Evenwicht, je leven

Paula Hijne

Evenwicht, je leven De podcast over het zintuig evenwicht.  Ervaringen en informatie over ons zintuig evenwicht. De evenwichtsorganen in ons binnenoor zijn onderdeel van een complex evenwichtssysteem, waardoor we alles kunnen doen wat we doen. Elke actie is namelijk mogelijk door dit bijzondere zintuig evenwicht.  In deze podcast komt ook het psychisch evenwicht aan bod. Kortom, evenwicht in de breedste zin van het woord.  'Evenwicht, je leven' is de podcast van Paula Hijne. Zij is auteur van het boek 'Evenwicht in uitvoering, hoe ons evenwicht werkt'. https://evenwichtinuitvoering.nl/

  1. 6d ago

    16 Ondertiteling

    Deze aflevering zou eigenlijk 'Geen ondertiteling' moeten heten, want ik heb het over de momenten waar ik geen gebruik kon maken van ondertiteling. Om een verhaal of gesprek goed te kunnen volgen is ondertiteling essentieel voor mij. (ik zeg afl 15, maar het is afl 16!) (Afb is een foto van een filmpje van mijn bedrijf mét ondertiteling) Volledig transcript  Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is de enige podcast die gaat over ons fysieke evenwicht in combinatie met gehoorverlies, tinnitus, Ménière, het psychische evenwicht. Ja, kortom al die dingen waar ik tegenaan loop, waar ik over nadenk, waar ik mee te maken heb. Mijn ervaringen deel ik in deze podcast met al deze onderwerpen. Dit is seizoen 12, aflevering 15: Ondertiteling. We zijn een weekje op Texel geweest. En dat was echt uitwaaien. Wat een harde wind was er! Het was steeds zo’n windkracht 5-6, misschien wel met vlagen 7. Dat weet ik niet precies. En de wind kwam eerst uit het oosten en daarna uit het zuidwesten. Zo hebben we alle winden meegemaakt. Van voren, van achteren, dat je geduwd wordt door de wind. En van opzij. En wat ben ik dan blij met de e-bike. We hebben zo veel gefietst dat de accu van de e-bike, die moest elke dag opgeladen worden. Met wind tegen, kon ik geen gesprek voeren met mijn man. Ik heb in de vorige aflevering verteld over dat geluid in mijn oren, met de wind tegen, dat dat zo ongelofelijk hard is. Nu had ik gewoon steeds mijn hoortoestellen in, maar ook nu was de wind wel hard, alleen die klonk zó totaal anders dan zonder hoortoestellen. Maar in ieder geval een gesprek voeren, dat was heel moeilijk. Ook omdat de stem van mijn man natuurlijk ook vervloog in de wind. Met de wind mee ging dat natuurlijk iets makkelijker. Maar dan is altijd, op de fiets, is het spraakverstaan inspannend. Dus we praten niet zo heel veel onderweg. Eigenlijk de meest praktische dingen die dan langskomen.  We waren er ook om vogels te kijken. En helaas lieten de vogels zich weinig zien. Later begreep ik ook dat de vogeltrek alweer voorbij was. Dus ja, er waren echt heel veel minder vogels op het eiland. We konden ze verder ook niet vinden, dus ze zullen ook ergens wel verstopt hebben gezeten.  In de B&B waar we logeerden, daar was een tv. En af en toe keken we 's avonds naar een programma. Dat waren veelal Nederlandse programma's, zoals Binnenstebuiten. En aangezien er op een andere manier verbinding daar was, konden we geen ondertiteling erbij aanzetten, want er was geen teletekst daar. Hoe dat precies zit weet ik niet, maar nou ja, zonder teletekst kan ik geen 888 intoetsen om de ondertiteling erbij te zetten. En ik heb weer ondervonden hoe lastig het is om dan Nederlandse spraak te kunnen volgen. Ik mis gewoon hele delen tekst, ook al stond de tv al wel op een hoger volume. En we wilden de tv ook niet nog harder zetten, want anders hadden de mensen naast ons daar last van. In het begin waren er nog mensen, later was daar verder niemand meer. Kon de televisie ook wat harder, maar in het begin was dat lastig. Dus hebben we hem niet zo hard gezet.  Tijdens die Nederlandse teksten, Nederlandse programma's, heb ik dan echt het mondbeeld nodig en dat is er dan niet altijd. En ook de voice-over-stemmen die kun je sowieso natuurlijk niet zien. Ik heb ook weer vaker aan mijn man moeten vragen: wat was er nou precies gezegd? En vooral die grapjes, al die grapjes, die woordgrapjes, die mis ik dan. En het gaat dan zo snel dat ja, als ik dat vraag aan mijn man dan zijn ze alweer verder in het verhaal en mis ik weer wat. Lastig dus! We zijn ook op Texel één keer naar de bioscoop geweest. Naar een Nederlandse film. En als ik naar een Nederlandse film ga, dan gebruikte ik vaak Subcatch. Subcatch dat zorgt voor de ondertiteling die in de bioscoop dan mogelijk is en dat lees je dan op je eigen telefoon. Maar Subcatch bestaat niet meer, dat is Earcatch geworden. De film stond netjes aangegeven in de app van Earcatch en ik heb geprobeerd dat te downloaden. Maar dat lukte dus helemaal niet! Als ik op Earcatch, op die film, en dat wilde downloaden, dan kwam er een tekst in beeld 'fout opgetreden - app bevat een bug - probeer de app bij te werken nadat de ontwikkelaar een oplossing voor deze fout beschikbaar heeft gemaakt.' Nou dat betekent dan dat niemand Earcatch kan gebruiken. Ben ik nog niet achteraangegaan maar het betekende wel, dat ik ook nu weer, heel wat delen van de tekst, van die Nederlandse film, gemist heb. Na de film heb ik mijn man nog een paar dingen nagevraagd zo van: waarom gebeurde dat zo en wat werd er toen gezegd?  Het was ook dat na de pauze, dat er iemand naast mij zat en die had popcorn. Popcorn, zo'n grote doos vol en die was popcorn aan het eten. En dat eten zelf, dat was niet zo storend, maar wel met die hand in die doos graaiend, naar de popcorn en dat dan omhooghalen. En als het nou gewoon snel gebeurt, nee het was een hele tijd graaien voordat dan die hand met popcorn naar boven kwam. En die mevrouw zat naast mij en dat maakte zó'n herrie, dat ik daardoor ook delen van de tekst niet kon verstaan. Ik had de neiging om haar aan te tikken, om te zeggen: nou wil je stoppen met popcorn eten, maar ja je kent die mensen niet dus je weet niet wat voor mensen het zijn. Wordt dat dan wel in dank afgenomen of zit daar dan iemand de rest van de film heel chagrijnig naast je te staan (zitten, red). Of erger nog, dat ze dus nog langer erover doet met die popcorn. Eigenlijk denk ik dat het beter was dat ik op een andere plek was gaan zitten. Dat had natuurlijk ook gekund. Heb ik niet gedaan. Zal ik de volgende keer veel alerter op moeten zijn dat ik zelf de keuze heb: ik ga ergens anders zitten, ik ga uit de buurt van dat geluid.  Die week op Texel heb ik dus van die Nederlandse film en ook de Nederlandse programma's dus niet zo veel meegekregen. En ik was blij dat ik wel een heel mooi boek bij me had, want zo kon ik heerlijk in dat verhaal duiken van dat boek. En weliswaar zonder beelden, maar die kon ik er zelf bij fantaseren. Dan is er eigenlijk... tijdens het lezen, krijg je al die beelden naar boven en dan heb je dus continu ondertiteling erbij (ha).  Als het over ondertiteling gaat, dat deed me ook denken aan het redactie-overleg bij de Lokale Omroep Zeewolde, wat ik een week eerder had gehad. We waren daar met zo'n 12 mensen bij elkaar en er werd heel wat verteld. En ik betrapte mezelf erop dat ik steeds de tablet zocht met de tekst van de schrijftolk! En vooral dan de zinnen, de woorden die ik gemist had. Zo ben ik dus al gewend om mee te kunnen lezen wat er wordt gezegd.  Maar waarom regel ik dan geen schrijftolk voor deze gelegenheden?! En dit keer had ik daar wel verschillende redenen voor: Het was een extra ingelaste redactie-overleg. En van tevoren was helemaal niet duidelijk hoeveel mensen er zouden zijn en wie er zouden komen. Want het is voor mij ook nog een verschil, zijn het mannenstemmen of vrouwenstemmen? Mannenstemmen kan ik makkelijker verstaan dan vrouwenstemmen. Het was op een zaterdagmorgen en dat is helemaal geen werkdag. Vind ik het ook best wel lastig om dan een schrijftolk te vragen voor de zaterdagmorgen. En er stond ook geen eindtijd gepland. Het had zo kunnen zijn dat het maar 15 minuten had geduurd. Het werd uiteindelijk 2 uur. En er is heel constructief overlegd. Maar ja, 2 uur is wel lang, als je de hele tijd aan het luisteren bent. En af en toe heb ik natuurlijk zelf iets verteld en ingebracht, de meeste tijd was ik zelf aan het luisteren. En voor 15 minuten wil ik geen schrijftolk vragen om naar Zeewolde te komen op zaterdagochtend.  En ik merk ook wel dat er een beetje schroom bij me zit als het gaat om de Lokale Omroep Zeewolde. Want daarbij gaat het juist over de radio en radioprogramma's, dat gaat om dat auditieve aspect. En de andere aanwezigen, die hebben nog een redelijk tot goed gehoor, denk ik. En wat als er dan een schrijftolk bij is, dan is er een extra persoon in de ruimte. En nu met 12 personen was die ruimte eigenlijk al helemaal bezet. Dus dan was dat toch ook wel weer extra en misschien te veel geweest. En het geluid van dat typen, dat voor de anderen dan ook hoorbaar is, dat houdt me dan wel tegen. Want dan zit diegene daar heel dichtbij, omdat het gewoon een kleine ruimte is.  Zoals ook tijdens de uitvaart. Ik had een uitvaart in diezelfde week, van familie. Er waren weinig mensen die ik kende. En ook daar durfde ik geen schrijftolk voor te regelen. Sowieso is het natuurlijk altijd op korte termijn. Maar dat betekent dan dat ik niet alles kan verstaan, want er is niet overal ringleiding aanwezig of die hebben ze helemaal niet aanstaan. En ik wil dan ook niet tot last zijn om dat te gaan vragen. Sowieso vind ik dat bij uitvaarten altijd wel lastig. Ik ben wel zo gaan zitten dat ik de spreker steeds kon zien. Dat ik op die plek ga zitten, dat ik naar de sprekers kan kijken. Je weet waar de plek is, want dat is altijd zichtbaar. Dus dan weet ik, het is goed dat ik daarnaar kan kijken. En ik vind het dus lastig om dat bij een uitvaart allemaal te gaan regelen. Helemaal als je de mensen niet zo goed kent.  Behalve bij mijn ouders. Bij de uitvaart van mijn ouders daar wilde ik heel graag een schrijftolk bij hebben en daar heb ik ook alle moeite voor gedaan. Zelfs Tolkcontact heeft daarbij geholpen. En dat is toen helemaal niet gelukt. Tot 2x toe is het me niet gelukt dat er een schrijftolk bij is geweest. Misschien kwam dat omdat het op woensdagmiddag eind van de middag was en ook nog eens helemaal in het oosten van het land. Daar wonen niet zo heel veel schrijftolken. Ja, dan is het anders ook wel heel ver rijden voor andere schrijftolken. In ieder geval, ik vond het toen heel jammer dat het niet gelukt is. Want dan is die ondertiteling van alles wat daar gezegd wordt, tijdens zo'n uitvaart, dat wil i...

    16 Ondertiteling
  2. Oct 21

    15 Varia

    Een zeer gevarieerde aflevering naar aanleiding van teksten die ik eerder heb geschreven. Sommige verhalen had ik ook nu kunnen schrijven. (eigen foto van verschillende schrijfsels) Volledig transcript: Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 12, aflevering 14: Varia. Varia, dat wil zeggen dat het van alles wat is. En dat is deze aflevering ook. Ik heb in aflevering 12 verteld over visuals naar aanleiding ook van de 100 dagen schrijven. De Schrijfgong die ik in 2014 heb gedaan. Toen heb ik 100 dagen achter elkaar een bladzijde geschreven naar aanleiding van een afbeelding. En er staan in dat schrift nog meer interessante verhalen en sommige verhalen die zou ik ook nu zo nog weer hebben kunnen schrijven. En andere verhalen zijn ook echt uit die tijd, daar is dan best een heleboel aan veranderd. Ik ga het gewoon ..ehm.. vertellen aan je. Ik ga een paar van die dagen nog weer noemen. Dat gaat onder andere ook wel over mijn fysieke evenwicht. Het kan gaan over het communiceren met gehoorverlies. Het gaat alle kanten op. Vandaar de titel van deze aflevering: Varia. Dan begin ik. 2014, dag 41. We hebben een rondje gewandeld na het eten en dat doen we wel vaker. Vroeger deden we dat nauwelijks. En vroeger bedoel ik mee, voor 2006. Voor dat jaar en ook in 2006 nog tot en met september, was ik minimaal twee avonden per week uit huis. Ik was soms zelfs vier avonden weg. En dan overdag aan het werk, ..ehm.. het huishouden doen, de opvoeding van de kinderen. Vanaf september 2006 was ik ineens elke avond thuis. Trouwens ook elke dag overdag. En een paar jaar ben ik toen niet het huis uit geweest. De wereld wordt dan wel heel klein. Heel weinig ontmoetingen en ook weinig verkouden in die periode. Ergens was dat ook wel fijn. De dingen doen die je op dat moment kunt, in eigen tempo. En ook al waren er in het begin hele vervelende dagen, continu die aanvallen, huilbuien, de hele dag niet weten wat je moet doen. Maar wat vooral is blijven hangen, zijn de dagen die voorbij vlogen. Zonder dan bijzondere inspanningen, het was rust. Het was volkomen rust!  En heel voorzichtig stap voor stap ben ik andere dingen gaan oppakken. Ben ik weer naar buiten gegaan. Ben ik weer mensen gaan ontmoeten. En omdat ik niet meer in het onderwijs kon werken, ging ik nieuwe mensen ontmoeten. Ik ging reizen met het openbaar vervoer. Had ik al jaren niet gedaan. Vanaf die tijd ging ik dat wel doen. Ik ging ander werk doen. En steeds weer kwam ik dan thuis en dan was het weer zo rustig. En dan kon ik de dingen weer in eigen tempo doen. En ergens tussen 2007 en nu zijn we dat rondje gaan lopen na het eten. Dat zijn we gaan oppakken en dat bevalt goed.  Nou, dit scheef ik in 2014. We hebben dat best lang gedaan, elke dag dat rondje lopen na het eten. Maar in coronatijd konden we natuurlijk niet zomaar naar buiten, na het eten. En toen is dat in het slop geraakt, we hebben dat niet meer gedaan. Af en toe doen we dat wel op vakantie. Maar niet als we thuis zijn. Nu doe ik andere dingen na het eten. Heb ik al eerder over verteld. Maar niet meer wandelen. Gek eigenlijk, want dat zouden we zo weer kunnen oppakken. Een dag later schrijf ik het volgende: Dag 42. Pas op de plaats. Mijn lichaam geeft aan dat dat nu nodig is. Niet omdat ik te veel heb gedaan. Want ik heb de zaken, het werk, immers heel rustig opgepakt en ik voel me helemaal niet gehaast. En waarschijnlijk is het door de menstruatie, de waterhuishouding, dat ik mij nu draaierig voel. Vooral bij verschillende standen van mijn hoofd. De fysiotherapeut heeft ook gisteren mijn nek aangepakt en het kan ook een combinatie zijn. Dat ze dat zó flink heeft gedaan dat dat toch nu invloed heeft, dat ik duizelig ben. En ik had er ook vannacht al last van, tijdens het omdraaien. Dan moet ik opletten dat het geen BPPD is, en dat is weliswaar behandelbaar. Dat is de enige evenwichtsaandoening die goed behandelbaar is. Maar het is niet prettig voor je als het evenwicht sowieso al niet zo goed is. Dus voorzichtig bewegen, ik moet niet te veel hoofdbewegingen doen en zeker niet gaan fietsen. Voorzichtig de trap op. Me goed vasthouden. Want door het draaien van mijn hoofd kan er dan weer zo'n golf duizeligheid komen, heel kort maar wel zó dat je zou kunnen vallen. Deze manier van draaierigheid had ik nog niet zo meegemaakt. Dus ik moet alert blijven en ook ja, het er laten zijn. Ik kan het toch niet zomaar veranderen. Alleen mijn gevoel daarover, dat is veranderbaar.  Ik vertelde dus eerst de dag ervoor over dat lekkere wandelen en dan ineens, als gevolg van de Ménière of als gevolg van iets anders met dat evenwicht, is er dan zo'n dag die ineens weer helemaal anders gaat dan wat je zou willen. Ook in 2014 en dit zou een verhaal kunnen zijn die ook nu nog steeds actueel is, wat nog steeds zomaar kan gebeuren. Dag 46. Communiceren met je ogen. Door oogcontact te hebben, écht oogcontact en niet vluchtig een blik, voelt soms heel intiem. Vandaag keek een jongen, ik schat zo'n 15 jaar, die keek mij aan. Eventjes, heel intens. En ik kon niet duiden wat hij zag en dacht. En het voelde even alsof ik naakt was. Het was dan ook zijn blik die mijn blik ving. Meestal is het andersom. Dan probeer ik de blik van een ander te vangen. En later op de dag probeerde ik dat dan ook bij een bekende uit om even gedag te kunnen knikken. Hoewel ik zeker weet dat hij me had gezien, maakte hij geen oogcontact. Ik zie dat niet als afwijzing. Eerder nieuwsgierig waarom hij mij niet even aankijkt. Ziet hij dat dan als een verplichting om wat te zeggen? Of een praatje aan te knopen en heeft hij daar dan helemaal geen zin in? Of weet hij helemaal niet te reageren? Durft hij niet? Met cliënten heb ik veel oogcontact. En daarmee wordt de andere uitgenodigd om verder te praten. Zonder schroom. Dat aankijken helpt dus echt. En soms zeggen de cliënten dan wel, wat ik nou aan je verteld heb, dat heb ik nog nooit aan iemand verteld. Dag 52. Ga ik er een beetje verder op in. Heel toevallig over dat luisteren met m’n ogen: Eindelijk weet ik hoe het komt dat ik mensen die mij iets vertellen, dat ze ook tegen mij blijven praten. Als ik ze tenminste aan mag en kan kijken. Want je ziet het aan mijn pupillen, dat ik luister. En dat is nu zelfs wetenschappelijk onderzocht. Dat juist bij slechthorenden het goed is vast te stellen of ze ook echt luisteren! En er wordt overleg gepleegd of een pupilmeting toegevoegd gaat worden aan een gehooronderzoek. Het stond in een heel klein artikeltje, in een bijlage van de Volkskrant. En ik las dat en ik werd er helemaal blij van! Ik wist dat ik iets met mijn ogen kan doen. Soort van aankijken, dat zeer gewaardeerd wordt door anderen. Mijn man zegt altijd dat ik dat altijd al had bij kleine kinderen. Heb ik bijgeschreven: wordt vervolgd. Want, de volgende dag, dag 53, ga ik daar verder op in: Als ik kleine kinderen aankeek op straat begonnen ze altijd te lachen. En mijn man zegt dat dat nog steeds zo is. Alleen let ik er zelf helemaal niet meer op. Ik kijk naar ze en verwacht helemaal niets van ze. En vroeger zocht ik dat contact verder wel. Toen ik zelf nog in het onderwijs werkte vond ik dat belangrijk. Als ik cliënten vraag wat ze prettig vinden of vonden, van het traject en de gesprekken, dan geven ze altijd aan dat ze eindelijk gehoord worden. Dat ze dat zeer prettig vinden. En als ik dan vraag hoe ze dat dan merken, geven ze allerlei voorbeelden terug. ..ehm.. wat ik deed en heb gezegd. Maar ze geven nooit aan dat het komt door de blik in mijn ogen. Dat ze aan mijn ogen kunnen zien, dat ik luister. En waarschijnlijk komt dat omdat het zó ontzettend subtiel is, ze kunnen het niet beschrijven omdat ze de lichamelijke uiting van luisteren gewoonweg niet kennen. Kortgeleden wist ik dat ook nog helemaal niet. En wat kan ik hier nou verder mee gaan doen in de toekomst? Voor vandaag het laatste verhaal, van dag 58. Weer een heel ander onderwerp, wat wel past in deze tijd van het jaar, want ik zou dit ook zó hebben kunnen schrijven, want dit was 2014, dit verhaal zou ik nu zo weer kunnen doen: De herfst is al in volle gang. Hoewel de temperatuur nog niet in herfststemming is. Het kan zo volgende week anders zijn. Maar afgelopen dagen was het echt warm. En dan weet je gewoon niet wat voor kleding je aan moet doen en of je wel of niet een jas moet meenemen. Ja, want je weet maar nooit. Kan zo maar omslaan. En nu heb ik de meeste zomerkleding al opgeruimd. En als je goed om je heen kijkt, dan zie je de meeste mensen al in herfstkleding lopen. Het zijn broeken en truien en donkere kleuren. Nog maar weinig mensen lopen in korte broek of in een rok of jurk of blote benen. Terwijl het nog écht wel het weer ervoor is. Ik vind het wel gek dat je ineens al je zomerkleding en je fleurige jurken, dat je die dan niet meer aandoet, terwijl de temperatuur er wel naar is! Ik heb dan wel mijn kleurige zomerjurk aan en val dan op tussen al die herfstige types. De herfst- en winterkleding die kan ik straks weer volop dragen en zelfs veel langer dan de tijd dat je de zomerse outfit aan kan doen. Nou, dit zijn een paar verhalen uit die ‘100 dagen schrijven’. Sommige verhalen zoals net dit verhaal, kunnen elk jaar weer terugkomen. Elke keer met de herfst dan wissel ik weer mijn kleding, dan gaat de zomerkleding weer naar achteren en de herfstkleding komt naar voren, winterkleding. En dat doe ik in het voorjaar weer andersom. Ik hou graag rekening met de temperatuur dat ik weet, oh het wordt ongeveer zoveel graden, met wat ik aan doe. Dus je zal mij niet zo gauw in kleding zien die niet past bij de temperatuur. Nou loop ik zelf nooit in korte broek, maar wel in jurkjes, broeken driekwart, en dat doe ik dan alleen hoogzomer. Maar jurken draag ik wel heel graag. De laatste tijd wel veel minder. Want een broek is toch ook wel heel handig op de...

    15 Varia
  3. Oct 14

    14 De wind in mijn oren

    Het is raar om de wind luid en duidelijk in je oren te horen, terwijl ik helemaal geen hoortoestellen in heb.  (Afb Pixabay HelloCdd20) Volledig transcript:  Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Naast het fysieke evenwicht vertel ik ook over gehoorverlies en tinnitus en af en toe ook over Ménière. En dit is een aflevering die gaat over de tinnitus en ook het gehoorverlies en daarbij ook mijn hoortoestellen. Dit is seizoen 12, aflevering 14: De wind in mijn oren. Ik heb namelijk iets raars meegemaakt. Maar ik ga dat eerst even inleiden. Al een paar weken is de tinnitus heel luid. En sowieso fluctueert dat geluid voortdurend en kan het ook enorm fluctueren, dat het heel luid is en wat zachter en dan weer heel luid. En dat komt ook doordat het gehoorverlies steeds fluctueert als gevolg van de Ménière. Dus het gehoorverlies is niet elke dag precies hetzelfde. Ik heb er niet zo veel bij stilgestaan dat de tinnitus zó ontzettend luid was. En waarschijnlijk kwam het ook wel door de verkoudheid en de pijn in mijn rug, dus daar ging al mijn aandacht ook wel naartoe. En gelukkig gaat het allemaal weer beter.  Afgelopen week ging ik op de fiets weer naar het dorp, ging ik gelukkig weer naar buiten. En op de fiets had ik de wind mee. Ik had mijn hoortoestellen in, was geen enkel probleem. Eenmaal bij de Oude Bieb aan de tafel bij de gebarenoefengroep -we hebben altijd een vaste tafel waar we aan zitten met de groep- merkte ik op hoeveel moeite ik had met het spraakverstaan met de mensen die toen allemaal om de beurt binnen kwamen en aan de tafel kwamen zitten. Ik kon ze nauwelijks verstaan. Ik heb toen mijn hoortoestellen luider gezet. Gelukkig kan ik het volume gewoon op het knopje op mijn hoortoestel luider zetten. En zo kon ik in ieder geval iedereen wel verstaan. En er is ook altijd een schrijftolk bij. Wat ik mis, kan ik dan lezen op de tablet die dan voor mijn neus staat. Het nadeel van dat volume hoger zetten van de hoortoestellen was wel weer dat de koffiemachine ook veel luider was. Dat geluid kwam veel harder binnen. Dat gebeurde maar af en toe, want die koffiemachine is niet de hele tijd aan, die gaat maar af en toe aan.  De gebarenles, ja ik noem het even les, het is een gebarenoefengroep, we oefenen samen, maar ik begeleid het. Dat was een hele leuke les. We hebben ook een deel in stilte gedaan, zoals een spelletje waarbij we gingen vingerspellen en daar mochten ze geen stem bij gebruiken. Dat is best moeilijk voor een hele groep vrouwen hoor, om geen stem te gebruiken, om niet te praten tussendoor. 'k Merk dat ik zelf af en toe ook toch iets zeg. Maar we hebben zo veel mogelijk geprobeerd om zonder stem te doen. Dan hoef ik ook niet te luisteren. Dat is ook heel fijn voor mijn oren. Dat is even mijn oren niet hoef te gebruiken.  Maar afijn, de les was voorbij, gezellige les. Mensen vonden het écht heel erg leuk. Die gingen allemaal weg en ik ben nog even het dorp in gegaan voor een paar boodschappen. En ik ben bij verschillende winkels geweest. Onder andere naar de audicien, want ik moest schoonmaakdoekjes hebben voor mijn hoortoestellen. Al lopend, want ik heb de fiets even laten staan bij de Oude Bieb, al lopend had ik mijn hoortoestellen nog steeds in en op dat hogere volume. En dat vond ik helemaal niet erg, vond ik eigenlijk wel fijn, al die geluiden in de omgeving die waren zó hoorbaar. Daarna had ik een afspraak bij de kapper. En voordat ze mij gaat knippen, gaat ze altijd eerst mijn haren wassen. Maar voordat ik m'n haren laat wassen, had ik eerst mijn hoortoestellen uitgedaan. Die doe ik dan in zo'n klein zwart etuitje, dat ze veilig opgeborgen zijn, veilig in mijn tas. Maar ik deed die hoortoestellen uit en echt, álle geluiden waren gewoon ineens verdwenen. Wat ik nog wel hoorde, dat klonk heel dof en heel ver weg. Op een gegeven moment komt de kapper mij halen. En de kapper, zij had zelf nauwelijks stem, ze was heel erg ziek geweest, waarbij haar stem was aangetast. En ik had eigenlijk geen idee wat ze precies vertelde. Met zo'n hele ja, zachte stem. Maar ik ben natuurlijk vaker geweest en dan weet ik wel wat de bedoeling is. Als ze mijn haren gaat wassen, wat ik moet doen. En dat ik dan naar de stoel ga lopen waar ik geknipt ga worden. Ik weet in welke stoel ik moet zijn. Dat was wel een rustig half uurtje, want zij kon niets vertellen vanwege haar stem. Dat vond ik (ha) helemaal niet erg, want ik kon toch niets verstaan! En meestal kan ik wel via de spiegel haar nog volgen, want dan kan ik het spraakafzien doen. Want ze staat natuurlijk achter mij, maar met zo'n zachte stem kon ik het toch niet horen, dus we hebben niet gepraat. Meestal praten we over koetjes en kalfjes, dus veel mis je niet tijdens zo'n gesprek.  En eenmaal buiten, met een fris kort koppie, wilde ik op de fiets stappen en bedacht ik me opeens, dat ik vergeten was mijn hoortoestellen in te doen! Oké. Dan maar zonder. En dat was raar. Tijdens dat fietsen, miste ik ze. En ik miste ook al die buitengeluiden. Dat verkeer, die vogels. Alles was dus echt ook heel ver weg en dof. En tegelijkertijd, ik voelde me heel ja, bloot of zo. Ik weet niet precies hoe ik dat moet zeggen, hoe ik dat kan uitleggen. En ik moest ook juist héél erg aandachtig om me heen kijken. Om geen andere verkeersdeelnemers te missen. Andere fietsers, elektrische auto's, die je sowieso bijna niet hoort. Dus ik moest heel erg kijken en opletten!  En toen was er iets wat ik nog raarder vond! Vanaf het dorp reed ik langs de ijsbaan, dat is best een hele route zo en dan via de Sportlaan is dat bij ons, kun je helemaal weer naar de wijk waar ik woon. En daar reed ik langs en ik had wind tegen. En die wind, dat maakte me toch een lawaai in mijn oren!! Dat was zó hard!! Het was zo vol geluid! En... en ook wel een heel laag geluid, maar écht zó hard! In eerste instantie schrok ik daarvan. En ik besefte toen van 'oh ja, ik heb geen hoortoestellen in.' Maar ik bedacht me ook 'hoe kan het dan, dat ik de wind zó luid hoor? Want ik ben nu bijna doof. Hoe kan die wind dan zo luid zijn?' Kwam het omdat mijn oren nu niet afgesloten werden door die speakertjes die normaal dus in mijn oren zitten, van de hoortoestellen? Die speakertjes die hebben zo'n doompje en die sluiten dan toch mijn oren af. Ze sluiten het niet helemaal af, ik krijg nog steeds ook wel geluid van buiten binnen. Maar nu had ik dat niet, die gedeeltelijke afsluiting, het was gewoon helemaal open.  En ik weet, dat als ik mijn hoortoestellen in heb, die hebben een windruisblokkering. Waardoor ik de wind tegenwoordig veel minder hoor. Dus ik ben het ook niet meer gewend om wind in mijn oren te horen. En waar ik me vervolgens over verbaasde en me toen ook afvroeg: horen goedhorende mensen zonder hoortoestellen de wind ook zó luid in de oren?! Als je dan wind tegen hebt. Het is voor mij écht een tijd geleden dat ik de wind zo luid heb gehoord. Mijn vorige hoortoestellen die hadden namelijk geen windruisblokkering. En daardoor hoorde ik de wind, als ik tegenwind had, als ik zijwind had, die hoorde ik altijd heel luid, maar dat was dan wel veel hoger en scherper. Nu zonder hoortoestellen was het een veel voller geluid en veel lager. En toen vond ik het met die oude hoortoestellen, vond ik dat echt vervelend. Zo onprettig vaak die luide wind, dat ik het volume van mijn hoortoestellen dan echt een heel eind lager zetten of soms zelf wel uitzette, maar dan hield ik wel mijn hoortoestellen in. Maar sinds ik deze nieuwe hoortoestellen draag, heb ik dus nauwelijks last van de wind. En dat is dus alweer een paar jaar. Is écht veel aangenamer!  En dan snap je misschien wel dat, dat ik zo schrok toen ik ineens de wind wél zo luid weer hoorde. De wind had gewoon vrij spel! En die liet dus flink van zich horen, in mijn oren. Dus voortaan moet ik toch maar mijn hoortoestellen in doen, als ik weer ga fietsen. Als ik dan weer bij de kapper vandaan kom, eerst even de tijd nemen om die hoortoestellen weer in te doen. Ik bedenk me nu ook ineens, toen ik die ochtend op de heenweg naar het dorp fietste had ik wind mee, ik had mijn hoortoestellen in, maar ik had óók m'n capuchon over mijn helm heen gedaan, want het regende heel erg. Ja, en dan klinkt de buitenwereld natuurlijk sowieso heel anders. En het prettige is dat mijn hoortoestellen niet nat worden als ik die capuchon zo op doe. Ben ik blij dat ik dat ontdekt heb dat ik die gewoon over de helm heen kan doen. Zal geen gezicht zijn! Maar ik heb liever werkende hoortoestellen (ha) dan wanneer ze nat worden en dat er iets mee gebeurt.  Maar de wind in mijn oren.... op deze manier.... zonder hoortoestellen in, dat was voor mij weer even helemaal nieuw en helemaal anders. Dat wilde ik even met je delen, want het is raar dat ik met hoortoestellen in de wind nauwelijks hoor en zonder hoortoestellen, dan ben ik zelf bijna doof, dat ik dan de wind héél hard hoor. Dit was seizoen 12, aflevering 14: 'De wind in mijn oren' van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer!

    14 De wind in mijn oren
  4. Oct 7

    13 Au mijn rug

    Af en toe heb ik, net als iedereen, rugpijn. Pijnlijk en vervelend, want dan kun je niet zo veel doen. Dat bewegen dan extra moeilijk is, als ook het evenwicht minder goed werkt, maakt het herstel des te lastiger. (afb Pixabay Anagret-Arlene) Volledig transcript  Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Ik ben auteur van onder andere het boek 'Evenwicht in uitvoering'. Dat gaat over ons evenwichtssysteem. En deze aflevering gaat ook weer over mijn evenwicht in dit geval. Dit is seizoen 12, aflevering 13: Au, mijn rug! Ik deed de was in de wasmachine. Een tijdje geleden al en opeens 'tok', gaat het zo in mijn rug. Dat heb ik wel een keer eerder gehad en dat is wel een hele tijd geleden. Dat betekende dat ik me voorzichtig moest bewegen. Maar het was al snel duidelijk; de was ophangen, dat ging me niet meer lukken. Dus ik heb mijn man geroepen: ‘Wil jij verder de was ophangen, het lukt mij niet, ik kan het niet.’ Ik kon namelijk nauwelijks rechtop staan. Dus het was ook voorzichtig lopen, voorzichtig gaan zitten en als je dan weer ging staan, dan ook weer met beleid opstaan. Ja ondertussen wat paracetamol slikken om niet te veel pijn te hebben. De volgende dag ging ik naar de fysiotherapeut. En zij zei daar al: ja, ik wil daar helemaal niets aan doen, want het is net gebeurd. Dus dan is het eigenlijk ontstoken. Dus ze heeft mijn gebruikelijke spanning in nek en schouders behandeld. Dat is altijd sowieso heel fijn, want ik ga nog echt om de week naar de fysiotherapeut, omdat én door de tinnitus en doordat het evenwicht niet goed werkt, dat het nodig is dat mijn nek en schouders af en toe los gemaakt moeten worden. Ik krijg dat niet zelf voor mekaar om het los te houden. Zij zei al: ‘Je moet eerst wachten tot de ontsteking minder is.’  En ik had het zo rechts, aan de rechterkant, ter hoogte van mijn bil. En daar zit dan precies een plekje -dat kan ik dan ook helemaal zelf voelen ook- dat zorgt voor de pijn. Wat belangrijk was dat ik wel in beweging bleef, maar ik mocht helemaal niets forceren. Dat betekende ook dat ik helemaal niets kon doen. Tenminste niet buiten de deur. Ik had allerlei afspraken en ik heb alles moeten afzeggen. Dat was daarvoor ook al, omdat ik zo ontzettend verkouden was. En nu was het ook nog een keer nodig vanwege dan die pijn in mijn rug.   Na een paar dagen... die plek daar bij mijn bil, die werd wel minder, maar omdat ik toch wat moeizaam aan het bewegen was, en voorzichtig steeds, bleef er spanning in mijn hele onderrug. Zelfs mijn buikspieren aan de voorkant, m’n buik, die spande ik ook steeds extra aan. Maar dat deed dus ook pijn. Dat ging ook eigenlijk allemaal vastzitten.  Na zo'n zes dagen ben ik buiten gaan wandelen, hmmm en dat was wel al lastig, want dat deed toch weer pijn. Niet per se onder in mijn rug, maar wel weer op dat plekje, rechts bij mijn bil. En wat mij opviel tijdens dat lopen, is dan de extra moeite die ik moest doen om goed rechtop te blijven lopen en ook rechtdoor te lopen. Nou heb ik sowieso dat rechtdoor lopen op de stoep, dat is altijd met aandacht lopen. Maar nu moest ik daar nóg meer moeite voor doen. En dat komt dus hoogstwaarschijnlijk omdat die evenwichtsorganen niet meer goed werken. En als dan ook je rug dan pijn doet, dan ga je, om dat te verminderen misschien een beetje scheeflopen. En dat is dan weer een extra aanslag op je hele mobiliteit. Want er zijn veel minder correcties vanuit dat evenwicht, vanuit die evenwichtsorganen dus, je moet dat allemaal met je spieren opvangen. En dat is écht niet fijn!  Het was ook behoorlijk lastig om dus lekker te lopen, om soepel te lopen, om ..ehm.. een beetje ontspannen te lopen. Maar afijn, na een week ben ik dan toch weer naar de les gegaan, op de sportschool, de 60+ les. Ik had ook echt zoiets van, wie weet wat dat oplevert. En ik heb daar heel rustig aan gedaan. Ik heb geprobeerd het helemaal niet te forceren. Ik heb ook enkele oefeningen op een hele andere manier gedaan. Ik ging niet planken en niet springen. Juist om mijn rug toch een beetje te ontzien. En dat ging heel goed. Hoewel, bepaalde loopoefeningen, daar merkte ik een soort onzekerheid bij mezelf.  Na de les, tijdens het koffiedrinken, voelde ik me best wel beter. Ik heb even gedoucht en daarna gaan we dan met elkaar koffiedrinken. En ik ben gaan zitten daar op een houten stoel. Toen had ik echt zo van: nou, ja, gaat wel goed! Ik heb helemaal geen pijn meer en ..ehm.. ik zit lekker. Maar ja, helaas, toen ik eenmaal buiten liep, heb ik ook de sporttas in mijn hand, schoot het er toch weer in. Au! En met heel veel moeite ben ik toen naar huis gelopen. Ik had wederom weer geen telefoon mee. En dat was nogal dom dit keer, want ik had het beter wel kunnen doen, want dan had ik even naar huis kunnen bellen. En dan kon ik opgehaald worden. Dus ik ben heel voorzichtig, stap voor stap, via de stoep zo naar huis gelopen. En ook nog extra oppassen met alle stoepjes op en af.  Die middag had ik thuis zelfs moeite om goed op de stoel te zitten. Toen heb ik ook daar de houten stoel gepakt, een houten platte stoel, en daar ben ik op gaan zitten. Het bijzondere is dat ik dan veel minder pijn heb, dan wanneer ik op een zachte stoel ga zitten. Daar kwam ik achter! Ja, en dan is het gaan zitten en het opstaan, dat blijft elke keer dat je dat met heel veel aandacht moet doen.  Het werd me ook duidelijk dat een lichamelijk defect, wat het dan ook is, dat dat een veel grotere impact heeft op het bewegen als de evenwichtsorganen dus niet meer zo goed functioneren. Ja en hopelijk herstelt mijn rug dan wel goed, zodat ik weer heerlijk kan bewegen.  En nu zijn we ondertussen weer een week verder. En wat ik heb gemerkt na twee keer geen evenwichtsoefeningen te hebben gedaan in de kineses-les op de sportschool, hoe snel dat gevoel van een nou ja, redelijk goed evenwicht, hoe snel dat achteruitgaat! We doen altijd twee rondes in circuit-vorm. En die eerste ronde had ik écht moeite om me goed staande te houden op alle balansborden en de -ballen die er waren. We hebben altijd bij die kineses-les extra veel evenwichtsoefeningen. Maar ik had er moeite mee, alsof mijn lichaam even helemaal niet meer wist hoe het moest! En gelukkig ging dat in de tweede ronde alweer wat beter. Ondertussen hield ik natuurlijk ook mijn rug ook wel wat in de gaten. En ook allerlei ..ehm.. ja oefeningen waarbij ik echt zo had: nou hier belast ik veel te veel mijn rug mee, die heb ik niet uitgevoerd, heb ik iets anders gedaan. En dat is dus wel weer extra focus. Extra focus om me goed in evenwicht te houden en ook nog eens een keer dat ik niet ga forceren. Het is nu dus helemaal duidelijk geworden, dat het voor mij écht belangrijk is om dat evenwicht steeds weer te triggeren. Om elke keer weer evenwichtsoefeningen te blijven doen, zodat mijn evenwichtsgevoel toch sterk genoeg blijft. En nu, dat ik zo last had met mijn rug, was dat nóg duidelijker hoe belangrijk het is dat ik mijn evenwicht zo optimaal mogelijk houd. Dit was niet zo'n hele lange aflevering. En toch wilde ik dit graag vertellen, omdat het heel specifiek met dat evenwicht ook te maken heeft. Dit was seizoen 12, aflevering 13: ‘Au, mijn rug!’ van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne. En dank je wel voor het luisteren. Tot de volgende keer!

    13 Au mijn rug
  5. Sep 30

    12 Visuals

    Visuals zijn afbeeldingen die informatie, gegevens of een idee zichtbaar maken. We begrijpen beelden veel sneller dan lange teksten. Ik heb visuals, afbeeldingen, gebruikt om 100 dagen, elke dag, even te schrijven. (afb eigen foto van het schrift waar ik 100 verhalen in heb geschreven). Volledig transcript  Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert Paula Hijne. Ik ben auteur van 3 verschillende boeken. En in die boeken heb ik gebruik gemaakt van allerlei afbeeldingen. Deze aflevering gaat over afbeeldingen. Dit is seizoen 12, aflevering 12: Visuals Visuals, dat is een Engels woord voor beelden. Een visual is een grafische weergave of een afbeelding die informatie, gegevens of en idee zichtbaar maakt, want het menselijk brein begrijpt beelden veel sneller dan lange teksten. Beeld blijft vaak veel langer hangen. En dat is wel gek om dit te gaan vertellen in deze podcast, waar geen beeld bij is. Ja, behalve het plaatje wat bij deze podcast staat, maar verder is er geen beeld. Ik ga het proberen om het zo goed mogelijk uit te leggen, zodat je het toch voor je kan zien. Ik weet niet of het gaat lukken, maar ik ga het proberen. Bij een coachingstraject worden visuals gebruikt voor zelfinzicht, voor een andere mindset, voor ..ehm.. verandering van leefstijl en zo. En in mijn re-integratietraject in 2008, kwam er zo'n doosje met kaarten op tafel, visuals. Volgens mij heette het ook zo. En daar mocht ik uit kiezen. Al die plaatjes werden neergelegd. Eén grote brij aan plaatjes en ik moest daar eentje uit kiezen, die stond voor 'vroeger'. Dan één plaatje voor 'in het nú staan' en één plaatje kiezen voor ‘de toekomst’. En ik vond dat een hele leuke opdracht om te doen. Ik heb die plaatjes gekozen en daar heb ik ook een verhaal bij gemaakt, bij die drie plaatjes.  Vanaf dat moment ben ik begonnen met verzamelen van plaatjes om zelf visuals te maken. Plaatjes die ik had uitgekozen die plakte ik op een papier. Die knipte ik netjes uit. En die ging ik dan lamineren en zo heb ik allerlei verschillende groottes aan visuals in verschillende doosjes. Daar ben ik op een gegeven moment mee gestopt om dat te maken, want ik heb er genoeg. Maar ik ben niet gestopt met het verzamelen van al die afbeeldingen! Plaatjes ..ehm.. foto's uit tijdschriften. En dan met name aansprekende kleurrijke afbeeldingen. Ook heel veel natuurfoto's, want in de natuur vind je heel veel metaforen.  Ja, en wat doe ik dan met al die plaatjes? Ja, ik knip ze dus uit. En dan orden ik ze in hele kleine plaatjes en dan iets groter en nog groter. Tot A4 formaat, want dat is ongeveer de grootste afbeelding die prettig is om mee te werken. En die bewaar ik allemaal. Ik heb hier verschillende dozen staan. Een soort laatjes zijn dat waar allemaal verschillende plaatjes in zitten. En ik heb hier nog een hele bak waar een heleboel in ligt die ik nog moet ordenen.  Met die plaatjes heb ik al heel wat collages gemaakt, op hele grote vellen papier. En hier in de praktijkruimte staan een paar kasten, een paar kledingkasten en daar zitten ja, totaal zo’n acht langwerpige collages op. Met allemaal een bepaald thema die ik daarvoor gekozen heb. Dat vond ik zó leuk om te maken.  En ik heb hier ook één hele grote hangen met allerlei insecten en spinnen. Zo'n grote plaat heb ik ook gemaakt voor beide zoons, want die houden heel erg van het determineren van insecten en spinnen. Ook zo'n grote collage hebben ze van mij gekregen en die hangen in hun huis. Ik heb al heel veel plaatjes dus nu. Heel veel afbeeldingen die gebruikt kunnen worden als visuals of die je kunt gebruiken dus voor die collages maken. En ik heb er al heel veel en toch kan ik niet stoppen met dat verzamelen van die plaatjes! Want elke foto in een tijdschrift die iets vertelt of waar een boodschap in zit of waar een metafoor aan te hangen is, ja, die ik juist ook mooi vind of juist heel lelijk of misschien zelfs eng, ja, die vind ik de moeite waard om te bewaren. En dat bewaren doe ik dus al héél lang.  In 2014 heb ik er op een andere manier gebruik van gemaakt. Ik ben namelijk toen begonnen met 100 dagen schrijven. Elke dag een stukje schrijven. Dat heb ik gedaan in een, in een schrift, ik heb eerst een schrift gekozen waarin ik dat wilde doen. Een A5-schrift met een vilten omslag, hele kleurrijke omslag. En dat schrift komt dan weer van een viltkunstenares uit Vlissingen. Die heb ik gekocht toen in de vakantie - 2014 hebben we het over. En mijn bedoeling was om elke dag daar een stukje in te schrijven. Het bijzondere is dat het hele schrift precies 100 dagen, heb ik daarin kunnen schrijven! Het zijn dus precies 100 bladzijden. Maar dat heb ik gedaan steeds naar aanleiding van plaatjes. Ik koos elke dag een plaatje, want toen had ik al een hele verzameling. En die plakte ik dan in aan de linkerkant en dan ging ik aan de rechterkant schrijven. Eén bladzijde lang. Niet langer. Als die bladzijde vol was dan stopte ik. En die afbeelding was dan de ingang waar ik over ging schrijven. En de ene keer was dat precies waar de tekst over ging. Dus de ene keer schreef ik over precies dat plaatje. En de andere keer ging mijn pen een hele andere kant op. En dat maakte niet uit, want het ging over het ja, het vrij schrijven. Creatief schrijven. Daar was ik dus toen al mee bezig. Als ik begon met kleine letters, dan kon ik heel veel tekst erop kwijt, op die bladzijde. Maar begon ik met grote letters, dan werd het een kortere tekst.  En een paar van die dagen, die wil ik nu met je delen in deze podcast. Omdat het elke keer naar aanleiding van zo'n visual was. Nou, de schrijfgong… Dan begin ik met dag 2. Dit is geschreven in juli 2014. Ik had gekozen voor een afbeelding, dat zijn allemaal ..ehm.. knoesten in hout. En dat is helemaal blauw geschilderd of de fotograaf heeft het zo bewerkt dat het blauw werd, dat weet ik niet. Maar het zijn hele mooie vormen. Het zijn vormen zonder dat je direct ziet wat het is. En dat was de aanleiding waar ik dan over ging schrijven: Als kind van een jaar af 12 wilde ik alleen boeken lezen met dingen erin die echt kunnen gebeuren. De realiteit. De werkelijkheid. En tekenen deed ik nauwelijks, want dat leek dan nergens op, want ik kon de werkelijkheid niet op papier zetten. Pas veel later ging ik fantasy lezen. Hoewel, 'Kruistocht in spijkerbroek' was natuurlijk wel fantasy, maar waarschijnlijk vond ik dat verhaal realistisch genoeg om het te lezen. Ik heb het al een keer eerder verteld; 'Kruistocht in spijkerbroek' was één van mijn eerste boeken die ik kreeg die ik serieus ging lezen. Misschien is het gekomen door het lezen van fantasy dat ik nu ook durf te tekenen! Tekenen van vormen. Abstract, grillig. En eigenlijk stelt het niets voor en is het wel steeds één geheel. En vooral felle kleuren, vol op! Van tevoren weet ik wat het gaat worden. En steeds weer ben ik dan zelf verrast (ha) van het resultaat. Het gaat dan ook niet om esthetische vormen, om schoonheid, het gaat niet om werkelijkheid. Hoewel elke vorm en elke kleur al bestaat. En ook elke combinatie bestaat al. Dus hoe werkelijk wil je het hebben? En ik zou de hele dag wel willen tekenen, plakken, kleuren, kneden, vormen en af en toe schrijven. Net als een kunstenaar. Het is jammer dat ik tussendoor moet werken. En dan: dag 7. De afbeelding daarvan is een hele kast met allemaal kleine laatjes erin waar van alles in kan. En dan begin ik de tekst met: het schrijven zelf is al heerlijk. Vooral in een mooi, leeg schrift dat langzaam gevuld wordt én met een fijne pen. Schrijven is eigenlijk slow denken. Net zoals je nu slow cooking hebt en slow food. Als je de dingen wilt opschrijven, moet je denken niet te snel gaan, anders ben je het kwijt wat je wilde schrijven. Praten is veel sneller. Je kunt ook makkelijker iets opnieuw zeggen. Herhalen, verbeteren of toevoegen of ontkennen. Bij schrijven staan de woorden ineens zwart op wit op papier. Ja op wit, afhankelijk of je wit papier hebt of crème papier of gekleurd papier. Dat maakt natuurlijk niet uit. En ook, het kan zijn dat ik een hele andere kleur pen gebruik. Het staat er op dat papier en dat blijft er staan. Ja, behalve als je dan het uitscheurt en weggooit of als je het schrift weggooit. Dag 10. De afbeelding is een distel. Een hele mooie blauwe distel die je in de duinen tegenkomt. Wat is er mooier dan een uitgebloeide distel in de blauwe lucht? Ik zou het niet zo weten, want een bloeiende distel in de blauwe lucht valt nauwelijks op. Het is de stekeligheid en tegelijkertijd de breekbaarheid, als stro. De vergane glorie van een trotse bloem. Een stoere zee/duin bloem die bestand is tegen het zilte water en de harde zeewind. En ja, ik heb iets met uitgebloeide bloemen. De vergankelijkheid van het leven. De eindigheid. En de oneindigheid. Want in die uitgebloeide bloem, zie je de zaadknoppen al zitten. Klaar voor een hele rits nieuwe bloemen. Nu nog stevig ingepakt om een hele winter te kunnen overbruggen. Elk jaar weer opnieuw. Het is gewoon en tegelijk wonderschoon en wonderbaarlijk voor wie er oog voor heeft. En dan dag 12. De afbeelding is een plaatje met hele oude boeken op een ook heel verweerde oude tafel. En wat ik toen schreef: welke schrijfstijl spreekt mij aan, vind ik prettig in een boek? Bij een zelfhulpboek vind ik het fijn als ik als lezer rechtstreeks aangesproken wordt door de schrijver. Dat die als het ware met je meedenkt en voor mij denkt. Zodat ik het niet zelf hoef te bedenken. Bij een roman, een fictieboek, vind ik het fijn dat er beschreven wordt wat er gebeurt. Zonder al te veel zware beelden. Ik wil me niet volledig voor kunnen stellen hoe een situatie is. Want zonder dat beeld en die geluiden en de geuren kan ik afstand houden en toch helemaal op gaan in het verhaal. Kan ik wel helemaal meegenomen worden. Dat wil zeggen, dat ik kan meevoelen zonder de emotie zélf te ervar...

    12 Visuals
  6. Sep 23

    11 Wie wil ik zijn?

    Een filosofische vraag waar ik het antwoord op probeer te vinden. (afbeelding in de studio gemaakt, door Han Koopman) Volledig transcript  Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En dit is seizoen 12, aflevering 11: Wie wil ik zijn? Je zult het wel horen aan mijn stem; ik ben zwaar verkouden. En dat vind ik helemaal niet leuk! Het rare is sinds ik in 2006 uit gevallen ben, ben ik heel lang niet verkouden geweest. Ik werkte ook niet in het onderwijs, want in het onderwijs word je continu besmet door kinderen, dat je verkouden wordt. Dus dat had ik regelmatig. Maar toen dus járen niet! Tot 2021, kreeg ik corona, echte corona dus, de variant die er op dat moment was. En vanaf die tijd ben ik regelmatig weer verkouden. Alsof m'n hele weerstand weer anders is geworden. En dat je dan dus steeds vatbaarder bent. Erg balen, want dan kan ik gewoon een paar dagen heel weinig doen. Terwijl ik zo veel wil doen. Er zit nog zo veel in mijn hoofd en er zijn zoveel dingen waarvan ik vind dat ik die moet doen! Nou ja, 'moeten' zit niet echt in mijn vocabulaire. Die ik wíl doen, maar die ik op dit moment dus écht niet kan uitvoeren.  Maar even terug weer naar de titel van deze aflevering. 'Wie wil ik zijn?' Dat komt naar aanleiding van de tekst, een korte regel: 'ik ben geworden wie ik wil zijn'. 'Ik ben geworden wie ik wil zijn', deze titel heb ik al weken in mijn hoofd. En daar wilde ik ook al eerder over vertellen, maar had dat nog niet gedaan. Dat doe ik dus bij deze. En dat komt ook naar aanleiding van de tekst die ik heb gelezen van Bert Sloots. Van Even Epibreren. En die wil ik even voorlezen. In retraite. Terug naar waar je vandaan komt terug naar je kern steeds rustiger in de stilte naar wie je écht bent. Terug in je binnenste. bij het buitenste vandaan kijk je in de spiegel wie daar nu eigenlijk staat. Even los van het bekende kom je jezelf tegemoet en ga je met wie je hebt gevonden weer ergens naartoe. Ja, en dan die titel, die ik net al noemde, ben ik geworden wie ik wil zijn? Het is zo'n filosofische vraag die niet zomaar is te beantwoorden. En ik vraag me af of ik er eerder wel eens over nagedacht heb, wie ik wil zijn. Ik kan daar niet eens direct antwoord op geven. Voor 2006 stond ik er sowieso nooit bij stil en na 2006 was ik wel zoekend, maar ik had helemaal geen doel voor ogen op dat moment. Hoe en wat ik wilde zijn. Bij mijn afscheid op school, dat was in de zomer 2008, gaf ik aan -naar aanleiding van een lied van Bløf- ik ben bijna waar ik zijn moet. En dan geen 'moeten', maar 'willen'! Ik ben bijna waar ik zijn wil. Alleen, ook toen wist ik niet precies waar dat was! En dat grote schilderij van de Vuurvogel, de man die op het vliegend tapijt ergens naartoe gaat en nog niet eens weet waar die gaat landen, hij is op weg. Ben ik dan nog steeds op weg!? Als je nieuwsgierig bent naar dat verhaal over dat schilderij, ik heb daar eerder over gesproken in deze podcast. Dat is seizoen 2, aflevering 2: ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet.’ Daar ga ik uitgebreid in op dat schilderij en wat dat allemaal met me heeft gedaan.  Maar die man op dat tapijt is op weg. En ben ik dan nog steeds op weg? Ben ik nog niet geland? Ben ik nog niet degene die ik wil zijn? Want steeds weer komt dat natuurlijk weer naar boven hè! Wie ik wil zijn. Wat voor mens wil ik zijn? Leven met andere mensen in gelijkwaardigheid. Dat is een utopie. Want ik leef in een omgeving vol van luxe en mogelijkheden. Mijn levensstandaard is hoog. Zelfs als ik op de camping ben in zo'n hele kleine caravan. Ook dan blijft die levensstandaard hoog. En toch komt steeds de vraag naar boven of ik in gelijkwaardigheid leef met mijn medemensen. Maar even terug naar de kern dan: wie zie ik als ik in de spiegel kijk? Nou, dan zie ik een vrouw met kort haar, een bril, een kleine neus, hier en daar een rimpel, blauwe ogen. Maar dat is uiterlijk. Wat zie ik als ik mijzelf in de ogen kijk? Écht kijk! Nou ja, op dit moment als ik in de spiegel kijk, dan zie ik een gezicht met een beetje waterige ogen en zo, door die verkoudheid. Maar meestal, als ik mezelf écht in de ogen kijk, dan zie ik iemand die tevreden is. Dan ben ik tevreden met wie ik ben.  En is dat het doel van het leven?! Tevreden zijn met alles wat er op dit moment is? Omdat er geen pijn is. Weinig zorgen. En ook dat er geen zorgen zijn waar ik me op dit moment zorgen over zou moeten maken. Hoewel, er zijn meerdere mensen in mijn omgeving die ziek zijn. Zelfs een paar die ernstig ziek zijn. Daar kan ik me wel af en toe zorgen om maken. Maar deze mensen hebben allemaal ook hun eigen proces, net zoals ik mijn eigen proces ga.  En wie ben ik? Wie wil ik zijn? Want dat is de titel van deze aflevering. Als ik niet meer op weg ben naar wie ik wil zijn, welke doelen kan ik dan stellen? En zijn er dan nog doelen nodig? Of zijn die doelen er alleen om de tijd te vullen? ..Ehm.. een zinvolle tijdsbesteding? Wat wordt er van mij verwacht? En dat is een beetje een verkeerde vraag, want ik ben op zoek naar wie ik ben en niet op zoek naar wat anderen van mij willen.  Hoe wil ik mijn tijd besteden in relatie tot wie ik wil zijn. Misschien is dat wel de vraag. Wil ik van betekenis zijn voor andere mensen? Zonder ego? Als dat mogelijk is? Tot hoever wil ik iets voor anderen betekenen? Of mag ik volledig voor mezelf kiezen? En van daaruit, vanzelf naar boven laten komen wat dat voor anderen zou kunnen betekenen. Is dat wat het zo moeilijk voor mij maakt om groots te gaan creëren? Om ..ehm.. kunstwerken te gaan maken. Met papier en verf en kleur en lijm, naald en draad. Zonder verder doel dan alleen de creatie vanzelf te laten gebeuren. Durf ik dat niet te doen, omdat het voor niemand in mijn omgeving nodig is dat ik dat ga doen? Waarom durf ik dat dan nu wel hier uit te spreken? Ik heb het er wel vaker over gehad. En waarom ga ik het niet uitvoeren? Wat houdt me tegen? Ja, dan heb ik altijd nog weer de redenen van: eerst nog dit en nog dat... Zoals boeken verkopen. En dat is de opgave die Roel, die mijn man, mij steeds weer aan mij oplegt. En dat weet ik zelf ook wel, maar marketing is minder aan mij besteed. Terwijl ik weet dat het wel nodig is. En toch hoef ik er niet steeds op gewezen te worden. Maar kan het niet gewoon tegelijkertijd? En creëren én zorgen voor die PR? Afgelopen dagen heb ik door die zware verkoudheid best veel gelezen. Is dat lezen dan wel een zinvolle tijdsbesteding? De laatste jaren lees ik voornamelijk alleen in de zomervakantie. Terwijl ik vroeger altijd aan het lezen was. 's Morgens vroeg en 's avonds laat in bed. En ik stond zelfs wel eens vroeger op om lang te kunnen lezen! Ik weet nog als klein kind, dat vond ik geweldig! Heel vroeg opstaan of eigenlijk wel in bed blijven, maar wakker zijn, en dan meteen lezen en dan al een uur of zo helemaal in zo'n verhaal zitten en dan pas opstaan. Ook gewoon als ik naar school moest daarna. Maar waarom blijf ik niet lezen als ik dan thuis ben? Waarom is dat nu alleen maar voorbehouden aan vakantie? Tegenwoordig, 's avonds na het eten, dan ben ik aan het tekenen. Of aan het kleuren. En dan heb ik zelf een eigen tekening gemaakt, die ben ik dan weer zelf aan het inkleuren. Of ik ben aan het haken. Aan het puzzelen. Maar ik kan dat natuurlijk ook afwisselen met af en toe lezen. Wat gek dat ik dat dan helemaal niet doe! Of moet ik dan gewoon even een interessant boek hebben wat ik elke keer wil terugpakken. Dat zou het kunnen zijn ook.  Maar ja, zo ben ik dus heel veel woorden weer verder en vind nog geen antwoord op de vraag of ik ben geworden wie ik wil zijn. Ik zou er zelfs wel een heel boek over kunnen schrijven (ha!). Dat wil ik dan ook wel gaan doen, maar hoe dan!? 'Eerst de andere boeken verkopen', zegt Roel. En dat trek ik me dan toch weer aan. Ga ik mijn eigen weg volgen? Wil ik blijven schrijven? Wil ik blijven creëren en dat met woorden doen? Omdat het schrijven zélf al zo zinvol is voor mij. Ook al geef ik nog steeds geen antwoord op mijn zelf gestelde vraag. Dat merk je wel (ha!).  Is het een vraag die vraagt naar de essentie van het bestaan? De zin van het leven. Volgens mij heb ik daar wel eens eerder ook over verteld. Maar moet er een ‘zin van het leven’ zijn om zinvol en voluit te leven? En leef ik voluit? Of leef ik met de handrem erop? Daar lijkt het namelijk op, op dit moment. Wat beperkt mij dan? Wat houdt mij tegen om wat te doen?! De vraag of ik geworden ben wie ik wilde zijn, is bij deze dus nog steeds (ha) niet beantwoord, omdat ik nog helemaal niet precies weet wie ik wil zijn! En zolang ik daar de woorden niet voor heb gevonden, weet ik geen antwoord of ik het ook ben geworden! Ja, en dan zie ik dat schilderij weer voor me, van die man op dat vliegende tapijt en ik ben nog steeds op reis. Ik ben nog steeds op weg! En zal ik dan blijven reizen, omdat ik nog niet precies weet waar ik wil landen?! Ja, misschien is het dat wel. Ik denk dat ik hier nog uren over na kan denken, over wie ik wil zijn, maar misschien heb ik over een paar uur ook nog geen antwoord. Dus ik laat het bij deze. Dat is niet zo'n hele lange aflevering geworden. En als jij wél precies al weet wie jij bent, laat je het mij dan weten? Want dan kan ik daar misschien iets mee. Daar kan ik dan weer inspiratie uit halen van: oh ja, zo kun je dat ook zien. Dit was seizoen 12, aflevering 11: 'Wie wil ik zijn?' van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne - ietwat met een verkouden stem en ik hoop dat dat volgende week gewoon weer helemaal over is. Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

    11 Wie wil ik zijn?
  7. Sep 16

    10 Even niet meedoen

    Soms is het goed om te besluiten dat ik niet mee ga doen. (eigen afbeelding) Volledig transcript volgt nog: Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. En ik krijg wel eens de vraag: hoe kom je aan al die onderwerpen voor je podcast? Ja..., ik heb een hele tijd geleden al een lijst gemaakt met allerlei onderwerpen. En de meeste onderwerpen staan er nog op, want meestal maak ik een aflevering met een thema dat op dat moment voor mij heel actueel is of recent is gebeurd. En zo ook deze aflevering. Dit is vorige week gebeurd, het is nu dat ik deze aflevering maak, 15 september en vorige week liep ik hier tegenaan. Dit is seizoen 12, aflevering 10: Even niet meedoen. Ja, beschadigde evenwichtsorganen, je kunt er écht wel last van hebben. Ik had last van een koortslip en een paar nachten had ik ook niet goed geslapen. Ik had ook veel hitte-buien. En die kwamen om de haverklap en de tinnitus, die was loeihard. Dat had ik in eerste instantie niet eens in de gaten. Maar in een van die doorwaakte en doorweekte nachten, viel het me op! De tinnitus, hield die mij weer uit de slaap? Want ik lag niet te malen of te piekeren. Dus dat kon het helemaal niet zijn! Zou het dan toch veel te luide geluid zijn dat mij zelf uit de slaap houdt? Op woensdagochtend had ik mijn sporttas ingepakt en de les begint dan, de sportles waar ik aan meedoe, begint om kwart over 10. Meestal ga ik dan om half 10 of zo naar de sportschool. En nu was het iets later. Want ik was ja, druk aan het opruimen in mijn praktijkruimte, dus ik was de hele ochtend al in touw. En ik vergat een beetje de tijd. En om kwart voor 10 ging ik pas weg en onderweg voelde ik al dat ik niet zo stevig liep. Het voelt dan alsof ik een beetje zweef. En de avond ervoor had ik al een ja, iets van een korte draaiduizeligheid gehad, gelukkig zat ik wel in de stoel dus er gebeurde verder niets, maar dat voelde ik wel heel even. Maar dat was kort dus ik heb er verder niet bij stil gestaan. Maar afijn, tijdens dat lopen ging het moeizaam. En ik moest goed opletten dat ik recht liep en dat ik niet tegen de lantaarnpaal op liep.  Op de sportschool ben ik zoals gewoonlijk op de cross-trainer gaan staan. Daar begin ik altijd eerst mee, voordat de les begint. En toch voelde ik al dat het heel anders is dan andere dagen, anders was. Het was natuurlijk vorige week. Ik ben naar de trainer gegaan en hij keek me al ietwat bezorgd aan. En toen ik zei dat ik me niet helemaal prettig voelde, zei hij al: 'ja, dat zie ik aan je ogen.' En ik gaf aan dat ik wel mee ging doen met de les, maar dat ik misschien halverwege toch zou stoppen als het niet zou gaan.  Terwijl we stonden te wachten, voordat de les begon, met de hele groep samen, vroeg een medesportgenoot aan mij: 'hoe gaat het met je?' En ik zei al: 'ja ..ehm.. niet zo goed.' 'Ja, ik zie het aan je ogen,' zei ze toen terug. En ik vertelde ook een beetje over de instabiliteit en toen vroeg zij van: 'kan dat dan door de verandering van de luchtdruk komen?' En dat zou wel eens kunnen kloppen. Sinds ik Ménière heb, ben ik extra gevoelig voor al die weersveranderingen. Vooral die weersveranderingen die ja, grote veranderingen. En waarom bedenk ik dat dan niet zelf?!  Zo stonden we nog een tijdje te praten en toen zei ze ook: 'nou luister goed naar je lichaam'. En toen besloot ik: ik ga naar huis. Ik ga níet meedoen met de les. Dat heb ik tegen te trainer gezegd. En ik ben naar huis gegaan. Ik ben mij eerst gaan aankleden. Rustig de trap af. Ik kwam beneden en ze stonden al verbaasd bij de receptie dat ik al naar huis ging. Van 'hè, je hebt nu toch nog de les?' Dus ik vertelde dat ik me niet zo lekker voelde en dat ik dus naar huis ging. Toen wilden ze me niet zomaar laten gaan. Moest er niet iemand even meelopen? Of was het niet een idee om even te vragen of iemand mij naar huis kon brengen met de auto? Ja, misschien was dat toch wel een slim idee. Toen heb ik gevraagd... ik kan mijn man even bellen, maar ik heb nooit de mobiele telefoon mee, dus ik kreeg de telefoon van hun en ik heb gevraagd aan hem van: 'wil je mij tegemoet komen lopen?' Dan kom ik gewoon wel lopend naar huis en dan kon hij naar mij toe komen lopen. En eenmaal buiten in de koele lucht, toen voelde ik me gelukkig wel weer wat prettiger. En halverwege was mijn man dan bij me en zijn we hand in hand verder naar huis gelopen.  Na een tijdje rustig zitten, ik heb even geen koffiegedronken, ik kon nog niet lezen, dat lukte niet echt. Maar na een tijdje rustig zitten, ben ik gaan douchen. Heel rustig aan. En na de lunch ben ik op de bank gaan liggen en vervolgens heb ik de héle middag liggen slapen. Na het avondeten ben ik niet zo laat naar bed gegaan en heb ik weer de hele nacht geslapen! En dat was dus hard nodig! Waarschijnlijk was ik zó vermoeid dat ik dat niet eens in de gaten had dat het moeheid was. En dat het slapen mij ontzettend geholpen heeft. Want de volgende dagen die gingen weer goed. Ik kon weer fietsen. Ik ben op vrijdagochtend naar de yogales geweest. Daar zijn allerlei balansoefeningen bij en zelfs dat ging goed! Want dat heb ik ook als ik zo'n wiebeldag heb gehad, dat dan even daarna, de dagen daarna, al die balansoefeningen best moeilijk zijn. En dat was in dit geval niet zo.  Is zo'n wiebeldag, zo'n even-niet-dag, is dat nou het gevolg van de Ménière? En heeft dus dan toch echt die luchtdrukverandering daar invloed op? Of is er iets heel anders in mijn lijf aan de hand, wat ik helemaal niet weet? Maar in ieder geval is een van de functies van de evenwichtsorganen en van het hele evenwicht, dat is autonome beïnvloeding. Het reguleert de hartslagfrequentie. Het reguleert de bloeddruk en de ademhaling. In 'Evenwicht in uitvoering', in dat boek daar heb ik een heel hoofdstuk over geschreven, over die autonome beïnvloeding. Hoeveel invloed hebben de evenwichtsorganen hierop? Op die regulatie? De regulatie van die hartslag en bloeddruk en ademhaling? En welke gevolgen zijn er als die evenwichtsorganen dan niet meer helemaal goed werken? Wordt de hartslag en de bloeddruk en de ademhaling dan toch echt anders? Gaat dat niet meer helemaal zoals het bij gezonde evenwichtsorganen gaat? En zorgt dat ook voor die klachten van die hitte-buien? Dus de temperatuur in mijn lichaam, dat dat toch niet helemaal goed gereguleerd wordt. En zorgt dat dus ook voor die instabiliteit? Ik heb daar geen antwoord op gevonden. Toen niet en nu nog steeds niet! Volgens mij is er ook nauwelijks onderzoek naar gedaan, naar wat de gevolgen zijn als die evenwichtsorganen dus niet meer goed werken. Vooralsnog is het goed luisteren naar wat mijn lichaam aangeeft, het serieus nemen heel belangrijk en dan ook af en toe de keuze maken: ik doe even niet mee! Dit was weer een korte aflevering van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Dit was seizoen 12, aflevering 10: Even niet meedoen. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne en dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

    10 Even niet meedoen
  8. Sep 9

    9 Praten, zeggen, vertellen

    Er zijn verschillende woorden voor praten. Ook in gebaren. Hoe zit dat met luisteren?  (afb handvorm voor praten- website Nederlands Gebarencentrum) Volledig transcript  Dit is de podcast 'Evenwicht, je leven'. De podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 12, aflevering 9: Praten, zeggen, vertellen. Vroeger had ik nooit gedacht dat ik spreker zou worden. Ik wist niet eens dat het woord spreker bestond en dat het een soort beroep zou kunnen zijn. Daar ben ik pas veel later achter gekomen. Deze aflevering gaat over dat ik aan het spreken ben, maar meer over de woorden die allemaal te vinden zijn rondom het woord 'praten'. En hoe ben ik daar dan aan gekomen om daar een hele aflevering over te maken? Tijdens de gebarenoefengroep was het thema: werkwoorden. Zo zocht ik de gebaren op voor praten, zeggen en spreken. En sindsdien is het online gebarenwoordenboek van het Nederlands Gebarencentrum gratis en daar staan de gebaren dan met een filmpje. Dan zie je hoe het gebaar en ook de beweging gemaakt moet worden. En onder dat filmpje staat de handvorm, de vorm van hoe je je hand moet houden. En daaronder vind je gebaren die een link hebben met het woord dat je hebt opgezocht. Bijvoorbeeld het woord praten. Het gebaar voor praten, dat is met de handvorm 'open snavel'. Nou, je kunt met je hand een open snavel maken en in het filmpje zie je dat de snavel een paar keer open en dicht gaat. En dat je dat doet ter hoogte ongeveer van je mond.  Onder dat filmpje staan er gebaren voor: door elkaar praten, niet over willen praten en spreken. En dan kun je ook daar weer de filmpjes van vinden. En bij spreken staan de woorden erbij van: bespreken en overleggen. Daar zijn aparte gebaren voor. Als je dan verder gaat zoeken, dan zijn er ook gebaren voor: roepen, zeggen, schreeuwen en gillen, waarschuwen, vragen, antwoorden en zelfs de woorden uitleggen, verklaren, motiveren, vertellen, beargumenteren. Die hebben allemaal een eigen gebaar. En de meeste gebaren die worden dan vanaf mondhoogte gemaakt. Zo ook het gebaar voor toespraak, dat doe je ook vanaf je mond.  Vergaderen is een gebaar op borsthoogte. Dat is wel weer een beetje gek, want vergaderen doe je toch vaak met gesproken woorden. Dus dan wordt juist heel veel gepraat. Tenzij natuurlijk alle deelnemers doof zijn en Nederlandse gebarentaal de voertaal is. Maar meestal is vergaderen toch met gesproken woorden!  En opvallend is dat voor babbelen, kletsen en fluisteren, dat daar ook gebaren voor zijn. Maar er zijn zelfs twee gebaren voor! Ééntje voor als je babbelt in gebarentaal en hoe je babbelt in gesproken taal, daar is ook een gebaar voor. En zo is het ook voor kletsen en fluisteren. Dat vond ik wel heel grappig om te zien, dat fluisteren dus ook echt twee verschillende gebaren heeft. Als je dat in gebarentaal doet is het een ander gebaar dan wanneer je met gesproken woorden aan het fluisteren bent en daar een gebaar over maakt. En verder is er een gebaar voor communiceren en communicatie. Dat is hetzelfde gebaar. En dat wordt ook vaak gebruikt. Communiceren is natuurlijk veel breder dan alleen praten, want communiceren is natuurlijk ook mailen, dat is bellen, dat is WhatsAppen, op allerlei manieren. Terwijl het gebaar van communiceren toch weer ook vanuit de mond gebeurt. Het is een grote open C-hand, 2 C-handen en daarmee beweeg je heen en weer. Dat is het gebaar voor communiceren.  Maar in de Nederlandse taal hebben we nog meer woorden voor een manier van praten. Zoals ..ehm.. kwebbelen, ratelen, kakelen, klessebessen, murmelen. En daar zijn geen speciale gebaren voor. Laat maar praten, dan weer wel. En ook roddelen en liegen. Dat kun je in gebaren laten zien.  En dat zijn allemaal woorden die ik net genoemd heb, die we kunnen uitspreken. En dat doen we met onze mond en met onze stem! En wat ik dan vreemd vind is dat er zo veel praat-woorden ook in gebaren zijn. En dat die gebaren dan ook zelfs vanuit de mond of ter hoogte van de mond worden uitgevoerd. Terwijl de gebaren er oorspronkelijk zijn voor mensen die doof zijn en voor wie de spraak niet logisch is. Zij horen zichzelf niet praten. Ze horen ook anderen niet praten. En ze weten niet eens hoe gesproken woorden klinken. En dan heb ik het over mensen die dan ook echt nou bijna volledig doof zijn. Die gebruiken de Nederlandse gebarentaal, NGT.  In de periode dat kinderen doof geboren werden, en wél moesten leren praten, maar geen gebaren mochten maken, kregen ze heel veel logopedie. Zo leerden ze zich verstaanbaar maken. Zonder dat ze het zelf konden horen. Het lijkt mij een onmogelijke opgave om dat te kunnen. En toch ken ik mensen die dat hebben geleerd en die ik goed kan verstaan. Andersom verstaan ze mij niet en zijn ze dus volledig aangewezen op spraakafzien. Dus ik moet ze altijd aankijken als ik iets zeg. Ik kan nooit iets tegen ze zeggen terwijl ze met hun rug naar me toe staan, want daar horen ze niks van. En gelukkig kan ik tegenwoordig mijn spraak ondersteunen met gebaren.  Maar, kan het zijn dat die veelheid aan gebaren rondom dat woord 'praten' uit de tijd komt dat er wel weer gebaren gemaakt mochten worden, maar het doven-onderwijs nog erg onder invloed stond van het alleen leren praten met stem. Het is sowieso vreemd dat er een hele periode is geweest dat mensen die doof geboren waren, dat ze geen gebaren mochten maken en toch allemaal moesten leren praten. Dus dat praten was toch altijd nog heel belangrijk! Ook al konden ze er zelf niets van horen. En dan iets anders. Een tegenstelling eigenlijk van praten. Voor het luisteren zijn er weinig andere woorden in onze taal. Er zijn wel verschillende manieren van luisteren. Je kunt selectief luisteren, professioneel luisteren, begrijpend, technisch of actief luisteren, empathisch luisteren. Er zijn zelfs 3 niveaus van luisteren: Intern, gericht en globaal luisteren.  En andere woorden voor luisteren zijn: horen, aanhoren, opletten, beluisteren of doen alsof je luistert. Doen alsof je luistert, dat is Oost-Indisch doof. Dat is echt wel een andere term, maar dat is eigenlijk een soort uitdrukking. En Oost-Indisch doof, dan doe je alsof je iemand niet hoort, omdat je geen zin hebt om te luisteren. Maar dat is een beetje een ouderwetse uitdrukking en die stamt vanuit het begin van de 19e eeuw. Dat is de tijd van Nederlands- Indië, volgens het Genootschap Onze Taal.  Het zijn allemaal vormen van luisteren zonder dat er andere aparte woorden voor zijn gemaakt. Dat is toch gek! En in gebarentaal worden gebaren voor horen en luisteren vanaf het oor gedaan, ook wel heel logisch dan. En zo zijn er ook gebaren voor: niet-luisteren en het ene oor in en het andere uit. Maar meer heb ik niet kunnen vinden. Of ja, nog eentje dan. Erbij horen. Maar ja, dat heeft weer helemaal niets met horen met je oren te maken. En dat er weinig gebaren voor luisteren zijn, dat vind ik dan weer niet zo raar. Mensen die doof zijn kunnen niet horen, dus waarom zou je er verschillende gebaren voor moeten hebben?! Maar dat er dan in de Nederlandse taal ook weinig andere woorden zijn in plaats van luisteren en allerlei vormen van luisteren, ja, dat valt mij op! Alsof het luisteren veel minder belangrijk is dan praten! Voor praten zijn er héél veel andere woorden, heb ik net allemaal verteld. En voor luisteren is dat er helemaal niet! Tenminste, ik heb ze niet gevonden. Als jij ze wel weet? Laat het me dan weten.  En dan podcast, ja dat is hét medium waar gepraat wordt. Waar iets gezegd wordt of verteld. Ik spreek, ik vraag iets aan je, ik roep iets, ik leg uit, ik verklaar, ik motiveer. En soms waarschuw ik voor iets. ..ehm.. ik ratel en kwebbel en klets erop los! En jij, jij hoort mij! En als het even kan, luister je ook en begrijp je wat ik zeg. Maar meer is er niet. Is toch opmerkelijk, vind je niet?! Dit was seizoen 12, aflevering 9: Praten, zeggen, vertellen. Een korte aflevering van de podcast 'Evenwicht, je leven'. Je hebt geluisterd naar Paula Hijne en dank je wel voor het luisteren. Tot de volgende keer.

    9 Praten, zeggen, vertellen

About

Evenwicht, je leven De podcast over het zintuig evenwicht.  Ervaringen en informatie over ons zintuig evenwicht. De evenwichtsorganen in ons binnenoor zijn onderdeel van een complex evenwichtssysteem, waardoor we alles kunnen doen wat we doen. Elke actie is namelijk mogelijk door dit bijzondere zintuig evenwicht.  In deze podcast komt ook het psychisch evenwicht aan bod. Kortom, evenwicht in de breedste zin van het woord.  'Evenwicht, je leven' is de podcast van Paula Hijne. Zij is auteur van het boek 'Evenwicht in uitvoering, hoe ons evenwicht werkt'. https://evenwichtinuitvoering.nl/