Zientzia puntu-puntuan

UPNA CC-BY

0.0 (0)
Science
Monthly

Nafarroako Unibertsitate Publikoaren dibulgazio zientifikoko podcasta. Zientziaren, Berrikuntzaren eta Unibertsitateen Ministerioko Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak laguntza eman du.

Sep 30

Elebidunen hitz jariotasuna neurtzeko kalkulagailua

B hizkiaz hasten diren zenbat hitz esango zenituzke minutu batean? Badirudi ariketa sinplea, baina hitz-jariotasunaren proba hauek gure garunaren funtzionamenduari buruzko informazio baliotsua ematen dute. Eta zer gertatzen da bi hizkuntzatan bizi garenean? Laiene Olabarrieta eta Saioa Setoain NUPeko neuropsikologoek elebidunen hitz-jariotasuna neurtzeko kalkulagailu bat garatu dute, euskaldunen errealitatea kontuan hartzen duen tresna berria. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
Jun 15

Inkisidoreen itzala: Nork sartu dizu sorgin hori buruan?

Itxi begiak eta pentsatu sorgin batengan. Itsusia eta zaharra oso? Irudi hori ez da zurea, inkisidoreek mendeetan zehar zure buruan txertatutako estereotipoa baizik. Podcastaren 50. atalean, Irati Zurbano ikertzailearekin argituko dugu nola eraiki zuen botereak "errudun perfektuaren" mitoa mendez mende, eta nola irauli duen euskal kulturak eta feminismoak ikono errebelde bilakatzeko. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
May 18

Neskameen ahots isilduak

Nafarroan, Europa osoan bezala, langileen herena etxeko zerbitzuan aritzen zen Aro Modernoan. Gehienak emakume gazteak ziren. Milaka izan arren, historian ia ikusezin bihurtu dituzte. Amaia Nagusia historialariak haien ahotsak berreskuratu ditu artxiboetako auziei esker. Lan gogorra, indarkeria eta bizirauteko borroka ageri dira mendeetan isilduta egon diren testigantzetan. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
Apr 23

Hamaiketakoari gorazarre

Hamaiketakoan laburbiltzen da Nafarroako gastronomiaren arima. Bertako produktuak, sasoian sasoikoak eta km 0 elikagaiak daude oinarrian. Belaunaldiz belaunaldi transmititutako errezetek ematen diote itxura eta zentzua. Otordu bat baino gehiago da; familian edo lagun artean partekatzen den ospakizuna, festa, barreak eta une onak. Askotan, iristear dagoen zerbaiten hasiera ere bada. Horren inguruan hausnartzen du Eneko Izkue sukaldari nafarrak atal honetan. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
Mar 24

Saskia berrasmatzen: materialen iraultza erremontean

Erremontea garai berrietara moldatu nahian dabilen pilota modalitatea da. Artisau-lanari eta tradizioari loturik, erreminta egiteko modua ez da apenas aldatu sortu zenetik. Orain, Nafarroako Unibertsitate Publikoko INAMAT institutuko ikertzaileek material konposatuak eta 3D fabrikazioa aztertzen ari dira erresistenteagok eta eskuragarriagoak diren saskiak garatzeko. Berrikuntzak tradizioa arriskuan jartzen al du, ala haren etorkizuna bermatzeko giltza da? Xabier Sandua ingeniariak ditu erantzunak. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
Feb 27

Logika lausoa edo grisen edertasuna

Zuri edo beltz, bai edo ez… Gure erabaki gehienek — eta algoritmo askok hartzen dituzkenek — ez dute horrela funtzionatzen. Zuria nekez izaten da erabat zuri, eta beltza ere gutxitan izaten da erabat beltz. Gaurko atala gris horietara begiratuko dugu: zalantzetara, tarteko balioetara, eta zuzenean alderatu ezin diren egoeretara. Ander Goñi Medrano NUPeko matematikaria da, eta NAIR Center Nafarroako Adimen artifizialaren Ikerketa Zentroan aritzen da ikerketan. Logika lausoaz eta grisen edertasunaz aritu gara solasean. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
Jan 30

Nork babesten du garraiolaria Europan?

Gure inguruan ditugun produktu gehienak kamioi batean iritsi dira, baina gutxitan pentsatzen dugu nork ekarri dituen. Atal honetan, errepide garraioaren atzean dagoen azpi-kontratazioa, ez-ordaintzeak eta Europako estatuen legeek sortzen dituzten hutsuneak aztertu ditugu, Eva Fernandez Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko ikertzailearekin. Salgaiek errez egiten dute mugaz gaindi, eskubideek, berriz, ez hainbeste. ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin
12/29/2025

Zor publikoaren arintze jokoak: nork mugituko du lehen fitxa?

Imajinatu joko mahai bat gela itxi batean. Mahai horretan jokalariek ez dute bakarrik dirua jokatzen, herrialde oso baten etorkizuna dute jokoan. Partida global honetan esertzen dira gobernuak, inbertsio funtsak, bankuak, nazioarteko erakundeak eta, orain, Txina, arau zahar guztiak aldatu dituen eragileak. Zor publikoaren arintze joko hauek aztertu ditu Idoia Agirre NUPeko ekonomistak. Partida martxan da: nork mugituko du lehen fitxa? ######## Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak eta Zientziako eta Berrikuntzako Ministerioak laguntza ematen dute Nafarroako Gobernuaren lankidetzarekin

Trailer

Zientziaz mintzo

Zein da mugikorrik egokiena niretzat? Zer da medikuak egin behar didan erresonantzia magnetiko hori? Egia al da Piriniotako ibonak desagertu egin behar direla 30 urtean? Nola dakit arnasten ari naizen airea, aire garbia dela? Irizpide zientifiko-teknologikoak behar ditugu hainbat galderei erantzuna emateko eta egunerokoan erabakiak hartzeko. Eta horretarako, garrantzitsua da gutxieneko zientzia-ezagutza edukitzea.

Nafarroako Unibertsitate Publikoaren dibulgazio zientifikoko podcasta. Zientziaren, Berrikuntzaren eta Unibertsitateen Ministerioko Zientziarako eta Teknologiarako Espainiako Fundazioak laguntza eman du.

Creator

UPNA CC-BY
Years Active

2021 - 2026
Episodes

52
Rating

Clean
Copyright

© Copyright 2026 UPNA CC-BY
Show Website

Zientzia puntu-puntuan