefden: historische personages — soms bekend, soms helemaal anoniem. Vanuit hun persoonlijke levensverhaal, hun keuzes, werk en dagelijkse leven leg ik de link met de grote geschiedenis en het tijdvak waarin ze leefden. De podcast is gelinkt met mijn gidswerk in de Historische Vertelsels-tours en met mijn Historische Lezingen. Veel luisterplezier — en volg/subscribe zodat je geen nieuwe aflevering mist. Gids53 (Jo Van Dessel)

Information