Salaysáyan: Mga Talakay sa Araling Pilipino

Mon Sy
  • 0.0 (0)
  • COURSES
  • UPDATED SEMIMONTHLY

Mga kuro-kuro, agam-agam, at sabi-sabi na nagbubukas ng marami pang tanong sa larangan ng araling Pilipino. Panitikan at wika? Rizaliana at Batas Militar? Kasaysayan at heograpiya? Agham at matematika? Kulturang popular? Basta't mula sa Pilipino, tungo sa Pilipino, talakayin natin 'yan sa Salaysáyan! Batis ito ng asinkronong lektyur para sa mga klase ni Mon Sy, propesor ng araling Pilipino at panitikan sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman.

  1. 11/12/2025

    Limang Talinghaga para sa Ekopagsasalin

    Dala ng natatanging ekolohikal, heograpikal, at sosyo-historikal na konteksto ng Pilipinas, parehong mayabong ang saribuhay at “sariwika” ng bansa. Tinatayang higit sa 38,000 ang bilang ng mga vertebrate at invertebrate na species sa arkipelago. Naglalaro naman sa 130 hanggang 187 ang bilang ng mga wika sa bansa. Buhat ng posisyong ito, maituturing na matabang lupa ang Pilipinas para sa pagninilay-nilay hinggil sa teorya at praktika ng “ekopagsasalin” (“ecotranslation”). Ano ang "ekopagsasalin"? Bakit ito mahalaga bilang dulog sa pagsasalin at pagtatanggol-kalikasan. Talakayin natin. Rak.

    17 min
  2. Si Rizal Pagkatapos ng Pambansang Halalan 2022: Diktadurang Marcos sa Kursong Philippine Institutions #NeverForget

    04/08/2024

    Si Rizal Pagkatapos ng Pambansang Halalan 2022: Diktadurang Marcos sa Kursong Philippine Institutions #NeverForget

    Mabisa ang kursong Rizal—Philippine Institutions (PI 100) sa ilang mga pamantasan—bilang lunsaran ng pagpapalalim ng kaunawaan ng pagbabaluktot ng kasaysayan at pagtatagisan ng mga kapangyarihan. Maituturo ba, halimbawa, ang kasaysayan ng Batas Militar sa Pilipinas at diktadurang Marcos sa mga talakay hinggil kay Rizal? Oo. Rak.

    11 min

  3. 02/17/2024

    Eko-pagsasalin ng “Ang Bahaging Ginampanan ng Paggawa sa Transisyon mula Unggoy patungong Tao” (1876) ni Friedrich Engels

    Nilalayon ng papel na ito na isalin ang sanaysay na “The Part Played by Labour in the Transition from Ape to Man” (1876) ni Friedrich Engels (28 Nobyembre 1820 – 5 Agosto 1895) mula sa salin nito sa wikang Ingles tungo sa Filipino. Kilala si Engels bilang katuwang ng pilosopo’t ekonomistang pampolitika na si Karl Marx. Gayunman, hindi matatawaran ang ambag niya sa mga larangan ng antropolohiya, kasaysayan, pilosopiya, at ekolohiya. Isa na rito ang isinasaling sanaysay kung saan niya ipinaliwanag ang mapagpasyang bahaging ginampanan ng paggawa sa pagpapaunlad ng utak, pandama, at mga organo ng pagsasalita ng tao na naging giya ng pagtataguyod ng mga unang lipunan. Isinasalin ko ang sanaysay na ito bilang “Ang Bahaging Ginampanan ng Paggawa sa Transisyon mula Unggoy patungong Tao.” Hinuhubog ang proyektong ito ng dalawang oryentasyon sa pagsasalin: una, ang di-tuwirang pagsasalin, at ikalawa, ang tinatawag na “eko-pagsasalin.” Isinisiwalat ng pinagsamang pagsusuring-salin at akdang-saling ito ang proseso sa likod ng di-tuwirang eko-pagsasalin batay sa salin sa Ingles ni Clemens Dutt at sa konteksto ng wika ng Kilusang Pambansa-Demokratiko. Ipinapalagay na sa pagsasalin ng mga akdang teknikal tulad ng kay Engels, mapapalawak pa lalo ang leksikon ng ating pambansang wika at ang kaalaman ng mga Pilipino hinggil sa pilosopiya ng ekolohiya sa panahon ng tumitinding krisis sa klima at kalikasan.

    16 min
  4. Batas Militar at ang Golden Age ng Neoliberalismo't Kroniyismo #NeverForget

    03/31/2023

    Batas Militar at ang Golden Age ng Neoliberalismo't Kroniyismo #NeverForget

    Walang kamayaw na pinaulit-ulit ni Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr. noong Pambansang Halalan 2022 na natamasa ng Pilipinas ang Golden Age ng ekonomiya noong panahon ng Batas Militar ng lumang administrasyong Marcos. Ngunit totoo nga bang Golden Age ito? At kung oo, para kanino ito golden? Suriin natin ang datos na makapagpapaliwanag sa kung paano hinubog ng neoliberalismo at kroniyismo ang ekonomiya sa ilalim ng diktadurang Marcos. Batay ang episodyong ito sa mga sulatin ng ekonomistang si Sonny Africa, at datos mula sa IBON Foundation at Martial Law Museum. Kabilang ito sa mini-seryeng "#NeverForget." Nilalaman nito ang ilang lektyur hinggil sa wika, panitikan, kultura, at lipunan sa ilalim ng Batas Militar ng diktador na si Ferdinand Marcos Sr.

    16 min
  5. Pagmumulto ng Batas Militar sa Panitikang Pambata #NeverForget

    02/11/2023

    Pagmumulto ng Batas Militar sa Panitikang Pambata #NeverForget

    Sabi noon ng pamilyang Marcos, walang mga aklat na naisulat o pelikulang nagawa hinggil sa karumal-dumal na diktadura ng dating pangulong Ferdinand Marcos Sr. Ngunit napakaraming likhang-sining ang naging saksi at tumatayong daluyan ng pag-alala sa Batas Militar noong deakda '70 at '80. Kabilang na rito ang ilang mga aklat pambata na isinulat ng mga progresibong awtor upang ikuwento sa batang Pilipino ang isa sa mga pinakamalagim na punto ng ating kasaysayan. Ano-ano ang mga aklat na ito? Bakit kinakailangang matutunan ng mga bata ang politika't katotohanan ng Batas Militar ni Marcos? Alamin natin. Kabilang ito sa mini-seryeng "#NeverForget." Nilalaman nito ang ilang lektyur hinggil sa wika, panitikan, kultura, at lipunan sa ilalim ng Batas Militar ng diktador na si Ferdinand Marcos Sr.

    17 min

  6. 12/30/2022

    Maikling Kasaysayan ng Buhay ni Jose Rizal

    Jose Protacio Mercado Rizal y Alonso Realonda. Kay haba ng pangalan ngunit tila kay ikli ng buhay. Talakayin natin ang ilang mga highlight sa tatlompu’t limang taong buhay ng isang manunulat, bayani, at dakilang henyo ng lahing Malayo.

    24 min

  7. 09/01/2022

    Mga Pihit ng Araling Pilipino noong Mahabang Dekada '70

    Noong 2014 sa Philippine Studies Conference sa Kyoto, Japan, nabatid na mayroong pagpihit sa direksyong tinatahak ng Araling Pilipino o Philippine Studies. Sa parehong kumperensya, pinukaw ng kritikong si Resil Mojares ang isipan ng mga Pilipinista gamit ang isang tanong: kung pumipihit nga ang Araling Pilipino, hindi ba dapat ay tanungin natin kung saan ito nanggaling bago alamin kung saan ito papunta? Alamin natin ang mga kuro-kuro ni Mojares, Virginia Miralao, at Cynthia Bautista hinggil sa pihit ng larangan.

    12 min
  8. [Sali-Saliksik] Mga Kilusang Panlipunan

    08/13/2022

    [Sali-Saliksik] Mga Kilusang Panlipunan

    Ang Sali-Saliksik ay mini-serye ng mga panimulang lektyur hinggil sa iba’t ibang sablarangan ng araling Pilipino. Marami nang mga naisulat hinggil sa samot-saring kilusang panlipunan tulad ng sa paggawa, pesante, kababaihan, kabataan, at katutubo. Alam mo bang puwede itong maging paksa ng pananaliksik? Pagkuwentuhan natin kung paano nga ba makapagsisimula sa pag-aaral ng mga kilusang panlipunan.

    19 min
See All (35)

Trailer

About

Mga kuro-kuro, agam-agam, at sabi-sabi na nagbubukas ng marami pang tanong sa larangan ng araling Pilipino. Panitikan at wika? Rizaliana at Batas Militar? Kasaysayan at heograpiya? Agham at matematika? Kulturang popular? Basta't mula sa Pilipino, tungo sa Pilipino, talakayin natin 'yan sa Salaysáyan! Batis ito ng asinkronong lektyur para sa mga klase ni Mon Sy, propesor ng araling Pilipino at panitikan sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman.

Information