Філасофскія нататкі

Radio Vaticana - Vatican News
  • 0.0 (0)
  • PHILOSOPHY
  • UPDATED WEEKLY

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

  1. 2D AGO

    Ойген Фінк. Гульня

    У гэтым падкасце ксёндз Раман Суша звяртаецца да нямецкага філосафа Ойгена Фінка, вучня і супрацоўніка Марціна Хайдэгера. У сваёй працы “Асноўныя феномены чалавечага існавання” Фінк вылучае пяць ключавых з'яў, якія вызначаюць і адрозніваюць чалавека. Гэта смерць, праца, улада, любоў – і… гульня. Так, гульня стаіць у адным шэрагу са смерцю і любоўю. Паводле Фінка, мы недаацэньваем гульню, бо прывыклі лічыць сапраўдным толькі тое, што карыснае. Але гульня – не толькі забава: яна ахоплівае ўсё чалавечае жыццё, ад працы і кахання да палітыкі, і адкрывае перад намі асаблівы свет — свет сэнсу, у якім чалавек вучыцца бачыць праблемы глыбей, радавацца самаму працэсу, а не толькі вынікам. Філосаф нагадвае, што без гульні жыццё становіцца занадта суровым, і мы губляем лёгкасць.

    11 min

  2. FEB 15

    Эжэн Мінкоўскі. Страта рытму

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з думкамі Эжэна Мінкоўскага – французскага фенаменолага і псіхіятра ХХ стагоддзя, які даследаваў, як парушаецца перажыванне часу пры душэўных хваробах, асабліва пры дэпрэсіі. Мінкоўскі адрозніваў “храналагічны час”, які адлічваюць гадзіннікі і календары, ад “перажытага часу”, што мы адчуваем унутры. На яго думку, у дэпрэсіі чалавек губляе “жыццёвы штуршок” – унутраны рух наперад, здольнасць чакаць і будаваць будучыню. Будучыня закрываецца, усё нібы застывае, губляецца жывы кантакт з рэальнасцю. Гэта часта адбываецца тады, калі чалавек доўгі час жыў не сваім рытмам, калі за яго вырашалі іншыя і ён паступова адарваўся ад уласных жаданняў і пачуццяў. Аднаўленне пачынаецца з простых крокаў: навучыцца слухаць свой унутраны голас, адрозніваць яго ад чужых чаканняў, спытаць сябе “чаго я сапраўды хачу”. Калі аднаўляецца жывы кантакт з рэальнасцю і з самім сабой – вяртаецца ўнутраны час, і чалавек вяртаецца да жыцця.

    10 min

  3. FEB 8

    Людвіг Бінсвангер. Падзенне духу

    У новым выпуску праграмы ксёндз Раман Суша запрашае нас у падарожжа па ўнутраным свеце чалавека праз прызму поглядаў швейцарскага псіхіятра Людвіга Бінсвангера. Кожны з нас жыве ў сваёй унікальнай рэальнасці, якую філосаф называе "светапраектам" — своеасаблівым унутраным чарцяжом нашага існавання. Душэўны боль часта ўзнікае тады, калі гэты свет становіцца вузкім і замкнёным, ператвараючыся ў пастку без гарызонту і будучыні. Важна разумець, што сапраўднае вылячэнне пачынаецца не з выпраўлення сімптомаў, а з асцярожнай працы над тым, як чалавек фактычна адчувае сваё быццё. Асаблівую ўвагу аўтар удзяляе паняццю "падзення духу", калі чалавек адмаўляецца ад уласнай суб’ектыўнасці і перадае права кіраваць сваім жыццём знешнім сілам ці страхам. Бінсвангер адрознівае тэарэтычны светапогляд ад жывога светапраекта, падкрэсліваючы, што можна прыгожа разважаць пра надзею, але пры гэтым існаваць у поўнай пустэчы. Калі чалавек губляе сувязь з часам, ён зацыкліваецца на мінулых памылках або застывае ў бессэнсоўнай сучаснасці. У такіх выпадках будучыня перастае быць жывой прасторай для мараў і ператвараецца ў крыніцу пастаяннай трывогі і пагрозы. Выхад з гэтага стану ляжыць праз "светафармацыю" — працэс апрацоўкі зямлі ўласнага сэрца, каб зноў зрабіць свой свет прыдатным для жыцця. Гэта падобна да духоўнай тэрафармацыі, дзе мы ствараем атмасферу, у якой можна свабодна дыхаць і аднавіць натуральны рытм часу. Фармаваць свой свет азначае вярнуць сабе ўласны крок і адмовіцца ад чужых чаканняў, якія навязваюць нам неўласцівы тэмп. Толькі спыніўшыся і прыслухаўшыся да сябе, мы можам адкрыць гарызонт, дзе ёсць месца для надзеі, любові і рэалізацыі нашых талентаў.

    11 min

  4. FEB 1

    Макс Пікард. Свет уцёкаў

    У чарговай перадачы з цыклу “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша звяртаецца да постаці каталіцкага мысляра Макса Пікарда, які называў нашу цывілізацыю “светам уцёкаў”. Сучасны чалавек жыве ў рытме пастаяннай спешкі і шуму. Культура вучыць яго, што трэба быць заўсёды занятым, заўсёды ў дарозе. Цішыня палохае яго і здаецца невыноснай. Аднак такая цішыня, у якой чалавек застаецца сам-насам з сабой, без экрана, без заняткаў – гэта прастора сустрэчы з сабой, з іншым чалавекам і з Богам, які, паводле Пікарда, не знікае з нашага жыцця, нават калі мы ад Яго адварочваемся. Бог застаецца ў цішыні, цярпліва ідучы следам за нашымі крокамі, каб абярнуўшыся, нам было Каму выплакаць слёзы.

    8 min

  5. JAN 25

    Карл Лёвіт. Крызіс падмурку

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з ідэямі мысляра, які разважаў пра крызіс чалавечага падмурку. Гаворка ідзе пра Карла Лёвіта – нямецкага філосафа ХХ стагоддзя, вучня Гусэрля і Хайдэгера. Лёвіт паказвае, што ідэя гістарычнага прагрэсу нарадзілася з хрысціянскай эсхаталогіі, то бок з хрысціянскай веры ў напрамак гісторыі, спаўненне Божага валадарства. Калі ж мы адкідваем веру ў Божае валадарства, але пакідаем ідэю прагрэсіўнага руху гісторыі без Бога, то атрымліваем супярэчнасць. Гісторыя больш не мае трансцэндэнтнай мэты, але мы ўсё яшчэ чакаем ад яе сэнсу. Такое пустое чаканне, паводле Лёвіта, і робіць сучаснае гістарычнае мысленне ўнутрана нестабільным. Але крызіс гістарычнага сэнсу ніколі не застаецца толькі тэарэтычнай праблемай – ён заўсёды закранае чалавека знутры, падкрэслівае ксёндз Раман.

    9 min

  6. JAN 18

    Віктар Франкл. Пошук сэнсу

    У новым выпуску "Філасофскіх нататак" ксёндз Раман Суша прапануе паразважаць над ідэямі выдатнага псіхіятра Віктара Франкла. Аўтар звяртае ўвагу на феномен экзістэнцыяльнага вакууму, калі чалавек губляе ўнутраныя апоры і не знаходзіць сіл жыць далей. Сапраўднай пагрозай для сучаснасці з’яўляецца не фізічны боль, а адсутнасць сэнсу ў штодзённых справах. Менавіта пошук адказу на пытанне "дзеля чаго" становіцца галоўнай задачай для кожнай асобы ў моманты выпрабаванняў. Досвед Франкла ў нацысцкіх канцлагерах пацвердзіў, што ўнутраную свабоду чалавека немагчыма адабраць нават у самых жудасных умовах. Чалавек як духоўная істота здольны да саматрансцэндэнцыі — выхаду за межы ўласнага "я" дзеля іншай асобы або вышэйшай справы. Сэнс жыцця не выдумляецца адвольна, а адкрываецца праз канкрэтныя сітуацыі, працу, любоў ці годнае стаўленне да пакут. Чым менш мы засяроджаны на сабе і сваім эгаізме, тым больш мы набліжаемся да сваёй сапраўднай прыроды. Жыццё пастаянна задае нам пытанні, і кожны наш учынак з’яўляецца адказам на гэты заклік. Ксёндз Раман падкрэслівае, што сапраўднае шчасце немагчыма без ахвярнага служэння і пошуку Бога ў кожным моманце. Мужнасць у цярпенні і здольнасць змяніць сваю ўнутраную пазіцыю робяць асобу непераможнай перад абліччам лёсу. Гэтая перадача запрашае кожнага слухача спыніцца і адчуць, чаго менавіта жыццё чакае ад яго ў гэтую хвіліну.

    10 min

  7. JAN 11

    Лешэк Калакоўскі. Лек падарожжа

    У гэтым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша прапануе спыніцца на постаці Лешка Калакоўскага – польскага філосафа ХХ стагоддзя. Калакоўскі задумваецца над пытаннем: чаму мы робім тое, што робім? Напрыклад, чаму чалавек адпраўляецца ў падарожжа? Што насамрэч вабіць яго ў дарозе? Паводле філосафа, нас вабіць навізна, і гэта звязана з тым, як мы перажываем час. Нам важна адчуваць, што жыццё не замкнулася, што наперадзе ёсць нешта нязведанае. Калі чалавек адкрыты на падарожжа ў яго добрым маральным сэнсе, калі ён не баіцца выйсці за межы звыклага, – гэта можа стаць крокам насустрач Духу Святому, які абнаўляе нашыя сэрцы, – адзначае ксёндз Раман.

    8 min

  8. JAN 4

    Поль Клодэль. Паэзія рэальнасці

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша знаёміць з постацю Поля Клодэля, французскага мысляра, паэта і дыпламата. Адштурхоўваючыся ад яго асабістага досведу навяртання ў парыжскім саборы Нотр-Дам, аўтар разважае пра тое, як вера, філасофія і мастацтва нараджаюцца з жывой сустрэчы Бога і чалавека. Галоўная тэма падкаста – ідэя “паэзіі рэальнасці”. Клодэль бачыць свет не як замкнёную матэрыяльную сістэму, а як мову і знак, як адказ на Божы заклік. Прырода, гісторыя, праца, пакуты і радасць раскрываюцца як часткі вялікага дыялогу, у якім чалавек пакліканы не проста карыстацца рэчамі, але слухаць і разумець іх сэнс. “Нават пакута, нават няўдача могуць стаць месцам сэнсу, калі чалавек не замыкаецца ў сабе, а застаецца адкрытым Богу. Гэта спосаб бачыць свет не столькі як выклік і муку, колькі як дар і заданне”, - падкрэслівае ксёндз Раман.

    8 min
See All (68)

About

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

Information