Երգխոսություն

Զառա Տոնիկյան

Միացրու ականջակալդ, պատրաստվիր զարմանալու, զվարճանալու և նորը բացահայտելու։ Դասականից մինչև քանթրի, ջազից մինչև K-pop․ այս ամենը հանդիպելու է մեկ տեղում։ «Երգխոսությունը» երաժշտական ճաշակների բացահայտման, համեմատականների անցկացման և հանրահայտ երգերի ընկալման մասին նոր լեզու է։ Միացիր մեր ձայնային ճամփորդությանը։

  1. Երգեր՝ ընկերության մասին

    FEB 6

    Երգեր՝ ընկերության մասին

    Ընկերություն․ Սա այն արժեքն է, որը չունի ժամանակի սահմաններ, բայց ունի հազարավոր երաժշտական երանգներ։ Մենք ուզում ենք հասկանալ՝ ինչպես է փոխվել ընկերության ընկալումը տարբեր սերունդների մոտ և ինչպես են այդ ապրումները վերածվել երգերի, որոնք դարձել են մեր կյանքի անբաժան մասը։ Այս թեմայի շուրջ Երգխոսում ենք երեք տարբեր սերունդների ներկայացուցիչների հետ, որոնք գրել են  ստեղծագործություններ հենց ընկերության մասին. Արտավազդ Բայաթյան – 90-ականների լեգենդար «Արձագանք» խմբի անդամ, որի «Իմ ընկեր» երգը տասնամյակներ շարունակ մնում է որպես նվիրվածության ու անկեղծության չափանիշ։ Րաֆֆի Ալթունյան – Հեղինակ, որի ստեղծած «Ընկեր» երգը (Գրիշա Աղախանյանի կատարմամբ) այսօր դարձել է ամենասիրված հիթերից մեկը՝ միավորելով հազարավոր մարդկանց։ Դայանա Սարգսյան – Երիտասարդ հեղինակ, ով Լիլի Առաքելյանի (yellowheart) հետ միասին ստեղծեց «Կանչես ինձ» անկեղծ պատմությունը՝ ներկայացնելով ժամանակակից ընկերության նրբություններն ու հուզական շերտերը։ Խոսելու ենք երաժշտության, հիշողությունների և այն մարդկանց մասին, ում «ընկեր» ենք անվանում։

    20 min
  2. Կայթ նվագախումբ

    JAN 17

    Կայթ նվագախումբ

    Այս էպիզոդում զրուցելու ենք «Կայթ» նվագախմբի ստեղծագործական աշխարհի մասին․ մի նախաձեռնության, որը ժամանակակից լեզվով է խոսում հայկական ավանդական երգերի, ծեսերի և մշակույթի մասին։ Նրանց երաժշտությունը փորձ է ոչ թե պարզապես վերակատարելու հինը, այլ հասկանալու և վերակենդանացնելու այն՝ ժամանակակից զգացողությամբ։ «Կայթն» աշխատում է տարբեր շրջանների ժողովրդական երգերի ու պարային մեղեդիների հետ՝ բացահայտելով դրանց ներքին ռիթմը, շարժումն ու խորքային իմաստը։ Այս գործերում կարևորվում է ոչ միայն հնչողությունը, այլև պատմությունը, ծիսական շերտերը և այն հավաքական հիշողությունը, որը փոխանցվում է երաժշտության միջոցով։ Էպիզոդի հյուրերն են «Կայթ» նվագախմբի անդամներ Կորյուն Դավթյանը և Գրիգոր Դավթյանը։ Նրանց հետ խոսելու ենք իրենց գործունեության, թողարկված ալբոմների, ստեղծագործական մոտեցումների և այն մասին, թե ինչու է այսօր կարևոր ունենալ նման ձևաչափի նախաձեռնություններ, որոնք ապահովում են հայկական ավանդական մշակույթի կենդանի ու արդիական շարունակությունը։

    21 min
  3. Ամանորն Իմ ռադիոյի հետ

    JAN 2

    Ամանորն Իմ ռադիոյի հետ

    Ամանորն այն բացառիկ տոնն է, որն ունի իր հստակ գույնը, բույրը և, որ ամենակարևորն է՝ ձայնը։ Յուրաքանչյուրիս հիշողության մեջ Ամանորի հրաշքը սկսվում է մի երգից, որը տարիներ շարունակ փոխանցվել է սերնդեսերունդ՝ դառնալով մեր տոնական իրականության անբաժան մասը։ Բայց հրաշքն այն է, որ այդ երաժշտական պատմությունը երբեք կանգ չի առնում. հին ու սիրված մեղեդիների կողքին ծնվում են նորերը, որոնք գալիս են լրացնելու մերօրյա հեքիաթը։ Այսօր մենք խոսելու ենք հենց այդ հրաշքի, երգի ստեղծման խորհրդի և այն ջերմության մասին, որը երաժշտությունը բերում է մեր տուն։ Տոնական «Երգխոսության» հյուրերն են Երգի պետական թատրոնի տնօրեն Մանե Գրիգորյանը և Լիլի Առաքելյանը՝ Yellowheart-ը։ Մանեն իր հետ բերել է Արթուր Գրիգորյանի թողած անգնահատելի ժառանգությունը՝ և՛ երգերի, և՛ հուշերի տեսքով, ինչպես նաև թատրոնի այսօրվա կախարդական շունչը։ Իսկ Yellowheart-ը կպատմի իր ամանորյա երգերի մասին, որոնք վերջին տարիներին դարձել են հայկական Ամանորի նոր ու ամենասպասված խորհրդանիշներից մեկը։

    22 min
  4. Նոր տարվա հանդես

    12/27/2025

    Նոր տարվա հանդես

    Դրսում ձյուն է, թե պարզապես ցուրտ դեկտեմբերյան երեկո՝ էական չէ, որովհետև տարվա այս ժամանակահատվածում բոլորս սկսում ենք ապրել մի տեսակ «սպասման ռեժիմով»։ Սպասում, որտեղ միախառնված են մանդարինի բույրը, տոնական վառվող լույսերն ու այն ներքին համոզմունքը, որ շատ շուտով ինչ-որ լավ բան է պատահելու։ Բայց գիտե՞ք՝ ովքեր են ամենից լավ զգում այս ամենը. մարդիկ, որոնք դեռ չեն հասցրել «մեծանալ» ու հեքիաթը փոխարինել թվերով ու հոգսերով։ Այսօր մենք որոշել ենք Ամանորին նայել հենց նրանց՝ մանուկների աչքերով։ Փորձելու ենք հասկանալ՝ ինչպե՞ս է հնչում հրաշքը։ Արդյո՞ք հնարավոր է մեկ տողով կամ մի նոտայով ստիպել հավատալ Ձմեռ պապիկին, և ինչպե՞ս են ծնվում այն երգերը, որոնք մենք երգում ենք տասնամյակներ շարունակ՝ ամեն անգամ մեզ նորից երեխա զգալով։ Մեր հյուրերը մարդիկ են, ովքեր գիտեն մանկության նոտաները սրտացավ ու անսխալ դասավորելու գաղտնիքը։ Մեզ հետ են «Արևիկ» մանկապատանեկան անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար Վահե Հայրապետյանը և անսամբլի փոքրիկ կատարողները։

    20 min
  5. Դոնիկ յար

    12/18/2025

    Դոնիկ յար

    Այս էպիզոդում անդրադառնում ենք ժողովրդական մի երգի, որն առաջին հայացքից թվում է թեթև ու խաղային, բայց իր մեջ կրում է մի ամբողջ գյուղական աշխարհ՝ հող, պտուղ, աշխատանք, սեր, նշանադրություն և հարսանիքի սպասում։ «Դոն»-ը կենցաղային ու խորհրդանշական շերտ ունեցող պատկեր է՝ տան, բարեկեցության ու կյանքի շարունակության մասին։ Երգը կառուցված է պատկերների շղթայի վրա․ տների հետևում սալորի այգիներ են, թզենիների պարտեզներ, ռեհանով առուներ ու գինով լի կարասներ։ Յուրաքանչյուր պատկեր մի նոր փուլ է՝ ծանոթություն, ընտրություն, նշանադրություն և հարսանիքի պատրաստություն։ Երգի բովանդակության մեջ կարևոր տեղ ունեն նաև հումորն ու ժողովրդական ազատ խոսքը։ Զվարճալի տեսարանները, հատկապես քահանայի մասին պատմող հատվածը, հիշեցնում են, որ ժողովրդական երգը միայն սրբացված կամ հանդիսավոր չէ․ այն նաև կատակ է, սոցիալական դիտարկում ու երբեմն՝ մեղմ ծաղրանք։ Այս ամենը երգին տալիս է կենդանի, շնչող բնույթ՝ թույլ տալով յուրաքանչյուր սերնդի նորովի մոտենալ ու մեկնաբանել այն։ Էպիզոդում քննարկում ենք, թե ինչպես է այս երգը տեղափոխվում ժամանակակից երաժշտական դաշտ՝ պահպանելով իր արմատները, բայց ստանալով նոր հնչողություն։ Ինչպե՞ս կարելի է նույն երգը ներկայացնել տարբեր ոճերով՝ մնալով հավատարիմ նրա պատմությանը, բայց խոսելով այսօրվա լսարանի լեզվով։ Էպիզոդի հյուրերն են «Գաթա բենդ» խմբի գործիքավորող և երգիչ Գարեգին Առաքելյանը, ում տարբերակը մոտ է խմբի ինքնատիպ ստեղծագործական լեզվին, և ֆրանսահայ երգչուհի, երաժիշտ Սևանա Չաքերյանը, ով այս երգին անդրադարձել է դեռևս տարիներ առաջ «Collectif Medz Bazar»-ի շրջանակում, իսկ անցյալ տարի այն ներկայացրել է Afro House ոճով՝ Sammy Flash-ի հետ համագործակցությամբ։ Միասին փորձում ենք հասկանալ՝ ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ հին երգը սկսում է ապրել նոր ժամանակի ռիթմով։

    20 min
  6. Ի նընջմանէդ արքայական/Զարթնիր նազելիս

    12/12/2025

    Ի նընջմանէդ արքայական/Զարթնիր նազելիս

    Պաղտասար Դպիրի «Ի ննջմանեդ արքայական» տաղը ոչ միայն երաժշտական ստեղծագործություն է, այլ ամբողջ մի ժամանակաշրջանի մտածողության, ցավի և արթնացման կոչի արտահայտություն։ Այս էպիզոդում այն դիտարկում ենք ոչ միայն որպես երգ, այլ որպես գաղափար, որպես ուղերձ, որպես մշակութային հիշողության մի հատված։ Խոսելու ենք նաև հայկական տաղերի մշակույթի մասին՝ որտեղից է սկիզբ առել այս ժանրը, ինչպես է այն զարգացել, ինչ դեր է ունեցել մեր միջնադարյան աշխարհիկ մտքի ձևավորման հարցում և ինչու է այսօր կարևոր նորից անդրադառնալ այդ ժառանգությանը։ Փորձելու ենք հասկանալ, թե ինչպես են ժամանակակից երաժիշտները աշխատում նման նյութի հետ, ինչ սահմաններ են անցնում, ինչն են պահպանում և ինչն են փոխում։ Մեր հյուրերն են երաժշտագետ Տաթև Շախկուլյանը, երաժիշտ Արման Փեշտմալջյանը և երգիչ Գևորգ Մագարյանը։

    21 min

Trailer

About

Միացրու ականջակալդ, պատրաստվիր զարմանալու, զվարճանալու և նորը բացահայտելու։ Դասականից մինչև քանթրի, ջազից մինչև K-pop․ այս ամենը հանդիպելու է մեկ տեղում։ «Երգխոսությունը» երաժշտական ճաշակների բացահայտման, համեմատականների անցկացման և հանրահայտ երգերի ընկալման մասին նոր լեզու է։ Միացիր մեր ձայնային ճամփորդությանը։