Kan niet bestaat niet

de Brakke Grond en Mister Motley

Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk bestond? In Kan niet bestaat niet, de nieuwe podcast van Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond en Mister Motley, vertellen kunstenaars in interviews met Lieneke Hulshof en Maurits de Bruijn over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet gemaakte-kunst. Vlaamse en Nederlandse vertellen over hun worstelingen, vaak hilarische mislukkingen, en dromen die te groot bleken. Samen vormen de verhalen een reflectie op succes en falen in de kunstwereld. www.brakkegrond.nl www.mistermotley.nl

  1. #21 - Samuel Baidoo

    05/09/2025

    #21 - Samuel Baidoo

    Theatermaker en kunstenaar Samuel Baidoo begint altijd aan een performance door een archief aan te leggen vol beelden, teksten en games. In de esthetiek van hun werk duikt internetcultuur op in flashy decorstukken. Als kind gamede Samuel al graag, tijdens de pandemie begon hen het gamen weer op te pakken en speelde Samuel vooral Minecraft. De game werd een dagboek waarin hen inging op intieme zaken. Het vormde het startpunt voor een performance, maar hun aanvraag voor dit project werd afgewezen. In deze bijzondere live-aflevering van Kan niet bestaat niet praat Samuel met Lieneke Hulshof en Maurits de Bruijn over dit vooralsnog niet verwezenlijkte kunstwerk waarin gaming, kunst en theater elkaar ontmoeten. Over Kan niet bestaat nietHoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet-gemaakte kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen. Deze aflevering van Kan niet bestaat is opgenomen tijdens een live-interview op het Feest van het Falen van Curieus in De Roma, Antwerpen op 15 april 2025. Credits  Presentatie: Lieneke Hulshof & Maurits de Bruijn Sounddesign: Marie De Broeck Montage: Marie De Broeck Vormgeving: Noémi Biró Productie: de Brakke Grond, Mister Motley Met dank aan Curieus en De Roma Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.

    41 min
  2. #20 - Kenny Mala Ngombe

    05/05/2023

    #20 - Kenny Mala Ngombe

    Kenny Mala Ngombe vertelt in aflevering #20 van Kan niet bestaat niet over zijn niet-gemaakte werk: een claustrofobische carnavalswinkel vol maskers. De gezichtsuitdrukkingen op de maskers zouden een knipoog zijn naar de manier waarop mensen zich presenteren op social media, met aantrekkelijke duckfaces, strakke kaaklijnen en mooie jukbeenderen. Mala Ngombe zou de maskers verpakken in plastic en een klassiek kitscherig label ontwerpen waarvoor hij zijn inspiratie haalde uit een carnavalswinkel in zijn geboortestad Leuven.  Op het moment dat Mala Ngombe de maskerwinkel wilde maken, was hij in kunstenaarsjaren nog maar piepjong. Net begonnen als autodidact had Mala Ngombe geen toegang tot een netwerk aan klasgenoten, leraren of andere kunstenaars die hem inspiratie, vaktechnische kennis of toegang tot financiële middelen konden bieden die hij nodig had om het werk te volbrengen. Toen Ngombe besloot toch een jaar naar de kunstacademie te gaan, merkte hij hoeveel het kan brengen een atelier met anderen te delen.  Nu, een aantal jaar later, is het werk er nog steeds niet, maar maskers blijven een terugkerend element in Mala Ngombe’s praktijk. Mala Ngombe’s bewustzijn van de gelaagdheid ervan is alleen maar groter geworden. Het masker is op meerdere niveaus een belangrijk communicatiemiddel, bijvoorbeeld de rol die het inneemt in Centraal-Afrikaanse culturen en spirituele praktijken. Een masker biedt ook vrijheid of veiligheid. Achter een masker kun je schuilen: het creëert afstand tot de blik van de ander.  In de impressies die anderen op je projecteren, wordt betekenis opgedrongen aan een lichaam, en ervaringen van racisme, fetishishme, homofobie en andere ‘ismes’ doen dat zelfs in zo’n sterke mate dat Mala Ngombe vertelt ze te internaliseren.  Ook in zijn kunstenaarspraktijk loopt Mala Ngombe aan tegen de wens van buitenaf om zijn werk van betekenis te voorzien. Maar, Mala Ngombe werkt intuïtief, vertelt hij in gesprek met Lieneke Hulshof. Het kan wel eens maanden duren voordat de betekenis van een werk daagt. Dit druist soms in tegen de logica van de kunstwereld en subsidieverstrekkers. Mala Ngombe roept de kunstwereld dan ook op het experiment meer te omarmen. Werken waarin Mala Ngombe geen compromis heeft hoeven maken als kunstenaar en als persoon associeert hij met succes. Mala Ngombe geeft ons een wijze les mee: plooi je niet te veel naar anderen, dat geeft alleen maar koppijn.  Over de kunstenaarKenny Mala Ngombe woont en werkt in Brussel. Hij schildert, maakt foto’s, maskers en installaties. In zijn werk speelt de perceptie van het lichaam een grote rol. Over Kan niet bestaat nietHoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet-gemaakte kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.  CreditsPresentatie: Lieneke HulshofSounddesign: Marie De Broeck Montage: Marie De Broeck Vormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister MotleyFoto: Selene Alexa Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.

    34 min
  3. #19 - Jot Fau

    04/28/2023

    #19 - Jot Fau

    Al 7 jaar lang heeft Jot Fau een idee voor een pornografische panseksuele film. Een film waarin de seks en erotiek oprechte gevoelens laten zien en vertrekken vanuit een inclusief beeld, iets dat Jot Frau mist in erotische films. De niet-gemaakte film zou zich afspelen in een kamer met houten meubilair waarin tekeningen zijn gekerfd. Deze zouden tijdens de seks afdrukken achterlaten op de naakte lijven van de acteurs. Fau houdt zich bezig met identiteit. De afdrukken van de tekeningen die op de lichamen achterblijven – en die na niet al te lange tijd weer zullen verdwijnen – staan symbool voor wat en wie ons eigenlijk maken tot wie we zijn. Waarom de film dan toch nog niet bestaat? Voor de enorme kosten zou subsidie nodig zijn, maar is het niet wat gek om fondsen aan te schrijven voor een pornografisch kunstproject? In deze aflevering van Kan niet bestaat niet gaan Jot Fau en Lieneke Hulshof in gesprek over identiteitsvorming en de zoektocht naar een antwoord op de vraag ‘wie ben ik?’. Fau neemt ons mee in de oorsprong van de naam die ze zichzelf geschonken heeft: Jot Fau. Het is een naam die voor haar helemaal neutraal is, niet gelinkt is aan een bepaalde familie, een bepaald territorium of een bepaald geslacht. Ook vertelt Fau over haar zoektocht naar materialen en soberheid. Ze vertelt hoe het gebruiken van tweedehandsspullen in haar werk – zoals leer of textiel – niet alleen voortkomt uit economische noodzaak, maar ook een gelaagdheid oplevert waardoor haar werk interessanter en rijker wordt. Over de kunstenaar Fau’s werk ontstaat doordat ze verschillende tweedehandsmaterialen – zoals leer of stof – vindt, ontdekt of bij elkaar brengt. In haar praktijk stelt Fau vragen over het concept van identiteit. Haar kunstwerken nemen zeer uiteenlopende vormen aan: van sculpturen, installaties en objecten tot textiel, tekeningen, video’s, poëzie, foto's en geluid. Alles vindt zijn oorsprong in die ene berg materiaal waarin Fau graaft.  Over Kan niet bestaat niet Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet-gemaakte kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.  CreditsPresentatie: Lieneke HulshofSounddesign: Marie De BroeckMuziek: Old Melody, Beverly Glenn-CopelandMontage: Marie De BroeckVormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister Motley Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.

    41 min
  4. #18 - Annelein Pompe

    04/21/2023

    #18 - Annelein Pompe

    Een grafsteen met daarin gebeiteld de tekst ‘Annelein Pompe kan er vandaag helaas niet bij zijn’. In de nieuwste aflevering van Kan niet bestaat niet vertelt Annelein Pompe over dit niet-gemaakte werk waarmee ze op monumentale wijze wilde afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie. Maar het (vieze) gezicht dat haar docent trok toen Pompe dit plan met hem deelde, sprak boekdelen, en leidde er bij Pompe toe het werk uiteindelijk niet te maken. Tot op de dag van vandaag achtervolgt dit niet-gemaakte werk Pompe nog steeds. Want waarom heeft ze die docent eigenlijk gelijk gegeven? Had ze niet meer lef of zelfvertrouwen moeten hebben?  In gesprek met Maurits de Bruijn, bij wie Pompe ook in de klas zat op de Rietveld Academie, neemt Pompe ons mee in haar ambigue relatie met de kunstacademie en hoe ze het heeft ervaren om daar op jonge leeftijd te studeren. Ze vraagt zich hardop af of het haar meer zelfvertrouwen had gegeven als ze bijvoorbeeld eerst meubelmaker was geworden. Met de vakkennis en levensjaren op zak had ze wellicht meer lef durven tonen tegenover haar docent. Ook vertelt Pompe over haar kunstenaarschap: niet de juiste uitdrukkingsvorm kunnen vinden voor de potentie die je vanbinnen voelt, nooit kunnen voorspellen hoe een werk uitpakt wanneer je eraan begint, en hoe ze in het maken van een film een soort container voor al haar ideeën vindt.  Over de kunstenaar Schrijver, kunstenaar en filmmaker Annelein Pompe studeerde Beeld & Taal aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Daarna vertrok ze naar Gent en momenteel woont ze in Brussel. Pompe schrijft poëzie en verhalen en maakt ook films, zoals de fabeldocumentaire Schaduwerkers die in diverse bioscopen door heel Europa werd vertoond. Daarnaast schildert Pompe eenden, heel veel eenden. Elke eend heeft een voornaam, die correspondeert met die van de persoon voor wie het schilderij is gemaakt.  Over Kan niet bestaat niet Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet-gemaakte kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.  Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.  CreditsPresentatie: Maurits de BruijnGeluid en Sounddesign: Marie De BroeckMontage: Marie De BroeckVormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister Motley

    27 min
  5. #17 - Ignace Cami

    04/14/2023

    #17 - Ignace Cami

    Met de alter ego’s Haas & Gaai toverden Ignace Cami en Ward Zwart hun leven als kunstenaar om tot een fabel. Haas & Gaai zijn zelfgemaakte handpoppen van papier-maché en textiel, die de mythe van de immer professionele en succesvolle kunstenaar en het onpersoonlijke van het kunstenveld op een satirische manier aan de kaak stellen. Over Hans & Gaai maakten Cami en Zwart talloze tekeningen, drukwerk, een mislukte tentoonstelling en muziek. Toch is er ook een werk dat niet gemaakt is: een langspeelfilm. In deze aflevering van Kan niet bestaat niet neemt Ignace Cami ons mee op de reis die Haas & Gaai in deze film zouden gaan maken. Bang dat ze hun talent waren verloren en in zak en as na een mislukte tentoonstelling, starten de twee een zoektocht naar een nieuwe mentor, de Witte Raaf. Een knipoog naar het Vlaamse blad dat de maatschappelijke, historische en politieke context van kunst belicht. Tijdens hun reis komen Haas & Gaai allerlei problemen tegen die ze ook zelf weten op te lossen. Ze herwinnen hun zelfvertrouwen en komen erachter dat het niet deze mentor is die ze nodig hebben, maar dat ze de moed en de kracht uit zichzelf kunnen halen. Voor deze parabel haalden Cami en Zwart inspiratie uit volkscultuur en klassieke vertellingen waarin moraliserende elementen worden doorgegeven en een diepere laag met een waarschuwing of oplossing voor het probleem te ontdekken valt. De moraal van het verhaal van Haas & Gaai: je zit nooit vast, je moet er gewoon voor durven gaan.  Cami vertelt in gesprek met Maurits de Bruijn over de oorsprong van de alter ego’s: de mooie, timide en teruggetrokken haas, en de luide, extraverte en allesziende gaai. Ook gaat hij dieper in op de utopie van schaamteloos falen, en hoe een kunstenaarsopleiding binnen een kapitalistisch systeem je klaarstoomt om alleen succesverhalen te delen. Voor Cami speelt falen juist een belangrijke rol in zijn praktijk. Zijn achtergrond in grafiek leerde hem om perfecte reproducties te maken. Slagen staat in de drukkunst centraal: duizenden exemplaren moeten hetzelfde zijn. Toen een docent hem wees op het belang de constructie te tonen binnen beeldhouwkunst, vond Cami een manier het nog niet perfecte, het onaffe, te tonen. En daarin ligt volgens hem juist de mogelijkheid tot transformatie en vooruitgang: falen is een creatief proces waaruit vernieuwing en toe-eigening ontstaan.  Over de kunstenaar De multidisciplinaire praktijk van Ignace Cami is diepgeworteld in folklore, identiteit en traditie. Zijn vroegere werk bestaat voornamelijk uit sculpturen, tekeningen en video’s die de hedendaagse betekenissen van lokale geschiedenissen verkennen. Na verloop van tijd zijn Cami’s werken minder statisch en meer actief en performatief geworden. In elk project creëert hij een nieuwe mogelijkheid voor sociale interactie.  Over Kan niet bestaat niet Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet-gemaakte kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.  Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.  CreditsPresentatie: Maurits de BruijnSounddesign: Marie De BroeckMuziek: Haas & GaaiMontage: Marie De BroeckVormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister Motley

    41 min
  6. #16 - Zena Van den Block

    04/07/2023

    #16 - Zena Van den Block

    Zena Van den Block is gefascineerd door toerisme en nieuwsgierig naar de wereld van straatartiesten. In aflevering #16 van Kan niet bestaat niet vertelt de beeldend kunstenaar over haar niet-gemaakte werk: een performance als straatartiest op een druk plein in Antwerpen. Verkleed als toerist zou Van den Block een verstilde pose aannemen op een sokkel en selfies maken van ‘echte’ toeristen wanneer ze geld in haar potje werpen. Inmiddels is de typische outfit met beige short en gebloemd hemd compleet, de sokkel gemaakt door een bevriende kunstenaar, de aanvraag om als levend standbeeld te mogen optreden goedgekeurd en de selfiestick aangeschaft. Toch is het Van den Block nog niet gelukt om de performance uit te voeren: de drempel bleek te hoog, de sokkel te zwaar, het stilstaan moet nog geoefend worden en het gevoel van gêne zit Van den Block nog te veel in de weg. Want wat nou als er iemand voorbijkomt die je kent?!  In gesprek met Maurits de Bruijn vertelt Van den Block over haar fascinatie voor toerisme, de universele zoektocht naar unieke souvenirs en haar jeugdherinneringen aan de Costa del Sol. De dualiteit in toerisme fascineert Van den Block. Iedereen kijkt ernaar uit om iets unieks te ervaren, tegelijk bezoekt en fotografeert iedereen dezelfde plekken en passen steden hun infrastructuur zelfs op het toerisme aan. Van den Block geeft een inkijk in haar werkwijze en vertelt over het belang goede ideeën zo te bewaren dat je er altijd op kunt terugvallen. In haar eindeloze archief van opzetjes voor niet-gemaakte werken – opgeslagen in dozen, tekeningen op papiertjes en digitale mapjes – vindt van den Block rust. Want wat als je op een dag helemaal geen ideeën meer hebt?    Over de kunstenaar Zena Van den Block werkt voornamelijk met beelden die we kennen uit de populaire cultuur, en met menselijke gewoontes. In haar werk zoekt ze op speelse wijze naar vertalingen van deze gedragingen. Dat doet ze door de conventies van de fotografie om te keren of uit hun context te halen. Ze werkt veelal in series en publicaties die zich kenmerken door een lichte en humorvolle toets.    Over Kan niet bestaat niet Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet gemaakte-kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.    Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.    CreditsPresentatie: Maurits de BruijnSounddesign: Marie De BroeckMuziek en montage: Marie De BroeckVormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister MotleyFoto: © トックワールド

    41 min
  7. 03/31/2023

    # 15 - Rinke Nijburg

    Religie is een belangrijk thema in het werk van Rinke Nijburg, waarbij het hem gaat om mededogen en begrip voor de ander, en het troostrijke karakter van religieuze beelden, zij het van Jezus of van Boeddha. Zijn niet-gemaakte kunstwerk zou dat invoelbaar moeten maken: dat er niet één manier is om naar de werkelijkheid te kijken, niet één manier om de heilige boeken te lezen. Het werk dat Nijburg voor ogen heeft, is in zijn verbeelding echter zo allesomvattend dat hij er niet aan durft te beginnen. Dit universele religieuze schilderij, dat ook nog eens eigentijds en menselijk zou moeten zijn, zou een omkering zijn: Nijburg zou Jezus schilderen die Maria baart. Waarbij de zijdewond van Jezus, die amandelvormig is, de vulva zou representeren. Aangezien Jezus God is, schept hij volgens het evangelie de mens en baart hij in zekere zin Maria, maar dat is nooit eerder in beeld gebracht. Door die omkering te schilderen zou het werk ook vragen oproepen over wie wiens pijn baart, en wie wiens pijn begrijpt. Wie lijdt er meer, Jezus die gemarteld wordt door de Romeinen, of Maria die haar zoon verliest? Met behulp van een mechaniek of projecties zou Nijburg elementen uit het beeld kunnen laten veranderen, in contact met elkaar kunnen brengen of kunnen laten pulseren. In aflevering #15 van Kan niet bestaat niet gaat Lieneke Hulshof in gesprek met Rinke Nijburg over ego, religie en de tegenstrijdigheden die in ieder mens verankerd zijn. Hij vertelt over tentoonstellingsopeningen waarbij hij het gedrag van kunstenaars onderling vergelijkt met de pikorde die geldt op een apenrots. Als Nijburg stilstaat bij het idee dat religieus werk in de mode zou raken, schrikt hij en ervaart hij een innerlijk conflict: hij wil Jezus toch eigenlijk liever voor zichzelf houden. Terwijl hij ook voelt dat je hem juist aan iedereen zou moeten willen geven. Over de kunstenaar Rinke Nijburg maakt schilderijen, maar ook collages en installaties. In zijn oeuvre verbindt hij religie en mythologie met strips, sprookjes en de maatschappelijke actualiteit. Over Kan niet bestaat niet Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk heeft bestaan? Podcastserie Kan niet bestaat niet gaat over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet gemaakte-kunst. Misschien is het kunstwerk gestrand vanwege een gebrek aan geld of tijd, wellicht zaten de zwaartekracht of andere natuurwetten dwars, of bleek een ander al met dat ene geniale idee te zijn weggelopen.  Kan niet bestaat niet komt tot stand met steun van het Mondriaan Fonds.  Credits Presentatie: Lieneke HulshofSounddesign en muziek: Marie De BroeckMontage: Marie De BroeckVormgeving: Noémi BiróProductie: de Brakke Grond en Mister MotleyFoto: Gerda ten Thije

    37 min

Trailer

About

Hoe beschrijf je zoiets fysieks als een kunstwerk als het nooit daadwerkelijk bestond? In Kan niet bestaat niet, de nieuwe podcast van Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond en Mister Motley, vertellen kunstenaars in interviews met Lieneke Hulshof en Maurits de Bruijn over een specifiek aspect van de kunstenaarspraktijk: niet gemaakte-kunst. Vlaamse en Nederlandse vertellen over hun worstelingen, vaak hilarische mislukkingen, en dromen die te groot bleken. Samen vormen de verhalen een reflectie op succes en falen in de kunstwereld. www.brakkegrond.nl www.mistermotley.nl