Buddho & Boeddhisme | Over de Dhamma en Samatha Meditatie in het Dagelijkse Leven

Herman Schreuder & Wouter Doorn | Buddho.org
  • 0.0 (0)
  • Buddhism
  • Weekly

Wil je de eeuwenoude wijsheid van het boeddhisme écht begrijpen en integreren in je moderne leven? In de podcast Buddho & Boeddhisme delen Herman Schreuder en Wouter Doorn hun decennialange ervaring met boeddhistische meditatie uit de Theravāda-traditie. We gaan voorbij de theorie en duiken direct de diepte in. Je krijgt praktische tips voor meer rust in je hoofd, we bespreken het ontwikkelen van bewuste aandacht (mindfulness/sati) en we leggen een sterke focus op verdieping door middel van samatha meditatie (concentratiemeditatie). Daarnaast verkennen we de kerninzichten uit de Dhamma en hoe deze principes doorwerken in de dagelijkse praktijk. Of je nu je eerste stappen op het meditatiekussen zet, je voorbereidt op een retraite, of op zoek bent naar serieuze verdieping van je huidige beoefening: deze podcast is voor jou. Ben je op zoek naar meer achtergrond of onze gratis meditatiecursus? Bezoek ons op buddho.org. We wensen je veel luisterplezier en inspiratie toe!

  1. Oct 16

    Van begrijpen naar ervaren door radicaal eerlijk te zijn over jezelf

    Je leest boeken over boeddhisme en meditatie. Je begrijpt wat innerlijke stilte is, tenminste in theorie. Dan komt het echte leven, en wat je denkt te weten en wat je ervaart komen niet meer overeen. In deze aflevering hebben Wouter en Herman het over die kloof tussen cognitief begrijpen en werkelijk ervaren. Wouter vertelt hoe hij die kloof zelf voelde, en wat er veranderde toen hij besloot een jaar lang te mediteren. Ahba zei het kort en bondig: je kunt over de leer praten, maar zonder praktijk is het allemaal nonsens. Verlangen stop je niet door "stop" tegen jezelf te zeggen. Het neemt af doordat je met concentratie je bewustzijn stiller en schoner maakt. Daarvoor is radicale eerlijkheid nodig, ook als je moet toegeven dat je het wel snapt maar niet voelt. We bespreken waarom je niet moet mediteren met een verwacht resultaat in je hoofd, waarom stilte pas begrijpelijk wordt vanuit de meditatie zelf, en hoe jij het roer in handen houdt. Wil je hier verder over lezen? Ons artikel over woorden, concepten en inzicht laat zien waar denken ophoudt en ervaren begint. In de discipline om elke dag te mediteren lees je hoe je het volhoudt, en geduldig inspanning leveren zonder te willen gaat over oefenen zonder te grijpen naar resultaat. Herken je dit verschil tussen weten en ervaren in je eigen beoefening? We horen het graag, dus neem gerust contact op. Wil je zelf ervaren wat meer stilte in je bewustzijn doet, begin dan met onze gratis meditatiecursus.

  2. Oct 9

    Wat je mist als je niet mediteert, en waarom je dat zelf niet kunt zien

    Je gedachten gaan de hele dag door. Over wat er misging, over wat je nog moet doen, over wat je niet durft of niet kunt. Zolang je nooit echt stilstaat, valt dat niet eens op. Het voelt gewoon als jezelf zijn. In deze aflevering draaien we het om en kijken we naar wat je mist als je niet mediteert. Dat is meer dan je denkt, juist omdat je het niet kunt zien. De Buddho-meditatie maakt stap voor stap zichtbaar wat er onder water in je bewustzijn gebeurt. Je gaat het heilzame en onheilzame in je eigen ervaring herkennen. Je ziet dat ze elkaar uitsluiten, want je kunt niet geïrriteerd zijn en tegelijk vriendelijkheid uitstralen. En je ziet hoe sterk je gedachtewereld samenhangt met wat er in je bewustzijn leeft. We bespreken ook wat die rust in het dagelijks leven doet. Je merkt sneller wat de stilte verstoort. Je neemt rustiger beslissingen. Je durft dingen waar je eerst voor terugdeinsde, en wat je is overkomen blijft minder plakken. Het bijzondere is dat de methode zelf onder water werkt. Wat je tegenhoudt wordt zwakker, en concentratie komt dan vanzelf boven drijven. Jij hoeft alleen te luisteren naar Buddho. Wil je dieper in de achtergrond duiken? Lees dan over samatha-meditatie op Buddho, over de vijf hindernissen die concentratie tegengaan of over het zuiveren van het bewustzijn. Herken je iets van die stroom van gedachten, of vraag je je af wat dit voor jouw dagelijks leven kan betekenen? We horen het graag, dus neem gerust contact met ons op. Wil je zelf ervaren wat er verschuift als je wel gaat zitten? Dan nodigen we je van harte uit om te beginnen met onze gratis meditatiecursus.

  3. Sep 30

    Non-dualiteit en Theravāda-boeddhisme: de overeenkomsten en verschillen tussen Advaita en de Dhamma

    Je praat met iemand die een heel ander spiritueel pad volgt, en merkt dat jullie ergens diep overeenkomen en tegelijk ergens fundamenteel van mening verschillen. Hoe ga je daar dan mee om? Herman voert al jaren gesprekken met een vriend die volledig Advaita beoefent. In deze aflevering onderzoeken we wat er gebeurt als non-dualiteit en het Theravāda-boeddhisme elkaar ontmoeten. Beide tradities zien het ik als het grote probleem en als iets dat bij nader onderzoek niet te vinden is. Het verschil zit in het einddoel. In Advaita ga je op in een hoger zelf, terwijl de Boeddha zegt dat er geen zelf en ook geen hoger zelf is. Daar komt bij dat samsara en nirvana in de non-dualiteit bijna uitwisselbaar worden, waardoor het zuiveren van je geest ook zinloos lijkt. In het Theravāda blijft het zuiveren van het bewustzijn juist de kern, door moreel gedrag en concentratie, zodat je de dingen steeds scherper ziet zoals ze zijn. Wouter deelt daarbij het beeld van de kom water uit de Sutta's: pas als het water tot rust komt, kun je erin kijken. Wil je meer lezen over dit onderwerp? Bekijk dan het artikel over Dhamma en non-dualiteit, verdiep je in de oorsprong van yoga en de relatie tot het boeddhisme of lees de toespraak over het kenmerk van geen zelf. Herken je deze spanning tussen verschillende wegen, of heb je een vraag over hoe je jouw eigen beoefening daarin vormgeeft? We horen het graag, dus neem gerust contact met ons op. Wil je zelf beginnen met het zuiveren van je bewustzijn, dan nodigen we je van harte uit voor onze gratis meditatiecursus.

  4. Sep 18

    Zo werkt de Buddho-meditatie — inclusief demonstratie

    Je gaat zitten met het vaste voornemen om je aandacht bij één ding te houden. Binnen een paar seconden merk je dat het niet lukt. En soms merk je het pas veel later: je zat al minutenlang in een pittig gesprek met een collega, midden in je meditatie, zonder dat je het doorhad. Veel mensen worden daar boos om, of concluderen dat er iets mis is met hen — of met de methode. In deze aflevering legt Herman uit wat er werkelijk gebeurt, en laat hij ook horen hoe de buddho-meditatie klinkt. De klank buddho is geen willekeurig woord: hij verwijst naar de kwaliteiten van de Boeddha, en terwijl jij luistert gaat je bewustzijn die kwaliteiten onder de oppervlakte één voor één langs. Ondertussen doet de meditatie nog iets anders. De echte aanjagers van je gedachten zijn de hindernissen — onrust, piekeren, dofheid, slaperigheid, twijfel, boosheid en begeerte — en die worden tijdens het luisteren actief verzwakt. Daarom is concentratie niets wat jij afdwingt of aanstuurt: ze komt vanzelf bovendrijven zodra de hindernissen hun overheersende rol verliezen. Het enige wat jij hoeft te doen, is luisteren naar de klank en bij een gedachte rustig terugkeren. Wil je hier dieper op ingaan? Lees dan meer over de negen kwaliteiten van de Boeddha waar de klank naar verwijst, verdiep je in de hindernissen tijdens het mediteren, of ontdek herkomst en gebruik van de mala, die zorgt voor aarding, ritme en cadans tijdens je sessie. Ga je hiermee aan de slag, dan kom je vroeg of laat dingen tegen waar begeleiding het verschil maakt. Iemand die verder is op het pad ziet valkuilen die jij nog niet ziet — dus neem gerust contact met ons op, je bent altijd welkom en die begeleiding is en blijft vrijblijvend. Wil je stap voor stap leren luisteren naar de klank en zelf ontdekken wat er in je bewustzijn gebeurt? Meld je dan aan voor onze gratis meditatiecursus.

  5. Sep 11

    Waarom één dag je meditatie overslaan je verder terugzet dan je denkt

    De zomervakantie zit erop. Misschien zat je op een camping, bij familie of in een hotelkamer, en werd het opeens een stuk lastiger om die twintig minuten te gaan zitten. Eén dagje overslaan is toch geen ramp, denk je dan. Juist over dat ene dagje willen we in deze aflevering wat langer doorpraten, want er gebeurt iets wat je in het begin nauwelijks kunt zien. We vinden het volstrekt normaal om ons elke dag te wassen en schone kleren aan te trekken: gewone zorg voor het lichaam. Maar ook je bewustzijn heeft dagelijkse zorg nodig, en dat schoonmaken gaat veel moeizamer dan een wasje draaien. Herman, die deze methode al ruim veertig jaar beoefent, legt uit hoe er een zichzelf versterkend systeem in de beoefening zit: hoe helderder je bewustzijn wordt, hoe sterker ook de wens om te mediteren. Sla je dagen over, dan werkt precies datzelfde mechanisme de andere kant op. Daarom is het zo waardevol om af en toe stil te staan bij je intentie: waarom ga je eigenlijk zitten? Wie die vraag serieus neemt, merkt dat het dagelijks zitten bijna vanzelfsprekend wordt — en dat de diepgang van elke sessie toeneemt. Wil je hier verder in duiken? Lees dan hoe je de discipline opbrengt om elke dag te mediteren, of ontdek wat het betekent om meditatie te integreren in het dagelijks leven. En als je een keer echt de diepte in wil springen, geeft ons overzicht van hoe een boeddho-meditatie retraite eruitziet een goed beeld van wat zo'n week met je beoefening kan doen. Merk je dat het volhouden je moeite kost, of dat je vooral zit omdat het 'moet'? We denken graag met je mee, dus laat het ons weten. En wil je een dagelijkse beoefening opbouwen die blijft staan, ook wanneer je leven even rommelig wordt? Dan nodigen we je van harte uit om te beginnen met mediteren via onze gratis online cursus.

  6. Sep 5

    K… A… T… T… E… N — wat een kind dat leert lezen onthult over jouw bewustzijn

    Sommige dagen zit het al scheef voordat je goed en wel wakker bent. Je voelt je prikkelbaar, en vervolgens lijkt alles samen te spannen om dat gevoel in stand te houden: de kinderen klieren net iets harder, het verkeer zit tegen, en je schiet sneller uit je slof dan je van jezelf gewend bent. De ene irritatie roept moeiteloos de volgende op. Waar komt die stroom eigenlijk vandaan, en waarom heb je er zo weinig grip op? Wouter en Herman pakken die vraag in deze aflevering op vanuit een verrassend alledaags voorbeeld: een kind dat leert lezen en met zijn vinger langs de letters gaat. Wie goed kijkt, ziet daar precies gebeuren wat de Abhidhamma beschrijft. Geen doorlopende stroom van ervaring, maar eindeloos veel korte bewustzijnsmomenten die ontstaan, iets opleveren en weer stoppen — waarbij er geen informatie van het ene moment naar het volgende meegaat. Je geest maakt daar zelf een sluitend verhaal van, inclusief de illusie van een 'ik' dat het allemaal doet. Precies daarom hebben prikkels en associaties zoveel macht over je stemming. Herman vertelt eerlijk hoe hij na een van zijn eerste retraites zijn opgebouwde kalmte voelde wegzakken, hoe zinloos het is om jezelf daarvoor te veroordelen, en hoe Buddho-meditatie die concentratie stap voor stap zo robuust maakt dat dezelfde prikkels je nauwelijks nog raken. Onaangename toestanden komen minder vaak op, en als ze komen, zijn ze meestal snel weer weg. Wil je hier dieper induiken? Lees dan onze uitleg over het cognitieve proces volgens de Abhidhamma, of ontdek via de khandhas uit welke vijf processen dat vanzelfsprekende 'ik' eigenlijk is opgebouwd. Voor de praktische kant vind je een helder startpunt in ons artikel over samatha-meditatie op Buddho. Loop je er zelf tegenaan dat je rust na een goede periode zomaar weer wegzakt, of heb je vragen over wat je in je meditatie tegenkomt? We horen het graag en denken met je mee. En wil je zelf ervaren hoe stabiel je geest kan worden in plaats van erover te lezen, dan ben je van harte welkom om te beginnen met mediteren via onze gratis en vrijblijvende online cursus.

  7. Jul 30

    Asava's: de laag die blijft etteren, ook als het stiller wordt in je bewustzijn

    Je meditatie wordt stiller, de hindernissen krijgen minder greep op je, en toch blijft er iets doorwerken waar je de vinger niet op kunt leggen. Iets dat je reacties kleurt terwijl je gewoon aan het werk bent, iets dat de rust die je opbouwt langzaam weer laat wegsijpelen. Dat is geen inbeelding en het is ook geen falen van je beoefening. In deze aflevering bespreken Wouter en Herman de laag die dieper zit dan de vijf hindernissen — en waarom je die pas begint te zien als je er de middelen voor hebt. Aan de hand van Mind Overcoming Its Cankers van Acharya Buddharakkhita staan we stil bij de asava's: de bezoedelingen uit de Sabbasava Sutta, in het Engels treffend vertaald als cankers — zweren, pus, infectie. Geen abstracte categorie, maar het verlangen naar zintuiglijk genot, de drang om te blijven worden, het vastklampen aan zienswijzen en de onwetendheid die eronder ligt. Ze werken continu door, onder water, en houden precies datgene tegen wat bevrijding mogelijk maakt. Buddharakkhita beschrijft zeven manieren om ze te bedwingen, en Herman legt uit hoe die aansluiten op de Buddho meditatie: het is de mind die naar zichzelf kijkt en er zo zijn eigen bezoedelingen uit destilleert. Twee van die methoden komen concreet langs — de weg van ontwikkeling, waarin de verlichtingsfactoren zich stap voor stap in je bewustzijn gaan manifesteren, en het verstandig gebruik van de dingen, dat je eerlijk laat aftoetsen hoeveel van je aandacht wordt opgeslorpt door wat je eigenlijk niet nodig hebt. De sleutel is de concentratie zelf: die is het allermoeilijkste, maar staat die op het juiste niveau, dan komen de inzichten vanzelf bovendrijven en liggen die zeven methoden binnen bereik. Wat je zo op het kussen leert zien, ga je daarna ook buiten de meditatie herkennen — theorie en praktijk komen steeds dichter bij elkaar te liggen, tot het over hetzelfde blijkt te gaan. Wil je verder de diepte in? Lees dan Mind Overcoming Its Cankers waar deze aflevering op is gebaseerd, verdiep je in de factoren voor verlichting die in de methode van ontwikkeling centraal staan, of lees over het zuiveren van het bewustzijn. Vraag je je af of jouw concentratie diep genoeg is om deze lagen te bereiken, of loop je vast bij wat er ondanks alle rust toch blijft opduiken? Stel je vraag gerust — we horen het graag. En wil je van onderaf beginnen met het opbouwen van de concentratie die dit werk mogelijk maakt, dan ben je van harte welkom om te beginnen met mediteren via onze gratis online cursus.

  8. Jul 25

    Als meditatie moeiteloos wordt: is dat het eindpunt of pas het begin?

    Er komt in je beoefening misschien een moment waarop iets bijzonders gebeurt: waar je eerst een uur lang je aandacht met alle wilskracht terug moest brengen naar Boeddho, gaat het opeens vanzelf. Er is energie, je haren gaan overeind staan, je voelt je verkwikt als een batterij die in één klap is opgeladen. En dan sluipt die gedachte binnen: "de verlichting kan niet ver weg meer zijn." In deze aflevering nemen we dat moment serieus — én leggen we uit waarom het niet de bestemming is, maar een tussenstation. Aan de hand van de Abhidhamma pluizen we uit wat daar eigenlijk gebeurt. De verrukking (Piti) en het spirituele geluk (Sukha) zijn echte, prettige tekenen van verdieping, maar ze bereiken op een gegeven moment een verzadigingspunt: "dit ken ik nu wel." Wat daaronder langzaam bovendrijft is een oceanische kalmte — gelijkmoedigheid, waarbij je precies in het midden blijft, wat er ook om je heen gebeurt. Pas in die diepte wordt zichtbaar wat we in het tweede deel van de aflevering bespreken: dat niet alleen het mentale (Nama) maar óók de materie (Rupa) onophoudelijk ontstaat en vergaat. Je arm blijft netjes aan je lichaam zitten, en wordt tegelijk miljoenen keren per seconde ververst. Dat kan even schrikken zijn, en juist daarom helpt het om je identificatie met lichaam en "ik" wat losser te dragen. Wil je hier verder in duiken? Lees dan onze introductie op de Abhidhammattha Sangaha voor het theoretische kader, of verdiep je in de ervaring van ontstaan en vergaan. Voor de rol van de factoren op het pad naar stilte is ons artikel over de jhanas in Theravāda-meditatie en het deel over gelijkmoedigheid een mooie aanvulling. Zoals Abba het zei: erover praten is makkelijk, het zelf zien is moeilijk. Merk je dat je op het kussen tegen deze ervaringen aanloopt, of roept het juist vragen of onrust op? Praat er dan over met mensen die het terrein kennen — we horen graag van je. En wil je vanaf de basis leren hoe je die concentratie geduldig opbouwt? Je bent van harte welkom om te beginnen met mediteren via onze gratis online cursus.

See All (31)

About

Wil je de eeuwenoude wijsheid van het boeddhisme écht begrijpen en integreren in je moderne leven? In de podcast Buddho & Boeddhisme delen Herman Schreuder en Wouter Doorn hun decennialange ervaring met boeddhistische meditatie uit de Theravāda-traditie. We gaan voorbij de theorie en duiken direct de diepte in. Je krijgt praktische tips voor meer rust in je hoofd, we bespreken het ontwikkelen van bewuste aandacht (mindfulness/sati) en we leggen een sterke focus op verdieping door middel van samatha meditatie (concentratiemeditatie). Daarnaast verkennen we de kerninzichten uit de Dhamma en hoe deze principes doorwerken in de dagelijkse praktijk. Of je nu je eerste stappen op het meditatiekussen zet, je voorbereidt op een retraite, of op zoek bent naar serieuze verdieping van je huidige beoefening: deze podcast is voor jou. Ben je op zoek naar meer achtergrond of onze gratis meditatiecursus? Bezoek ons op buddho.org. We wensen je veel luisterplezier en inspiratie toe!

Information

You Might Also Like