Fakkeldragers in het onderwijs

Human Education | Mariska Schrage

Een fakkeldrager in het onderwijs is iemand die het vuur van motivatie en verbeelding in zichzelf en anderen weet aan te wakkeren en daarmee een ruimte en lichtheid in het onderwijs brengt waar dat niet mogelijk leek. Fakkeldragers is het onderwijs is een plek waar onderwijsprofessionals elkaar ontmoeten om inzichten met elkaar te delen en te spreken over de kunst en mens-zijn. Een podcast waar je van oplaadt en die je knetterend uitdaagt om samen met andere energieke onderwijsprofessionals een waanzinnig wijze wereld te creëren.

  1. 22h ago

    #27 - Wieke van Hoek | De deur op een kier. Waar blijft de vraag van een kind als de rekenles begint?

    Fakkeldragers in het Onderwijs | Wieke van Hoek en Martijn Bellaard Een kleine school in een onopvallend straatje in De Bilt, omringd door groen. In klas vier van vrijeschool Het Zonnewiel slaat Wieke van Hoek een boek open dat zij als kind kreeg voorgelezen. Een meisje stapt een kleerkast in en laat de deur op een kier. De fakkeldrager.Wieke van Hoek is leerkracht op Het Zonnewiel en als zelfstandig lerarenopleider in het vrijeschoolonderwijs, verbonden aan de Marnix Academie. Zij zoekt bij ieder kind en iedere student naar de ingang waarlangs iemand in beweging komt. De gesprekspartner.Martijn Bellaard is docent bij Open-ICT aan de Hogeschool Utrecht. Hij was fakkeldrager in de vorige aflevering en schuift nu aan als luisteraar en meedenker. Het boek.Het betoverde land achter de kleerkast van C.S. Lewis, met illustraties van Pauline Baynes. Vier kinderen vervelen zich in een groot landhuis. De jongste probeert een kastdeur. Check-in.Hoe vrij is een vrije school? Drie mensen leggen hun beelden op tafel en ontdekken dat het woord meer vraagt dan het belooft. Tussen de regels door.Wieke leest voor en vertelt waarom Lucy haar al zo lang vergezelt. Over nieuwsgierigheid, over werelden achter een deur en over een bijna gekozen ander beroep. Bladeren door de school.Wat gebeurt er met de vraag van een kind die op het verkeerde moment komt? Een bak elastiekjes, een student met grapjes en de vraag of er iemand thuis is. Van bladzijde naar buitenwereld.Wat zouden Wieke en Martijn de minister meegeven? Over vertragen in een tijd van efficiëntie, over meten en over wat vorming nodig heeft om goed te zijn. Check-out.Ieder neemt één ding mee naar de dag van morgen. Het begint bij een fietstocht van zeven kilometer. Genoemd in deze aflevering De Staat van het Vernieuwingsonderwijs, tweede editie: Vertragen in tijden van efficiëntieGert Biesta over breed vormend onderwijs en moreel bewustzijnHet filmpje van De Vrije Denkers over nieuwsgierigheid [kijk hier]De eerdere aflevering met Martijn Bellaard als fakkeldrager [link] Opgenomen op 17 april 2026 in De Bilt.

  2. Sep 20

    #25 Marieke Kievit - Van woorden naar werelden

    #25 Marieke Kievit Taal is alles – als je alles als taal durft te zien Wat gebeurt er wanneer je taal veel groter maakt dan lezen, schrijven en woordenschat? In deze aflevering staat fakkeldrager Marieke Kievit in het licht. Marieke is leerkracht op De Bascule, leergierig, goedlachs en altijd bereid om iets uit te proberen als het haar leerlingen verder kan brengen. Boeken hebben een vanzelfsprekende plek in haar klas. Ze leest veel, leest voor en gebruikt verhalen om werelden te openen die verder reiken dan de bladzijde. Aan tafel zit ook Brenda Kokje, senior onderwijsadviseur en opleider taalcoördinatoren bij Bureau Meesterschap. Vanuit haar expertise kijken we samen naar wat er onder Mariekes handelen ligt: hoe leren werkt, wat voorkennis doet, waarom hoge verwachtingen ertoe doen en welke rol de relatie tussen leerkracht en leerling daarin speelt. Marieke neemt Films die nergens draaien van Yorick Goldewijk mee uitgegeven bij uitgeverij Ploegsma. Een boek waarin je via een bijzondere bioscoop terug kunt stappen naar een moment uit je verleden. In Mariekes klas leidt dat tot een vraag waarop kinderen verrassend persoonlijke antwoorden geven. Check-in | Taal is alles We beginnen bij taal. Bij woorden kennen, begrijpen wat je leest en toegang krijgen tot leren. Al snel blijkt dat één ogenschijnlijk eenvoudige uitspraak genoeg is om een veel groter gesprek te openen. Tussen de regels door | Terug naar een moment Marieke leest voor uit Films die nergens draaien. Daarna vertelt ze wat er gebeurde toen ze het verhaal meenam haar klas in. Een vraag uit het boek opent een gesprek waarvoor vooraf geen lesdoel op papier stond. Bladeren door de school | Op het puntje van je stoel Een oude koffer, producten met palmolie en precies één liter water. Marieke laat zien hoe ze leerlingen nieuwsgierig maakt naar wat er komt. Brenda kijkt mee naar wat zulke ‘functionele haakjes’ doen met motivatie, voorkennis en leren. We praten ook over groepen die iets extra’s vragen, hoge verwachtingen, humor, veiligheid en de relatie die nodig is om samen te kunnen leren. Van bladzijde naar buitenwereld | Hoe groot is taal? Gaandeweg schuift het gesprek op naar een grotere vraag. Wat willen we kinderen eigenlijk meegeven wanneer we spreken over goed onderwijs en basisvaardigheden? Woorden krijgen gezelschap van beeld, muziek, theater, kunst en beweging. Daarmee komt ook brede ontwikkeling in beeld en wordt de openingszin van deze aflevering opnieuw interessant: als taal alles is, wat verstaan we dan eigenlijk onder taal? Check-out | Wat nemen we mee? We kijken terug naar wat gedurende het gesprek is gaan schuiven. Marieke, Brenda en Mariska nemen ieder iets anders mee. Eén vraag blijft na afloop nog op tafel liggen. Als jij door het doek van mevrouw Kano zou kunnen stappen en één moment uit je eigen leven opnieuw mocht bezoeken: naar welk moment zou jij dan teruggaan? Deze aflevering werd opgenomen op 6 april 2026 in Nieuw-Amsterdam

  3. Sep 15

    #24 Rens van der Voorn - Huilen mag, wachten niet

    Fakkeldragers in het Onderwijs — aflevering 24 Rens van der Voorn & Rudolf de Vreeze — Meester Jaap huilt In deze aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs schuiven twee schoolleiders uit Friesland aan tafel: Rens van der Voorn van IKC De Sprong en Rudolf de Vreeze van IKC Sin & Wille. Vier scholen delen hier één plein. Ooit gescheiden werelden, nu buren die elkaar opzoeken. Rens neemt Meester Jaap huilt van Jacques Vriens mee, met tekeningen van Annet Schaap: het verhaal waarin een meester laat zien dat verdriet, net als rekenen en taal, een plek verdient in de klas. Check-in — OntmoetenWat betekent ontmoeten eigenlijk, wanneer vier scholen op één plein staan? Rens en Rudolf blikken terug op een tijd waarin scholen in dezelfde wijk vooral concurrenten waren, met kinderen die de rivaliteit overnamen zonder precies te weten waarom. En op wat er verschuift zodra je zelf het initiatief neemt. Tussen de Regels Door — Meester Jaap huiltEen meester met een slaperig hoofd in de kring, een verdrietige Ellen, konijnen en opa's die door elkaar lopen. Rens vertelt waarom dit korte, eenvoudige verhaal precies raakt aan wat hij belangrijk vindt in leiderschap: emotie die er mag zijn, naast de lesstof. Bladeren door de School — Wijk, jeugd en verleidingVan een jongerensoos die binnen een jaar uitgroeit tot een vaste plek voor tientallen kinderen, tot de vraag hoever de opdracht van de school reikt wanneer het buiten de klas misgaat. Rens en Rudolf spreken open over grijze gebieden, de verleidingen van deze tijd en de balans tussen helpen en grenzen stellen. Van Bladzijde naar Buitenwereld — Kwetsbaarheid als leiderschapWat gebeurt er wanneer een leerkracht, of een schoolleider, zichzelf durft te laten zien? Het gesprek beweegt van het klaslokaal naar het team, van het kind naar de volwassene ernaast, en naar de vraag wat onderwijs eigenlijk mag omvatten. Check-out — Wat blijft hangenNiet afwachten, maar bewegen. Elkaar in de ogen kijken, ook wanneer dat spannend is. Rens en Rudolf sluiten af met wat ze zelf meenemen en met een wens voor het onderwijs die verder reikt dan dit ene gesprek. Luister de hele aflevering van Fakkeldragers in het Onderwijs, waarin ontmoeten, kwetsbaarheid en een huilende meester samenkomen.

  4. Sep 4

    #23 Christy Tanghé - Van stip naar stap

    Aflevering 23 — Fakkeldragers in het Onderwijs Deze aflevering schuift Christy Tanghé aan: leerkracht-geworden-trainer, werkzaam voor IPC Nederland en met haar eigen onderneming actief in het waarderend begeleiden van schoolteams. Naast haar zit Elma Harkema, eveneens trainer en adviseur in het onderwijs met haar eigen onderneming Licht & Wijs. Het gesprek speelt zich af in Christy's huis in Ruinerwold, tussen souvenirs van een leven dat langs Schotland, Singapore, Cambodja en Nigeria liep voor het hier terugkwam. Het boek van vandaag: De Stip, geschreven en getekend door Peter H. Reynolds. Een meisje, een leeg vel papier, en een lerares die iets doet wat meer in gang zet dan wie dan ook had kunnen bedenken. Check-inWat houdt je op dit moment groot en klein bezig? Een vraag die de wereld binnen handbereik brengt, en meteen laat zien hoe klein die eerste hanteerbare stap eigenlijk is. Tussen de regels doorChristy neemt een prentenboek mee dat al jaren in haar tas zit. Een punt op papier wordt het vertrekpunt voor een gesprek over loslaten, vertrouwen en wat er ontstaat als niemand vooraf de uitkomst bepaalt. Bladeren door de schoolWat gebeurt er in scholen zodra veranderen dichtbij komt? Over comfortzones, over spelen dat kinderen lijken te zijn verleerd, en over een leerkracht die zichzelf evenveel ruimte mag geven als het kind voor haar. Van bladzijde naar buitenwereldDe stip duikt overal weer op: bij burgerschap, bij kerndoelen, bij de vraag wat volwassenen zichzelf toestaan dat ze een kind allang gunnen. Check-outDrie mensen, drie woorden om mee naar huis te nemen. Vertragen. Een stip. Het antwoord dat je jezelf durft te geven. Beluister de hele aflevering op Spotify of Apple Podcasts.

  5. Aug 31

    #22 Jan Bransen - Twee keer niet gekeken

    Fakkeldragers in het Onderwijs – met Jan Bransen Aflevering opgenomen op vrijdag 13 maart 2026, Radboud Universiteit Nijmegen. Wat gebeurt er wanneer we zo druk bezig zijn met meten, controleren en professionaliseren dat we vergeten waar we eigenlijk naar wilden kijken? In deze aflevering ga ik in Nijmegen in gesprek met filosoof, hoogleraar en schrijver Jan Bransen en onderwijsprofessional Stephan Haukes. Aanleiding is een ogenschijnlijk eenvoudige vraag: Wanneer heb jij gedaan wat het systeem van je vroeg, terwijl je daarmee de mens misschien minder diende? Een gesprek over onderwijs, vertrouwen, cijfers, bureaucratie, pedagogiek en de vraag wat kwaliteit eigenlijk betekent. We beginnen in het Maria Montessori-gebouw van de Radboud Universiteit. Een gebouw waarin rechte én ronde lijnen bewust naast elkaar bestaan. Een mooie plek voor een gesprek, waarin verschillende manieren van kijken voortdurend tegen elkaar aanschuren. Wat gebeurt er wanneer een systeem vraagt om rechtlijnigheid, terwijl mensen zich zelden zo laten vangen? Check-in We verkennen momenten waarop je meeging met wat van je werd gevraagd en momenten waarop je besloot aan de boom te rammelen. Tussen de regels door Jan Bransen neemt een boek mee dat past bij een filosoof: Het touw en de waarheid van Marco Kunst, geïllustreerd door Jeska Verstegen. Een verhaal over twee werelden, over woorden die kunnen openen en vastzetten, over kleur en grijsheid en over een touw dat twee werelden met elkaar verbindt. Jan leest voor uit een boek van een oud-student, en het gesprek dat volgt gaat over wat er gebeurt als je waarheid zoekt in strenge woorden, terwijl het echte leven ergens anders zit te wachten. Bladeren door de school Een sorteermachine, een doorstroomtoets waar niemand meer achter lijkt te staan, en een gebouw dat je met geen mogelijkheid in beweging krijgt. Jan trekt een vergelijking met een hunebed. Stephan herkent het uit de praktijk van alledag. Van bladzijde naar buitenwereld Jan vertelt over een drastische ingreep in zijn eigen collegezaal, de strijd die dat opleverde met de examencommissie en wat dat zegt over hoe we in Nederland naar universitair onderwijs kijken. Jan kijkt vanuit de filosofie naar dezelfde werkelijkheid. Stephan brengt ervaringen uit de klas en vanuit schoolleiding mee. Daar ontstaat een gesprek over Cito, inspectiebezoeken, opleidingen, AI en de pedagogische relatie. Over wat er gebeurt wanneer fouten maken, samenwerken (afkijken) en leren van elkaar opeens verdacht worden. Misschien is de interessantste vraag daarbij wel: wat proberen we eigenlijk op te lossen met alles wat we hebben georganiseerd? Check-out Aan het einde van het gesprek schuiven we verder op. Van cijfers naar mensen. Van kwaliteit naar de vraag waarvoor onderwijs er eigenlijk is. Van uniforme verwachtingen naar de rijke en verschillende werelden waarin kinderen opgroeien. Wat betekent het wanneer we erkennen dat leren altijd plaatsvindt in relatie tot anderen, de omgeving en de wereld? En wat vraagt dat van onze ideeën over kwaliteit, professionalisering en onderwijs als instituut? Een gesprek dat begint bij een meetinstrument en uiteindelijk uitkomt bij een veel grotere vraag: hoe willen wij dat mensen zich ontwikkelen in deze wereld?

  6. Aug 21

    #21 Daniëlle Reit - Gehoorzaam, tot het niet meer kan

    Fakkeldragers in het Onderwijs · Opgenomen op 6 maart 2026, OBS Meander, Borger Twee stemmen die je al kent. Daniëlle Leugs-Reit, leerkracht van groep vier op OBS Meander, en Anita Buiter, stamgroepleider van groep drie-vier op de Regenboog in Assen, schuiven voor de tweede keer samen aan. Ditmaal aan de hand van Kom uit die kraan, het prentenboek van Tjibbe Veldkamp met illustraties van Alice Hoogstad. Een jongen, een bouwplaats, en een regel die op het spel komt te staan. CHECK-INWat houdt een leerkracht nu eigenlijk bezig, groot of klein? Daniëlle en Anita beginnen dicht bij hun eigen praktijk: een zelfgemaakte leesles, een vraag over wie er in de kring aan het woord komt. Klein van formaat, groot van betekenis. TUSSEN DE REGELS DOORDaniëlle leest voor uit Kom uit die kraan. Een jongen die zich keurig aan de regels houdt, tot het moment dat hij dat niet meer doet. Wat haar in dit boek raakt, zegt iets over hoe zij zelf voor de klas staat. BLADEREN DOOR DE SCHOOLOp OBS Meander is technisch lezen het gesprek van het moment. Maar het gesprek gaat verder dan de methode: wanneer volg je het boekje, en wanneer neem je de ruimte om ervan af te wijken? Gehoorzaamheid en ongehoorzaamheid blijken dichter bij de lespraktijk te staan dan je zou verwachten. VAN BLADZIJDE NAAR BUITENWERELDWat gunnen we het onderwijs, als we alles op tafel leggen? Een gesprek over tijd, over de klok die dicteert en het moment dat om iets anders vraagt. Over jonge leerkrachten, zachte landingen en de ruimte om nog te mogen oefenen. CHECK-OUTWat neem je mee het weekend in? Daniëlle en Anita sluiten af met een persoonlijk inzicht dat verder reikt dan de klas van vandaag.

  7. Jun 26 ·  Bonus

    BONUS over verbeeldingskracht - Dromen, terwijl de wereld verandert

    Bonus Aflevering #3 | Fakkeldragers in het Onderwijs Over deze aflevering Dit is de derde bonusaflevering van 'Fakkeldragers in het Onderwijs'. Twintig afleveringen zijn inmiddels opgenomen. In deze aflevering draait de rollen om: niet Mariska als ceremoniemeester, maar Mariska als gast. Boudewijn Nijman stelt de vragen en nodigt haar uit terug te kijken op afleveringen elf tot en met twintig. Wat brengt Mariska mee? Het jeugdboek Albatros van Yorick Goldewijk, met illustraties van Martijn van der Linden, uitgegeven door Ploegsma. Een boek over verbeeldingskracht: wat er verdwijnt als je het kwijtraakt, en wat er overblijft als je het behoudt. Check-in Mariska opent met een beeld: een vrijdagmiddag vlak voor de zomervakantie. Een lege school. Vieze kopjes in de gootsteen. Plannen op het whiteboard die ingehaald zijn door de realiteit. Ze staat er alleen voor, voor de leeuwen geworpen en belooft iets wat ze op dat moment zelf nog niet gelooft. Wat doet ze die zomer? Ze stelt zich iets voor wat er nog niet is. Nog zonder naam. Maar het is er wel. Tussen de regels door Mariska koos Albatros niet zomaar. In dit verhaal wordt verbeeldingskracht letterlijk afgenomen van mensen en juist dat verlies maakt zichtbaar hoe wezenlijk het is. Ella, een bijzondere figuur in het boek, ontdekt hoe sterk verbeeldingskracht is. Mariska leest het fragment voor. Bladeren door de school Wat valt er op als je tien gesprekken naast elkaar legt? Mariska bespreekt de rode draden die ze hoorde, maar ook wat haar verraste. Het onderwijs wordt voller. Maar tegelijk leger in contact, in verwondering, in de ruimte om te doen waarvoor je eigenlijk begon. Het is de kwaliteit van aandacht die telt. Van bladzijde naar buitenwereld De vraag die dit gesprek uiteindelijk opwerpt is niet technisch. Ze is menselijk. Wie zijn wij als mensen binnen het onderwijs, en wie willen we zijn? Mariska koppelt dit terug aan Abel, de hoofdpersoon van Albatros. Dat is precies wat zij deed aan het water die zomer. Dat is precies wat de fakkeldragers uit afleveringen elf tot en met twintig doen. Check-out Mariska sluit af met een aankondiging: op woensdag 27 januari 2027 vindt het eerste Fakkeldragersfestival plaats, in Noord-Nederland. Een ontmoeting voor mensen die voelen dat het anders kan en gelijkgestemden willen vinden. En met een laatste oproep: stel je voor dat we met velen zijn. Dat we samen het onderwijs creëren dat we ons voorstellen. Die verbeelding begint hier. Opgenomen op donderdag 25 juni 2026 in Assen. Productie: Human Education. Vragen: Boudewijn Nijman.

About

Een fakkeldrager in het onderwijs is iemand die het vuur van motivatie en verbeelding in zichzelf en anderen weet aan te wakkeren en daarmee een ruimte en lichtheid in het onderwijs brengt waar dat niet mogelijk leek. Fakkeldragers is het onderwijs is een plek waar onderwijsprofessionals elkaar ontmoeten om inzichten met elkaar te delen en te spreken over de kunst en mens-zijn. Een podcast waar je van oplaadt en die je knetterend uitdaagt om samen met andere energieke onderwijsprofessionals een waanzinnig wijze wereld te creëren.