جستار

شبکه شرق

پادکستی برای نگاه به جنبه‌های مختلف توسعه در ایران در این پادکست، گفت‌وگوهایی که به جنبه‌های مختلفی از توسعه در ایران می‌پردازد، منتشر می‌شوند.

  1. ناصر فکوهی | مسئله توسعه در ایران

    Apr 18

    ناصر فکوهی | مسئله توسعه در ایران

    یک کتاب یک نویسنده: گفت‌وگوی احمد غلامی با ناصر فکوهی به مناسبت انتشار کتاب «روایت ناصر فکوهی از مسئله توسعه در ایران» با براندازی و انقلاب مخالفم هر یک از صاحب‌نظران عرصه توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست و جامعه‌شناسی نظرات خاص خودشان را دارند. اقتصاددانان بر این باورند که برای توسعه و رشد هر کشوری باید اقتصاد را مبنای توسعه قرار داد و سیاسیون معتقدند ‌پیوندی ناگسستنی بین شیوه حکمرانی و توسعه وجود دارد. اما جامعه‌شناسان و صاحب‌نظران اهل فرهنگِ توسعه‌محور اعتقاد دارند که بدون فرهنگ هیچ توسعه جدی و عمیقی روی نخواهد داد. تفاوت اهل فرهنگ با دیگر توسعه‌باوران در حوزه اقتصاد و سیاست این است که آنان با پذیرش شیوه‌های دیگر توسعه، فرهنگ را پیش‌درآمد هر توسعه‌ای قلمداد می‌کنند. ناصر فکوهی نیز از‌جمله این افراد است که برای توسعه فرهنگی قائل به برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت است. در بحث با فکوهی، به غیر از فرهنگ درباره مسائل اقتصادی و سیاسی ایران نیز سخن به میان آمده است. See omnystudio.com/listener for privacy information. برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1h 26m
  2. محمدعلی همایون‌کاتوزیان | توسعه به روایت فیلسوف اقتصاد

    Apr 18

    محمدعلی همایون‌کاتوزیان | توسعه به روایت فیلسوف اقتصاد

    صاحب‌نظران در مراسم رونمایی کتاب روایت همایون انتشارات «شرق»، به بررسی دیدگاه‌های محمدعلی همایون‌کاتوزیان درباره مسئله توسعه در ایران پرداختند توسعه به روایت فیلسوف اقتصاد  «وقتی در سال 1372 نخستین چاپ فارسی کتاب «اقتصاد سیاسی ایران» نوشته دکتر محمدعلی همایون‌کاتوزیان منتشر شد، در جوامع علمی و دانشگاهی ایران رخدادی مهم جلوه کرد و مورد استقبال قرار گرفت. در ایران بعد از انقلاب، گستره و عمق تبیینی علوم اجتماعی به‌شدت تحلیل رفته بود و فضای دهه اول پس از انقلاب نیز نیاز به چنین تحلیل‌هایی را منعکس نمی‌کرد.  در واقع نگاه‌های انقلابی و ایدئولوژیک همراه با آرمان اسلامی‌سازی علوم انسانی، انگیزه و زمینه را برای اندیشه و نظریه‌پردازی درباره مسائل سیاسی و اجتماعی منتفی کرده بود و حتی به دستاوردهای علم اقتصاد نیز به دیده تردید نگریسته می‌شد. بنابراین در شرایطی که دست‌کم برای یک دهه همه‌چیز در نظام دانشگاهی ایران متوقف بود، انتشار یک کتاب تحلیلی نوآورانه در ایران از یک متفکر برجسته حوزه جامعه‌شناسی تاریخی ایران که در تحلیلی میان‌رشته‌ای به این مسئله پرداخته است، کاری بدیع و تحول‌آفرین تلقی می‌شد». این چکیده‌ای از پیشگفتار کتاب روایت همایون از مسئله توسعه در ایران و از سلسله کتاب‌های توسعه است که به همت مجموعه پویش فکری توسعه تهیه و تدوین می‌شود و تحلیل اندیشمندان ایرانی را درباره مسئله توسعه در ایران روایت می‌کند. در نشست رونمایی این کتاب که به میزبانی مؤسسه دین و اقتصاد برگزار شد‌، صاحب‌نظران به بررسی این کتاب پرداختند. See omnystudio.com/listener for privacy information. برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1h 36m
  3. علی میرسپاسی | علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی

    Apr 18

    علی میرسپاسی | علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی

    گفت‌وگوی احمد غلامی با علی میرسپاسی درباره کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم» علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی علی میرسپاسی در مجموعه آثارش که برخی از آنها چاپ شده و برخی هم در دست چاپ است، به‌ شکلی منسجم به ایده آبادانی ایران می‌پردازد. یکی از کتاب‌های این مجموعه‌ «کشف ایران» است که درباره زندگی و زمانه تقی ارانی است، دیگری «انقلاب آرامِ ایران» و کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟» که موضوع گفت‌وگوی ما با علی میرسپاسی است. این کتاب نگاهی متفاوت به تاریخ ایران دارد و درصدد است تا از روایت‌هایی که مسئله ایران را با رویکرد انحطاط و عقب‌ماندگی طرح می‌کنند، فاصله بگیرد و بر نقاطی از تاریخ تأکید کند که هم‌گرایی و همبستگی بیشتری با وضعیت کنونی ایران دارد. این رویکرد ایجابی مبتنی بر اعتمادبه‌نفسی است که گاه در طول تاریخ به دست نسیان سپرده شده است. از همین‌رو است که میرسپاسی تبلور این باور به خویشتن را در واژه «آبادانی» می‌جوید. آبادانی ایران یعنی رویکردی سازنده به وضعیت کنونی با نقد منصفانه گذشته. کتاب‌های دیگر میرسپاسی که تکمیل‌کننده این منظومه نظری است، ازجمله کتابی درباره احمد فردید، از سوی انتشارات طرح نو در دست انتشار است. See omnystudio.com/listener for privacy information. برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1h 16m
  4. علیرضا بهتویی: میهن‌دوستی دموکراتیک

    08/05/2025

    علیرضا بهتویی: میهن‌دوستی دموکراتیک

    میهن‌دوستی دموکراتیک   دولت-ملت‌ها پدیده‌ای مدرن هستند و این تفکر نقطه‌ مقابل تفکری است که دولت-ملت را تداوم هویت قومی و فرهنگی ما می‌داند. اختلاف این دو نگرش می‌تواند به دو نوع میهن‌دوستی بینجامد: یکی میهن‌دوستی افراطی یا ناسیونالیسم اقتدارگرا و دیگری میهن‌دوستی گشوده به‌ سوی تجربیات و فرهنگ‌های تازه و به‌ تعبیری ناسیونالیسم دموکراتیک. مردم ایران هر دو نوع ناسیونالیسم را تجربه کرده‌اند؛ نمونه اقتدارگرایی آن را در حکومت پهلوی اول و نوع دموکراتیک آن را در دوره محمد مصدق. بدیهی است که وقتی از ناسیونالیسم دموکراتیک سخن به میان می‌آید، باید از انقلاب مشروطه نیز سخن گفت؛ انقلابی با جریان‌های سیاسی و فکری متفاوت که درصدد بودند تاریخ ایران را دگرگون کنند. همه این طیف‌ها یک انگیزه مشترک داشتند: عشق به ایران و رهایی آن از جهل و بیماری و خرافه. اگرچه مشروطه به خواسته‌های بنیادی خود نرسید، مفاهیمی در این دوره در اذهان مردم و نخبگان حک شده که تا امروز مطالبه بی‌قیدوشرط آن وجود دارد؛ مفاهیمی مانند حکومت قانون، مجلس، آزادی و حقوق ملت. گیرم مطالبه این مفاهیم در دوره‌هایی دچار اوج و حضیض شده باشد اما هرگز انکار نشده و در زمینه تاریخ ایران رسوب کرده و نهادینه شده است. اینک بعد از جنگی کوتاه‌مدت با اسرائیل، بحث میهن و میهن‌دوستی دوباره احیا شده است. دراین‌باره با علیرضا بهتویی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه سودرتورن سوئد، گفت‌وگو کرده‌ایم. ------- هدیه‌ی شما شنوندگان پادکست فارسی: ۱-تپ‌سی‌شاپ؛ پلتفرم خرید آنلاین (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: rata1404   ۲- خانومی؛ پلتفرم عرضه محصولات آرایشیوبهداشتی (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: kh15   ۳-ازکی؛ پلتفرم مقایسه و خرید آنلاین بیمه (کلیک کنید) تخفیف ۹٪ بیمه شخص ثالث با کد هدیه: rata1404   ۴-‎توسن‌تکنو، تجهیزات پرداخت الکترونیک (کلیک کنید) نخفیف ۵۰۰هزارتومانی برای سفارش اول دستگاه کارتخوان با کد هدیه: rata1404   تماس برای تبلیغات: info@newshacast.com برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    40 min
  5. علی میرسپاسی (۲): بانیان ضد روشنگری ایران

    07/14/2025

    علی میرسپاسی (۲): بانیان ضد روشنگری ایران

    بانیان ضد روشنگری ایران  رویارویی روشنفکران ایران با مدرنیته، مسئله محوری کتاب «روشنگری و بیم و امیدهای روشنفکران در ایران» علی میرسپاسی است. یکی از بحث‌های اساسی این کتاب، طرح این مسئله است که برخلاف تصور بسیاری، خصومت فکری و سیاسیِ برخی از روشنفکران ایران که در قالب نظریه‌های غرب‌زدگی مطرح شده و ظاهری بومی‌گرا دارد، از سنت ضد روشنگری اروپا یا همان منتقدان رادیکال مدرنیته برآمده است. میرسپاسی در این کتاب از چهره‌های شاخص روشنفکری ایران همچون شریعتی، آل‌احمد، شایگان و جواد طباطبایی نام می‌برد و این جریان را به‌تأسی از هایدگر و دیگر متفکران شاخص این سنت، ضد روشنگری می‌خواند. از نظر میرسپاسی، این روشنفکران، مدرنیته و دموکراسی را عمدتا به‌واسطه اندیشه‌های رادیکال ضد روشنگری متفکران آلمانی و برخی از روشنفکران فرانسوی شناختند که تبارشان به جنبش ضد روشنگری می‌رسد؛ گفتمانی که شاید آینده ایران را به بیراهه کشاند و نوعی انحراف تاریخی در جریان فهمِ روشنگری یا مدرنیته ایرانی پدید آورد. ------- هدیه‌ی شما شنوندگان پادکست فارسی: ۱-تپ‌سی‌شاپ؛ پلتفرم خرید آنلاین (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: rata1404   ۲- خانومی؛ پلتفرم عرضه محصولات آرایشیوبهداشتی (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: kh15   ۳-ازکی؛ پلتفرم مقایسه و خرید آنلاین بیمه (کلیک کنید) تخفیف ۹٪ بیمه شخص ثالث با کد هدیه: rata1404   ۴-‎توسن‌تکنو، تجهیزات پرداخت الکترونیک (کلیک کنید) نخفیف ۵۰۰هزارتومانی برای سفارش اول دستگاه کارتخوان با کد هدیه: rata1404   تماس برای تبلیغات: info@newshacast.com برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1 hr
  6. علی میرسپاسی (۱): بازگشت از یک انحراف تاریخی

    07/12/2025

    علی میرسپاسی (۱): بازگشت از یک انحراف تاریخی

    بازگشت از یک انحراف تاریخی  در این گفت‌وگو، علی میرسپاسی به نکته تازه‌ای اشاره می‌کند. او باور دارد در تاریخ روشنفکری ایران انحرافی صورت گرفته است و این انحراف از جایی آغاز شده که روشنفکران ایرانی به تبعیت از جریان ضدروشنگری آلمان خاصه آرا و اندیشه‌های هایدگر به مقابله با مدرنیته پرداخته‌اند. میرسپاسی معتقد است، استقبال از جریان ضدروشنگری آلمان اشتباه فاحشی بوده که از سوی روشنفکران ایرانی از جمله احمد فردید، جلال آل‌احمد، علی شریعتی و دیگران در ایران تئوریزه شده است. او همچنین می‌گوید، روشنگری رادیکال فرانسه نیز خسارات جبران‌ناپذیری به فرایند مدرنیته ایران وارد کرده است. ایده جایگزین میرسپاسی برای به سرانجام رسیدن مدرنیته در ایران الگوبرداری از روشنگری انگلیس و آمریکا است که در آنها فضیلت و خیر عمومی در دستور کار قرار دارد. ------- هدیه‌ی شما شنوندگان پادکست فارسی: ۱-تپ‌سی‌شاپ؛ پلتفرم خرید آنلاین (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: rata1404   ۲- خانومی؛ پلتفرم عرضه محصولات آرایشیوبهداشتی (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: kh15   ۳-ازکی؛ پلتفرم مقایسه و خرید آنلاین بیمه (کلیک کنید) تخفیف ۹٪ بیمه شخص ثالث با کد هدیه: rata1404   ۴-‎توسن‌تکنو، تجهیزات پرداخت الکترونیک (کلیک کنید) نخفیف ۵۰۰هزارتومانی برای سفارش اول دستگاه کارتخوان با کد هدیه: rata1404   تماس برای تبلیغات: info@newshacast.com برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1h 2m
  7. مسعود نیلی (۲):‌ روایتِ خرد، حلقه گمشده توسعه در ایران

    05/30/2025

    مسعود نیلی (۲):‌ روایتِ خرد، حلقه گمشده توسعه در ایران

    رونمایی از کتاب «روایت مسعود»  روایتِ خرد، حلقه گمشده توسعه در ایران  نسیم مسیبی: پویش فکری توسعه، کتاب شرق و خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه ۷خردادماه مراسم رونمایی از کتاب‌های «روایت مسعود» و «روایت پرویز» را برگزار کردند. در پنل اول این مراسم مسعود نیلی و محسن رنانی درباره مسئله توسعه در ایران سخن گفتند. محسن رنانی اقتصاددان در این مراسم با اشاره به اهمیت روایت‌گری خرد در مسیر توسعه گفت: روایت سیاستمداران برجسته و کسانی که تصدی امر برجسته را در کشور در حوزه های که مرتبط با توسعه بر عهده دارند امری مهم است چرا که بخش زیادی از فرآیند توسعه در هر کشور به این شکل است که دانش ذهنی افراد به دانش آشکار تبدیل شود و بنابراین ثبت و کدگذاری و ترویج دانش ضمنی یکی از وظایف دستگاه‌های فکری هر کشوری است که متاسفانه در کشور ما اهتمامی به این مسئله ورزیده نمی‌شود. نیلی در صحبت‌های خود با طرح این پرسش که چرا ‌کشور به این وضعیت دچار شده است، پاسخ داد: «اولین موضوعی که باید در نظر گرفته شود، این است که در حکمرانی کشور‌ تا چه میزان از علم استفاده می‌شود و علم چه جایگاهی در تصمیم‌گیری‌ها دارد؟ دوم اینکه تا چه حد از تجربه‌ جهانی استفاده شده است؟ پاسخ به این سؤالات مشخص است و ما از این منابع بسیار کم استفاده کرده‌ایم». این اقتصاددان با انتقاد از نبود اجماع میان متفکران ایرانی و نبود تحلیل مشترک هشدار داد که بدون رسیدن به این تحلیل، کشور در شرایط سختی قرار می‌گیرد و سال ۱۴۰۴ نقطه‌ای تعیین‌کننده است که می‌تواند به‌ سوی توسعه یا فقر منتهی شود. ------- هدیه‌ی شما شنوندگان پادکست فارسی: ۱-تپ‌سی‌شاپ؛ پلتفرم خرید آنلاین (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: rata1404   ۲- خانومی؛ پلتفرم عرضه محصولات آرایشیوبهداشتی (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: kh15   ۳-ازکی؛ پلتفرم مقایسه و خرید آنلاین بیمه (کلیک کنید) تخفیف ۹٪ بیمه شخص ثالث با کد هدیه: rata1404   ۴-‎توسن‌تکنو، تجهیزات پرداخت الکترونیک (کلیک کنید) نخفیف ۵۰۰هزارتومانی برای سفارش اول دستگاه کارتخوان با کد هدیه: rata1404   تماس برای تبلیغات: info@newshacast.com برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: info@NewshaCast.com See omnystudio.com/listener for privacy information.

    1h 15m

About

پادکستی برای نگاه به جنبه‌های مختلف توسعه در ایران در این پادکست، گفت‌وگوهایی که به جنبه‌های مختلفی از توسعه در ایران می‌پردازد، منتشر می‌شوند.