Ważne nieważne | Dariusz Gzyra

Dariusz Gzyra

Podcast Dariusza Gzyry, filozofa, wykładowcy, publicysty, działacza społecznego, autora m.in. książki "Dziękuję za świńskie oczy. Jak krzywdzimy zwierzęta". Rozsądnie i radykalnie o naszych relacjach z innymi zwierzętami. Rozmowy z ludźmi kultury, nauki, polityki i aktywizmu. Często nieoczywiste, niestandardowe i pogłębiające tematykę. Autorskie analizy wydarzeń. Stałe źródło informacji o nowych publikacjach, przedsięwzięciach kulturalnych i przeróżnych przejawach aktywności społecznej na rzecz zwierząt. Jedyny taki podcast w Polsce. Wspieraj ten projekt: https://patronite.pl/gzyra

Episodes

  1. 01/15/2025

    W sobie wiem, ale nie mogę wypowiedzieć. Oniemienia i dostrojenia | Ważne nieważne Nr 22

    Zdrowo pokręcony odcinek. Polifoniczny i meandryczny. Mówię, a może: próbuję mówić, o momentach, kiedy słowa się kończą lub nie mogą się zacząć. Klucz doboru przykładów pozwala mi na zaaranżowanie wirtualnego spotkania Thomasa Morgana, Bruno Latoura, Jana Woleńskiego, Stanisława Kaliny Jaglarza i Sary. Szukam nieprzekładalności doświadczenia na opowieść, werbalne świadectwo. Przyglądam się etykoidalnej przestrzeni kolektywnej improwizacji jazzowej, aż napotykam pojęcia społecznego strojenia i dopasowania, związane z postaciami Timothy’ego Mortona i Brigid Brophy. Z wdzięcznością patrzę na hojneróżnice i nieidentyczności, z którymi trzeba i warto nauczyć się żyć. Powątpiewam, czy da się zagrać zmianę społeczną. Wspominam okołozwierzęce teksty Woleńskiego i różne moje, czytam także swój wiersz sprzed lat, z którym wciąż mogę się zgodzić. Wszystko to spinają klamrą cytaty z niedawno wydanej książki pewnego muzykologa, który bada połączenia muzyki i demokracji. Dobrego słuchania. __ Dziękuję za wsparcie tworzenia „Ważne nieważne”: ⁠https://patronite.pl/gzyra __  Odwiedź: Ważne nieważne na Facebooku Ważne nieważne na YouTube Mój profil autorski na Facebooku  __   Thomas Morgan: How do you feel when you play? in "Music for Black Pigeons" https://www.youtube.com/watch?v=1Yw1-2afVcc&ab_channel=JakobBro   Bill Frisell & Thomas Morgan | Umbria Jazz Winter https://www.youtube.com/watch?v=LrX2soYqWjE&ab_channel=UmbriaJazz%28Festival%29   Thomas Morgan about Improvisation https://15questions.net/interview/thomas-morgan-about-improvisation/page-1/   Stanisław Kalina Jaglarz, „zajęczy żar”. Z autorem rozmawia Emilia Konwerska https://www.youtube.com/watch?v=EOXHBox9cVY&ab_channel=FundacjaOlgiTokarczuk Stanisław Kalina Jaglarz, Zajęczy żar (Wydawnictwo Warstwy, 2024) https://wydawnictwowarstwy.pl/strona-glowna/191-zajeczy-zar-9788367186193.html Andrzej Marzec, Antropocień. Filozofia i estetyka po końcu świata (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2021) https://ksiegarnia.pwn.pl/Antropocien,891458653,p.html   Notes na 6 Tygodni #157 (listopad 2024) https://issuu.com/beczmiana/docs/157_nn6t_digital/102   Dariusz Gzyra, Podmiototwórczy potencjał intersubiektywności międzygatunkowej („Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies” Nr 3/2017 Podmiotowość) https://www.academia.edu/36942885/Podmiototw%C3%B3rczy_potencja%C5%82_intersubiektywno%C5%9Bci_mi%C4%99dzygatunkowej_Zoophilologica_Polish_Journal_of_Animal_Studies_Nr_3_2017_Podmiotowo%C5%9B%C4%87_   Robert Adlington, Musical Models of Democracy (Oxford University Press, 2023) https://global.oup.com/academic/product/musical-models-of-democracy-9780197658819   Robert Adlington, Esteban Buch (red.), Finding Democracy in Music (Routledge, 2020) https://www.routledge.com/Finding-Democracy-in-Music/Adlington-Buch/p/book/9780367499457   Jan Woleński, Wierzę w to, co potrafię zrozumieć (Copernicus Center Press, 2014) https://ccpress.pl/jan-wolenski-wierze-w-to-co-potrafie-zrozumiec/3-21-112   „Przegląd Filozoficzny. Nowa seria” Nr 2 (94)/2015 (otwarty dostęp) https://pf.uw.edu.pl/pl/numer/15-numery/281-2-2015-94   Teresa Gardocka i Agnieszka Gruszczyńska (red.), Status zwierzęcia. Zagadnienia filozoficzne i prawne (Wydawnictwo Adam Marszałek, 2012) https://sklep.marszalek.com.pl/pl/filozofia/2413-status-zwierzecia-zagadnienia-filozoficzne-i-prawne.html   Samuel D. Kassow, Kto napisze naszą historię? Ukryte Archiwum Emanuela Ringelbluma (Wydawnictwo Amber, 2010) https://lubimyczytac.pl/ksiazka/89627/kto-napisze-nasza-historie   Brigid Brophy https://en.wikipedia.org/wiki/Brigid_Brophy   __ Muzyka: ⁠Michael Brook⁠ Licencja: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

    43 min

  2. 12/10/2024

    Sentiokracja w Senacie, abolicjonizm w Pałacu i odzyskiwanie ingredientyzmu | Ważne nieważne Nr 21

    Ważne nieważne nr 21 | Podcast Dariusza Gzyry Sentiokracja w Senacie, abolicjonizm w Pałacu i odzyskiwanie ingredientyzmu   W sierpniu 2024 roku ukazała się książka „Po stronie zwierząt” Oscara Horty. Krótko ją przedstawiam, zastanawiając się, czy zasłużyła na miano drogowskazu. W głównej części podcastu odpowiadam na pytanie: kiedy czułem, że w działaniach na rzecz pozaludzkich sentientów wyłamuję się z dotychczasowych ram, radykalnie coś przekraczam, i że otwiera się coś nowego, do czego stosunkowo niewielu wcześniej zaglądało. Kiedy miałem poczucie uwolnienia związanego ze zmianą? Które momenty z przeszłości mają dla mnie znaczenie symboliczne? Odpowiadając wspominam o rybach, abolicjonizmie, zwrocie politycznym i sentiokracji, a także o tym, co dało mi rozpoznanie wieloaspektowości przemocy i w jaki sposób w mojej pracy przerabiam wątki związane z pamięcią o ofiarach.   Możesz wesprzeć mnie: na Patronite https://patronite.pl/gzyra Dziękuję!   Oskar Horta, Po stronie zwierząt (Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, 2024) https://www.terytoria.com.pl/hortaoscar/2046-po-stronie-zwierzat.html   Dariusz Gzyra, Drogowskazy, pogłębiarki i niewybuchy. Książki okołozwierzęce z ostatnich lat (krytykapolityczna.pl, luty 2023) https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/darek-gzyra-ksiazki-okolozwierzece-z-ostatnich-lat/   Jonathan Birch, The Edge of Sentience: Risk and Precaution in Humans, Other Animals, and AI (Oxford University Press, 2024) https://academic.oup.com/book/57949   Odcinek „Ważne nieważne” zatytułowany Czas zwierząt się kończy. Nadchodzą sentienci https://krytykapolityczna.pl/multimedia/podcast/czas-zwierzat-sie-konczy-nadchodza-sentienci/   Reportaż Weganie żyją dłużej (Uwaga! TVN) https://www.youtube.com/watch?v=1D0gBdr-VWA&ab_channel=DariuszGzyra   Dariusz Gzyra, Weganizm a reduktarianizm, „Er(r)go. Teoria–Literatura–Kultura” Nr 38 1/2019 https://www.academia.edu/40272444/Weganizm_a_reduktarianizm_Er_r_go_Teoria_Literatura_Kultura_Nr_38_1_2019_   Oscar Horta, Animals and Longtermism, “The Journal of New Paradigm Research” (listopad 2024) https://www.academia.edu/125765129/Animals_and_Longtermism   Katarzyna Grzybowska, Sylwia Papier, Roma Sendyka (red.), Rzeczowy świadek, (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2021) https://wuj.pl/ksiazka/rzeczowy-swiadek#otwarty-dostep Dobrego słuchania. __ Ważne nieważne na Facebooku: https://www.facebook.com/wazneniewazne  Ważne nieważne na YouTube: https://www.youtube.com/@WazneNiewaznePodcast Dariusz Gzyra na Facebooku: https://www.facebook.com/DariuszGzyra  Mail Ważne nieważne: wazneniewaznepodcast (at) gmail.com   *** Muzyka: ⁠Michael Brook⁠ https://www.michaelbrookmusic.com/sketchlibrary Licencja: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

    1h 3m

  3. 09/10/2024

    Marsz Wyzwolenia Zwierząt 2024 | Ważne nieważne Nr 20

    Odcinek poświęcony Marszowi Wyzwolenia Zwierząt 2024. Start: 14 września o godz. 13:30 pod Pomnikiem Kopernika w Warszawie. Więcej informacji: Strona Marszu na Facebooku Profil Marszu na Instagramie

    22 min

  4. 08/30/2024

    Czekam na dzień, w którym przemoc wobec zwierząt stanie się nielegalna | Ważne nieważne Nr 19

    ⁠00:00⁠ - ⁠02:07⁠ - intro i cytat z tekstu "Sztuka współczesna wobec etyki i dyskursu praw zwierząt" ⁠02:08⁠ - ⁠05:08⁠ - o pewnej fotografii, którą zobaczyło prawie pół miliona osób, przedstawienie rozkładu jazdy odcinka i podziękowania za wsparcie na Patronite ⁠05:09⁠ - ⁠20:17⁠ - wyjaśnienie historii fotografii, wystawa "Łzy szczęścia" w warszawskiej Zachęcie, kilka słów o "Piramidzie zwierząt" Katarzyny Kozyry, opowieść o początkowym odrzuceniu i późniejszej akceptacji pracy Elwiry Sztetner w ramach projektu "Łzy (nie)szczęścia" ⁠20:18⁠ - ⁠26:18⁠ - dlaczego zdanie "Czekam na dzień, w którym przemoc wobec zwierząt stanie się nielegalna" jest kontrowersyjne? Co właściwie oznacza? Czym jest abolicjonizm? Czy mamy do czynienia z reglamentacją słowa "zakaz" w łonie ruchu prozwierzęcego? ⁠26:19⁠ - ⁠28:17⁠ - cytaty o zakazofobii ⁠28:18⁠ - 33:53 - o liście otwartym i petycji zatytułowanej "Petycja dotycząca symbolicznego nadania podmiotowego statusu ofiarom sztuki. Interwencja w sprawie „Piramidy Zwierząt” Katarzyny Kozyry" ⁠33:54⁠ - ⁠35:34⁠ - cytat zamykający z tekstu "Sztuka współczesna wobec etyki i dyskursu praw zwierząt" *** Linki do źródeł wspomnianych w podcaście: Mój tekst (online) Sztuka współczesna wobec etyki i dyskursu praw zwierząt, opublikowany w „Magazynie Sztuki” nr 5, 2014 („Zwierzę, którym jestem”) ⁠https://issuu.com/msakademia/docs/ms5⁠ Zdjęcie performansu Elwiry Sztetner w Zachęcie: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1054409893356677&set=a.124832349647774 Wystawa Łzy szczęścia w Zachęcie (08.06 – 29.09.2024): https://zacheta.art.pl/pl/wystawy/lzy-szczescia Książka Jakuba Dąbrowskiego, Cenzura w sztuce polskiej po 1989 roku. Artyści, sztuka i polityka, t. 2, Fundacja Kultura Miejsca, 2014 https://mocak.pl/sklep/produkt/cenzura-w-sztuce-polskiej O projekcie Łzy (nie)szczęścia: https://zacheta.art.pl/pl/kalendarz/lzy-nieszczescia Dariusz Gzyra, Poza zakazofobię (Krytyka Polityczna, 2022) https://krytykapolityczna.pl/kraj/darek-gzyra-prawa-zwierzat-poza-zakazofobie/ Petycja dotycząca symbolicznego nadania podmiotowego statusu ofiarom sztuki. Interwencja w sprawie „Piramidy Zwierząt” Katarzyny Kozyry https://www.petycjeonline.com/otwarty_list_skierowany_do_zachtynarodowej_galerii_sztuki_w_warszawie_i_hanny_wroblewskiej_ministry_kultury_i_dziedzictwa_narodowego_polski_otwarty_list_dotyczcy_symbolicznego_nadania_podmiotowego *** Ważne nieważne na Facebooku: https://www.facebook.com/wazneniewazne Ważne nieważne na Spotify: ⁠https://open.spotify.com/show/3mxksqfM1y488kxR9asqRV Dariusz Gzyra na Facebooku: https://www.facebook.com/DariuszGzyra⁠ Mail Ważne nieważne: wazneniewaznepodcast (at) gmail.com *** Muzyka: ⁠Michael Brook⁠ ⁠https://www.michaelbrookmusic.com/sketchlibrary Licencja: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ *** Dziękuję za wsparcie tworzenia "Ważne nieważne" na Patronite: ⁠⁠https://patronite.pl/gzyra⁠

    36 min

  5. 06/30/2024

    Ślady zwierzęcych historii (1) | Ważne nieważne Nr 18

    W tym odcinku idę po śladach pozaludzkich historii, zainspirowany fragmentami książki Jacka Leociaka „Podziemny Muranów” (Wydawnictwo Czarne, 2024). Przyglądam się łyżce z getta i dwóm bańkom na krowie mleko, szukając urwanych biografii ofiar. Przypominam wątek krów szmuglowanych na teren getta. Zastanawiam się na ile polskie środowisko badaczy i badaczek historii próbuje rozumieć historię jako więcej- niż-ludzką. Nad wszystkim czuwa francuski historyk Éric Baratay, o którym opowiadam i którego cytuję. To pierwszy odcinek z cyklu o śladach zwierzęcych historii. Dziękuję za wsparcie tworzenia "Ważne nieważne" na Patronite: https://patronite.pl/gzyra *** Linki do źródeł wspomnianych w podcaście: Jacek Leociak, Podziemny Muranów, Wydawnictwo Czarne, 2024 Éric Baratay, Zwierzęcy punkt widzenia. Inna wersja historii, Wydawnictwo w Podwórku, 2014 Éric Baratay, Zwierzęta w okopach. Zapomniane historie, Wydawnictwo w Podwórku, Gdańsk, 2017 Éric Baratay, Kocie sprawy. Koty tworzą swoją historię, Wydawnictwo w Podwórku, Gdańsk, 2022 Zapis spotkania Biografie zwierząt, w którym brał udział Éric Baratay (Instytut Kultury Polskiej w Warszawie, 2015) Anna Barcz, I zwierzęta mają historię... (Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies, Nr 1/2015 Zwierzęce) Janusz Tazbir, Okrucieństwo w nowożytnej Europie Ewa Domańska, Historia zwierząt, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 3-4, 2016) „Narracje o Zagładzie” Nr 3/2017 Zwierzęta/Zagłada Jarosław Tarań, Kobieta prowadzi krowę w Alejach Jerozolimskich (1962) Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy „Teksty Drugie”, Nr 2/2017, Środowiskowa historia Zagłady Bożena Shallcross, Rzeczy i Zagłada, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, 2012 Piotr Krupiński, „Dlaczego gęsi krzyczały?”. Zwierzęta i Zagłada w literaturze polskiej XX i XXI wieku (Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, 2016) Ludwik Hering, Ślady, Czarna Owca, 2011 Bogdan Wojdowski, Chleb rzucony umarłym, 1971 Anita Jarzyna, Post-koine. Studia o nieantropocentrycznych językach (poetyckich), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2019 *** Ważne nieważne na Facebooku: https://www.facebook.com/wazneniewazne Dariusz Gzyra na Facebooku: https://www.facebook.com/DariuszGzyra Mail Ważne nieważne: wazneniewaznepodcast (at) gmail.com *** Muzyka: ⁠Michael Brook⁠ (Licencja) *** Dziękuję za wsparcie tworzenia "Ważne nieważne" na Patronite: ⁠https://patronite.pl/gzyra

    46 min

  6. 05/06/2024

    Reanimacja podcastu i książka "Śmiałość i empatia"

    W pierwszym odcinku drugiej serii "Ważne nieważne" mówię o tym, jak i dlaczego postanowiłem kontynuować podcast. Tłumaczę także decyzję dołączenia do Patronite. Przede wszystkim jednak prezentuję nową książkę "Śmiałość i empatia", którą stworzyłem razem z artystką Elwirą Sztetner. Odcinek jest pod wezwaniem holenderskiej filozofki Evy Meijer, usłyszycie zatem cytaty i wzmianki o jej czterech książkach wydanych w Polsce. Dziękuję za wsparcie tworzenia "Ważne nieważne": https://patronite.pl/gzyra 🌿 Ważne nieważne na Facebooku: https://www.facebook.com/wazneniewazne Ważne nieważne na YouTube: https://www.youtube.com/@WazneNiewaznePodcast Elwira Sztetner: https://elwirasztetner.pl Eva Meijer: https://evameijer.nl/en/indexen.html Dariusz Gzyra: https://www.facebook.com/DariuszGzyra Książki Evy Meijer: Granice mojego języka. Esej o depresji (Wydawnictwo Linia, 2019) Dom ptaków (Wydawnictwo Marginesy, 2020) https://marginesy.com.pl/sklep/produkt/133276/dom-ptakow Języki zwierząt (Wydawnictwo Marginesy, 2021) https://marginesy.com.pl/sklep/produkt/133358/jezyki-zwierzat Zwierzęta mówią. W stronę demokracji międzygatunkowej (Wydawnictwo Drzazgi, 2021) https://drzazgi.com/produkt/zwierzeta-mowia/ Muzyka: Michael Brook (CC BY-NC-ND 3.0 Deed)

    35 min
  • 6 Episodes

About

Podcast Dariusza Gzyry, filozofa, wykładowcy, publicysty, działacza społecznego, autora m.in. książki "Dziękuję za świńskie oczy. Jak krzywdzimy zwierzęta". Rozsądnie i radykalnie o naszych relacjach z innymi zwierzętami. Rozmowy z ludźmi kultury, nauki, polityki i aktywizmu. Często nieoczywiste, niestandardowe i pogłębiające tematykę. Autorskie analizy wydarzeń. Stałe źródło informacji o nowych publikacjach, przedsięwzięciach kulturalnych i przeróżnych przejawach aktywności społecznej na rzecz zwierząt. Jedyny taki podcast w Polsce. Wspieraj ten projekt: https://patronite.pl/gzyra

Information