پادکست میدان فردوسی

Payman Fayyaz

معرفی و تشریح پنجاه اثر برتر در حوزه شاهنامه‌پژوهی - بررسی کارنامه یک قرن آرای شاهنامه‌پژوهان

  1. میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت نوزدهم

    10/07/2023

    میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت نوزدهم

    . قسمت نوزدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: ارمغان مور اثر شاهرخ مسکوب . در این ایپزود تمامی پنج فصل کتاب را بررسی کرده‌ایم و خواهیم گفت: ۱- جمشید به دلیل عصیان‌گری علیه خداوند، اولین انسان در شاهنامه است. ۲- عروج کیخسرو ور شاهنامه به این دلیل است که طبق اوستا کیخسرو زنده‌ی جاوید است و در پایان تاریخ باید همراه با سوشیانت فرزند رهایی‌بخش زرتشت دوباره به هستی بازگردد. و تاکید او برای پادشاهی لهراسپ هم به این دلیل است که کیخسرو می‌داند این خاندان در زمان گشتاسپ یاور زرتشت خواهد شد تا سوشیانت متولد شود. ۳- تاریخ حماسی در شاهنامه با پادشاهی فریدون آغاز می‌شود؛ چراکه او با تقسیم جغرافیا و تشکیل رسمیِ کشور ایران و سایر کشورها، بانیِ جنگ‌های بعدی شد. ۴- با تشریح کامل اسطوره‌ی آفرینش از منظر ایرانیان، مشخص می‌شود که این اسطوره یکی از انسانی‌ترین اعتقادات تاریخ بشر است. ۵- با مقایسه‌ی شاهنامه و تاریخ طبری مشخص می‌شود که فردوسی دیدگاهی کاملا غیر مذهبی و اساساً سیاسی به تاریخ بشر داشته است. ۶- در اندیشه‌ی ایرانشهری، بین اشه و داد یک پیوند ذاتی وجود دارد. اهورامزدا با اشه (آیین راستی) از نظم گیتی پاسداری می‌کند و پادشاه هم با داد از ایرانشهر پاسداری می‌کند. ایجاد اختلال در داد، باعث آشفتگی در کل نظام هستی (اشه) می‌شود. ۷- مفهوم اشه در زمان ساسانیان تحریف شد و باعث ایجاد نظام طبقاتی در جامعه شد.

    1h 12m
  2. میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت هجدهم

    09/24/2023

    میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت هجدهم

    . قسمت هجدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: با نگاه فردوسی اثر باقر پرهام . گزیده‌ای از مطالب تشریح شده در این اپیزود: ۱- ابیات مربوط به مدح پیامبر اسلام و شخصیت‌های اسلامی که در مقدمه آمده‌اند، الحاقی هستند و سروده‌ی فردوسی نیستند. ۲- شاهنامه قابل مقایسه با کتاب شهریار اثر نیکولو ماکیاولی می‌باشد و نگاهی واقع‌گرایانه به سیاست دارد. رستم نیز نگاهی واقع‌گرایانه به سیاست دارد و این نگاه کاملاً در تضاد با نگاه اخلاق‌گرایانه‌ی سیاوش به سیاست است. شاهنامه به ما می‌گوید که آنچه اولویت دارد، صرفا ایران است و منافع ملّی ایران. به همین دلیل نیز آنکه جهان‌پهلوان ایران است، رستم است و نه سیاوش. رستم برای حفظ ایران، بارها حیله می‌کند و این دقیقا منطبق با آرای ماکیاولی است. ۳- لزوم جدایی دین از سیاست، اول از همه در اندیشه‌ی ایرانشهری بیان شده است و شاهنامه، نماد این اندیشه است. ۴- سهروردی از مهمترین عاملان تحریف شاهنامه به سوی خوانش‌های عرفانی است. ۵- فردوسی صرفا یک معنویت‌گرا بوده و به هیچ مذهب خاصی باور نداشته است. حتی نگاه او به پس از مرگ‌ نیز منطبق با نگاه مذهبی نیست و فقط می‌توان گفت که او به جاودانگی روح باور داشته است. ۶- برخورد فردوسی با مقوله‌ی مرگ در ابتدا بسیار ساده است ولی به تدریج دچار چالش‌های جدی می‌شود.

    1h 6m
  3. میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت هفدهم

    09/08/2023

    میدان فردوسی - فصل دوم - قسمت هفدهم

    قسمت هفدهم از فصل دوم پادکست میدان فردوسی منتشر شد. . کتاب‌ مورد استفاده در این اپیزود: تراژدی قدرت در شاهنامه اثر مصطفی رحیمی . در این اپیزود مقوله‌ی قدرت از منظر فلسفه‌ی سیاسی بررسی می‌شود و همچنین خواهیم گفت: ۱- داستان رستم و اسفندیار نقد حکومت‌های مذهبی و شریعت‌گرا می‌باشد که در برابر آن باید از امر آزادی پاسداری کرد. همانطور که رستم نیز با مقاومت در برابر دست به بند دادن، از امر عمومی آزادیِ تمام ایرانیان پاسداری می‌کند. ۲- داستان رستم و سهراب نقد اندیشه‌ها و حکومت‌های ایدئولوژیک است. از منظر نویسنده، سهراب قابل مقایسه است با شخصیت‌هایی چون هیتلر، استالین و مارکس که اگرچه که مذهبی نیستند، اما با اندیشه‌های انقلابی و وعده‌ی ایجاد بهشت روی زمین، دوزخ را ارمغان می‌آورند؛ همانگونه که سهراب نیز با اندیشه‌ی ایجاد صلح جهانی، باعث جنگ‌‌افروزی شد و ایران را تا مرز سقوط پیش برد. در این داستان نیز رستم نماد لزوم مقابله‌ی ایرانیان در برابر اندیشه‌های ایدئولوژیک است. از نظر نویسنده، شاهنامه تمام تاریخ بشر را آسیب‌شناسی کرده است.

    1h 21m

About

معرفی و تشریح پنجاه اثر برتر در حوزه شاهنامه‌پژوهی - بررسی کارنامه یک قرن آرای شاهنامه‌پژوهان