Філасофскія нататкі

Radio Vaticana - Vatican News
  • 0.0 (0)
  • PHILOSOPHY
  • UPDATED WEEKLY

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

  1. 3D AGO

    Віктар Эміль фон Гебзатэль. Праз заснежаны лес

    “Праз заснежаны лес” – так называецца новы выпуск рубрыкі, у якой ксёндз Раман Суша звяртаецца да думак Віктара Эміля фон Гебзатэля – нямецкага псіхіятра і філосафа ХХ стагоддзя. Гебзатэль крытыкаваў тэндэнцыю сучаснай медыцыны бачыць у чалавеку толькі “клінічны выпадак” або “дыягназ”. Ён папярэджваў: калі глядзець на чалавека выключна як на аб’ект даследавання, мы губляем асобу. Таму, як прадстаўнік фенаменалагічнай псіхіятрыі, ён прапаноўваў не толькі лячыць сімптомы, але і зразумець, як чалавек перажывае свет вакол сябе. Важнае месца ў яго разважаннях займае ідэя “хрысціянскага супакою” (gelassenheit) – унутранай спакойнай паставы да жыцця. Аднойчы Хайдэгера спыталі пра лячэнне ў санаторыі Гебзатэля, і філосаф адказаў: “Ён проста падняўся са мной праз заснежаны лес да сіняга неба. Больш нічога не рабіў. Але па-чалавечы мне дапамог”.  Падрабязней пра гэта – у новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі”.

    9 min

  2. MAR 8

    Арнольд Гелен. Недастатковая істота

    У новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша разважае пра чалавека і яго месца ў свеце праз прызму нямецкага філосафа ХХ стагоддзя Арнольда Гелена. Гэты мысляр называў чалавека “недастатковай істотай”: слабым у параўнанні з жывёламі, але здольным ствараць культуру і пераўтвараць прыроду пад сябе. Ксёндз Раман запрашае задумацца, чаму чалавечая слабасць становіцца крыніцай велічы, як інстытуты і культура “разгружаюць” псіхіку чалавека і чаму дзеянне – ключ да самапазнання. Гелен падштурхоўвае нас выйсці з самарэфлексіі і будаваць свет праз свае ўчынкі, знаходзячы апору ў асабістай місіі і талентах, – падкрэслівае святар.

    9 min

  3. MAR 1

    Ян Паточка. Тры рухі жыцця

    У сваіх разважаннях ксёндз Раман Суша звяртаецца да спадчыны чэшскага філосафа Яна Паточкі, якога называлі "Сакратам з Прагі". Аўтар падкрэслівае, што чалавек не з’яўляецца простай функцыяй сістэмы, а вызначаецца здольнасцю да ўнутранага руху. Першы этап жыцця — гэта рух прыняцця, дзе адбываецца ўкараненне ў свет і наіўнае засваенне чужых правілаў. На гэтай стадыі асоба яшчэ не шукае глыбіннага сэнсу, прымаючы ўсё навакольнае як натуральную і бясспрэчную дадзенасць. Другі рух палягае ў працы і клопаце пра зямное існаванне, што сведчыць аб пэўнай сталасці чалавека. Аднак сапраўдная сутнасць асобы раскрываецца толькі ў трэцім руху — трансцэндэнцыі, або выхадзе за ўласныя межы. Гэта "жыццё ў праўдзе", дзе адбываецца адмова ад зручных масак і пошук адказу на пытанне аб сэнсе быцця. Духоўны крызіс становіцца неабходнай умовай, каб абудзіцца ад механічнага выжывання і пачаць сапраўднае развіццё. Свабода нараджаецца не праз знешні дабрабыт, а праз адвагу адказаць на ўнутраны боль і схаваныя пытанні. Прыпавесць пра таленты заклікае кожнага быць праактыўным стваральнікам гісторыі, а не пасіўным назіральнікам, які закапвае сваё жыццё. Важна навучыцца глядзець на падзеі з перспектывы вечнасці, падобна таму, як старэц робіць важныя справы без мітусні. Менавіта taki духоўны тэмп дапамагае ўбачыць сапраўдную дарогу там, дзе раней існавалі толькі дробныя перашкоды.

    9 min

  4. FEB 22

    Ойген Фінк. Гульня

    У гэтым падкасце ксёндз Раман Суша звяртаецца да нямецкага філосафа Ойгена Фінка, вучня і супрацоўніка Марціна Хайдэгера. У сваёй працы “Асноўныя феномены чалавечага існавання” Фінк вылучае пяць ключавых з'яў, якія вызначаюць і адрозніваюць чалавека. Гэта смерць, праца, улада, любоў – і… гульня. Так, гульня стаіць у адным шэрагу са смерцю і любоўю. Паводле Фінка, мы недаацэньваем гульню, бо прывыклі лічыць сапраўдным толькі тое, што карыснае. Але гульня – не толькі забава: яна ахоплівае ўсё чалавечае жыццё, ад працы і кахання да палітыкі, і адкрывае перад намі асаблівы свет — свет сэнсу, у якім чалавек вучыцца бачыць праблемы глыбей, радавацца самаму працэсу, а не толькі вынікам. Філосаф нагадвае, што без гульні жыццё становіцца занадта суровым, і мы губляем лёгкасць.

    11 min

  5. FEB 15

    Эжэн Мінкоўскі. Страта рытму

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з думкамі Эжэна Мінкоўскага – французскага фенаменолага і псіхіятра ХХ стагоддзя, які даследаваў, як парушаецца перажыванне часу пры душэўных хваробах, асабліва пры дэпрэсіі. Мінкоўскі адрозніваў “храналагічны час”, які адлічваюць гадзіннікі і календары, ад “перажытага часу”, што мы адчуваем унутры. На яго думку, у дэпрэсіі чалавек губляе “жыццёвы штуршок” – унутраны рух наперад, здольнасць чакаць і будаваць будучыню. Будучыня закрываецца, усё нібы застывае, губляецца жывы кантакт з рэальнасцю. Гэта часта адбываецца тады, калі чалавек доўгі час жыў не сваім рытмам, калі за яго вырашалі іншыя і ён паступова адарваўся ад уласных жаданняў і пачуццяў. Аднаўленне пачынаецца з простых крокаў: навучыцца слухаць свой унутраны голас, адрозніваць яго ад чужых чаканняў, спытаць сябе “чаго я сапраўды хачу”. Калі аднаўляецца жывы кантакт з рэальнасцю і з самім сабой – вяртаецца ўнутраны час, і чалавек вяртаецца да жыцця.

    10 min

  6. FEB 8

    Людвіг Бінсвангер. Падзенне духу

    У новым выпуску праграмы ксёндз Раман Суша запрашае нас у падарожжа па ўнутраным свеце чалавека праз прызму поглядаў швейцарскага псіхіятра Людвіга Бінсвангера. Кожны з нас жыве ў сваёй унікальнай рэальнасці, якую філосаф называе "светапраектам" — своеасаблівым унутраным чарцяжом нашага існавання. Душэўны боль часта ўзнікае тады, калі гэты свет становіцца вузкім і замкнёным, ператвараючыся ў пастку без гарызонту і будучыні. Важна разумець, што сапраўднае вылячэнне пачынаецца не з выпраўлення сімптомаў, а з асцярожнай працы над тым, як чалавек фактычна адчувае сваё быццё. Асаблівую ўвагу аўтар удзяляе паняццю "падзення духу", калі чалавек адмаўляецца ад уласнай суб’ектыўнасці і перадае права кіраваць сваім жыццём знешнім сілам ці страхам. Бінсвангер адрознівае тэарэтычны светапогляд ад жывога светапраекта, падкрэсліваючы, што можна прыгожа разважаць пра надзею, але пры гэтым існаваць у поўнай пустэчы. Калі чалавек губляе сувязь з часам, ён зацыкліваецца на мінулых памылках або застывае ў бессэнсоўнай сучаснасці. У такіх выпадках будучыня перастае быць жывой прасторай для мараў і ператвараецца ў крыніцу пастаяннай трывогі і пагрозы. Выхад з гэтага стану ляжыць праз "светафармацыю" — працэс апрацоўкі зямлі ўласнага сэрца, каб зноў зрабіць свой свет прыдатным для жыцця. Гэта падобна да духоўнай тэрафармацыі, дзе мы ствараем атмасферу, у якой можна свабодна дыхаць і аднавіць натуральны рытм часу. Фармаваць свой свет азначае вярнуць сабе ўласны крок і адмовіцца ад чужых чаканняў, якія навязваюць нам неўласцівы тэмп. Толькі спыніўшыся і прыслухаўшыся да сябе, мы можам адкрыць гарызонт, дзе ёсць месца для надзеі, любові і рэалізацыі нашых талентаў.

    11 min

  7. FEB 1

    Макс Пікард. Свет уцёкаў

    У чарговай перадачы з цыклу “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша звяртаецца да постаці каталіцкага мысляра Макса Пікарда, які называў нашу цывілізацыю “светам уцёкаў”. Сучасны чалавек жыве ў рытме пастаяннай спешкі і шуму. Культура вучыць яго, што трэба быць заўсёды занятым, заўсёды ў дарозе. Цішыня палохае яго і здаецца невыноснай. Аднак такая цішыня, у якой чалавек застаецца сам-насам з сабой, без экрана, без заняткаў – гэта прастора сустрэчы з сабой, з іншым чалавекам і з Богам, які, паводле Пікарда, не знікае з нашага жыцця, нават калі мы ад Яго адварочваемся. Бог застаецца ў цішыні, цярпліва ідучы следам за нашымі крокамі, каб абярнуўшыся, нам было Каму выплакаць слёзы.

    8 min

  8. JAN 25

    Карл Лёвіт. Крызіс падмурку

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з ідэямі мысляра, які разважаў пра крызіс чалавечага падмурку. Гаворка ідзе пра Карла Лёвіта – нямецкага філосафа ХХ стагоддзя, вучня Гусэрля і Хайдэгера. Лёвіт паказвае, што ідэя гістарычнага прагрэсу нарадзілася з хрысціянскай эсхаталогіі, то бок з хрысціянскай веры ў напрамак гісторыі, спаўненне Божага валадарства. Калі ж мы адкідваем веру ў Божае валадарства, але пакідаем ідэю прагрэсіўнага руху гісторыі без Бога, то атрымліваем супярэчнасць. Гісторыя больш не мае трансцэндэнтнай мэты, але мы ўсё яшчэ чакаем ад яе сэнсу. Такое пустое чаканне, паводле Лёвіта, і робіць сучаснае гістарычнае мысленне ўнутрана нестабільным. Але крызіс гістарычнага сэнсу ніколі не застаецца толькі тэарэтычнай праблемай – ён заўсёды закранае чалавека знутры, падкрэслівае ксёндз Раман.

    9 min
See All (71)

About

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

Information