To Bardziej Skomplikowane

Michał Szyc
  • 0.0 (0)
  • Science

Podcast powstał z potrzeby zgłębiania złożoności świata, w którym żyjemy. Tematami omawianymi w podcaście będą przede wszystkim nauka i związane z nią idee. Naukę uważam za najważniejsze źródło wiedzy o rzeczywistości, dlatego będzie przewodnim zagadnieniem. Mam głębokie przekonanie, że nauka jest kluczowa dla zrozumienia otaczającego nas świata i jako jedyna pozwala na odkrywanie natury rzeczywistości. Chciałbym, aby podcast był miejscem, w którym sam lub wraz z moimi gośćmi spróbujemy nadać sens ideom, które przenikają różne aspekty świata, w którym żyjemy. Nazywam się Michał Szyc, z wykształcenia jestem inżynierem automatyki i robotyki, z zawodu programistą a do stworzenia tego podcastu pchnęła mnie moja pasja do nauki i związanych z nią idei. Zapraszam do słuchania ”To Bardziej Skomplikowane”!

  1. 5d ago

    #74 - Jak rośliny postrzegają świat, komunikują się i oszukują zwierzęta? | prof. Marcin Zych

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Marcinem Zychem o tym, jak rośliny odbierają świat, komunikują się i rozwiązują problemy, a także czy możemy mówić o ich pamięci, inteligencji, a nawet świadomości. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Dlaczego często postrzegamy rośliny jako nieruchome tło i nie dostrzegamy złożoności ich zachowań? - Gdzie kończy się jeden osobnik i jakie znaczenie ma modularna budowa roślin? - Jak rośliny odbudowują utracone części swojego organizmu? - Jakie informacje czerpią ze światła, temperatury, drgań i sygnałów chemicznych? - Czy rośliny mogą reagować na drgania wywoływane przez zbliżających się zapylaczy? - Jak przekazują informacje między różnymi częściami swojego ciała? - Jak bronią się przed roślinożercami i w jaki sposób mogą przyciągać ich naturalnych wrogów? - Jak organizm bez mózgu integruje sygnały i koordynuje swoje działanie? - Na ile koncepcja obliczeń morfologicznych pomaga myśleć o przetwarzaniu informacji przez rośliny? - Czy różne gatunki roślin posługują się wspólnym językiem chemicznym i mogą "podsłuchiwać" swoich konkurentów? - Jak rośliny przyciągają zapylacze i dlaczego niektóre storczyki je oszukują? - Co wiemy o pamięci roślin i jakie mechanizmy mogą za nią odpowiadać? - Jak odczytywanie sygnałów roślin i sztuczna inteligencja mogą pomóc w prowadzeniu upraw? - Przy jakiej definicji inteligencji możemy mówić o inteligencji roślin? - Czym różni się dostosowywanie działania do warunków od nabywania nowych umiejętności? - Co możemy powiedzieć o świadomości roślin i gdzie kończy się nasza wiedza? Prof. Marcin Zych bada biologię zapylania roślin, w tym gatunków uprawnych i zagrożonych. Wśród jego zainteresowań naukowych znajdują się również ewolucja strategii reprodukcyjnych, filogeneza roślin z rodziny baldaszkowatych oraz ochrona różnorodności biologicznej. Profil w Ogrodzie Botanicznym UW: https://www.ogrod.uw.edu.pl/zespol/prof-dr-hab-marcin-zych/ Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego: https://www.ogrod.uw.edu.pl/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:05 Jak powinniśmy myśleć o roślinach? 00:06:07 Granice osobnika i modularna budowa roślin 00:10:42 Jak rośliny regenerują utracone części? 00:12:31 Jakie sygnały odbierają rośliny? 00:15:05 Drgania, zapylacze i produkcja nektaru 00:17:40 Sygnały chemiczne i obrona przed roślinożercami 00:22:19 Jak roślina integruje informacje bez mózgu? 00:24:12 Obliczenia morfologiczne i rozproszone przetwarzanie 00:25:51 Komunikacja między roślinami 00:30:33 Konkurencja i "podsłuchiwanie" sygnałów 00:32:57 Komunikacja ze zwierzętami i rola nektaru 00:34:53 Jak storczyki oszukują zapylacze? 00:38:28 Pamięć roślin i odczytywanie ich sygnałów 00:40:38 AI, inteligentne szklarnie i przyszłość upraw 00:43:09 Czy rośliny są inteligentne? 00:45:33 Uczenie się a reagowanie na sygnały 00:46:41 Czy rośliny mogą mieć świadomość? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #74 - Jak rośliny postrzegają świat, komunikują się i oszukują zwierzęta? | prof. Marcin Zych

  2. Oct 14

    #73 - Co dzieje się z materią tuż nad zerem bezwzględnym? | prof. Michał Tomza

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Michałem Tomzą o kontrolowaniu ultrazimnych atomów i cząsteczek, poszukiwaniu nowej fizyki oraz roli sztucznej inteligencji w badaniach. Co właściwie oznacza kontrolowanie materii na poziomie kwantowym i dlaczego potrzebujemy do tego ultraniskich temperatur? Jak badania pojedynczych atomów i cząsteczek mogą pomóc w poszukiwaniu nowej fizyki? Czy sztuczna inteligencja może stać się lepszym naukowcem od człowieka? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Michałem Tomzą, fizykiem teoretykiem z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor zajmuje się fizyką i chemią ultrazimnej materii oraz teorią oddziaływań i zderzeń atomów, jonów i cząsteczek. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Dlaczego w ultraniskich temperaturach łatwiej obserwować i wykorzystywać efekty kwantowe? - Jak działają pułapki na atomy i dlaczego światło laserowe może chłodzić? - Co możemy kontrolować w atomie lub cząsteczce: spin, rotacje, drgania i ruch? - W jakim sensie atomy i cząsteczki przygotowane w tym samym stanie kwantowym są identyczne? - Jak współpraca teorii z eksperymentem pozwala odkrywać mechanizmy reakcji chemicznych? - Jak pole magnetyczne może zmieniać szybkość reakcji i co mówią nam pomiary stanów produktów? - Dlaczego znajomość równania Schrödingera nie wystarcza do obliczenia zachowania złożonego układu? - Czym różnią się trudność obliczeniowa, wieloskalowość i emergencja? - Jak wyznaczamy granice stosowalności modeli i sprawdzamy zgodność różnych opisów? - Dlaczego czasem trzeba chronić cząsteczki przed reakcjami chemicznymi? - Czym jest elektryczny moment dipolowy elektronu i jaki ma związek z symetriami oraz przewagą materii nad antymaterią? - Dlaczego wynik pomiaru zgodny z zerem może ograniczać teorie wykraczające poza Model Standardowy? - Jak sieci neuronowe pomagają opisywać funkcje falowe? - Czy AI może zadawać dobre pytania badawcze, zastąpić naukowców i zmienić kształcenie na uniwersytetach? - Jak współpraca agentów AI i szybkie generowanie wyników wpływają na sposób uprawiania nauki? Prof. Michał Tomza kieruje grupą badawczą Quantum Molecular Systems oraz Centrum Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej na Uniwersytecie Warszawskim. W swoich badaniach łączy kwantowy opis materii z obliczeniami na superkomputerach i ścisłą współpracą z zespołami doświadczalnymi. Jest laureatem Nagrody Narodowego Centrum Nauki z 2020 roku. Otrzymał również ERC Starting Grant na projekt QuantMol, poświęcony ultrazimnym cząsteczkom wieloatomowym, kontrolowanej chemii i precyzyjnym pomiarom. Profil na Uniwersytecie Warszawskim: https://promotorzy.szkolydoktorskie.uw.edu.pl/pl/promotor/2399 Grupa Quantum Molecular Systems: https://quantmol.uw.edu.pl/ Nagroda NCN: https://www.ncn.gov.pl/o-ncn/nagroda-ncn/laureaci-2020 Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:06 Co oznacza kontrolowanie materii kwantowej? 00:05:01 Jak łapiemy i chłodzimy atomy? 00:09:07 Kontrola stanów kwantowych 00:12:54 Identyczność atomów i cząsteczek 00:16:29 Wyzwania eksperymentalne i rozwój technologii 00:21:19 Sterowanie reakcjami chemicznymi 00:27:24 Dlaczego obliczenia kwantowe są tak trudne? 00:32:50 Złożoność, emergencja i różne skale opisu 00:35:38 Granice stosowalności modeli 00:38:28 Ekranowanie cząsteczek 00:40:25 Precyzyjne pomiary i poszukiwanie nowej fizyki 00:43:36 Materia, antymateria i symetrie 00:46:33 Co mówi nam wynik zgodny z zerem? 00:51:07 Sieci neuronowe i funkcje falowe 00:52:43 Czy AI może zastąpić naukowców? 00:54:42 Uniwersytet w czasach AI 00:56:39 Czy AI potrafi zadawać dobre pytania? 00:58:07 Agenci AI i dokonywanie odkryć 00:59:54 Tempo badań i nadmiar informacji Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #73 - Co dzieje się z materią tuż nad zerem bezwzględnym? | prof. Michał Tomza

  3. Oct 7

    #72 - Jak działa RNA i czy możemy programować komórki? | prof. Janusz Bujnicki

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Januszem Bujnickim o tym, jak działa RNA, jak sztuczna inteligencja pomaga je badać i na ile potrafimy projektować cząsteczki o określonych funkcjach. Co właściwie potrafi RNA poza przenoszeniem informacji potrzebnej do produkcji białek? Dlaczego ta sama cząsteczka może przyjmować różne kształty i jak wpływa na to jej otoczenie? Czy umiemy dziś przewidzieć jej działanie, a nawet zaprojektować RNA o określonej funkcji? W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jakie funkcje może pełnić RNA poza pośredniczeniem w produkcji białek? - Na ile sekwencja RNA określa jego strukturę, a na ile o kształcie cząsteczki decydują środowisko i inne cząsteczki? - Jak modyfikacje chemiczne mogą zmieniać strukturę i działanie RNA? - Skąd pochodzą dane potrzebne do modelowania RNA i dlaczego jego strukturę trudniej przewidywać niż strukturę białek? - Co potrafią dziś metody sztucznej inteligencji, w tym AlphaFold, i gdzie napotykają ograniczenia? - Dlaczego poznanie jednego możliwego kształtu RNA nie wystarcza do zrozumienia jego funkcji? - Czym różni się trafne przewidywanie od wyjaśnienia mechanizmu działania cząsteczki? - Na ile potrafimy projektować RNA o zadanych właściwościach i czego uczy przykład modyfikowanego tRNA? - Dlaczego łatwiej projektować warianty znanych cząsteczek niż zupełnie nowe struktury? - Czy da się przewidzieć, jak zmiana na poziomie pojedynczych atomów wpłynie na komórkę lub organizm? - Jak rozwój kriomikroskopii elektronowej może zmienić badania nad RNA? - W jakim sensie RNA może działać jak przełącznik lub element bramki logicznej? Prof. Janusz Bujnicki jest profesorem nauk biologicznych, członkiem Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO) oraz członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. W swoich badaniach łączy bioinformatykę, biologię strukturalną i metody doświadczalne. Jego zespół rozwija narzędzia do modelowania struktur RNA i ich oddziaływań, m.in. ModeRNA i SimRNA, oraz bazę MODOMICS poświęconą modyfikacjom RNA. W Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie bada również, jak poznanie struktury tych cząsteczek może pomóc w projektowaniu RNA o nowych funkcjach. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Bujnicki Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie: https://www.iimcb.gov.pl/ Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka: https://www.iimcb.gov.pl/pl/laboratoria-iimcb/laboratorium-bioinformatyki-i-inzynierii-bialka Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:12 Czym jest RNA i co potrafi? 00:02:57 Sekwencja, struktura i środowisko 00:07:53 Jak modyfikacje chemiczne zmieniają RNA? 00:09:26 Jak badamy i przewidujemy strukturę RNA? 00:15:03 Czym RNA różni się od białek? 00:20:56 Granice przewidywania struktury RNA 00:24:00 Sztuczna inteligencja i AlphaFold 00:28:20 Czy potrafimy przewidzieć funkcję RNA? 00:30:37 Predykcja a rozumienie mechanizmu 00:36:05 Projektowanie RNA 00:39:45 Projektowanie i modyfikowanie tRNA 00:43:04 Czy można zaprojektować zupełnie nową strukturę? 00:47:52 Kriomikroskopia i nowe dane doświadczalne 00:51:19 Od atomów do komórek: granice przewidywania 00:59:54 Przyszłość badań i zastosowań RNA 01:03:39 Bramki logiczne z RNA Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #72 - Jak działa RNA i czy możemy programować komórki? | prof. Janusz Bujnicki

  4. Sep 30

    #71 - Czy można myśleć bez języka? | prof. Katarzyna Jednoróg

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Katarzyną Jednoróg o tym, jak mózg przetwarza język i w jaki sposób dźwięki mowy nabierają dla nas znaczenia. Jak z ciągłego strumienia dźwięków mózg wydobywa słowa i ich znaczenie? Skąd dziecko wie, gdzie kończy się jedno słowo, a zaczyna następne? I czy język jest nam potrzebny do myślenia? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Katarzyną Jednoróg, która kieruje Pracownią Neurobiologii Procesów Językowych w Instytucie Nenckiego PAN. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak mózg przechodzi od dźwięków mowy do znaczenia wypowiedzi? - Dlaczego klasyczny podział na ośrodek mówienia i ośrodek rozumienia języka jest niepełny? - Skąd bierze się znaczenie słów i jak wpływają na nie nasze doświadczenia? - Jak niemowlęta odnajdują słowa w nieprzerwanym strumieniu mowy? - Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie dla nauki języka? - Czy można myśleć bez słów i czy każdy ma wewnętrzny głos? - Jak nauka czytania zmienia mózg? - Dlaczego dysleksja może wiązać się z różnymi trudnościami w uczeniu się czytania? - Czy mózg przewiduje słowa, które za chwilę usłyszymy, i na ile potwierdzają to badania? - Co wiemy o związku czytania z ekranu i korzystania z mediów społecznościowych z uwagą oraz rozumieniem tekstu? Prof. Katarzyna Jednoróg bada neurobiologiczne podstawy języka oraz rozwój umiejętności czytania u dzieci, także w kontekście dysleksji. Jej zespół śledzi, jak mózg zmienia się w trakcie nauki czytania i skąd mogą brać się różnice między dziećmi. Pracownia Neurobiologii Procesów Językowych: https://nencki.edu.pl/pl/laboratories/pracownia-neurobiologii-procesow-jezykowych/ **Badanie rozwoju czytania u dzieci** Zespół pracowni zaprasza do udziału w badaniu sześcioletnie dzieci z zerówki, które jeszcze nie czytają. Badacze będą śledzić, jak zmienia się mózg dzieci w trakcie nauki czytania. Szczegóły dotyczące projektu i udziału w badaniu: https://orto.nencki.edu.pl/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:00:47 Jak mózg rozumie mowę? 00:03:27 Afazja i ograniczenia klasycznych modeli języka 00:05:25 Skąd bierze się znaczenie słów? 00:08:48 Jak dzieci uczą się języka? 00:12:33 Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie? 00:13:29 Jak niemowlęta odnajdują słowa w strumieniu mowy? 00:17:04 Wrodzona gramatyka czy uczenie się ze statystyki? 00:20:38 Czy można myśleć bez języka? 00:23:08 Wewnętrzny głos i różne sposoby myślenia 00:29:18 Jak nauka czytania zmienia mózg? 00:36:30 Rozmowa z dzieckiem i wspólne czytanie 00:39:02 Dysleksja i różne ścieżki rozwoju czytania 00:46:58 Czy mózg przewiduje kolejne słowa? 00:53:23 Czytanie z ekranu a rozumienie tekstu 00:56:16 Ekrany, uwaga i rozwój języka Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #71 - Czy można myśleć bez języka? | prof. Katarzyna Jednoróg

  5. Sep 23

    #70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem o kwantowej grawitacji, o tym, dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią Einsteina i jak fizycy próbują sprawdzić swoje pomysły. Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią grawitacji Einsteina? Co czarne dziury mówią nam o granicach naszego opisu świata? I jak możemy szukać śladów kwantowej grawitacji w obserwacjach kosmosu? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem, fizykiem teoretycznym zajmującym się kwantową grawitacją i strukturą czasoprzestrzeni. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak ogólna teoria względności zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni? - Co oznacza, że materia wpływa na geometrię czasoprzestrzeni, a geometria na ruch materii? - Jak zasada nieoznaczoności wiąże się z możliwością obserwowania coraz mniejszych obiektów? - Czym jest długość Plancka i czy wyznacza granicę tego, co możemy zaobserwować? - Dlaczego wnętrza czarnych dziur i bardzo wczesny Wszechświat wymagają pełniejszego opisu? - Czy osobliwości oznaczają istnienie nieskończoności w przyrodzie, czy granicę stosowalności teorii? - Z jakimi problemami mierzą się teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja? - Jak można sprawdzać teorie dotyczące skal energii poza zasięgiem naszych eksperymentów? - Czy obserwacje błysków gamma mogą ujawnić zależność prędkości światła od energii? - Dlaczego czas i przestrzeń odgrywają różne role w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności? - Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę fizyków i czy trafne przewidywania wystarczą, żeby mówić o zrozumieniu świata? Prof. Jerzy Kowalski-Glikman jest związany z Instytutem Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zajmuje się kwantową grawitacją, strukturą czasoprzestrzeni oraz możliwościami sprawdzania modeli teoretycznych za pomocą obserwacji astrofizycznych. Jest również popularyzatorem nauki i autorem tekstów publikowanych w portalu Pulsar. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kowalski-Glikman Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:00:59 Jak fizyka rozumie czas i przestrzeń? 00:07:37 Zasada nieoznaczoności i granice pomiaru 00:11:47 Długość Plancka i granice rozdzielczości 00:16:28 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji? 00:20:24 Czarne dziury, osobliwości i początek Wszechświata 00:26:27 Teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja 00:31:19 Poszukiwanie rozpadu protonu i testowanie nowych teorii 00:35:49 Błyski gamma i poszukiwanie śladów kwantowej grawitacji 00:41:47 Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z grawitacją? 00:46:42 Sztuczna inteligencja w pracy fizyka 00:49:27 Czy zrozumiemy teorię stworzoną przez AI? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

  6. Sep 16

    #69 - Jak powstał człowiek? Mózg, język i zagadki ewolucji | dr Marcin Ryszkiewicz

    W tym odcinku rozmawiam z dr. Marcinem Ryszkiewiczem o ewolucji człowieka i cechach, które uczyniły nas ludźmi. Co uczyniło nas ludźmi? Skąd wzięły się nasz duży mózg, zdolność do współpracy i język? I na ile potrafimy dziś odtworzyć procesy, które ukształtowały nasz gatunek? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z dr. Marcinem Ryszkiewiczem, geologiem, ewolucjonistą i popularyzatorem nauki. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: * Kiedy właściwie możemy zacząć mówić o człowieku i dlaczego trudno wskazać jedną wyraźną granicę? * Jakie hipotezy wyjaśniają pojawienie się dwunożności i wyprostowanej postawy? * Co mogło umożliwić rozwój tak kosztownego energetycznie narządu jak ludzki mózg? * Jaką rolę w naszej ewolucji mogły odegrać zmiany diety, wykorzystanie ognia i narzędzia? * Jak ewolucja wykorzystuje istniejące struktury do nowych funkcji? * Jak długie dzieciństwo i zależność od opiekunów mogły wpłynąć na rozwój współpracy? * Dlaczego zaczęliśmy współpracować również z osobami spoza najbliższej rodziny? * Kiedy mógł pojawić się język i co o jego początkach mogą powiedzieć sztuka oraz komunikacja zwierząt? * Co rozwój języka u dzieci może nam powiedzieć o naszych wrodzonych zdolnościach? * Jakie ślady spotkań z neandertalczykami i innymi dawnymi ludźmi zachowały się w naszych genach? * Jak odróżnić dobrze uzasadnioną rekonstrukcję ewolucji od przekonującej opowieści dopasowanej do znanych faktów? Dr Marcin Ryszkiewicz studiował geologię na Uniwersytecie Warszawskim oraz na Uniwersytecie Piotra i Marii Curie w Paryżu. Jest autorem książek poświęconych ewolucji i historii naturalnej, m.in. "Homo sapiens. Meandry ewolucji" oraz "4 miliardy lat. Eseje o ewolucji". Jego teksty ukazywały się m.in. w "Świecie Nauki", "Wiedzy i Życiu" oraz "Polityce". Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Ryszkiewicz Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:03 Kiedy zaczyna się człowiek? 00:05:00 Dlaczego ewolucja człowieka przypomina sieć? 00:07:00 Skąd wzięła się dwunożność? 00:14:15 Życie na drzewach a wyprostowana postawa 00:18:37 Hipoteza "wodnej małpy" 00:26:03 Dlaczego nasz mózg się powiększył? 00:30:57 Ogień, dieta i rozwój mózgu 00:34:00 Jak ewolucja nadaje strukturom nowe funkcje? 00:38:15 Duży mózg, poród i długie dzieciństwo 00:41:37 Opieka nad dziećmi i rozwój współpracy 00:46:08 Od rodziny do plemienia: "my" i "oni" 00:48:28 Kiedy pojawił się język? 00:57:41 Dzieci, gramatyka i wrodzone zdolności językowe 01:03:58 Ludzki język a komunikacja zwierząt 01:11:48 Rekonstrukcja ewolucji czy przekonująca opowieść? 01:14:27 Narzędzia, dawne DNA i spotkania z neandertalczykami 01:22:59 Czy neandertalczycy przetrwali w naszych genach? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #69 - Jak powstał człowiek? Mózg, język i zagadki ewolucji | dr Marcin Ryszkiewicz

  7. Sep 9

    #68 - Jak działają antydepresanty? Mózg, emocje i doświadczenie | dr hab. Sławomir Murawiec

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z dr. hab. Sławomirem Murawcem, psychiatrą i psychoterapeutą, o tym, jak antydepresanty zmieniają nasz umysł i od czego zależy poprawa w leczeniu depresji. Jak antydepresanty zmieniają umysł? Co dzieje się pomiędzy działaniem leku na mózg a chwilą, w której człowiek zaczyna inaczej myśleć, odczuwać emocje i patrzeć na świat? I dlaczego w procesie poprawy tak duże znaczenie mogą mieć środowisko, relacje oraz nowe doświadczenia? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z dr. hab. Sławomirem Murawcem, psychiatrą, psychoterapeutą i rzecznikiem prasowym Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: * Co wiemy o działaniu leków przeciwdepresyjnych na mózg i jak łączy się ono ze zmianą doświadczenia? * Czy lek może zmieniać przetwarzanie informacji, zanim człowiek świadomie poczuje poprawę? * Na czym polega hipoteza, że antydepresanty otwierają "okno zmiany"? * Jaką rolę w procesie poprawy odgrywają środowisko, relacje, psychoterapia i nowe doświadczenia? * Jak leki wpływają na treść myśli i emocji oraz na nasz stosunek do własnego doświadczenia? * Czy model predykcyjny mózgu może pomóc nam zrozumieć zaburzenia psychiczne i działanie leków? * Dlaczego ten sam lek może działać i być odczuwany inaczej przez różne osoby? * Co potrafimy zauważyć we własnym doświadczeniu, a gdzie zaczyna się interpretacja? * Jak język i diagnoza psychiatryczna wpływają na sposób myślenia o sobie? * Czy mamy dziś kryzys zdrowia psychicznego i jakie znaczenie mają warunki, w których żyjemy? Dr hab. n. med. Sławomir Murawiec przez ponad 15 lat pracował w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Jest autorem publikacji naukowych i popularnonaukowych, w których łączy biologiczną i psychologiczną perspektywę leczenia zaburzeń psychicznych. Jest również współautorem książki "Od neurobiologii do psychoterapii". O gościu: https://slawomirmurawiec.pl/about/ Artykuły: https://slawomirmurawiec.pl/artykuly/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:10 Co antydepresanty zmieniają w mózgu? 00:05:26 Co pacjent zauważa po rozpoczęciu leczenia? 00:10:02 Mindfulness i granice obserwacji własnego umysłu 00:12:18 Leki, neuroplastyczność i "okno zmiany" 00:14:17 Dlaczego środowisko ma znaczenie? 00:18:00 Jak leki zmieniają przetwarzanie informacji? 00:20:48 Dlaczego poprawa nie jest od razu odczuwalna? 00:23:05 Zmiany w sieciach mózgowych 00:24:58 Mózg, przewidywania i model predykcyjny 00:28:34 Model predykcyjny a psychoza 00:30:15 Dlaczego ten sam lek działa różnie? 00:34:49 Jak pacjenci opisują działanie leków? 00:38:16 Jak diagnoza wpływa na tożsamość? 00:40:41 Depresja, lęk i język diagnozy 00:43:04 Czy mamy kryzys zdrowia psychicznego? 00:47:37 Jak zmieniają się problemy psychiczne? 00:49:24 Kontakt z naturą a zdrowie psychiczne 00:50:39 Sztuczna inteligencja w psychiatrii Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #68 - Jak działają antydepresanty? Mózg, emocje i doświadczenie | dr hab. Sławomir Murawiec

  8. Sep 2

    #67 - Czy mamy wolną wolę? Dyskusje z naukowcami

    Czy mamy wolną wolę? Czy w dokładnie tej samej sytuacji naprawdę moglibyśmy podjąć inną decyzję? Skąd biorą się nasze myśli, intencje i poczucie kontroli? I czy porzucenie wolnej woli musi oznaczać, że nasze decyzje nie mają znaczenia? W dzisiejszym, trochę eksperymentalnym odcinku wracam do tematu, który pojawia się w podcaście od samego początku. Najpierw przypominam, dlaczego odrzucam wolną wolę rozumianą jako ostateczne, niezależne autorstwo naszych decyzji. Potem przechodzimy do fragmentów siedmiu wcześniejszych rozmów z naukowcami. Z jednymi się zgadzamy, z innymi dosyć mocno dyskutujemy. Patrzymy na ten sam problem z perspektywy neurobiologii, fizyki, psychologii i filozofii. W odcinku poruszamy m.in. następujące kwestie: - Czym różni się wolna wola od sprawczości, podejmowania decyzji i samokontroli? - Czy determinizm albo prawdziwa losowość pozwalają nam być niezależnymi autorami własnych wyborów? - Co możemy zauważyć, przyglądając się temu, jak pojawiają się nasze myśli? - Co eksperymenty Libeta mówią o podejmowaniu decyzji i czy rozstrzygają spór o wolną wolę? - Czy świadomość wpływa na nasze działania, czy tylko towarzyszy pracy mózgu? - Czy uprawianie nauki wymaga założenia wolnej woli? - Jak biologia, historia i kultura kształtują nasze wybory? - Czy można odrzucić wolną wolę, zachowując odpowiedzialność i sens działania? - Dlaczego porzucenie tej idei może prowadzić do większego współczucia i akceptacji, zamiast do nihilizmu? Goście odcinka: * dr Paweł Boguszewski: neurobiolog i popularyzator nauki. * prof. Marek Kuś: fizyk teoretyk * prof. Marek Binder: psycholog zajmujący się badaniem świadomości. * prof. Bartosz Brożek: filozof, prawnik i kognitywista. * dr hab. Michał Eckstein: fizyk zajmujący się matematycznymi podstawami teorii fizycznych. * prof. Andrzej Leder: filozof i psychiatra. * prof. Wojciech Glac: neurobiolog i popularyzator wiedzy o mózgu. Zachęcam również do posłuchania pełnych rozmów. Rozdziały: 00:00:00 Wstęp i kilka słów o podcaście 00:03:18 Co rozumiem przez wolną wolę? 00:05:35 Człowiek jako część przyrody 00:07:24 Determinizm, losowość i wolna wola 00:09:55 Skąd bierze się poczucie kontroli? 00:12:14 Czy wybieramy własne myśli? Mały eksperyment 00:15:39 Czy bez wolnej woli wszystko traci sens? 00:17:35 Brak wolnej woli a fatalizm 00:20:38 Współczucie, akceptacja i odpowiedzialność 00:25:26 Paweł Boguszewski: mózg, decyzje i wolna wola 00:32:30 Eksperyment Libeta i opóźnienia w pracy mózgu 00:36:04 Mózg a poczucie "ja" 00:37:48 Odpowiedzialność i ochrona społeczeństwa 00:44:27 Marek Kuś: determinizm, przypadek i "trzecia droga" 00:51:32 Marek Binder: czy świadomość wpływa na decyzje? 00:55:06 Bartosz Brożek: wolna wola i psychologia potoczna 00:58:50 Michał Eckstein: czy nauka potrzebuje wolnej woli? 01:04:11 Andrzej Leder: granice wolności i metafora surfera 01:09:47 Determinizm, nieprzewidywalność i rola obserwatora 01:20:04 Czy musimy żyć tak, jakby wolna wola istniała? 01:21:31 Wojciech Glac: neurony, refleksja i samokontrola 01:32:29 Zmiana zachowania i ryzyko manipulacji 01:34:51 Zakończenie Dajcie znać w komentarzach, czy taka forma Wam się podoba i jaki temat warto zebrać w kolejnej kompilacji. Może emergencja, inteligencja albo świadomość? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #67 - Czy mamy wolną wolę? Dyskusje z naukowcami
See All (74)

About

Podcast powstał z potrzeby zgłębiania złożoności świata, w którym żyjemy. Tematami omawianymi w podcaście będą przede wszystkim nauka i związane z nią idee. Naukę uważam za najważniejsze źródło wiedzy o rzeczywistości, dlatego będzie przewodnim zagadnieniem. Mam głębokie przekonanie, że nauka jest kluczowa dla zrozumienia otaczającego nas świata i jako jedyna pozwala na odkrywanie natury rzeczywistości. Chciałbym, aby podcast był miejscem, w którym sam lub wraz z moimi gośćmi spróbujemy nadać sens ideom, które przenikają różne aspekty świata, w którym żyjemy. Nazywam się Michał Szyc, z wykształcenia jestem inżynierem automatyki i robotyki, z zawodu programistą a do stworzenia tego podcastu pchnęła mnie moja pasja do nauki i związanych z nią idei. Zapraszam do słuchania ”To Bardziej Skomplikowane”!

Information

  • Creator
    Michał Szyc
  • Years Active
    2024 - 2026
  • Episodes
    74
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Copyright 2025 All rights reserved.
  • Show Website
    To Bardziej Skomplikowane

You Might Also Like