OLEJ W GŁOWIE | Psychologia, Kultura i Mechanizmy

Wojciech Olej

Czujesz, że w natłoku informacji umyka Ci sens? „OLEJ W GŁOWIE” to Twój filtr na rzeczywistość. Nazywam się Wojciech Olej, a to moja próba zrozumienia złożoności życia — w której łączę kropki tam, gdzie inni widzą tylko chaos. Wierzę, że większość problemów wynika z niezrozumienia mechanizmów: umysłu, mediów czy kultury. W formie analitycznych esejów audio dostarczam narzędzia krytycznego myślenia, dzięki którym sam oddzielisz sygnał od szumu. W świecie pełnym chaosu warto mieć OLEJ W GŁOWIE. Do usłyszenia! 🎧 Odcinki: Sobota 19:00 📩 Kontakt: wojtekolej@o2.pl 📷 Instagram: olej.w.glowie

  1. 4d ago

    Czy można pokazać wszystko i dalej kłamać? — „Zobaczysz wszystko” i Elizabeth Holmes

    W tym odcinku usłyszysz wszystko (i to jest wierutne kłamstwo). Elizabeth Holmes na miesiąc przed pójściem do więzienia wpuszcza do domu ekipę filmową i obiecuje: zobaczysz wszystko. Poszedłem na film Nathana Fieldera i Lance'a Oppenheima przedpremierowo, z trzeciego rzędu i (uczciwie przyznaję) pod koniec trochę przysypiając. Wyszedłem z myślą, że im więcej widać, tym mniej wiadomo. Spoilery będą, ale nieduże. Łączymy kropki pomiędzy: – obietnicą „zobaczysz wszystko” a tym, czego kamera nigdy nie pokaże, – kroplą krwi z Theranosu a inwestorami, którzy uwierzyli w obraz, – skeczem Abbotta i Costello „Who's on First?” a pytaniem, czy Holmes nie rozumie żartu, czy gra, – Billym Evansem a granicą między miłością, zależnością i wspólną narracją, – kulturą „fake it till you make it”, która nagradza pewność bardziej niż prawdę. Bądźmy w kontakcie! 👇 Kontakt: ⁠wojtekolej@o2.pl⁠ Instagram:⁠ olej.w.glowie⁠.

    Czy można pokazać wszystko i dalej kłamać? — „Zobaczysz wszystko” i Elizabeth Holmes

  2. Oct 24

    Jak wygrać w życiu w 10 krokach? — porady, język i paraliż decyzyjny

    Czy da się wygrać życie w dziesięciu trikach z rolki? Algorytm podsunął mi listę porad, sztuczna inteligencja miała ułożyć z niej scenariusz, a ja w trakcie nagrania przyłapałem się na tym, że każda rada mówi właściwie to samo: rób to tak, jakby ktoś patrzył. Odcinek bez scenariusza (a raczej ze scenariuszem, który był do bani), za to z pomyślunkiem. Łączymy kropki pomiędzy:– myciem zębów „jakby patrzył dentysta” a samopoczuciem,– słowem „crush”, którego nie da się przetłumaczyć, a polszczyzną w czasach „transformacji”,– filmem o Twoim życiu a pytaniem, w jakim byłby gatunku,– Wittgensteinem a tym, jak władamy słowem,– schodami ruchomymi, paraliżem decyzyjnym i metamodernizmem. Bądźmy w kontakcie! 👇 Kontakt: wojtekolej@o2.pl Instagram: olej.w.glowie.

    Jak wygrać w życiu w 10 krokach? — porady, język i paraliż decyzyjny

  3. Oct 17

    Czy wina może być dziedziczna? — Cejrowski i Wojewódzki

    Czy winę można odziedziczyć po ojcu? A jeśli nie po ojcu, to po rodzinie, narodzie, partii? W rozmowie Wojciecha Cejrowskiego z Kubą Wojewódzkim to pytanie wraca raz po raz: w języku antropologii, Biblii i historii Polski. Rozbieram tę debatę na mechanizmy: etykietowanie, ideologię i winę przenoszoną z pokolenia na pokolenie. Bez ogłaszania zwycięzcy. Łączymy kropki pomiędzy: etykietą, która załatwia za rozmówcę cały argument („resortowe dziecko”, „czerwony”, „tęczowy”, „niemieckie medium”),„winą dziedziczoną” i pytaniem, czy dziecko odpowiada za to, kim był jego ojciec,wrogiem w woreczku, czyli sposobem, w jaki ideologia sortuje ludzi po kolorze, orientacji i kapitale zagranicznym,Wołyniem, Jedwabnem i argumentami dobieranymi do z góry przyjętej tezy,mediami, spektaklem i pytaniem, czy słuchamy rozmowy, czy jesteśmy produktem.Na końcu odwracam kierunek: co dzieje się we mnie, kiedy ktoś tak mnie drażni? Bądźmy w kontakcie! 👇Kontakt: wojtekolej@o2.plInstagram: olej.w.glowie

    Czy wina może być dziedziczna? — Cejrowski i Wojewódzki

  4. Oct 10

    Kochasz ją czy swoje wyobrażenie? — Lalka, Wokulski i Łęcka

    Czy romantyzm zabija człowieka, czy tylko nie zostawia w nim miejsca na nic innego? A jeśli Wokulski oddał wszystko, to czy się poświęcił, czy po prostu zaangażował? Wracam do Lalki Bolesława Prusa po seansie kinowej ekranizacji Macieja Kawalskiego, w czasie gdy Netflix przypomniał Polsce o Wokulskim. Mam notatki z jednego wieczoru i kilka pytań, na które ten odcinek nie ma gotowych odpowiedzi (ja też nie). Łączymy kropki pomiędzy: Wokulskim, który żyje w dwóch epokach naraz: romantyzm ma w biografii, pozytywizm w księgach rachunkowycharystokracją, która ma majątek, wykształcenie i nazwisko, ale nie ma napędu, oraz Ochockim, który marzy o maszynie latającej, a z codziennością nie ma nic wspólnegotroską i wielkim gestem, czyli dlaczego niespodzianka na rocznicę jest łatwiejsza niż trzy lata rozładowywania zmywarki bez komentarzazauroczeniem i zamroczeniem, czyli Rzeckim, Frommem i Kierkegaardem w jednej rozmowie o miłościkurą, świnią i Izabelą Łęcką: poświęceniem, zaangażowaniem i miłością, która potrafi powiedzieć „nie zatrzymam cię"Bądźmy w kontakcie! 👇Kontakt: wojtekolej@o2.plInstagram: olej.w.glowie

    Kochasz ją czy swoje wyobrażenie? — Lalka, Wokulski i Łęcka

  5. Oct 3

    Kto zajął miejsce autorytetu? — Matczak, Frankl i normy

    Kiedyś pytało się: „Czy mógłbyś wynieść śmieci?". Dziś: „Czy chciałbyś?". Jedno słowo, a obowiązek staje się kwestią nastroju, i to nie tylko wobec innych, ale też wobec samego siebie. W tym odcinku komentuję wybrane wątki z rozmowy z prof. Marcinem Matczakiem: skąd wzięła się nasza podejrzliwość wobec norm i autorytetów, dlaczego postanowienia się nie trzymają i co zostaje, kiedy zdejmiemy z siebie wszystkie role. A jeśli normy nie są przeszkodą dla wolności, tylko jej warunkiem? Łączymy kropki pomiędzy: „mógłbyś" a „chciałbyś", czyli jak obowiązek stał się kwestią ochotycelomanią a Viktorem Franklem i wieczną teraźniejszością Byung-Chul Hanaeksperymentem Milgrama, Nietzschem i influencerem, który zajął miejsce autorytetuautentycznością a cebulą ze Shreka: co zostaje po zdjęciu wszystkich rólregułą benedyktyńską a poradą „wstawaj o 4:00", czyli systemem a pojedynczą normąBądźmy w kontakcie! 👇 Kontakt: ⁠wojtekolej@o2.pl⁠ Instagram: ⁠olej.w.glowie⁠

    Kto zajął miejsce autorytetu? — Matczak, Frankl i normy

  6. Sep 26

    Im bardziej ufasz AI, tym mniej ufasz sobie – Moral Deskilling i krytyczne myślenie

    Kiedy prosisz ChatGPT o napisanie trudnego maila, co tak naprawdę robisz? I — pytanie znacznie mniej wygodne — co przez to robisz ze sobą? Ten odcinek wyrósł z kursu „Human agency and responsibility in the age of creative machines", w którym brałem udział na uniwersyteckim szkoleniu w Alicante. Punktem wyjścia są dwa łacińskie słowa: facere, czyli wytwarzać, oraz agere, czyli działać i stawać się kimś przez to, co się robi. Prawie cała dzisiejsza rozmowa o sztucznej inteligencji toczy się po stronie facere — czy wynik jest dobry, szybki, tańszy. Pytam, co dzieje się po drugiej stronie, po stronie wprawy, charakteru i osądu, których nie da się wygenerować. Łączymy kropki pomiędzy: łacińskim rozróżnieniem agere i facere a różnicą między gotowym produktem a procesem, który nas kształtuje,rzemieślnikiem po tysiącu stołów a kimś, kto tysiąc razy kliknął „generuj",badaniem Microsoft Research i Carnegie Mellon na 319 pracownikach wiedzy a zależnością: im większe zaufanie do AI, tym mniej krytycznego myślenia,zjawiskiem automation bias a tym, dlaczego nie sprawdzamy odpowiedzi, które brzmią kompetentnie,GPS-em, kalkulatorem i autokorektą a pytaniem, czy osąd moralny też można oddać jak orientację w terenie,pojęciem moral deskilling Shannon Vallor a bronią autonomiczną, cyfrową wielozadaniowością i robotami opiekuńczymi,dylematem dwóch samochodów autonomicznych a badaniem „The Social Dilemma of Autonomous Vehicles" i eksperymentem Moral Machine,algorytmami banku, rekrutacji i ubezpieczyciela a decyzją, za którą nie stoi już żaden człowiek,pytaniem firmy Anthropic o ludzkie spełnienie w świecie, w którym maszyna wykona większość wartościowej ekonomicznie pracy, a powrotem do sokratejskiej ciekawości.Bądźmy w kontakcie! 👇 Kontakt: wojtekolej@o2.pl Instagram: olej.w.glowie

    Im bardziej ufasz AI, tym mniej ufasz sobie – Moral Deskilling i krytyczne myślenie

  7. Sep 19

    „Jestem zbyt szczęśliwa, by jeść słodycze” — Wittgenstein, ADHD i pięcioro Polaków w Alicante

    Czy kiedykolwiek złapałeś się na tym, że sięgasz po kolejną tabliczkę czekolady nie z głodu, tylko dlatego, że coś w środku domaga się natychmiastowego znieczulenia? A czy w rozmowie z bliskimi zdarza Ci się czekać nie na to, co powiedzą, tylko na przerwę, w której wreszcie powiesz coś o sobie? Ten odcinek nagrałem w drodze, schodząc nocą ze wzgórza Santa Bárbara w hiszpańskim Alicante, gdzie byłem na uniwersyteckim szkoleniu ze sztucznej inteligencji. Punktem wyjścia jest jedno zdanie, które usłyszałem tam kilka dni wcześniej od dziewiętnastoletniej Estonki: „Jestem zbyt szczęśliwa, by jeść słodycze". Proste, a odsłania mechanizm, o którym większość z nas nie chce rozmawiać — jedzenie emocjonalne, układ nagrody, dopaminę i nierozpoznane przez lata ADHD. Łączymy kropki pomiędzy: dwiema tabliczkami czekolady dziennie w liceum a neurobiologią układu nagrody i ADHD,jedzeniem emocjonalnym a regulowaniem lęku, smutku i poczucia samotności,„narcyzmem konwersacyjnym" twórców a biologiczną regułą dwojga uszu i jednych ust,dumą z bycia Polakiem a niezręcznością wypowiedzenia tego na głos w międzynarodowym gronie,sztuką promptowania modeli językowych a tezą Wittgensteina, że granice mojego języka są granicami mojego świata,filmem, który broni się bez dźwięku, a prawdą o człowieku, która nie mieści się w słowach.Bądźmy w kontakcie! 👇Kontakt: wojtekolej@o2.plInstagram: olej.w.glowie

    „Jestem zbyt szczęśliwa, by jeść słodycze” — Wittgenstein, ADHD i pięcioro Polaków w Alicante

  8. Sep 12

    AI nie zastąpi ci terapii. Zrobi z tobą coś znacznie gorszego – Pułapka Algorytmu

    Czy algorytm naprawdę cię rozumie, czy po prostu stał się najdoskonalszym pochlebcą w historii ludzkości? Zamiast konfrontować się z trudną prawdą w relacjach z ludźmi, coraz częściej uciekamy do cyfrowej wyroczni, która nigdy nie ocenia, zawsze przytakuje i bezwzględnie utwierdza nas we własnych złudzeniach. Łączymy kropki pomiędzy: zjawiskiem AI sycophancy a naszą podświadomą potrzebą unikania odrzucenia i krytyki, historyczną ewolucją autorytetów według Yuvala Noaha Harariego – od kapłanów i szamanów, przez terapeutów, aż po bezduszne modele językowe, antropomorfizacją technologii a lękiem młodych dorosłych przed wchodzeniem w ryzykowne, wymagające relacje międzyludzkie, konstruowaniem promptów jako testem samopoznania: dlaczego precyzja pytania obnaża to, czego w sobie nie przepracowaliśmy, sokratejską mądrością a zanikającą w kulturze natychmiastowych odpowiedzi zdolnością do tolerowania własnej niewiedzy. Bądźmy w kontakcie! 👇 Kontakt: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠wo⁠⁠jtekolej@o2.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ Instagram: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠olej.w.glowie⁠

    AI nie zastąpi ci terapii. Zrobi z tobą coś znacznie gorszego – Pułapka Algorytmu
See All (309)

Trailer

About

Czujesz, że w natłoku informacji umyka Ci sens? „OLEJ W GŁOWIE” to Twój filtr na rzeczywistość. Nazywam się Wojciech Olej, a to moja próba zrozumienia złożoności życia — w której łączę kropki tam, gdzie inni widzą tylko chaos. Wierzę, że większość problemów wynika z niezrozumienia mechanizmów: umysłu, mediów czy kultury. W formie analitycznych esejów audio dostarczam narzędzia krytycznego myślenia, dzięki którym sam oddzielisz sygnał od szumu. W świecie pełnym chaosu warto mieć OLEJ W GŁOWIE. Do usłyszenia! 🎧 Odcinki: Sobota 19:00 📩 Kontakt: wojtekolej@o2.pl 📷 Instagram: olej.w.glowie

Information

You Might Also Like