Wereldkoers | Geopolitiek en economie uitgelegd in 15 minuten

Jeff Tollens

Elke maandag legt Jeff Tollens in een kwartier uit wat het grote wereldnieuws betekent voor jouw portemonnee. Wat doet een handelsoorlog tussen de VS en China met de prijzen in de supermarkt? En waarom raakt een conflict in het Midden-Oosten jouw energierekening? In Wereldkoers krijg je antwoord op dat soort vragen, in gewone taal. Jeff is docent en maakt ingewikkelde onderwerpen al jaren begrijpelijk voor zijn studenten. In Wereldkoers doet hij dat met geopolitiek en economie. Elke aflevering draait om één onderwerp van de week en eindigt met de vraag wat het voor jou betekent. Wereldkoers heette tot november 2026 Macronieuws. Lees mee via de nieuwsbrief: [link naar je Substack]Heb je een vraag of een onderwerp dat je graag uitgelegd wilt hebben? Laat een reactie achter op Spotify of mail naar jeff-tollens@outlok.com

  1. 6d ago

    Rutte, Gates en Pfizer voor de rechter: de coronazaak in Leeuwarden

    Op 22 oktober behandelde de rechtbank Noord-Nederland in Leeuwarden een civiele zaak van 7 eisers met klachten na een coronavaccin. 2 van hen zijn inmiddels overleden. Zij dagen 17 partijen, onder wie de Nederlandse Staat, oud-premier Mark Rutte, oud-minister Hugo de Jonge, Pfizer-topman Albert Bourla en Bill Gates. Geen van de gedaagden was zelf aanwezig. In oktober 2024 oordeelde de rechtbank al dat zij bevoegd is over Gates, omdat de vorderingen tegen hem nauw samenhangen met die tegen de Nederlandse gedaagden. In juni 2025 werd advocaat Arno van Kessel, die de zaak samen met Peter Stassen begon, aangehouden op verdenking van deelname aan een terroristisch netwerk. Hij bestrijdt dat en is niet veroordeeld. Het vonnis wordt verwacht tussen 9 december en februari. In deze aflevering van Macronieuws komen zeven perspectieven langs, elk met naam en onderbouwing. De eisers en hun advocaat Peter Stassen, de verdediging van Gates, de verdediging van Bourla, de Staat en de Nederlandse bestuurders en adviseurs, Van Kessel en zijn achterban tegenover het OM, juristen die pleiten voor een vaccinschadefonds, en de discussie over de bewaking van bijwerkingen. Dat laatste deel gaat over het overlegverslag uit 2021 dat data-analist Wouter Aukema via de Woo openbaar kreeg, en over het onderzoek van Pointer, Trouw en The Investigative Desk naar afgewezen onderzoeksvoorstellen bij ZonMw. De term van de week is onrechtmatige daad. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over het melden van bijwerkingen bij Lareb, over het proceskostenrisico voor wie zelf naar de rechter stapt, over de belastingbetaler en over adviseurs in een volgende crisis. De openstaande vraag: waar ligt de grens tussen een bestuurder die zich in een crisis vergist en een bestuurder die daar persoonlijk voor moet betalen? Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische of juridische vooropleiding. Elke aflevering geeft meerdere perspectieven met de naam van de drager erbij, en noemt per bron de eigenaar of de financier. Hoofdstukken 00:00 Intro 01:05 De dagvaarding en de bevoegdheid over Gates 01:55 De aanhouding van Arno van Kessel 02:25 De zitting van 22 oktober 03:05 Zeven perspectieven 05:40 Bijwerkingen, Lareb en het Pointer-onderzoek 07:55 Juristen over een vaccinschadefonds 09:05 Term van de week: onrechtmatige daad 10:25 Wat betekent dit voor jou 12:15 De openstaande vraagBronnen: 1. RechtbankNoord-Nederland, vonnis in het incident over bevoegdheid ten aanzien van Gates,16 oktober 2024, zaaknummer C/17/190788 / HA ZA 23-172. Rechterlijke macht,publiek gefinancierd. Niet zelf ingezien; inhoud en kostenveroordelingovergenomen uit de bronnen 9 en 10. 2. Ido Dijkstra, "'Veilig en effectief' was een leugenwerkelijkheid",De Andere Krant, 22 oktober 2026. Verslag van de zitting, inclusief desamenvatting van de rechter, de pleidooien van de verdediging en de termijn vanhet vonnis. De Andere Krant B.V., gefinancierd uit abonnementen en donaties,met een uitgesproken kritische positie ten aanzien van het coronabeleid.https://deanderekrant.nl/veilig-en-effectief-was-een-leugenwerkelijkheid/ 3. "Arno van Kessel: 'Zeer trots op topadvocaat Peter Stassen'", DeAndere Krant, oktober 2026. Zelfde eigenaar.https://deanderekrant.nl/arno-van-kessel-zeer-trots-op-topadvocaat-peter-stassen/ 4. Robin de Boer, "De rechtszaak die op 22 oktober alle ogen op Leeuwardenricht", oktober 2026, met de verwachting van Stassen over afwijzing enhoger beroep. Particuliere Substack, gefinancierd door lezers, kritisch op hetcoronabeleid.https://robindeboer.substack.com/p/de-rechtszaak-die-op-22-oktober-alle 5. "Op zijn vroegst in december uitspraak rechtszaak Leeuwarden", Niburu, 22 oktober 2026. Datum dagvaarding, aantal eisers en omvang dossier. Nederlands alternatief nieuwsplatform, eigenaar en financiering niet nagetrokken, kritisch op het coronabeleid. https://niburu.co/binnenland/23310-op-zijn-vroegst-in-december-uitspraak-rechtszaak-leeuwarden6. Omroep Brabant, "Honderden mensen eisen bij gevangenis vrijlating van voormalig advocaat", 10 augustus 2025. Aanhouding, schrapping als advocaat en eerdere tuchtrechtelijke maatregelen. Regionale publieke omroep, gefinancierd door de provincie Noord-Brabant. https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4733332/Honderden-mensen-eisen-bij-gevangenis-vrijlating-van-voormalig-advocaat7. Openbaar Ministerie, "OM seponeert de zaken tegen twee personen in onderzoek naar terroristisch netwerk in Friesland", 9 februari 2026. Nederlandse staat; het OM is vervolgende partij in deze strafzaak. https://www.om.nl/actueel/nieuws/2026/02/09/om-seponeert-de-zaken-tegen-twee-personen-in-onderzoek-naar-terroristisch-netwerk-in-friesland8. ANP via Welingelichte Kringen, "OM: verdenkingen in soevereinenzaak toegenomen", 20 februari 2026. ANP is een Nederlands persbureau, eigenaar niet opnieuw nagetrokken; Welingelichte Kringen is een onafhankelijke nieuwssite. https://www.welingelichtekringen.nl/samenleving/om-verdenkingen-in-soevereinenzaak-toegenomen9. Children's Health Defense, "Judge Rules Bill Gates Must Face Vaccine-Injured in Netherlands Court", 22 oktober 2024, via Substack. Amerikaanse organisatie opgericht door Robert F. Kennedy jr., kritisch op vaccinbeleid, gefinancierd door donaties. https://nuremberg2.substack.com/p/october-22nd-2024-judge-rules-bill10. TechARP, "Fact Check: Was Bill Gates Indicted In The Netherlands For Vaccine Lies?", bijgewerkt maart 2026, met citaten uit het bevoegdheidsvonnis. Maleisische technologiesite, commercieel gefinancierd uit advertenties. https://www.techarp.com/tag/Mark-Rutte/?amp=111. Reuters Fact Check, "Bill Gates was not indicted in the Netherlands", 30 oktober 2024. Thomson Reuters, beursgenoteerd, met een Founders Share Company die op redactionele onafhankelijkheid toeziet. Niet zelf geopend. https://www.reuters.com/fact-check/bill-gates-was-not-indicted-netherlands-2024-10-30/12. Fanni Gyurko, Francesca Uberti en Sonia Macleod, "Policy Briefing: Covid-19 Vaccine No Fault Compensation Schemes", Faculty of Law, University of Oxford, 2026. Project gefinancierd met een subsidie van de IFPMA, de internationale koepel van farmaceutische bedrijven. https://www.law.ox.ac.uk/sites/default/files/2026-01/nfcs_policy_breifing_v2_2.pdf

  2. Oct 19

    Trumps diesel-deal met Poetin en het Russische gas van Europa

    Op 9 oktober maakte Donald Trump bekend dat Rusland diesel gaat leveren aan de wereldmarkt, deels rechtstreeks aan de Verenigde Staten. Eerst 300.000 ton, in november 500.000 ton. Het Amerikaanse ministerie van Financiën gaf een vrijstelling af tot april 2027. Op 16 oktober stelde Trump de nieuwe sancties uit de Graham-wet per decreet buiten werking, een wet die hij een maand eerder zelf had ondertekend. De aanleiding is de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. De Straat van Hormuz ligt vrijwel stil, de dieselprijs in de EU bereikte begin oktober een record van 2,24 euro per liter, en de inflatie in de eurozone liep in september op tot 3,8 procent. Europese leiders bekritiseerden de deal. Volgens het Europese agentschap ACER was Russisch gas tot eind mei nog goed voor ongeveer 12 procent van de Europese gasvraag. In de eerste helft van 2026 importeerden EU-landen bijna 10 miljoen ton LNG uit het Russische Yamal, een record. Het Europese verbod op Russisch LNG gaat op 1 januari 2027 in. In deze aflevering van Macronieuws komen zeven perspectieven langs, elk met naam en onderbouwing. Het Witte Huis met Trump en minister Scott Bessent, het Kremlin met Dmitri Peskov, president Zelensky, Europese leiders als Kaja Kallas en Emmanuel Macron, Amerikaanse critici als senator Lisa Murkowski, marktanalisten, en de Duitse organisatie Urgewald over de Europese gasinvoer. De term van de week is sanctievrijstelling. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over de prijs aan de pomp, over transportbedrijven en vissers, over je gasrekening en over je hypotheek. De openstaande vraag: kan Europa Washington verwijten dat het Moskou inkomsten geeft, zolang Europese landen zelf tot januari Russisch gas kopen? Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische vooropleiding. Elke aflevering geeft meerdere perspectieven met de naam van de drager erbij, en noemt per bron de eigenaar of de financier. Hoofdstukken 00:00 Intro 01:00 De oorlog met Iran en de Straat van Hormuz 02:30 De diesel-deal en de Graham-wet 03:40 Russisch gas in Europa 04:40 Zeven perspectieven 08:15 Term van de week: sanctievrijstelling 09:40 Wat betekent dit voor jou 11:25 De openstaande vraag NPR / AP, diesel-deal, 9 oktober: ⁠https://www.npr.org/2026/10/09/nx-s1-5996912/trump-says-u-s-to-get-diesel-from-russia-relaxing-pressure-on-moscow-to-ease-prices-before-midterms⁠Bloomberg, decreet over de Graham-wet: ⁠https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-17/trump-waives-russia-energy-tariffs-sanctions-in-graham-law⁠Newsweek, decreet over de Graham-wet: ⁠https://www.newsweek.com/trump-waives-new-russia-sanctions-one-week-after-diesel-deal-12583060⁠Al Jazeera, reacties van Dombrovskis en Macron: ⁠https://www.aljazeera.com/news/2026/10/17/trump-eases-russia-oil-sanctions-but-is-europe-still-buying-moscows-gas⁠The Hill, brief uit het Huis van Afgevaardigden: ⁠https://thehill.com/homenews/house/6151776-house-republicans-letter-trump-russia-diesel-deal/⁠ en kritiek op de deal: ⁠https://thehill.com/policy/energy-environment/6141263-bipartisan-backlash-russian-fuel/⁠Herald Corporation, reactie van Bessent: ⁠https://mbiz.heraldcorp.com/article/10898774⁠Moneywise, verklaring van Anna Kelly en GasBuddy: ⁠https://moneywise.com/news/economy/republican-senators-trump-russia-diesel-deal-gas-prices⁠Ukrainska Pravda, Trump over de 250 miljard dollar: ⁠https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/10/12/8057663/index.amp⁠Kyiv Post, Dmitriev en de brief van 12 senatoren: ⁠https://www.kyivpost.com/post/87064⁠roic.ai, reactie van Peskov: ⁠https://www.roic.ai/news/kremlin-denies-trumps-russian-diesel-deal-is-linked-to-ukraine-peace-talks-10-13-2026⁠Vienna.at (APA/AFP), 14 uur verbruik, Kallas en Berlijn: ⁠https://www.vienna.at/trump-aeusserst-erfolgreiches-gespraech-mit-putin/10533311⁠Council on Foreign Relations, uitleg over de deal: ⁠https://www.cfr.org/articles/trumps-russian-diesel-deal-explained⁠

  3. Oct 12

    Coronaherstelfonds: de voorwaarde die Nederland zelf bedacht

    In maart 2020 noemde de Portugese premier António Costa een uitspraak van minister Wopke Hoekstra "repugnante". Nederland hield toen samen met Oostenrijk, Zweden en Denemarken gezamenlijke Europese schuld tegen. In juli 2020 kwam er toch een herstelfonds van 750 miljard euro, met een Nederlandse eis erbij: geld alleen in ruil voor hervormingen. Zes jaar later geldt die voorwaarde voor Nederland zelf. Het kabinet-Rutte IV, met Sigrid Kaag als minister van Financiën, legde in 2022 21 hervormingen vast in een juridisch bindend Europees besluit. Nederland kan daarvoor 5,4 miljard euro aan subsidie krijgen. De energiebelasting moet gas duurder en stroom goedkoper maken. De jubelton is afgeschaft en de zelfstandigenaftrek wordt afgebouwd. Wie een afspraak niet nakomt, kan per afspraak tot ruim 600 miljoen euro gekort worden. In deze aflevering van Macronieuws komen zeven perspectieven langs, elk met naam en onderbouwing. Het kabinet dat het plan schreef, Rutte en Hoekstra als onderhandelaars van 2020, Pieter Omtzigt over soevereiniteit, Volt-Kamerlid Laurens Dassen over het proces, de PVV en de SGP als nettobetalers, financieel journalist Arno Wellens en de Europese Rekenkamer. De term van de week is mijlpaal. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over je energierekening, over kopen met hulp van je ouders, over zzp'ers en over de rijksbegroting. De openstaande vraag: blijven deze hervormingen staan nu het geld bijna binnen is, en beslist daarover straks Den Haag of Brussel? Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische vooropleiding. Elke aflevering geeft meerdere perspectieven met de naam van de drager erbij, en noemt per bron de eigenaar of de financier.Hoofdstukken 00:00 Intro 01:15 Macro van de week: van coronabonds tot herstelplan 03:45 De voorwaarden, van gasbelasting tot jubelton 05:35 Zeven perspectieven 09:15 Term van de week: mijlpaal 11:00 Wat betekent dit voor jou 13:25 De openstaande vraag Bronnen, met per bron de eigenaar of financier Raad van de EU, bijlage bij het uitvoeringsbesluit over het Nederlandse herstel- en veerkrachtplan, 27 september 2022. EU-instelling; inhoud voorgesteld door Nederland. https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-12275-2022-ADD-1/nl/pdf Definitief Nederlands Herstel- en Veerkrachtplan, Rijksoverheid, 10 oktober 2022. Nederlandse staat, opsteller van het plan. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/2022/10/10/definitief-nederlands-herstel-en-veerkrachtplan Antwoord van minister Hermans op Kamervragen over de energiebelasting op aardgas, 19 maart 2025. Nederlandse staat. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1676.html Amendement bij het Belastingplan 2024 over verlaging van de eerste schijf gas en elektriciteit, Tweede Kamer. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2023Z18496&did=2023D44537 Brief van de minister van Financiën aan de Eerste Kamer over wetgeving in het HVP en de kortingsmethodiek, 21 februari 2025. Nederlandse staat. https://eerstekamer.nl/9370000/1/j4nvi0xeni9vr2l_j9vvkfvj6b325az/vml9cw44xrx8/f=/vml9cw44xrx8.pdf Kabinetsbrief over de voortgang van het HVP, met de verworpen klimaatmaatregelen voor de industrie. Nederlandse staat. https://eerstekamer.nl/9370000/1/j4nvi0xeni9vr2l_j9vvksvji1pf4wd/vmgyk62yyet1/f=/vmgxk5upi2zl.pdf Kamerbrief Eindfase Herstel- en Veerkrachtplan, 4 mei 2026. Nederlandse staat. https://www.eerstekamer.nl/brief_in/20260513/eindfase_herstel_en_veerkrachtplan/f=/vmxjhwfccxxv.pdfBrief van de minister van Financiën, Kamerstuk 36725 nr. 1, over korting bij het niet halen of terugdraaien van mijlpalen. Nederlandse staat. https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36725-1.html Beoordeling vierde Nederlandse betaalverzoek, Europese Commissie, september 2026. EU-instelling, beheerder van het fonds. https://app.1848.nl/document/item/582398 Debat over de Nederlandse plannen voor het Europese coronaherstelfonds, Tweede Kamer, 10 mei 2022. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/kamer_in_het_kort/debat-over-de-nederlandse-plannen-voor-het Goedkeuring eigenmiddelenbesluit Europese Unie, Tweede Kamer, 23 februari 2021, en Eerste Kamer, 18 mei 2021. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/kamer_in_het_kort/goedkeuring-eigenmiddelenbesluit-europese-unie en https://www.eerstekamer.nl/eu/nieuws/20210518/kamer_debatteert_over Discurso de ministro holandês é "repugnante", diz Costa, Diário de Notícias, 26 maart 2020. Portugees dagblad van Global Media Group. https://www.dn.pt/poder/discurso-de-ministro-holandes-e-repugnante-diz-costa-11992373.html Ministro holandês admite que teve "pouca compaixão" com Espanha, Correio da Manhã op basis van Reuters, 31 maart 2020. Portugees dagblad van Medialivre. https://www.cmjornal.pt/mundo/amp/ministro-holandes-admite-que-teve-pouca-compaixao-com-espanha Dutch propose EU corona medical fund, DutchNews.nl, april 2020. Onafhankelijk Engelstalig platform, gefinancierd uit advertenties en donaties. https://www.dutchnews.nl/news/2020/04/dutch-propose-eu-corona-medical-fund-will-contribute-up-to-e1bn/ Witte rook voor EU herstelfonds, Belfius Research, juli 2020. Belgische bank in staatseigendom. https://www.belfius.be/retail/nl/publicaties/actualiteit/2020-w30/EU-herstelfonds/index.aspx

  4. Oct 5

    Box 3 vanaf 2028: wie betaalt de nieuwe vermogensbelasting?

    Het kabinet wil koerswinst in box 3 vanaf 2028 pas belasten bij verkoop. Dat kost miljarden. Wie betaalt de rekening: de kleine spaarder, de belegger of de schatkist? Op 29 september stuurde het kabinet een brief naar de Tweede Kamer met een nieuwe vermogenswinstbelasting voor aandelen, obligaties en ETF's. Het tarief blijft 36 procent. Om de overstap te betalen, zakt het heffingsvrij vermogen in 2027 naar 30.846 euro. Volgens het AD gaan daardoor ongeveer 850.000 mensen extra belasting in box 3 betalen. Twee dagen later zei minister Eelco Heinen in het debat dat hij openstaat voor een andere ondergrens. In deze aflevering van Macronieuws komen vijf perspectieven aan bod, elk met naam en onderbouwing. Het kabinet spreekt van de snelste route naar een definitieve oplossing na het Kerstarrest. Madelon Vos en Bert Slagter bekritiseren belasting op papieren winst. Willem Middelkoop wijst op het verschil tussen bitcoin of goud in eigen beheer en dezelfde bezittingen via een ETF. In de Tweede Kamer klinkt kritiek op de gevolgen voor kleine spaarders. Econoom Bas Jacobs waarschuwt vanuit de tegenovergestelde hoek voor een gat van 7,7 miljard euro in de begroting. De term van de week is novelle, het instrument waarmee het kabinet een wet aanpast die al bij de Eerste Kamer ligt. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over je spaarrekening, je beleggingen, crypto, verhuur en de eigen bv. De openstaande vraag: wie betaalt de overstap naar een belasting die pas bij verkoop wordt geheven, nu de kleine spaarder daar politiek buiten lijkt te vallen? Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische vooropleiding. Alle bronnen staan in de shownotes en in de nieuwsbrief, met per bron de eigenaar of de financier.

  5. Sep 28

    Vrijheidsbijdrage: wie betaalt de hogere defensie-uitgaven?

    De vrijheidsbijdrage betaalt mee aan de hogere defensie-uitgaven, maar staat op geen enkele loonstrook. In het Belastingplan 2027 laat het kabinet-Jetten de gebruikelijke inflatiecorrectie in de inkomstenbelasting grotendeels achterwege. Werkgevers betalen hun deel via een hogere premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds. In deze aflevering van Macronieuws komen zes lezingen langs, elk met naam en onderbouwing. Het kabinet verdedigt de maatregel als een manier om defensie te betalen zonder extra schuld. De FNV rekende uit dat lage en middeninkomens naar verhouding meer bijdragen. De economen Raymond Gradus en Roel Beetsma waarschuwen voor het effect op werkprikkels, en werkgeversvereniging AWVN kijkt naar de loonruimte. Daarnaast de toezichthouders: de Algemene Rekenkamer ziet het risico dat de extra miljarden voor defensie niet goed terechtkomen, en de Raad van State vindt de dekking eerder boekhoudkundig dan economie-versterkend. De term van de week is de tabelcorrectiefactor, met het begrip koude progressie erbij. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over je loonstrook, de cao-onderhandelingen, de kinderbijslag, het eigen risico en de pensioenopbouw. De openstaande vraag: betaalt Nederland de hogere defensie-uitgaven op een manier die de burger kan zien en die de Kamer kan controleren? Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische vooropleiding. Elke aflevering geeft meerdere perspectieven met de naam van de drager erbij, en noemt per bron de eigenaar of de financier. Hoofdstukken 00:00 Intro01:15 Macro van de week: de vrijheidsbijdrage en zes lezingen09:00 Term van de week: de tabelcorrectiefactor11:00 Wat betekent dit voor jou13:15 De openstaande vraagBronnen:https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026Z18881&did=2026D43469https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/15/prinsjesdag-2026-welvaart-opnieuw-verdienenhttps://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/15/prinsjesdag-2026-maatregelen-op-het-gebied-van-szwhttps://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/september/advies-miljoenennota-2027/

  6. Sep 21

    Groenland: wie beslist straks over de grondstoffen?

    Washington, Kopenhagen en Nuuk kondigden op 18 september een akkoord aan over de veiligheid van Groenland. President Trump sprak van permanente controle. De Deense premier Mette Frederiksen zegt dat de soevereiniteit van het Koninkrijk en het zelfbeschikkingsrecht van het Groenlandse volk erkend blijven. De tekst is nog niet openbaar.In deze aflevering van Macronieuws behandel ik het akkoord als grondstoffenverhaal. De Europese Commissie schat dat Groenland 27 van de 34 grondstoffen kan leveren die zij kritiek noemt. Volgens de Europese Rekenkamer heeft China 60 procent van de wereldproductie van kritieke grondstoffen in handen en 90 procent van de raffinagecapaciteit. Tegelijk telt Groenland geen enkele werkende mijn voor zeldzame aardmetalen.Vier lezingen komen langs, elk met naam en onderbouwing: de Europese grondstoffenhoek rond de Europese Rekenkamer, de mijnbouwanalyse van Wood Mackenzie, de Amerikaanse regering, en Kopenhagen samen met Nuuk. Ook de posities van Peking en van de Groenlandse oppositiepartij Naleraq komen aan bod.De term van de week is investeringsscreening, het instrument dat Nederland zelf sinds 2023 kent via de Wet Vifo. In "Wat betekent dit voor jou" gaat het over je energierekening, over de maakindustrie en de chipsector, en over wat een Europese grondstoffenstrategie de schatkist kost.De openstaande vraag: legt dit akkoord de Europese toegang tot Groenlandse grondstoffen vast, of maakt het die toegang afhankelijk van Amerikaanse toestemming?Macronieuws is een Nederlandstalige podcast over macro-economie, geopolitiek en beleid, voor luisteraars zonder economische vooropleiding. Elke aflevering geeft meerdere perspectieven met de naam van de drager erbij, en noemt per bron de eigenaar of de financier.Bronnen:Expected agreement on strengthened security in the Arctic and the North Atlantic Area, Statsministeriet, 18 september 2026. Deense staat, zelf partij bij het akkoord. https://stm.dk/en/press/press-releases/expected-agreement-on-strengthened-security-in-the-arctic-and-the-north-atlantic-areaDenmark says 'binding' US deal on Greenland won't compromise sovereignty, Al Jazeera, 19 september 2026. Al Jazeera Media Network, gefinancierd door de staat Qatar. https://www.aljazeera.com/news/2026/9/19/denmark-says-binding-us-deal-on-greenland-wont-compromise-sovereigntyUS and Denmark reach deal over Greenland's security, Euronews, 19 september 2026. Eigendom van Alpac Capital, met EU-subsidie voor een deel van de programmering. https://www.euronews.com/2026/09/19/us-and-denmark-reach-deal-over-greenlands-securityTrump strikes Greenland deal with Denmark after threatening annexation, CNN, 18 september 2026. Warner Bros. Discovery, commercieel. https://www.cnn.com/2026/09/18/politics/trump-us-greenland-securityGreenland's rare earth sector faces multi-year development delays, Wood Mackenzie. Eigendom van Veritas Capital; adviesbureau met mijnbouw- en energiebedrijven als klant. https://www.woodmac.com/press-releases/wood-mackenzie-finds-greenlands-rare-earth-sector-faces-multi-year-development-delays-despite-eighth-place-global-reserve-ranking/EU's climate goals at risk without China's critical raw materials, EU auditors warn, Euronews over het verslag van de Europese Rekenkamer, 2 februari 2026. De Rekenkamer wordt betaald uit de EU-begroting. https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/02/eus-climate-goals-at-risk-without-chinas-critical-raw-materials-eu-auditors-warnEU chief announces 200-mn-euro investment package for Greenland, AFP via France 24, 7 september 2026. AFP heeft een publieke opdracht en gedeeltelijke staatsfinanciering; France 24 valt onder het door de Franse staat gefinancierde France Médias Monde. https://www.france24.com/en/live-news/20260907-eu-chief-announces-200-mn-euro-investment-package-for-greenlandKritieke Grondstoffenlijst vastgesteld, Rijksoverheid, 7 juli 2026. Nederlandse staat, eigen beleid. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/07/07/kritieke-grondstoffenlijst-vastgesteld-snellere-uitvoering-grondstoffenstrategieZes technologieën per 1 januari 2027 toegevoegd aan Wet vifo, Rijksoverheid, 8 juni 2026. Nederlandse staat, eigen beleid. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/06/08/zes-technologieen-per-1-januari-2027-toegevoegd-aan-wet-vifoNederland vooral kwetsbaar bij invoer van cruciale grondstoffen uit China, RaboResearch, Lize Nauta en Jeffrey Powell, 16 februari 2024. Rabobank, met een groot zakelijk boek in de industrie. https://www.rabobank.nl/kennis/d011412822-nederland-vooral-kwetsbaar-bij-invoer-van-cruciale-grondstoffen-en-materialen-uit-chinaCritical raw materials act, Raad van de Europese Unie. Medewetgever van de verordening die hij toelicht. https://www.consilium.europa.eu/en/infographics/critical-raw-materials/China urges U.S. to respect Greenland and Denmark, The Copenhagen Post, 12 januari 2026. Onafhankelijke Deense uitgever, commercieel. https://cphpost.dk/2026-01-12/news/round-up/china-urges-u-s-to-respect-greenland-and-denmark/Greenland should hold talks with the US without Denmark, opposition leader says, Reuters. Thomson Reuters, beursgenoteerd, met een Founders Share Company die op onafhankelijkheid toeziet. https://www.aol.com/articles/greenland-hold-talks-us-without-111130331.html

  7. Sep 7

    Meineed of vergissing? De omstreden zin van Hugo de Jonge

    Op 10 juli zei Hugo de Jonge onder ede dat het overgrote deel van de mensen in de ziekenhuizen niet gevaccineerd was. Op 3 september kwam hij er niet op terug. Diezelfde avond kondigde Telegraaf-columnist Marianne Zwagerman aan aangifte te doen wegens meineed.In deze aflevering van Macronieuws gaat het over die ene zin. Wat zeggen de cijfers van het RIVM over het najaar van 2021, toen de coronapas werd ingevoerd? In oktober van dat jaar was 56 procent van de opgenomen coronapatiënten niet of gedeeltelijk gevaccineerd, op de intensive care 70 procent. Twee jaar later lag de verhouding omgekeerd. En in de registratie zelf zit een weeffout die het RIVM erkent, omdat mensen die geen toestemming gaven om hun prik vast te leggen als ongevaccineerd meetelden.Je hoort drie perspectieven naast elkaar. De redenering van Zwagerman over de afstand tussen 56 procent en de woorden overgrote deel. De analyse van internist-infectioloog Jona Walk, die voor de enquêtecommissie tellingen uit Nijmegen en Maastricht naast de landelijke cijfers legde. En de sterkste verdediging van de uitspraak, gebaseerd op de geschatte vaccineffectiviteit van 94 procent tegen ziekenhuisopname.Daarna de term van de week: meineed. Artikel 207 van het Wetboek van Strafrecht, een maximumstraf van zes jaar, en het woord waar alles om draait, namelijk opzettelijk. In de enquêtezaal is de vraag of een bewering klopt. In de rechtszaal is de vraag of de spreker wist dat ze niet klopte. Dat is een aanzienlijk zwaardere lat, en na de enquête van de commissie Van Traa is die lat wel degelijk gehaald.Tot slot wat dit betekent voor jou. Hoe een aangifte in de praktijk verloopt en waarom de artikel 12-procedure meer dan een jaar kan duren. Waarom dit anders binnenkomt bij wie zich destijds niet liet vaccineren, bij wie zich juist wel liet vaccineren, en bij de ondernemer die bij de deur moest controleren. En waarom dit verder reikt dan corona, want ook De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau rekenen binnen modellen die de uitkomst mede bepalen.Hoofdstukken01:05 Intro02:00 Macro van de week: het verhoor, de cijfers en drie perspectieven07:49 Term van de week: meineed09:21 Wat betekent dit voor jou11:51 OutroDe bronnen staan hieronder, met per bron wie de eigenaar of financier is. Dit is geen juridisch advies en geen stemadvies.De uitgewerkte versie lees je in de nieuwsbrief: [link Substack]Volg Macronieuws en laat een beoordeling achter. Nieuwe aflevering elke maandag om 08:00.1. Wet op de parlementaire enquête 2008, artikel 13 (eed) en artikel 32 (gebruik verklaringen als bewijs bij meineed). Uitgever: overheid.nl, wetten.nl. Eigenaar: Nederlandse Staat. https://wetten.overheid.nl/BWBR00238252. Wetboek van Strafrecht, artikel 207 (meineed). Uitgever: overheid.nl. Eigenaar: Nederlandse Staat. Strafmaxima gecontroleerd via Judex, een commerciële juridische informatiedienst. https://www.judex.nl/rechtsgebied/strafrecht/columns/10-vragen-en-antwoorden-over-meineed/3. Openbare verhoren parlementaire enquêtecommissie Corona, verhoorweek 6 (10 juli 2026) en verhoorweek 8 (3 september 2026). Uitgever: Tweede Kamer der Staten-Generaal. Publiek gefinancierd, mandaat van het parlement zelf. https://www.tweedekamer.nl/kamerleden_en_commissies/commissies/corona/openbare-verhoren4. Stenogram openbaar verhoor Hugo de Jonge, 10 juli 2026. Uitgever: Tweede Kamer. https://www.tweedekamer.nl/sites/default/files/2026-07/20260710%20De%20Jonge%20OPENBAAR%20VERHOOR%20verslag%20definitief.pdf5. RIVM, "Ongevaccineerde COVID-19-patiënten in het ziekenhuis bijna 20 jaar jonger dan gevaccineerde", oktober 2021. Cijfers 56/44 procent ziekenhuis, 70/30 procent IC, vaccineffectiviteit 94 procent. Uitgever: RIVM, rijksinstituut onder het ministerie van VWS, dus met een opdracht van de opdrachtgever van het beleid. https://www.rivm.nl/nieuws/ongevaccineerde-COVID-19-patiënten-in-het-ziekenhuis-bijna-20jaar-jonger-dan-gevaccineerde6. RIVM en Stichting NICE, "COVID-19 ziekenhuis- en intensive-care-opnames per vaccinatiestatus", rapportage 21 november 2023. Bevat de cijfers over najaar 2023 en de erkende beperking van de CIMS-registratie. Uitgever: RIVM, publiek gefinancierd. NICE is een stichting van intensivisten. https://www.rivm.nl/sites/default/files/2023-11/NICE_CIMS_rapport_20231121.pdf7. UK Health Security Agency, COVID-19 vaccine surveillance report week 43, 28 oktober 2021. Bevat de waarschuwing over interpretatie bij hoge vaccinatiegraad. Uitgever: Britse overheid, publiek gefinancierd, buiten de Nederlandse mediamarkt. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/617ab0588fa8f52986e61df5/Vaccine-surveillance-report-week-43.pdf8. Office for Statistics Regulation, brief van Ed Humpherson aan Jenny Harries over COVID-19 vaccine surveillance statistics, 1 november 2021. Toezichthouder op de Britse statistiek, publiek gefinancierd. https://osr.statisticsauthority.gov.uk/correspondence/ed-humpherson-to-dr-jenny-harries-covid-19-vaccine-surveillance-statistics9. "Marianne Zwagerman: 'Ik ga aangifte doen tegen Hugo de Jonge'", Nieuws van de Dag, 3 september 2026. Uitgever: Nieuws van de Dag, commercieel programma. Zwagerman is columnist bij De Telegraaf, uitgegeven door Mediahuis. Zij is partij in dit debat. https://www.nieuwsvandedag.nl/nieuws/politiek/artikelen/marianne-zwagerman-aangifte-hugo-de-jonge10. Willem Koert, "Pleegde jokkebrok Hugo de Jonge meineed?", Indepen, september 2026. Bevat het citaat van De Jonge en de analyse van Jona Walk. Uitgever: Indepen, onafhankelijk platform met een uitgesproken kritische positie ten aanzien van het coronabeleid, financiering niet volledig openbaar. https://indepen.eu/pleegde-jokkebrok-hugo-de-jonge-meineed/11. Toine de Graaf, "Liegt Hugo?", De Andere Krant, juli 2026. Uitgever: De Andere Krant, onafhankelijke uitgeverij met een uitgesproken kritische positie ten aanzien van het overheidsbeleid, gefinancierd uit abonnementen en donaties. https://deanderekrant.nl/liegt-hugo/12. NOS-liveblogs over de verhoren van 10 juli en 3 september 2026. Uitgever: NOS, publiek gefinancierd en daarmee afhankelijk van politieke besluitvorming over de omroepbegroting. https://nos.nl/liveblog/2629037-de-jonge-ontkent-tunnelvisie-binnen-kabinet-rutte-komt-in-laatste-verhoorweek-voor-reflectie13. Nieuwsuur, "Top VWS duldde kritiek corona-aanpak nauwelijks, liet 'eigen verhaal' schrijven", 1 september 2026. Uitgever: NOS en NTR, publiek gefinancierd. https://nos.nl/nieuwsuur/collectie/14018/artikel/2629201-top-vws-duldde-kritiek-corona-aanpak-nauwelijks-liet-eigen-verhaal-schrijven14. NJCM-Bulletin, annotatie bij de zaak over meineed voor de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden (commissie Van Traa). Uitgever: Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten, vereniging gefinancierd uit contributies. https://njcm.nl/wp-content/uploads/ntm/T2b_NTM2FNJCM-bull2E_040320_Final_LR.pdf15. "Coronavirus inquiry to take three years, cost €7 million", DutchNews.nl, april 2024. Uitgever: DutchNews.nl, onafhankelijk Engelstalig platform in Nederland, gefinancierd uit advertenties en donaties. https://www.dutchnews.nl/2024/04/coronavirus-inquiry-to-take-three-years-cost-e7-million/16. Parliamentary committee of inquiry into COVID-19, samenstelling en tijdlijn. Uitgever: Tweede Kamer der Staten-Generaal. https://www.houseofrepresentatives.nl/members_of_parliament/committees/pec

  8. Jul 20

    De coronaenquête #3 - De macht buiten beeld: de NCTV, de Woo-documenten en de vraag wie er coördineerde

    Op 5 juni 2026 werd Pieter-Jaap Aalbersberg gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona: tijdens de pandemie de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Waarom werd het hoofd van een organisatie die is opgericht om aanslagen te voorkomen, gehoord in een onderzoek naar een gezondheidscrisis?In deze aflevering leg ik twee beschrijvingen van dezelfde rol naast elkaar. Onder ede omschreef Aalbersberg zichzelf als "oliemannetje", "eerlijke makelaar", "spin in het web" en "brievenbus", een faciliterende rol, geen besluitvormende. In een Kamerbrief van januari 2023 staat dat de NCTV van oktober 2020 tot maart 2022 zorg droeg voor "de coördinatie van en advisering over de besluitvorming", en informatie van departementen verwerkte "tot opties voor de integrale besluitvorming".Wat er verder in die officiële stukken staat: het oordeel van de commissie-Brouwer dat de COVID-trendanalyses van de militaire eenheid LIMC een juridische grondslag misten en onrechtmatig waren, inclusief de nuance dat er geen individuele profielen zijn aangetroffen. De inzet van defensiedrones ter ondersteuning van handhaving in 2020. En de juridische geschiedenis van de avondklok, waarover een rechter oordeelde dat de betreffende wet "ten onrechte was geactiveerd".Ook aan bod: het NRC-onderzoek naar onrechtmatige gegevensverwerking door de NCTV, de verklaringen van Meta en Google tegenover het Amerikaanse Congres over overheidsdruk rond coronacontent, en het lopende CTIVD-onderzoek.In deze aflevering:• Het verhoor van Aalbersberg en hoe hij zijn eigen rol omschreef• Wat de Kamerbrief van januari 2023 letterlijk zegt — en wat de minister bestrijdt• De Woo (Wet open overheid) als Term van de week: wat de wet wél en niet mogelijk maakt• Waarom overleggen zonder notulen buiten het bereik van openbaarheidsverzoeken vallenGeen oordeel vooraf: ik lees de stukken, geef weer wie wat beweert, en laat de weging aan u. Deel 3 van 5.Trefwoorden: NCTV, Aalbersberg, coronaenquête, parlementaire enquête corona, Woo, Wet open overheid, Wob-documenten, LIMC, commissie-Brouwer, CTIVD, avondklok, crisisbeheersing, Catshuis, Torentje, Tweede Kamer, coronabeleid, Macronieuws, Jeff TollensBronnen (shownotes):- Kamerbrief min. Yeşilgöz, 26 januari 2023 — antwoorden Kamervragen over Wob-documenten invloed NCTV op coronabeleid (PDF, 9 p.): https://open.overheid.nl/repository/ronl-6bd1f4c5505c8ebe4b509bc3ebd501b998d105ae/1/pdf/antwoorden-kamervragen-over-wob-documenten-met-betrekking-tot-de-invloed-van-de-nctv-op-het-coronabeleid.pdf- Verhoor Pieter-Jaap Aalbersberg — corona-enquete.nl: https://corona-enquete.nl/pieter-jaap-aalbersberg- Oud-NCTV-baas over crisisstructuur — NOS: https://nos.nl/liveblog/2616648-verhoor-jaap-van-dissel-rivm-begonnen-bij-coronaenquete- NRC-dossier NCTV: https://www.nrc.nl/dossier/nctv/- VVOJ over het NRC-onderzoek: https://www.vvoj.org/2022/03/15/hoe-de-nctv-onrechtmatig-burgers-in-de-gaten-houdt/- NCTV — Woo-besluiten: https://www.nctv.nl/actueel/wet-open-overheid-woo- Zuckerberg over overheidsdruk — PBS News: https://www.pbs.org/newshour/politics/zuckerberg-says-the-white-house-pressured-facebook-to-censor-some-covid-19-content-during-the-pandemic- YouTube herstelt geblokkeerde accounts — NBC News: https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/youtube-start-bringing-back-creators-banned-covid-19-election-misinfor-rcna233486- Nuancering bij de "Google gaf censuur toe"-framing — Snopes: https://www.snopes.com/news/2025/09/25/google-youtube-biden-censorship/Hashtags:#coronaenquête #NCTV #Woo #Wetopenoverheid #TweedeKamer #parlementaireenquête #coronabeleid #podcast #Macronieuws #transparantie

About

Elke maandag legt Jeff Tollens in een kwartier uit wat het grote wereldnieuws betekent voor jouw portemonnee. Wat doet een handelsoorlog tussen de VS en China met de prijzen in de supermarkt? En waarom raakt een conflict in het Midden-Oosten jouw energierekening? In Wereldkoers krijg je antwoord op dat soort vragen, in gewone taal. Jeff is docent en maakt ingewikkelde onderwerpen al jaren begrijpelijk voor zijn studenten. In Wereldkoers doet hij dat met geopolitiek en economie. Elke aflevering draait om één onderwerp van de week en eindigt met de vraag wat het voor jou betekent. Wereldkoers heette tot november 2026 Macronieuws. Lees mee via de nieuwsbrief: [link naar je Substack]Heb je een vraag of een onderwerp dat je graag uitgelegd wilt hebben? Laat een reactie achter op Spotify of mail naar jeff-tollens@outlok.com

You Might Also Like