O prawach człowieka po ludzku

Amnesty International Polska

Podcast o tym, czym są prawa człowieka i jak przekładają się na nasze życie, nasze rodziny i przyjaciół, nasze społeczeństwo – na świat, w którym żyjemy. Podcast jest realizowany w Domu w Alejach - filii Domu Kultury Śródmieście.

  1. #38 Cywile podczas wojny – po co nam prawa człowieka?

    FEB 20

    #38 Cywile podczas wojny – po co nam prawa człowieka?

    W czasie wojny ludność cywilna potrzebuje wody, jedzenia i leków. Ale to nie wystarczy, jeśli szpitale są bombardowane, pomoc humanitarna blokowana, a całe miasta odcinane od dostępu do wody niezbędnej do przeżycia. Dlatego w czasie wojny potrzebne są też prawa człowieka.  Prawo humanitarne mówi jasno: nie wolno atakować cywilów, nie wolno niszczyć szpitali, nie wolno używać głodu jako broni, nie wolno blokować pomocy. Bez tych zasad pomoc nie dociera. A ludzie umierają nie tylko od spadających bomb, ale z braku wody, jedzenia i leczenia. W tym odcinku Anita Kawecka, ekspertka Amnesty International, rozmawia z dr Zuzanną Kulińską-Kępą o tym, dlaczego prawa człowieka ratują życie — w Gazie, w Ukrainie i w Sudanie, gdzie cywile są zabijani, wypędzani i pozostawiani bez ochrony, często poza uwagą świata.   dr Zuzanna Kulińska-Kępa — prawniczka, ekspertka prawa międzynarodowego i była prezeska Amnesty International Polska.  Amnesty International dokumentuje zbrodnie wojenne, zbiera dowody, publikuje raporty i wywiera presję na rządy oraz instytucje międzynarodowe — po to, by cywile nie byli pozostawieni sami sobie, a pomoc humanitarna mogła dotrzeć tam, gdzie jest potrzebna.  Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać. Przekaż 1,5% podatku i pomóż ratować życie cywilów w konfliktach zbrojnych. https://www.amnesty.org.pl/przekaz-procent-podatku/?utm_source=Spotify&utm_medium=Social&utm_campaign=1procent  --- Amnesty International Polska  podcast Amnesty  prawa człowieka  prawo humanitarne  międzynarodowe prawo humanitarne  ochrona ludności cywilnej  pomoc humanitarna  blokada pomocy humanitarnej  ataki na szpitale  głód jako broń  dostęp do wody  kryzys humanitarny  zbrodnie wojenne  Gaza / Strefa Gazy  Ukraina  Sudan

    44 min
  2. #37 To nie jest sprawa prywatna. O przemocy wobec kobiet

    FEB 13

    #37 To nie jest sprawa prywatna. O przemocy wobec kobiet

    Statystyki policyjne pokazują, że 75% osób, które doświadczyły przemocy domowej, to kobiety. Tymczasem to czubek góry lodowej. Dlaczego wiele kobiet nie decyduje się na zgłaszanie na policję przemocy ze strony partnera? Jak policja i inne instytucje państwa traktują takie zgłoszenia i sprawy? Jak po roku od zmiany definicji zgwałcenia w polskim prawie można ocenić jej efekty? O postrzeganiu – i dostrzeganiu – przemocy wobec kobiet, o statystykach, praktyce prawnej, potrzebnych zmianach oraz o tym, jak przeciwdziałać przemocy i gdzie szukać pomocy Anna Matras, Analityczka ds. prawnych w Amnesty International rozmawia z Joanną Gzyrą-Iskandar z Fundacji Feminoteka.  Joanna Gzyra-Iskandar – rzeczniczka, dyrektorka komunikacji oraz członkini zarządu Fundacji Feminoteka. Kulturoznawczyni, polonistka i feministka. Od 10 lat zawodowo zajmuje się PR-em i komunikacją, od 5 lat w organizacjach pozarządowych.  Jako aktywistka działa w obszarach zwalczania przemocy ze względu na płeć, dostępu do bezpiecznej aborcji oraz praw osób LGBTQ+.  ---  Gdzie szukać wsparcia po doświadczeniu przemocy?   Fundacja Feminoteka (pomoc dla kobiet – telefon antyprzemocowy, punkt pomocy po gwałcie, baza wiedzy): https://feminoteka.pl/uzyskaj-pomoc/telefon-przeciwprzemocowy   https://feminoteka.pl/uzyskaj-pomoc/punkt-pomocy-dla-kobiet-po-gwalcie  Niebieska linia (Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doświadczających Przemocy Domowej): https://niebieskalinia.info/   Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę (pomoc dzieciom): https://fdds.pl/jak-pomagamy.html#centra-pomocy-dzieciom   Fundacja Fortior (pomoc dla mężczyzn): https://fundacja-fortior.org/jak-pomagamy/   Instytut Przeciwdziałania Wykluczeniom (telefon zaufania dla mężczyzn): https://www.fundacjaipw.org/mezczyzni   Podejrzewasz, że ktoś bliski albo osoba z sąsiedztwa doświadcza przemocy i nie wiesz, co zrobić? Zadzwoń lub napisz na jeden z numerów powyżej. Jeśli jesteś świadkiem przemocy, nie wahaj się zadzwonić na policję.  Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać. Przekaż 1,5% podatku i pomóż ratować życie cywilów w konfliktach zbrojnych: https://www.amnesty.org.pl/przekaz-procent-podatku/?utm_source=Spotify&utm_medium=Social&utm_campaign=1procent

    51 min
  3. #36 Niewidoczni - o prawach osób starszych

    JAN 30

    #36 Niewidoczni - o prawach osób starszych

    Populacja osób starszych w Polsce wynosi blisko 10 milionów. Co czwarta osoba w Polsce ma ukończone sześćdziesiąt lat, co piąta sześćdziesiąt pięć. Jak wygląda przestrzeganie praw człowieka tak dużej grupy społecznej? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby starsze oraz jak reaguje na nie państwo polskie? O tym wszystkim w najnowszym odcinku podcastu “O prawach człowieka po ludzku” dr Adam Ploszka z Amnesty International rozmawia z Anną Chabierą, ekspertką Zespołu Równego Traktowania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, osobą zaangażowaną w problematykę ochrony praw osób starszych od kilkunastu lat.  Osoby starsze i ich prawa muszą być dostrzegane. Też tak czujesz? Zawalcz o to razem z nami. Podpisz petycję: https://www.amnesty.org.pl/akcje/petycja__jestem/   Przeczytaj analizę sytuacji osób starszych w Polsce:  https://www.amnesty.org.pl/jestesmy-mamy-prawa-analiza/   Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać. Przekaż 1,5% podatku i pomóż ratować życie cywilów w konfliktach zbrojnych. https://www.amnesty.org.pl/przekaz-procent-podatku/   Bio:  Anna Chabiera – ukończyła socjologię w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, ekspertka w Zespole ds. Równego Traktowania w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Ponadto monitoruje politykę państwa w odniesieniu do starzejącego się społeczeństwa oraz prace na forum ONZ związane z przygotowaniem Konwencji o prawach osób starszych. Reprezentuje Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka (ENNHRI) w Grupie Roboczej ds. Starzenia i praw osób starszych Globalnej Sieci Krajowych Instytucji Praw Człowieka (GANHRI).    Dr Adam Ploszka - jest ekspertem z zakresu praw człowieka, menadżerem Działu Badań i Rzecznictwa Amnesty International. Związany jest także z Uniwersytetem Warszawskim jako adiunkt w Centrum Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji. Obył staż w Europejskim Instytutem Uniwersyteckim we Florencji jako stypendysta programu Max Weber. Przed związaniem się z Amnesty International pracował dla Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz jednej z wiodących kancelarii prawnych w Polsce.

    34 min
  4. #34 „Oddajmy głos tym, których nie słychać”. O odpowiedzialnym dziennikarstwie

    12/19/2025

    #34 „Oddajmy głos tym, których nie słychać”. O odpowiedzialnym dziennikarstwie

    W tym odcinku wspólnie zastanawiamy się, czym jest odpowiedzialne dziennikarstwo społeczne i jak pisać o tematach takich jak migracje czy prawa człowieka. W mediach nierzadko obserwujemy perspektywę mówienia „z góry” o osobach, które z różnych powodów zdecydowały się – czy zostały zmuszone – opuścić swój kraj lub należą do represjonowanych grup. A gdyby tak zmienić perspektywę? Gdyby spróbować zmienić podejście do dziennikarstwa i zacząć pisać o prawach człowieka nieco inaczej? Inaczej, znaczy jak?   O tym rozmawiają Anna Mikulska, koordynatorka ds. relacji z mediami Amnesty International Polska, oraz Anna Alboth, autorka cyklu reportaży „Świat w Dwugłosie” w miesięczniku „Znak”, dziennikarka i obrończyni praw człowieka, nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla za zorganizowanie Marszu dla Aleppo.   Odcinek został nagrany w Domu w Alejach, filii Domu Kultury Śródmieście w Warszawie.   --- Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać: https://www.amnesty.org.pl/wspieraj/?utm_source=Podcast&utm_medium=Social&utm_campaign=podcast_wspieraj   Cykl „Świat w Dwugłosie” został objęty patronatem Amnesty International. Najnowszy reportaż z serii: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/kubek-z-bakczysaraju/   --- Rozdziały:   00:01 - Wstęp  01:46 – Między dziennikarstwem a aktywizmem   05:20 – Jak oddać głos bohaterom/kom?   8:48 – Jak powstaje „Świat w Dwugłosie”?   14:00 – Jak pisać o migracjach etycznie?   22:00 – O odpowiedzialności redakcji  23:20 – Czego uczy współpraca z dziennikarzami z innych stron świata?   25:00 - Zakończenie  --- #migracja #uchodźcy #prawaczłowieka #AnnaAlboth #amnestyinternational #ŚwiatwDwugłosie #migracjawmediach #dehumanizacja #jakmówićomigracjach #migranciwPolsce #reportaż #podcastspołeczny #migracjeaprawaczłowieka #MarszdlaAleppo #dziennikarstwo #głosuchodźców #znak

    27 min
  5. #33 Saamowie. Ostatni rdzenni mieszkańcy Europy.

    12/12/2025

    #33 Saamowie. Ostatni rdzenni mieszkańcy Europy.

    Północ Skandynawii zamieszkują Saamowie, ostatni rdzenni mieszkańcy Europy. W 2024 Norwegia przyznała się do odpowiedzialności za systemowe wynaradawianie Saamów i przeprosiła za doznane przez nich krzywdy. Dlaczego nie chcą oni być nazywani Lapończykami? Czym zajmują się dziś, jaki jest ich związek z ziemią, którą zamieszkują i jakie znaczenie mają dla ich kultury renifery? Jak dzisiejsi Saamowie poszukują swojej tożsamości i czy bywa ona obciążeniem?  O kulturze Saamów, latach polityki wynaradawiania prowadzonej przez władze Norwegii, o dzisiejszym sporze Saamów z rządem norweskim i o tym, na czym polega uniwersalizm opowieści o Saamach, Magda Kozłowska rozmawia z Anną Dudzińską, autorką audioserialu „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” przygotowanego dla miesięcznika Pismo.   Anna Dudzińska - dziennikarka radiowej Trójki, autorka wielu nagradzanych reportaży, współpracuje także z podcastem "Raport o stanie świata".  Autorka dwóch audioseriali podcastowych: „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” oraz "12 tysięcy dni, katastrofa promu Jan Heweliusz” (wraz z Michałem Matusem). Przez pięć lat była korespondentką Polskiego Radia ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, po powrocie wydała książkę "Dubaj. Miasto Innych ludzi" (wydawnictwo Marginesy).   Podpisz petycję i wezwij władze Norwegii do wysłuchania Ellinor i Saamów oraz do ochrony ich ziemi i kultury: maraton.amnesty.org.pl.  Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać.    Maraton Pisania Listów Amnesty International to największa na świecie akcja na rzecz praw człowieka. W tym roku Maraton odbywa się po raz 25. w dniach od 1 do 14 grudnia. Więcej szczegółów na https://maraton.amnesty.org.pl/.   Audioserial „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii” autorstwa Anny Dudzińskiej realizowany dla Magazynu Pismo: Saamowie | Pismo. Magazyn Opinii  Autor zdjęcia Anny Dudzińskiej - Radosław Kaźmierczak

    35 min
  6. #32 Mjanma. Najdłuższa wojna domowa

    11/28/2025

    #32 Mjanma. Najdłuższa wojna domowa

    W Mjanmie (Birmie) od 1948 roku nieprzerwanie trwa wojna domowa. Kraj ten wedle różnych szacunków zamieszkuje przeszło 130 grup etnicznych. Przeciw władzom centralnym na przemian występują rebelianci i frakcje separatystów. W wyniku zamachu stanu w 2021 roku władzę przejęła junta. Wojsko, poza nalotami, do tłumienia sprzeciwu obywateli wykorzystuje sądy. Ludzie są przetrzymywani bez postawienia zarzutów w ośrodkach przesłuchań, procesy odbywają się za zamkniętymi drzwiami, a oskarżeni mają ograniczony dostęp do pomocy prawnej. Stan praw człowieka w Mjanmie wszedł w nową, tragiczną fazę.   Na domiar złego w marcu 2025 roku w Birmie zatrzęsła się ziemia. W wyniku katastrofy zginęło przeszło 5000 osób, inne straciły dach nad głową, kataklizm uderzył w jeden z głównych ośrodków państwowych. O społecznych i politycznych skutkach tego zdarzenia, a także o tym, jakie są szanse na pokój w Birmie Kacha Szaniawska rozmawia z dr. hab. Michałem Lubiną z Uniwersytetu Jagiellońskiego.  Michał Lubina – doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor dziesięciu książek, sześciu o Birmie, w tym „A Hybrid Politician. A Political Biography of Aung San Suu Kyi” (Routledge 2020), „The Moral Democracy” (Scholar 2018, przetłumaczonej na birmański) oraz „Pani Birmy. Biografia polityczna Aung San Suu Kyi” (PWN, 2015).  ---  Podpisz petycję o uwolnienie Saia Zawa Thaikego – fotoreportera skazanego na 20 lat więzienia i ciężkich robót za dokumentowanie skutków cyklonu w Mjanmie:  https://maraton.amnesty.org.pl/popup/case/mjanma-sai-zaw-thaike  Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać https://www.amnesty.org.pl/wspieraj/?utm_source=Podcast&utm_medium=Social&utm_campaign=podcast_wspieraj    Maraton Pisania Listów Amnesty International to największa na świecie akcja na rzecz praw człowieka. W tym roku Maraton odbędzie się po raz 25. w dniach od 1 do 14 grudnia, a już dziś można zarejestrować swoje wydarzenie. Więcej szczegółów na: maraton.amnesty.org.pl (https://maraton.amnesty.org.pl/)    Słowa kluczowe:  - prawa człowieka, katastrofa klimatyczna, Maraton Pisania Listów, wojna domowa, buddyzm, junta, zamach stanu, konflikt, Chiny, Tajlandia, Birma, Mjanma, wojsko, partyzantka, armia

    48 min
  7. #31 RPA – o nierównościach społecznych i schedzie apartheidu

    11/19/2025

    #31 RPA – o nierównościach społecznych i schedzie apartheidu

    Nierówności w Republice Południowej Afryki (RPA) są dziś na bardzo podobnym poziomie, jak za czasów apartheidu. Dlaczego ten najbardziej uprzemysłowiony kraj Afryki i jedna z największych gospodarek kontynentu od dziesięcioleci jest równocześnie państwem o największych nierównościach społecznych na świecie? Jak bardzo te nierówności nadal przebiegają na linii dawnych podziałów ze względu na kolor skóry?  Jakie reformy społeczne wprowadzono od czasów apartheidu, które z nich okazały się sukcesem, a które porażką? Co najbardziej trapi dziś mieszkańców RPA?   Oprócz obrazu kraju kontrastów: luksusowych, pilnie strzeżonych willi niemal tuż obok rozległych ubogich dzielnic, RPA w mediach pojawia się także w kontekście zatrważających statystyk przestępczości. Codziennie w RPA średnio 64 osoby padają ofiarą zabójstwa. Tymczasem kilka miesięcy temu prezydent Donald Trump forsował tezę o rzekomym ludobójstwie białych. Kogo i gdzie najbardziej dotyka przemoc? Kiedy dosięga białych farmerów, czy można uznać, że są atakowani dlatego, że są biali?   O skali nierówności i o tym, jak przejawiają się w życiu codziennym – od mieszkalnictwa, dostępu do żywności, wody, prądu czy edukacji, która – przynajmniej w teorii – powinna stanowić ścieżkę awansu społecznego, a także o przestępczości i o tym, kogo i gdzie najbardziej dotyka, Joanna Zawada rozmawia z dr hab. prof. Andrzejem Polusem z Uniwersytetu Wrocławskiego.  dr hab. prof. UWr Andrzej Polus – Kierownik Zakładu Studiów Rozwojowych i Regionalnych Instytutu Studiów Międzynarodowych i Bezpieczeństwa na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. ---  Amnesty International upomina się o bezpieczeństwo dzieci w szkołach i przedszkolach w RPA. Podpisz petycję do rządu RPA, by zapewnić bezpieczeństwo najmłodszym w placówkach opieki w RPA: https://maraton.amnesty.org.pl/rpa-unecebo-mboteni   Dowiedz się więcej o Maratonie Pisania Listów: https://maraton.amnesty.org.pl   Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać https://www.amnesty.org.pl/wspieraj/?utm_source=Podcast&utm_medium=Social&utm_campaign=podcast_wspieraj   Więcej o raporcie “Broken and Unequal: The State of Education in South Africa” (“Niesprawna i nierówna: o stan edukacji w Republice Południowej Afryki”) w jęz. angielskim: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/02/south-africa-broken-and-unequal-education-perpetuating-poverty-and-inequality/   Artykuł dr hab. prof. UWr Polusa dot. stanu edukacji w RPA: A. Polus, D. Kopiński, W. Tycholiz, Reproduction and convertibility: examining wealth inequalities in South Africa, "Third World Quarterly", 2020, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01436597.2020.1800450    Słowa kluczowe: RPA, Republika Południowej Afryki, apartheid, nierówności społeczne, prawa człowieka, Afryka  ---  Rozdziały:  0:00 - Wstęp  1:48 - Nierówności: skala, źródła, współczesność  14:11 - Dostęp do wody, prądu, żywności  22:40 – Przestępczość w RPA: jaka jest jej skala? Kogo i gdzie dotyka najbardziej?  27:26 – Czy edukacja może być trampoliną społeczną w RPA?  34:38 – Więcej o programach społecznych  37:40 - Scheda apartheidu w mentalności dzisiaj  42:20 – Zakończenie. Jak możesz działać?

    45 min

About

Podcast o tym, czym są prawa człowieka i jak przekładają się na nasze życie, nasze rodziny i przyjaciół, nasze społeczeństwo – na świat, w którym żyjemy. Podcast jest realizowany w Domu w Alejach - filii Domu Kultury Śródmieście.